Besluit van de secretaris-generaal van het Ministerie van Financiën 11 januari 2022 (2021-261153) houdende de instelling van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal Herstel en het verlenen van mandaat, volmacht en machtiging aan de directeuren-generaal van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal Herstel

De secretaris-generaal,

Gelet op artikel 11, eerste lid, van het Organisatiebesluit Ministerie van Financiën 2020 en afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht;

Besluit:

Artikel 1. Tijdelijk programmadirectoraat-generaal Herstel

• 1. Er is een tijdelijk programmadirectoraat-generaal Herstel.

• 2. Het tijdelijke programmadirectoraat-generaal staat onder leiding van de directeur-generaal Herstelbeleid en de directeur-generaal Ketenregie.

• 3. De directeuren-generaal leggen verantwoording af aan de secretaris-generaal.

• 4. Het tijdelijke programmadirectoraat-generaal heeft de volgende taken:

  • a. regie op herstelbeleid en parlementaire zaken;

  • b. regie op de uitvoeringsketen en opdrachtgeverschap.

Artikel 2. Directeur-Generaal Herstelbeleid

• 1. De directeur-generaal Herstelbeleid is verantwoordelijk voor de volgende programma- en organisatieonderdelen van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal:

  • a. de programmadirectie Herstelbeleid en Parlementaire Zaken, bestaande uit een team Herstelbeleid en een team Parlementaire Zaken;

  • b. het team Control;

  • c. het team Staf.

• 2. De programmadirectie Herstelbeleid en Parlementaire Zaken staat onder leiding van een programmadirecteur.

• 3. De teams Herstelbeleid en Parlementaire Zaken staan onder leiding van het afdelingshoofd Herstelbeleid en Parlementaire Zaken.

• 4. De teams Control en Staf staan ieder onder leiding van een afdelingshoofd.

• 5. Het team Herstelbeleid heeft de volgende taken:

  • a. het ordenen van bestaand herstelbeleid c.q. bestaande compensatieregelingen inzake de hersteloperatie toeslagen;

  • b. het ontwikkelen en opstellen van nieuw herstelbeleid en regelingen op andere doelgroepen of op andere onderwerpen dan financieel herstel inzake de hersteloperatie toeslagen;

  • c. het voeren van regie op en het coördineren van alle beleidsprocessen die te maken hebben met of raken aan de hersteloperatie toeslagen.

• 6. Het team Parlementaire Zaken heeft de volgende taken:

  • a. het coördineren van de voorbereiding en nazorg van het bestuurlijke en politieke besluitvormingsproces rondom het herstelbeleid en de uitvoering daarvan;

  • b. het verbeteren van de afstemming van de driehoek politiek/bestuur – beleid – uitvoering;

  • c. monitoring van en rapporteren over de voortgang van beleid en uitvoering van de hersteloperatie toeslagen.

• 7. Het team Control is verantwoordelijk voor de control op:

  • a. de uitgaven en de inkomsten;

  • b. alle geldstromen in het kader van de hersteloperatie;

  • c. de apparaatskosten van het programmadirectoraat-generaal Herstel.

• 8. Het team Staf heeft de volgende taken:

  • a. inhoudelijke advisering en voorbereiding van de directeuren-generaal;

  • b. het voeren van de secretariaten van de verschillende bestuurlijke overleggen in het kader van de hersteloperatie;

  • c. directe secretariële ondersteuning en ondersteuning op juridische zaken, bedrijfsvoering, externe betrekkingen en communicatie van de directeuren-generaal.

Artikel 3. Directeur-Generaal Ketenregie

• 1. De directeur-generaal Ketenregie is verantwoordelijk voor de volgende teams binnen het tijdelijke programmadirectoraat-generaal:

  • a. Schulden;

  • b. Herijking;

  • c. Emotioneel Herstel;

  • d. Procesbureau Ketenregie.

• 2. Het team Schulden staat onder leiding van een programmadirecteur en de overige teams staan ieder onder leiding van een programmamanager¹.

• 3. Het team Schulden heeft in het kader van de hersteloperatie toeslagen tot taak het organiseren en uitvoeren van oplossingen voor de schuldenproblematiek van gedupeerde ouders.

• 4. Het team Herijking heeft als taak het herijken van de totale hersteloperatie toeslagen.

• 5. Het team Emotioneel Herstel heeft tot taak bij te dragen aan het herstel van de relatie van gedupeerde ouders met en hun vertrouwen in de overheid.

