Besluit van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 24 maart 2022, kenmerk 3341535-1026728-WJZ, houdende de verlening van een uitsluitend recht aan het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoeken voor het verlenen van diensten ten behoeve van de borging en optimalisatie van de kwaliteit van bevolkingsonderzoek naar borstkanker in Europees en Caribisch Nederland aan de Staat der Nederlanden

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Overwegende:

dat het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoeken, in opdracht van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), dat onderdeel is van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, diensten uitvoert ten behoeve van de borging en optimalisatie van de kwaliteit van bevolkingsonderzoek naar borstkanker die van essentieel belang zijn voor tijdige opsporing van borstkanker en daarmee de volksgezondheid;

dat de door het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoeken uitgevoerde diensten samenhangen met de door de Minister op grond van de Wet publieke gezondheid aan het RIVM opgedragen taak voor de regie op en de coördinatie van de uitvoering, alsmede de registratie, bewaking en evaluatie van de bevolkingsonderzoeken waarvoor een vergunning is verleend op grond van artikel 3 van de Wet op het bevolkingsonderzoek, waaronder het bevolkingsonderzoek naar borstkanker;

dat de door het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoeken uitgevoerde diensten van belang zijn voor de borging en optimalisatie van de medisch- inhoudelijke en fysisch-technische kwaliteit van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker;

dat voortzetting van de dienstverlening door het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoeken, noodzakelijk is omwille van de tijdige opsporing van borstkanker en daarmee de bescherming van de volksgezondheid;

dat het derhalve is uitgesloten in deze een nationale of Europese aanbestedingsprocedure te volgen;

gelet op artikel 2.24, aanhef en onder a, van de Aanbestedingswet 2021;

Besluit:

Artikel 1

Tot verlening van een uitsluitend recht voor onbepaalde duur aan het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoeken, per 1 april 2022, voor het verlenen van diensten ten behoeve van de borging en optimalisatie van bevolkingsonderzoek naar borstkanker aan de Staat der Nederlanden in Nederland alsmede Caribisch Nederland, in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, dan wel de Minister wie het aangaat.

Artikel 2

De diensten bedoeld in artikel 1 omvatten de volgende werkzaamheden:

• Accreditatie en registratie van professionals en apparatuur

  • Het aanbieden van trainingen voor radiologen tot screeningsradioloog.

  • Het toetsen, accrediteren en (her)registreren van iedere nieuwe Medisch Beeldvormings- en Bestralingsdeskundige (MMB’er), Medisch Beeldvormers (MB’ers), mammolaborant en radioloog werkzaam in de screening.

  • Het beheer van het opleidingsregister voor MMB’ers, MB’ers en mammolaboranten werkzaam in de screening en het kwaliteitsregister voor screeningsradiologen.

  • Het uitvoeren van type- en acceptatietesten voor van apparatuur.

  • Het onderhouden van het kwaliteitsregister voor geaccepteerde screeningsapparatuur.

• Bewaken van de uitvoeringspraktijk

  • Het periodiek toetsen van de medisch-inhoudelijke en fysisch-technische kwaliteit van de uitvoering van het bevolkingsonderzoek borstkanker aan de voor het bevolkingsonderzoek van toepassing verklaarde landelijke kwaliteitseisen.

  • Het bevorderen van de deskundigheid van de MBB’ers, MB’ers, mammolaboranten en radiologen door het geven van bij- en nascholing bij de gevisiteerde eenheden.

  • Het rapporteren aan de screeningsorganisaties met concrete aanbevelingen ter verbetering.

• Calamiteitenpreventie

  Het controleren van de screeningsorganisaties bij calamiteiten en onvolkomenheden in de screening en het informeren en adviseren van de screeningsorganisaties en het RIVM.

• Internationale kennisinfrastructuur

  • Het inbrengen van kennis en signaleren van innovaties en ontwikkelingen in nationale en internationale netwerken.

  • Deelnemen aan nationale en internationale congressen en onderzoeken.

  • Onderhouden van contacten met beroepsverenigingen.

  • Borgen van vastgestelde richtlijnen en protocollen in het visitatieprotocol.

  • Uitdragen van kennis en verzorgen van opleidingen aan de Staat.

• Activiteiten bevolkingsonderzoek borstkanker in Caribisch Nederland

  • Training en accreditatie van laboranten.

  • Fysisch technische kwaliteitsborging van de mammografen;

  • Advies en ondersteuning van de uitvoeringsorganisatie bevolkingsonderzoek Caribisch Nederland.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Dit besluit zal in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E.J. Kuipers

TOELICHTING

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport draagt onder meer zorg voor de volksgezondheid. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) draagt hieraan als baten-lastendienst van het ministerie bij doordat het de overheid voorziet van onafhankelijke kennis op het gebied van gezondheid en milieu. Dit doet zij via onderzoek, advies, regie of uitvoering.

