Regeling ontwikkelbeurs literair vertalers Nederlands Letterenfonds

Het bestuur van het Nederlands Letterenfonds,

gelet op de Algemene wet bestuursrecht,

gelet op artikel 10, vierde lid, van de Wet op het specifiek cultuurbeleid,

gelet op het Algemeen reglement Nederlands Letterenfonds,

besluit:

Artikel 1. Definities

In deze regeling wordt verstaan onder:

bestuur:

het bestuur van het Letterenfonds;

het Letterenfonds:

Stichting Nederlands Letterenfonds;

uitgeverij:

een rechtspersoon die op continue basis bedrijfsactiviteiten ontplooit ten behoeve van de uitgave van literaire werken.

Artikel 2. Toepasselijkheid

Deze regeling is van toepassing op aanvragen voor een ontwikkelbeurs die bij het bestuur worden ingediend en door het bestuur worden verstrekt. De ontwikkelbeurs is een tegemoetkoming in de kosten van scholing, coaching, begeleiding of een tegemoetkoming in of vergoeding van de reis- en verblijfkosten gemaakt voor scholingsdoeleinden in binnen of -buitenland of een tegemoetkoming voor het samenstellen van een dossier voor een uitgeverij bestaande uit een fragmentvertaling en een leesrapport.

Artikel 3. Vereisten aanvrager

De aanvrager voldoet aan het vereiste als hierna omschreven in het eerste, tweede of derde lid.

• 1. De aanvrager heeft in de periode vanaf 1 januari 2017 tot het moment van aanvraag een projectsubsidie ontvangen in het kader van de Regeling projectsubsidies voor literaire vertalingen en diens meest recent gedane aanvraag in het kader van deze regeling werd gehonoreerd.

• 2. De aanvrager heeft na 2010 één van de volgende vertaalopleidingen succesvol afgerond:

  • a. master Literair vertalen aan Universiteit Utrecht,

  • b. Vertalersvakschool te Amsterdam,

  • c. master Vertalen (Taalwetenschappen) aan de Universiteit van Amsterdam,

  • d. master Translation met specialisatie literair vertalen Universiteit Leiden; of

  • e. hij heeft een begeleidingstraject van het Expertisecentrum Literair Vertalen (ontwikkelingstraject, mentoraat) afgerond; of

  • f. hij heeft voor een taal waar geen meerjarige vertaalopleiding voor wordt aangeboden een korte cursus literair vertalen bij het Expertisecentrum Literair Vertalen of de Vertalersvakschool gevolgd.

  Bovendien heeft de aanvrager hiervoor onder a t/m f aantoonbaar stappen gezet in het kader van het opbouwen van een loopbaan als literair vertaler.

• 3. De aanvrager heeft één of meer vertaling(en) in een door het Nederlands Letterenfonds gesubsidieerd literair tijdschrift gepubliceerd of een begeleidingstraject doorlopen bij een literair festival dat een meerjarige subsidie heeft ontvangen van het Nederlands Letterenfonds.

Artikel 4. Algemene vereisten en weigeringsgronden

• 1. De ontwikkelbeurs wordt uitsluitend aangevraagd met gebruikmaking van het daarvoor vastgestelde digitale aanvraagformulier.

• 2. Een volgende ontwikkelbeurs kan pas worden aangevraagd indien het vorige met een ontwikkelbeurs gesubsidieerde ontwikkelplan is uitgevoerd.

• 3. Een volgende ontwikkelbeurs kan pas worden aangevraagd door een vertaler als genoemd in artikel 3 als een (volgende) vertaling van zijn hand is gesubsidieerd in het kader van de Regeling projectsubsidies voor literaire vertalingen.

• 4. Er kan maximaal één keer per jaar één ontwikkelbeurs worden aangevraagd.

• 5. Aanvragen kunnen, na een afwijzend besluit op grond van de toets aan de beoordelingscriteria, als genoemd in artikel 5, niet meer opnieuw worden ingediend.

• 6. Er kan geen aanvraag worden ingediend voor een project dat al geheel of gedeeltelijk direct of indirect wordt gefinancierd door Literatuur Vlaanderen of het Expertisecentrum Literair Vertalen.