• 6. Het Procesbureau Ketenregie heeft in het kader van de hersteloperatie toeslagen de volgende taken:

  • a. het zorgdragen voor een adequate financiering van de medeoverheden;

  • b. integrale monitoring;

  • c. het mogelijk maken van noodzakelijke gegevensdeling;

  • d. het inrichten van gemeentelijke en regionale ondersteuning.

Artikel 4. Mandaat, volmacht en machtiging

• 1. De directeuren-generaal Herstelbeleid en Ketenregie hebben binnen het kader van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal en eventueel door de Minister of namens de Minister door de secretatis-generaal gegeven richtlijnen mandaat ten aanzien van het nemen van besluiten en het afdoen van stukken betreffende alle aangelegenheden die behoren tot het tijdelijke programmadirectoraat-generaal.

• 2. De ondertekening door de directeur-generaal Herstelbeleid zal luiden als volgt:

  de Minister van Financiën/Staatssecretaris van Financiën,

  namens deze,

  de directeur-generaal Herstelbeleid.

• 3. De ondertekening door de directeur-generaal Ketenregie zal luiden als volgt:

  de Minister van Financiën/Staatssecretaris van Financiën,

  namens deze,

  de directeur-generaal Ketenregie.

• 4. Voor de toepassing van dit besluit wordt met de verlening van mandaat gelijkgesteld de verlening van:

  • a. volmacht om in naam van de Minister privaatrechtelijke rechtshandelingen te verrichten;

  • b. machtiging om in naam van de Minister handelingen te verrichten die noch een besluit, noch een privaatrechtelijke rechtshandeling zijn.

• 5. Het Mandaatbesluit Ministerie van Financiën 2020 is van overeenkomstige toepassing.

Artikel 5. Hoofdbudgethouderschap

• 1. De directeuren-generaal Herstelbeleid en Ketenregie zijn hoofdbudgethouder voor het aan hun toegewezen budget.

• 2. De directeuren-generaal Herstelbeleid en Ketenregie zijn bevoegd verplichtingen – met financiële consequenties – aan te gaan binnen hun budget en binnen het kader van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal.

Artikel 6. Vervangingsregeling

• 1. Bij afwezigheid van de directeur-generaal Herstelbeleid wordt hij vervangen door de directeur-generaal Ketenregie.

• 2. Bij afwezigheid van de directeur-generaal Ketenregie wordt hij vervangen door de directeur-generaal Herstelbeleid.

• 3. Bij gelijktijdige afwezigheid van de directeur-generaal Herstelbeleid en de directeur-generaal Ketenregie, worden zij vervangen door de programmadirecteur Herstelbeleid en Parlementaire Zaken.

Artikel 7. Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2022.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

de secretaris-generaal, B. van den Dungen

TOELICHTING

1. Het tijdelijke programmadirectoraat-generaal Herstel

Sinds het rapport ‘Ongekend Onrecht’ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) verscheen is de formele hersteloperatie gestart. De eerste prioriteit was en is het helpen van gedupeerde ouders en kinderen van de toeslagenaffaire. Om te zorgen dat het directoraat-generaal Toeslagen zich volledig op haar kerntaak van financieel herstel kan richten en om tegelijkertijd de coördinatie van de hersteloperatie te versterken, wordt met dit besluit een tijdelijk programmadirectoraat-generaal Herstel ingesteld. Dit programmadirectoraat-generaal zal vanuit een coördinerende en opdrachtgevende rol de opgavegerichte en domeinoverstijgende aanpak aansturen, in samenwerking met alle partijen die betrokken zijn bij de hersteloperatie. Doel van het programmadirectoraat-generaal is de hersteloperatie een flinke impuls te geven en zodanig te versterken dat gedupeerden op een breed terrein van inkomen, zorg, wonen, schulden en emotioneel herstel geholpen worden.

Het programmadirectoraat-generaal zal op 1 januari 2022 van start gaan en wordt daarom met dit besluit per die datum ingesteld. Gelet op artikel 11, eerste lid, van het Organisatiebesluit Ministerie van Financiën 2020 kan de secretaris-generaal een tijdelijk directoraat-generaal voor grote projecten instellen, buiten de hoofdstructuur van het ministerie. Omdat het tijdelijk programmadirectoraat-generaal Herstel een dergelijk tijdelijk directoraat-generaal is, wordt het niet als onderdeel van de hoofdstructuur van het ministerie opgenomen in het Organisatiebesluit Ministerie van Financiën 2020 maar in dit afzonderlijke besluit ingesteld door de secretaris-generaal.