Op grond van de Wet op het RIVM ziet de taak van het RIVM onder andere op het uitvoeren van de landelijke aansturing en begeleiding van preventieprogramma’s, waaronder het bevolkingsonderzoek naar borstkanker (art. 3, eerste lid, onder c, van de Wet op het RIVM jo. art. 1, derde lid, onder a, van het Besluit ex artikel 3, eerste lid, onder a, van de Wet op het RIVM). Zo draagt de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport via het RIVM zorg voor de regie op en de coördinatie van de uitvoering, alsmede de registratie, bewaking en evaluatie van bevolkingsonderzoeken, waaronder het bevolkingsonderzoek naar borstkanker.

Voor de uitvoering van de taken van het RIVM op het gebied van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker voert de Stichting Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek sinds de start van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker in 1989, tegen betaling kwaliteitsborgingstaken uit. Het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek borgt en optimaliseert hiermee de medisch-inhoudelijke en fysisch-technische kwaliteit van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. De Staat (RIVM) sluit hiertoe jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst met het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek.

Opdrachten voor dienstverlening op het gebied van de borging en optimalisatie van medisch-inhoudelijke en fysisch-technische kwaliteit van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker die de rijksoverheid wil verstrekken zijn in beginsel aanbestedingsplichtig. Omwille van de bescherming van de volksgezondheid is dat echter niet mogelijk.

Indien het uitvoeren van taken op het gebied van bevolkingsonderzoek naar borstkanker met betrekking tot de borging van medisch-inhoudelijke en fysische kwaliteit van screenings, de optimalisatie van de medisch-inhoudelijke en fysisch-technische kwaliteit van het bevolkingsonderzoek en de regie en coördinatie van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker niet op een betrouwbare en kwalitatief hoogstaande wijze gebeurt, behelst dat een risico voor een (tijdige) opsporing van borstkanker en daarmee een ernstig risico voor de volksgezondheid.

Gelet op de verwevenheid met de in de Wet publieke gezondheid aan het RIVM opgelegde taak voor de uitvoering van bevolkingsonderzoeken, het feit dat het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek sinds 1989 de kwaliteitsborgingstaken voor bevolkingsonderzoek borstkanker uitvoert op het gebied van accreditatie, visitatie, testen, meten en calamiteiteninterventie en daarmee jarenlang expertise en (inter)nationale contacten heeft opgebouwd, zal geen andere partij, deze taken zoals die nu uitgevoerd worden door het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek, kunnen uitvoeren op hetzelfde kwaliteitsniveau en in dezelfde omvang als het Landelijk Referentiecentrum Borstkanker dit nu doet.

Aanbesteden van deze taken zou daarom een risico met zich brengen dat de deskundigheid en kwaliteit op het gebied van het uitvoeren van screenings voor het vroegtijdig opsporen van borstkanker achteruit gaat, wat de tijdige opsporing van borstkanker, en daarmee de volksgezondheid, zou kunnen schaden. Dat risico acht de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onaanvaardbaar, waardoor er van aanbesteden geen sprake kan zijn. Omwille van de volksgezondheid verstrekt de Minister daarom een uitsluitend recht aan het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek voor dienstverlening aan de Staat op het gebied van borging en optimalisatie van de medisch- inhoudelijke en fysisch-technische kwaliteit van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker in Nederland en Caribisch Nederland.

Indien een partij bezwaar heeft tegen het onderhavige besluit tot verlening van een uitsluitend recht en onttrekking van daarop gebaseerde opdrachten aan de toepasselijkheid van de Aanbestedingswet 2012, dienen deze bezwaren binnen de termijn van twintig (20) kalenderdagen na de datum van publicatie van dit besluit kenbaar te zijn gemaakt door middel van betekening aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van een dagvaarding in kort geding voor de voorzieningenrechter te Den Haag. De termijn van twintig (20) kalenderdagen geldt als een vervaltermijn. Indien een partij na afloop van de genoemde termijn alsnog in rechte bezwaar maakt tegen de verlening van het uitsluitend recht, dan wel – op een later moment – tegen de opdrachtverlening(en) door de Staat (RIVM) aan het Landelijk Referentiecentrum Bevolkingsonderzoek, verwerkt de partij haar rechten, waaronder ook de eventuele aanspraak op schadevergoeding, en is de partij niet ontvankelijk in haar vordering.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport E.J. Kuipers