• 7. Er kan geen ontwikkelbeurs worden aangevraagd door vertalers met in het jaar van de aanvraag een belastbaar verzamelinkomen dat naar verwachting hoger is dan een door het Letterenfonds vastgestelde inkomensgrens. De hoogte van deze inkomensgrens wordt bekendgemaakt op de website van het Letterenfonds.

• 8. Ter uitvoering van artikel 2 van het Verdrag inzake de Nederlandse Taalunie hebben het Letterenfonds en Literatuur Vlaanderen een samenwerkingsverband. Uit oogpunt van doelmatigheid kan een aanvraag uitsluitend bij ofwel het Letterenfonds ofwel Literatuur Vlaanderen worden ingediend. In Vlaanderen woonachtige vertalers worden geacht zoveel als mogelijk gebruik te maken van regelingen van Literatuur Vlaanderen. Gegevens over bij de fondsen ingediende aanvragen worden uitgewisseld.

Artikel 5. Beoordelingscriteria

De aanvraag wordt uitsluitend toegekend indien:

• a. het oordeel over de kwaliteit van het ontwikkelplan en de realiteitszin van de begroting positief is.

• b. een eventueel eerder verleende ontwikkelbeurs is besteed in overeenstemming met de verplichtingen die aan de ontwikkelbeurs waren verbonden.

Artikel 6. Hoogte van de subsidie

De ontwikkelbeurs bedraagt maximaal € 2.000 voor vertalers als bedoeld in artikel 3.1. Voor vertalers die niet voldoen aan de ingangseis als bedoeld in artikel 3.1, maar wel aan de vereisten als bedoeld in artikel 3.2 of 3.3 bedraagt de ontwikkelbeurs maximaal € 2.500.

Artikel 7. Subsidierondes en subsidieplafond

• 1. Het bestuur behandelt de aanvragen op volgorde van binnenkomst in de periode 1 februari tot 1 december. In 2021 behandelt het aanvragen ingediend voor 11 december.

• 2. Het subsidieplafond wordt bekendgemaakt op de website van het Letterenfonds.

Artikel 8. Verplichtingen subsidieontvanger

• 1. De subsidie wordt door de subsidieontvanger besteed aan de uitvoering van het in de aanvraag omschreven ontwikkelplan.

• 2. De subsidieontvanger doet onverwijld mededeling aan het Letterenfonds van ingrijpende wijzigingen in het bij de aanvraag overgelegde plan.

• 3. De subsidieontvanger dient het plan als genoemd in de aanvraag te hebben voltooid binnen een jaar na de datum van het subsidiebesluit.

• 4. Indien de subsidieontvanger het plan niet kan voltooien of niet binnen een jaar, maakt hij de redenen hiervoor onverwijld kenbaar aan het bestuur.

• 5. Bij een (volgende) aanvraag in het kader van de regeling Projectsubsidies voor literaire vertalingen licht de subsidieontvanger toe of en zo ja, op welke wijze de ontvangen ontwikkelbeurs heeft bijgedragen aan de eigen ontwikkeling.

• 6. In geval van het samenstellen van een dossier voor een uitgeverij wordt de volgende zin daarin opgenomen: Deze fragmentvertaling is mede tot stand gekomen door een ontwikkelbeurs van het Nederlands Letterenfonds.

Artikel 9. Subsidieverlening en -vaststelling

• 1. Bij het verlenen van de subsidie geeft het bestuur direct een beschikking tot subsidievaststelling.

• 2. In de beschikking wordt de wijze van betaling van de subsidie bepaald.

Artikel 10. Intrekkings- en wijzigingsgronden subsidievaststelling

• 1. Het bestuur kan de subsidievaststelling intrekken of wijzigen als de aanvrager niet heeft voldaan aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen.

• 2. Als het bestuur constateert dat substantiële wijzigingen zijn opgetreden ten opzichte van de bij de aanvraag verstrekte gegevens, kan het bestuur de subsidievaststelling intrekken of wijzigen.

• 3. Het bestuur is bevoegd de subsidievaststelling te wijzigen dan wel in te trekken wanneer de termijn, bedoeld in artikel 8, derde lid, is overschreden en de aanvrager naar het oordeel van het bestuur hiervoor geen gegronde redenen heeft kunnen aanvoeren.

