Besluit van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 18 oktober 2016, kenmerk 1022587-155468-PG, houdende verlening van een uitsluitend recht aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht voor het verlenen van diensten op toxicologisch gebied aan de Staat der Nederlanden

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Overwegende:

dat het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), onderdeel van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, in opdracht van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat onderdeel is van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport diensten uitvoert op toxicologisch gebied die van essentieel belang zijn voor de volksgezondheid;

Dat de aan die dienstverlening ten grondslag liggende overeenkomst tussen de Staat der Nederlanden en het Universitair Medisch Centrum Utrecht per 1 januari 2017 eindigt;

Dat de door het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum uitgevoerde diensten een sterke samenhang vertonen met de aan haar bij wet opgedragen taken op grond van Verordening (EG) nr. 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels;

Dat voortzetting van de dienstverlening door het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, mede vanwege die samenhang met haar wettelijke taken, noodzakelijk is omwille van de bescherming van de volksgezondheid;

Dat het derhalve is uitgesloten in deze een nationale of Europese aanbestedingsprocedure te volgen;

Gelet op artikel 2.24, aanhef en onder a, van de Aanbestedingswet 2012;

Besluit:

Artikel 1

Tot verlening van een uitsluitend recht voor onbepaalde duur aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht, meer specifiek het daartoe behorende Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, per 1 januari 2017, voor het verlenen van diensten op toxicologisch gebied aan de Staat der Nederlanden, in opdracht van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, dan wel de Minister wie het aangaat.

Artikel 2

De diensten bedoeld in artikel 1 omvatten de volgende werkzaamheden:

• 24/7 Informatie verstrekken en adviseren

  • Aan medische professionals, hulpverleners en overheden bij vergiftigingen en bij calamiteiten of incidenten met chemische stoffen, straling of natuurlijke toxinen.

  • Door middel van een 24-uurs informatievoorziening via de telefoon (met ondersteuning van medisch specialisten) en via de website (www.vergiftigingen.info).

  • Op basis van continue wetenschappelijke update van de toxicologische database van het NVIC.

• Calamiteitenfunctie

  • Inzetten van medisch toxicologische en radiologische kennis in nazorgtrajecten en bij evaluaties van calamiteiten.

  • Deelnemen in het netwerk van het ‘Crisis Expert Team milieu en drinkwater’ en het ‘Crisis Expert Team straling’.

  • Mogelijkheid tot opschaling bij langdurige incidenten met chemische stoffen.

  • Participeren in activiteiten op het gebied van opleiden, trainen en oefenen (OTO) van calamiteitenstructuren in Nederland zoals de ‘Milieu Ongevallen Dienst/RIVM’, het ‘Crisis Expert Team milieu en drinkwater’ en het ‘Crisis Expert Team straling’.

• Signaleren

  • Signaleren van trends in vergiftigingen en snel herkennen van gevaarlijke situaties en van producten op de Nederlandse markt die een gevaar voor de volksgezondheid inhouden of kunnen inhouden.

  • In voorkomende gevallen: alarmeren en kennisondersteuning van de rijksoverheid bij nader onderzoek en beleid.

• Nationaal Serum Depot

  • Onderhouden van het Nationaal Serum Depot van het RIVM (adviseren omtrent aankopen, indicatiestellen en uitleveren van antisera).

• Kennis ontwikkelen, onderhouden en uitdragen

  • Ontwikkelen en onderhouden van eigen kennis op medisch toxicologisch en radiologisch gebied.

  • Uitdragen van deze kennis in opleidingen, trainingen en oefeningen (OTO) van medische professionals en hulpverleners.

• Kennis inbrengen en vertegenwoordigen van de rijksoverheid

  • Kennis inbrengen op medisch toxicologisch en radiologisch gebied in nationale en internationale netwerken. Het NVIC ondersteunt hierin de rijksoverheid en kan deze desgewenst vertegenwoordigen.

• Onderzoek doen

  • In het kader van het ontwikkelen van kennis wetenschappelijk en toegepast onderzoek doen naar de omstandigheden en ernst van (acute) vergiftigingen en naar het gedrag van chemische stoffen en straling in het lichaam.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Dit besluit zal in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E.I. Schippers

TOELICHTING

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport draagt onder meer zorg voor de volksgezondheid. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu draagt hieraan als baten-lastendienst van het ministerie bij doordat het de overheid voorziet van onafhankelijke kennis op het gebied van gezondheid en milieu. Dat doet zij via onderzoek, advies, regie of uitvoering, onder andere op toxicologisch gebied.

Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, dat eerder onderdeel was van het Rijksinstituut voor Volkgezondheid en Milieu, speelt op dit terrein een grote rol. Zij is op grond van de Europese Verordening betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels wettelijk belast met het ontvangen van toxicologische informatie. Meer in het bijzonder informatie die wordt verstrekt door de importeurs en downstream-gebruikers die mengsels in de handel brengen, met name wat betreft informatie die van belang is voor preventieve en curatieve maatregelen, in het bijzonder in het geval van respons in noodgevallen. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum beheert voor dit doel onder meer een webapplicatie (www.productnotificatie.nl / www.productnotification.nl) waar die informatie kan worden gemeld en een webapplicatie (www.vergiftigingen.info) waar hulpverleners informatie en advies kunnen inwinnen.

Daarnaast beheert het NVIC een database met talrijke stofmonografieën en meer dan 75.000 productsamenstellingen van gevaarlijke mengsels. Bedrijven zijn wettelijk verplicht de samenstelling van gevaarlijke mengsels aan het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum te verstrekken.

Naast haar wettelijke taken vervult het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum een aantal kerntaken die sterk samenhangen met haar wettelijke taken. Zo ondersteunt zij medische beroepsbeoefenaren bij de behandeling van patiënten – zowel individueel als in groepen in geval van calamiteiten – bij acute vergiftigingen met chemische stoffen, straling en natuurlijke toxinen. Daartoe verzorgt zij een 24-uurs informatievoorziening, gebaseerd op de genoemde toxicologische database. Tevens vervult het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum een calamiteitenfunctie. Zij fungeert in die hoedanigheid als kennisinstituut en als beleidsadviseur aan de overheid. In dit kader signaleert zij ook trends in vergiftigingen. Zij kan dit doen op basis van de informatie uit de genoemde database. Dit stelt het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum in staat snel situaties en producten op de Nederlandse markt te herkennen die een potentieel gevaar voor de volksgezondheid inhouden.

Tot slot geeft het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum sinds jaar en dag vorm aan het Nationaal Serum Depot voor wat betreft aankoop, indicatiestelling en uitlevering van antisera aan ziekenhuizen in Nederland waar patiënten met beten of steken door giftige dieren worden behandeld.

Opdrachten voor dienstverlening op toxicologisch gebied die de rijksoverheid wil verstrekken zijn in hoofdregel aanbestedingsplichtig voor zover die opdrachten niet gebaseerd zijn op een aan de opdrachtnemer bij wet opgelegde taak. Omwille van de bescherming van de volksgezondheid is dat echter niet mogelijk. Het beleggen van taken in het toxicologisch veld, op gebied van informatieverstrekking, calamiteitenfunctie, deponering van productinformatie, signalering en het nationaal serum depot, bij een andere partij dan het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum behelst een risico voor de volksgezondheid. Gelet op de verwevenheid met haar wettelijke taken, haar jarenlang opgebouwde expertise en internationale contacten zal geen andere partij de (niet wettelijke) taken zoals nu uitgevoerd door het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum kunnen uitvoeren op een zelfde kwaliteitsniveau en in een zelfde omvang als het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum. Aanbesteden van dergelijke taken zou daarom een risico met zich meebrengen dat de hoge mate van expertise in Nederland op toxicologisch gebied achteruit gaat. Dat risico acht de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onaanvaardbaar. Van aanbesteden kan daarom geen sprake zijn. Omwille van de volksgezondheid verstrekt de Minister daarom een uitsluitend recht aan het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum voor dienstverlening aan de Staat op toxicologisch gebied.

Indien een partij bezwaar heeft tegen het onderhavige besluit tot verlening van een uitsluitend recht en onttrekking van daarop gebaseerde opdrachten aan de toepasselijkheid van de Aanbestedingswet 2012, dienen deze bezwaren binnen twintig (20) kalenderdagen na de datum van publicatie van dit besluit kenbaar te zijn gemaakt door middel van betekening aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van een dagvaarding in kort geding voor de voorzieningenrechter te Den Haag. Deze termijn van twintig (20) kalenderdagen is gebaseerd op artikel 2.127, derde lid, van de Aanbestedingswet 2012 en geldt als een vervaltermijn. Indien een partij na afloop van genoemde termijn alsnog in rechte bezwaar maakt tegen de verlening van het uitsluitend recht, dan wel – op een later moment – tegen de opdrachtverlening(en) door de Staat aan het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, is de bezwaarmakende partij niet ontvankelijk in haar vordering.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E.I. Schippers