Beschikking van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 20 oktober 2016 nr. 16142047, houdende ontheffing als bedoeld in artikel 64 van de Wet bodembescherming juncto artikel 7 van het Besluit gebruik meststoffen van het verbod om met een Triple Spray-machine drijfmest buiten de uitrijdperiode aan te wenden

De Staatssecretaris van Economische Zaken,

Slootsmid Laren BV, Zutphenseweg 31, 7245 NR ZG Laren, wil onderzoek uitvoeren voor het aanwenden van drijfmest met een Triple Spray-machine op grasland op een andere wijze en buiten de uitrijperiode dan voorgeschreven in het Besluit gebruik meststoffen;

Slootsmid Laren BV, Zutphenseweg 31, 7245 NR ZG Laren heeft op 16 september 2016 een verzoek ingediend voor het verlenen van een ontheffing van artikel 4, derde lid, van het Besluit gebruik meststoffen. Het verzoek gaat, conform artikel 7, tweede lid, van het Besluit gebruik meststoffen vergezeld van een onderzoeksplan met nummer SBIR14M002 en een aanvullend onderzoeksplan d.d. 16 september 2016;

Het is wenselijk aan de ontheffing voorwaarden te verbinden;

Handelend in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu;

Gelet op artikel 64 van de Wet bodembescherming en de artikelen 4 en 7 van het Besluit gebruik meststoffen;

Gezien het advies van de Technische commissie bodem van 29 september 2016;

Besluit:

Artikel 1

Aan Slootsmid Laren BV, Zutphenseweg 31, 7245 NR ZG Laren wordt ontheffing verleend van het verbod in artikel 4, derde lid, van het Besluit gebruik meststoffen ter uitvoering van het onderzoeksplan SBIR14M002, aangevuld met onderzoeksplan d.d. 16 september 2016.

Artikel 2

Aan de ontheffing, bedoeld in artikel 1, zijn de volgende voorschriften verbonden:

• a. de onderzoeksplannen die zijn opgenomen in bijlage I, worden nageleefd;

• b. het veldonderzoek is een vervolgonderzoek en vormt met de ammoniakemissiemetingen uit het onderzoek dat onder de ontheffing van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 28 mei 2015, nr. 15042718 is uitgevoerd, een zodanig geheel dat onder verschillende weersomstandigheden ammoniakemissiemetingen zijn uitgevoerd;

• c. het veldonderzoek wordt uitgebreid met metingen aan oppervlakkige afspoeling van grasland op klei;

• d. de ontheffing wordt verleend voor de periode van 1 oktober 2016 tot en met 15 december 2016;

• e. er wordt uitsluitend gebruik gemaakt voor de referentiemeting van de Veenhuis-bemester VMB 3.75 en Jako pomptankwagen 11.500 met chassisnummer 40165 en voor de te onderzoeken machine van de Triple Spray-bemester Slootsmid SV 3.80-20WA en Cebeco pomptankwagen 8.500 van fabrikant Kaweco met chassisnummer 9456;

• f. van de ontheffing kan uitsluitend gebruik worden gemaakt op de bij melkveebedrijf Smidspol vof, Haringweg 31, 8251 RR Dronten, behorende percelen die zijn opgenomen in de onderzoeksplannen;

• g. drijfmest mag niet binnen twee meter uit de teen van een watergang worden toegediend;

• h. tijdens het aanwenden van drijfmest beschikken de personen die de Triple Spray-machine bedienen over een afschrift van de ontheffing.

Artikel 3

De in artikel 1 bedoelde ontheffing kan worden ingetrokken indien niet wordt voldaan aan artikel 2.

Artikel 4

Deze beschikking treedt in werking met ingang van de dag na die waarop het besluit is bekendgemaakt en vervalt op 16 december 2016.

De Staatssecretaris van Economische Zaken, namens deze: M. Sonnema Directeur-Generaal Agro en Natuur

Tegen dit besluit kan degene wiens belang daarbij rechtstreeks is betrokken, binnen zes weken na de dag waarop dit besluit is verzonden een gemotiveerd bezwaarschrift indienen bij de Staatssecretaris van Economische Zaken, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Postbus 20401, 2500 EK Den Haag. Dit besluit is verzonden op de in de aanhef van dit besluit vermelde datum.

TOELICHTING

Ingevolge het Besluit gebruik meststoffen is het verboden dierlijke meststoffen te gebruiken op grasland, tenzij de dierlijke meststoffen emissiearm (artikel 5, eerste lid) en in de periode tussen 15 februari en 1 september worden aangewend (artikel 4, derde lid).