• 4. Het bestuur is bevoegd de subsidievaststelling te wijzigen dan wel in te trekken op grond van het overlijden van de aanvrager.

• 5. De intrekking of wijziging werkt terug tot en met het tijdstip waarop de subsidie is vastgesteld, tenzij bij de intrekking of wijziging anders is bepaald.

• 6. Het bedrag waarmee de subsidie eventueel wordt verlaagd, wordt verrekend met eventueel nog te betalen gedeelten van de subsidie of teruggevorderd.

Artikel 11. Hardheidsclausule

Het bestuur kan, gelet op het belang dat deze regeling beoogt te beschermen, een artikel buiten toepassing laten of daarvan afwijken voor zover strikte toepassing leidt tot een onbillijkheid van overwegende aard.

Artikel 12. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt onmiddellijk in werking met ingang van 1 november 2021.

Artikel 13. Slot en overgangsbepalingen

• 1. In alle gevallen waarin deze regeling niet voorziet, beslist het bestuur.

• 2. Naast en in aanvulling op deze regeling is het Algemeen reglement Nederlands Letterenfonds van toepassing.

• 3. Deze regeling is vastgesteld op 25 oktober 2021 door het op die datum vigerende bestuur van de Stichting Nederlands Letterenfonds.

• 4. Deze regeling wordt aangehaald als Regeling ontwikkelbeurs literair vertalers Nederlands Letterenfonds.

Het bestuur van het Nederlands Letterenfonds, T.R.F.M. Perez, directeur-bestuurder

Deze regeling wordt bekendgemaakt door kennisgeving ervan in de Staatscourant en op de website van het Letterenfonds (www.letterenfonds.nl).

TOELICHTING

Algemene toelichting

Het werk van literair vertalers wordt doorgaans niet ruim gehonoreerd en een deel van hun werk zelfs helemaal niet. Vaak is er geen financiële ruimte om bijvoorbeeld cursussen te volgen of op andere manieren nieuwe vaardigheden te ontwikkelen of kennis te vergaren.

Daarnaast kennen vertalers als geen ander de literatuur in de taal waaruit ze vertalen. Niet zelden fungeren vertalers als ambassadeurs voor de literatuur uit ‘hun’ land en leveren ze een belangrijke bijdrage aan de veelzijdigheid van het literair aanbod in Nederland. Om die kennis te verwerven moeten vertalers echter tijd kunnen inruimen om te lezen, onderzoeken, en bijvoorbeeld leesrapporten te schrijven voor uitgevers om die te interesseren.

Tot slot kost het beginnend vertalers dikwijls behoorlijk wat tijd om een plek in het literaire veld te veroveren, en lijkt de stap naar een eerste of tweede contract dat voldoet aan de standaard van het Modelcontract voor de uitgave van een vertaling van een literair werk, groot.

Om al deze redenen is de ontwikkelbeurs voor literair vertalers in het leven geroepen. Deze ontwikkelbeurs heeft als doel om literair vertalers in staat te stellen zich professioneel te blijven ontwikkelen, hen te versterken in hun ambassadeursrol, en om beginnende literair vertalers te stimuleren hun vak te blijven uitoefenen.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 1 (definities)

Een uitgeverij is een rechtspersoon die op continue basis bedrijfsactiviteiten ontplooit met onder meer als doel de uitgave van literaire werken. Dit houdt in dat hij over een onafhankelijke, ter zake kundige redactie beschikt die de vertaler begeleidt bij de totstandkoming van de vertaling, zijn uitgaven op regelmatige basis aanbiedt aan de boekhandel en papieren uitgaven via de reguliere boekhandel verspreidt, zijn publicaties van een ISBN voorziet, de gebruikelijke leveringsvoorwaarden hanteert en ten minste één keer per jaar een fondslijst maakt. Daarnaast maakt hij – indien hij literaire vertaalopdrachten verstrekt – gebruik van het Modelcontract voor de uitgave van een literair werk.