2. Mandaat, volmacht en machtiging

Naast de instelling van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal Herstel wordt met dit besluit aan de directeuren-generaal Herstelbeleid en Ketenregie mandaat, volmacht en machtiging verleend voor het binnen het kader van het tijdelijke programmadirectoraat-generaal en eventueel door de Minister of namens de Minister door de secretaris-generaal gegeven richtlijnen nemen van besluiten en het afdoen van stukken betreffende alle aangelegenheden die behoren tot het tijdelijke programmadirectoraat-generaal. Om aan te sluiten bij de gebruikelijke structuur van mandaatverlening binnen het Ministerie van Financiën, wordt het Mandaatbesluit Ministerie van Financiën 2020 van overeenkomstige toepassing verklaard.

Voor zover de directeuren-generaal Herstelbeleid en Ketenregie bevoegdheden gaan uitoefenen van het bestuursorgaan Belastingdienst/Toeslagen, die wordt vertegenwoordigd door de directeur-generaal Toeslagen, zal moeten worden voorzien in een afzonderlijk mandaatbesluit van Belastingdienst/Toeslagen. Daarin voorziet dit besluit niet.

3. Taken

Het programmadirectoraat-generaal heeft twee hoofdtaken, namelijk de regie op het herstelbeleid en parlementaire zaken en de regie op de uitvoeringsketen en opdrachtgeverschap. De directeur-generaal Herstelbeleid is verantwoordelijk voor de eerste hoofdtaak en de directeur-generaal Ketenregie voor de tweede hoofdtaak.

3.1 Herstelbeleid

Onder verantwoordelijkheid van de directeur-generaal Herstelbeleid wordt de regie op coördinatie van zowel nieuw als bestaand herstelbeleid opgepakt. Doel is om samen met de gehele keten te komen tot gedragen herstelbeleid en regelgeving om gedupeerden zo goed mogelijk bij te staan.

Taken die daarbij horen zijn onder andere:

• het ordenen van bestaand herstelbeleid c.q. bestaande compensatieregelingen, die primair om de gedupeerde ouders gaan en het gedrag van de overheid in deze;

• het ontwikkelen van nieuw herstelbeleid en regelingen op andere doelgroepen (kinderen, ex-partners, ouders in het buitenland) of op andere onderwerpen dan financieel herstel (brede zorg gemeenten, emotioneel herstel, schuldenproblematiek, herijking etc...);

• het onderzoeken waar de verantwoordelijkheid voor wetgeving belegd moet worden;

• het opstellen van beleidsregelingen herstelbeleid in co-creatie met één of meer inhoudelijke beleidsverantwoordelijke departementen;

• het voeren van regie op en coördineren van alle beleidsprocessen die te maken hebben of raken aan de hersteloperatie toeslagen, waarbij:

  • voor bestaande regelingen de 2^e beleidscyclus start en er toegewerkt wordt naar één integrale wet;

  • voor nieuwe regelingen de 1^e beleidscyclus start en in deze cyclus het beleid deels nog herijking behoeft op basis van ervaringen in de uitvoering.

Daarnaast wordt onder de directeur-generaal Herstelbeleid de regie en coördinatie opgepakt op het gebied van parlementaire zaken. Taken die daarbij horen zijn:

• het coördineren van het politieke proces rondom het herstelbeleid en de uitvoering daarvan;

• het bijhouden van moties, uitspraken en beloften van de Kamer en het kabinet op het gebied van de hersteloperatie, in beeld hebben van media-uitingen en zicht hebben op de beeldvorming over de hersteloperatie in de samenleving;

• het doen van voorstellen om de driehoek politiek/bestuur – beleid – uitvoering beter op elkaar af te stemmen zowel op inhoud als op rolzuiverheid en onderlinge relaties;

• monitoring van verbeteracties, bijhouden van de voortgang van beleid en uitvoering van de hersteloperatie, tussentijds evalueren van de samenwerking zowel binnen het Rijk als in de keten;

• het opstellen van de 2-maandelijkse voortgangsrapportages over de hersteloperatie richting de Kamer;

• de voorbereiding en nazorg van het bestuurlijke en politieke besluitvormingsproces t.a.v.:

  • beleid dat naar de Kamer moet;

  • voortgangsrapportages naar de Kamer over de hersteloperatie;

  • periodieke voortgangsbesprekingen en reflectie op het doel en de meerwaarde van het pgmDG Herstel met het opdrachtgevend beraad;

• het beantwoorden van Kamervragen.