In het kader van de Programma Aanpak Stikstof worden de voorschriften voor aanwending van drijfmest op grasland gelegen op klei en veen per 1 januari 2018 verscherpt. In het kader van de Small Business Innovation Research (SBIR) is aan een aantal bedrijven subsidie toegekend om onderzoek uit te voeren naar technieken en methoden van mestaanwending waarmee de beoogde reductie in de vervluchtiging van ammoniak bij aanwending kan worden bereikt. Slootsmid behoort tot die bedrijven. Met de Triple Spray-machine wordt aanvullend onderzoek uitgevoerd buiten de reguliere uitrijdperiode, omdat de ontbrekende onderzoeksresultaten in deze SBIR-opdracht moeten worden opgenomen in de eindrapportage, die in het najaar van 2016 gereed moet zijn. De ontheffing staat in het kader van onderzoek toe om af te wijken van de vermelde voorschriften. Uit het onderzoek moet blijken of de Triple Spray-machine wat betreft de reductie van de ammoniakemissie tijdens het uitrijden van drijfmest het niveau realiseert dat mogelijk is als een zodenbemester wordt toegepast onder vergelijkbare omstandigheden. Het is de bedoeling dat het onderzoek met de Triple Spray-machine wordt uitgevoerd in de herfst van 2016. Het onderzoek vindt plaats gelijktijdig met metingen die in Dronten worden verricht aan een bemestingsmachine van Duport.

Voor de Triple Spray-machine is eerder ontheffing verleend (beschikking van de Staatssecretaris van 28 mei 2015, nr. 15042718) en zijn al eerder metingen uitgevoerd. Die ontheffing is op 1 september 2016 vervallen. Er is nog minstens één meting nodig om met de Triple Spray-machine een meer volledig beeld te krijgen van de ammoniakemissiereductie onder verschillende weersomstandigheden. Voor het vervolgonderzoek is er een ontheffing nodig op het aanwenden van drijfmest buiten de reguliere periode.

De aanvraag voldoet aan de voorwaarden die in artikel 7 van het Besluit gebruik meststoffen worden gesteld. Er is een onderbouwd onderzoeksplan waarin duidelijk wordt dat de innovatie waarop subsidie is verleend aan een wetenschappelijke onderzoeksmethode wordt onderworpen om na te gaan of het doel wordt bereikt: bij gebruik van de machine een ammoniakemissie realiseren die vergelijkbaar is met of lager is dan de ammoniakemissie bij gebruik van een zodenbemester.

Advies van Technische commissie bodem

Op grond van artikel 7 van het Bgm kan ontheffing worden verleend om af te wijken van bepaalde regels in het Bgm. Dit kan echter alleen als volgens hetzelfde artikel de Technische commissie bodem (TCB) wordt gehoord. Bij brief, d.d. 23 september 2016, is de TCB gevraagd een advies uit te brengen om ontheffing te verlenen voor het doen van onderzoek met de Triple Spray-machine. Zij heeft op 29 september 2016 haar advies (TCB 2016-3) uitgebracht:

• De TCB sluit aan op het eerder opgestelde advies in 2015 ten behoeven van ammoniakemissieonderzoek aan de Triple Spray-machine (TCB A104(2015)). Toen zijn er opmerkingen geplaatst bij het onderzoek. Met name vindt de TCB dat er in het onderzoek aandacht moet zijn voor de geringe infiltratiecapaciteit van grasland op zware kleigrond. De TCB beveelt daarom aan tijdens het veldonderzoek ook metingen aan oppervlakkige afspoeling van grasland te verrichten. Deze oppervlakkige afspoeling wordt volgens het advies met name een punt van zorg als deze techniek op grote schaal toegepast gaat worden. Ook zou door het spuiten van water onder hoge druk over de mest de kans op uitspoeling van nutriënten kunnen toenemen; de TCB adviseert nadrukkelijk de kans hierop nader te onderzoeken.

• Gezien het geringe oppervlak (totaal 0,96 hectare) waarop de proeven worden uitgevoerd is er vanuit het belang van de bodem geen bezwaar tegen een ontheffing in het kader van onderzoek.

• Ten aanzien van het verrichten van metingen onder koelere omstandigheden vraagt de TCB er aandacht voor rekening te houden met andere omstandigheden zoals vochtigheid van de bodem en windsnelheid.

Op grond van dit TCB-advies is in artikel 2, onderdeel c, van het besluit de voorwaarde opgenomen om tijdens het veldonderzoek onderzoek te doen naar oppervlakkige afspoeling van mest. Het spuiten van water over de mest zal in de praktijk er vooral toe leiden dat de bovenlaag van de mest die op de bodem wordt gelegd, wordt afgedekt en verdund. Daarmee wordt naast een lagere ammoniakemissie ook verwacht dat er minder snel verbranding optreedt en de opname van de nutriënten gunstig wordt beïnvloed. Het laatste punt van de TCB dat hierboven is vermeld, is onder de aandacht gebracht van de onderzoekers. Dit punt krijgt kwalitatief al aandacht in de verwerking van de onderzoeksresultaten.