Artikel 2 (toepasselijkheid)

De ontwikkelbeurs is bestemd voor gehele of gedeeltelijke vergoeding van in redelijkheid te maken (on)kosten voor uitvoering van het ontwikkelplan. In het ontwikkelplan beschrijft de vertaler welk(e) ontwikkeldoel(en) hij wil bereiken en hoe, en wanneer hij dit wil doen. De ontwikkeldoelen kunnen zowel verband houden met het vergaren van kennis of het ontwikkelen van vaardigheden ten behoeve van het literaire vertaalproject waaraan de vertaler werkt, bijvoorbeeld in de vorm van een studiereis, of de ontwikkeling van algemene professionele vaardigheden of kennis gerelateerd aan het vertalerschap. Te denken valt bijvoorbeeld aan onderhandelingstechnieken, spreken in het openbaar, gebruik van sociale media, kennis van de belastingwetgeving, coachingstrajecten, seminars, cursussen, etc. De vertaler kan ook een op maat toegesneden bedrag vragen voor een specifieke cursus of op andere wijze motiveren waarvoor hij een bepaald bedrag nodig heeft om het ontwikkelplan uit te voeren.

Een fragmentvertaling dient circa 5.000 woorden te hebben. In het ontwikkelplan beargumenteert de vertaler de literaire kwaliteit van de gekozen brontekst.

Artikel 3 (vereisten aanvrager)

Ad lid 2. Bij de stappen die een vertaler aantoonbaar moet hebben gezet, wordt gedacht aan de vertaler die één of meer vertaling(en) heeft gepubliceerd in boekvorm, in een cultureel-literair tijdschrift of in een verzamelbundel. Ook kan het gaan om een vertaling van een strip of van non-fictiewerk of van een niet in boekvorm gepubliceerde vertaling van theaterteksten opgevoerd door een professioneel theatergezelschap of bijvoorbeeld van een libretto voor een opera.

Vertalingen van de volgende non-fictiewerken worden niet gezien als stappen voor het opbouwen van een loopbaan als literair vertaler:

• de vertaling van academisch en wetenschappelijk werk, studie- en leerboeken enzovoort die niet voor een algemeen publiek geschreven zijn;

• de vertaling van kunst- en fotoboeken waarbij het tekstgedeelte zo sterk ondergeschikt is aan het beeldgedeelte dat het verwaarloosbaar wordt;

• de vertaling van boeken met een praktische of therapeutische insteek, zoals ‘how to’-boeken, zelfhulpboeken, kookboeken, hobbyboeken, reisgidsen enz.

Artikel 4 (algemene vereisten en weigeringsgronden)

Ad lid 7. Het belastbare verzamelinkomen van de aanvrager kan achteraf steekproefsgewijs gecontroleerd worden met het oog op de inkomensgrens.

Artikel 5 (beoordeling)

Bij de beoordeling van de aanvragen wordt getoetst of de ontwikkeldoelen en het ontwikkelplan overtuigend en realistisch zijn. In geval van een aanvraag voor een fragmentvertaling wordt naast de kwaliteit van het ontwikkelplan ook de literaire kwaliteit van de voorgestelde brontekst getoetst aan de hand van de motivering van de aanvrager.

Artikel 6 (hoogte van de subsidie)

De ontwikkelbeurs bedraagt maximaal € 2.000. Voor vertalers zoals bedoeld in artikel 3.2. en 3.3, die niet eerder een projectsubsidie hebben ontvangen in het kader van de Regeling projectsubsidies voor literaire vertalingen, geldt een maximum van € 2.500. In het kader van deze regeling worden zij als beginnend vertaler aangemerkt. Voor beginnend vertalers is een extra investering noodzakelijk om een positie in de markt te verwerven. Zij kunnen daarom aanspraak maken op een hogere ontwikkelbeurs.

De begroting dient sluitend te zijn.

Artikel 8 Verplichtingen subsidieontvanger

In de aanvraag voor een volgende subsidie in het kader van de Regeling projectsubsidies voor literaire vertalingen dient de ontvanger van een ontwikkelbeurs te reflecteren op de besteding van de ontwikkelbeurs en op de vraag of de door hem gestelde ontwikkeldoelen zijn bereikt.