Onder de verantwoordelijkheid van de directeur-generaal Herstelbeleid vallen tevens de ondersteunende teams Control en Staf. Het team Control is verantwoordelijk voor de control op:

• de uitgaven, zowel de programmakant als apparaatskant (niet uitputtend);

• de inkomsten c.q. gedekte kosten door andere ministeries;

• alle geldstromen in het kader van de hersteloperatie, waaronder ook de programmagelden waarvoor DG Toeslagen verantwoordelijk is, zoals Catshuisregeling, integrale beoordelingen, werkelijke schade, ex-partners, niet-KOT etc., zowel beschikbaarheid van middelen als uitputting van middelen;

• de apparaatskosten Programma DG Herstel zelf, ondersteund door team Fin binnen kerndepartement.

Taken die onder andere binnen het team Staf worden uitgevoerd zijn:

• inhoudelijke advisering van de DG’s op de (formele) stukken (annotaties);

• inhoudelijke voorbereiding op de agenda’s van de DG’s (overleggen);

• externe betrekkingen (zelfstandig of ondersteunend aan de DG’s);

• voeren van de secretariaten MCTH, ACTH, SCT (BCO);

• het secretariaat van het directieteam en evt. ‘overige’ overleggen;

• verzorgen stukkenstroom;

• parlementaire contacten (in overleg met Bureau Herstelbeleid en Parlementaire Zaken);

• bijhouden berichten vanuit media en burgers;

• directe secretariële ondersteuning van de DG’s;

• ondersteuning van de DG’s op juridische zaken en bedrijfsvoering;

• ondersteuning van de DG’s op communicatie.

3.2 Ketenregie

Onder verantwoordelijkheid van de directeur-generaal Ketenregie valt de regie op en coördinatie van de uitvoering van de hersteloperatie toeslagen. Het programmadirectoraat-generaal Herstel is opdrachtgever van de uitvoerende instanties en stuurt als opdrachtgever direct op de uitvoering van het herstelbeleid binnen de financiële kaders. De directeur-generaal Ketenregie is tevens verantwoordelijk voor de herijking van de aanpak en herinrichting van de interbestuurlijke uitvoeringsketen, inclusief gemeenten, met als doel een soepele uitvoering van het herstelbeleid voor gedupeerden. Taken die daarbij horen zijn onder andere:

• het leidinggeven aan de herijking van de aanpak van de hersteloperatie en de herinrichting van de interbestuurlijke uitvoeringsketen, draagvlak creëren voor de nieuwe aanpak bij ketenpartners en implementeren van de aanpak;

• voorbereiding en ambtelijk voorzitterschap van de interbestuurlijke overleggen;

• het ontwerpen van uitvoeringsprocessen die nog geen duidelijke proceseigenaar hebben (m.n. de schuldenaanpak en de aanpak voor emotioneel herstel);

• het definiëren en regelen van algemene randvoorwaarden die de uitvoering door ketenpartners en gecontracteerde uitvoerende partijen mogelijk maken. Het gaat daarbij o.a. om randvoorwaarden op het gebied van gegevensuitwisseling, monitoring en onderlinge samenwerking;

• het contracteren van uitvoerende partijen;

• het overdragen van uitvoeringsprocessen aan proceseigenaren en het borgen van de verantwoordelijkheid en voortgang van de uitvoering;

• actief relatiebeheer richting alle betrokken (keten)partners.

De focus ligt de eerste periode in elk geval op vier programma’s, namelijk:

• programma herijking aanpak hersteloperatie;

• programma publieke en private schulden;

• programma emotioneel herstel;

• procesbureau ketenregie.

Afhankelijk van de voortgang van de herijking en de herinrichting van de governance, kan de focus in de loop van de tijd verschuiven naar meer inhoudelijke onderwerpen.

4. (Hoofd)budgethouderschap

De directeuren-generaal Herstelbeleid en Ketenregie zijn beiden verantwoordelijk voor het totale budget dat aan het programmadirectoraat-generaal is toegekend. Dit zal in de praktijk vragen om een goede afstemming tussen beide directeuren-generaal op dit punt.

---

1 Een programmamanager heeft bevoegdheden behorende bij een afdelingshoofd.