Deze uitkomsten zijn berekend zonder rekening te houden met verandering van landgebruik.
1. Broeikasgasemissies door de productie en het gebruik van biobrandstoffen voor vervoer worden als volgt berekend:
E = eec + ep + etd + eu – esca – eccs –eccr –eee,
waarbij
E = de totale emissies ten gevolge van het gebruik van de brandstof;
eec = emissies ten gevolge van de teelt of het ontginnen van grondstoffen;
ep = emissies ten gevolge van verwerkende activiteiten;
etd = emissies ten gevolge van vervoer en distributie;
eu = emissies ten gevolge van de gebruikte brandstof;
esca = emissiereductie door koolstofaccumulatie in de bodem als gevolg van beter
landbouwbeheer;
eccs = emissiereductie door het afvangen en geologisch opslaan van koolstof;
eccr = emissiereductie door het afvangen en vervangen van koolstof; en
eee = emissiereductie door extra elektriciteit door warmtekrachtkoppeling.
Met de emissies ten gevolge van de productie van machines en apparatuur wordt geen rekening gehouden.
2. Broeikasgasemissies ten gevolge van brandstoffen (E) worden uitgedrukt in gram CO2-equivalent per MJ brandstof (gCO2eq/MJ).
3. In afwijking van punt 2 mogen voor transportbrandstoffen de waarden die berekend worden in termen van gCO2eq/MJ worden aangepast om rekening te houden met de verschillen tussen brandstoffen op het vlak van nuttig verricht werk, uitgedrukt
in km/MJ. Dergelijke aanpassingen worden alleen gedaan wanneer de verschillen in nuttig verricht werk worden aangetoond.
4. Broeikasgasemissiereducties ten gevolge van het gebruik van biobrandstoffen worden als volgt berekend:
Broeikasgasemissiereductie = (EF – EB)/EF,
waarbij
EB = de totale emissies ten gevolge van het gebruik van de biobrandstof; en
EF = de totale emissies ten gevolge van het gebruik van het fossiele alternatief.
5. Met het oog op de toepassing van punt 1, worden de broeikasgassen CO2, N2O en CH4 in aanmerking genomen. Met het oog op de berekening van de CO2-equivalentie worden de volgende waarden toegekend aan deze gassen:
CO2: 1
N2O: 296
CH4: 23
6. Emissies door de teelt of het ontginnen van grondstoffen, eec, komen onder meer vrij door het proces van ontginnen of teelt zelf, door het verzamelen van de grondstoffen, door afval en
lekken en door de productie van chemische stoffen of producten die worden gebruikt voor het ontginnen of de teelt. Met het
afvangen van CO2 bij de teelt van grondstoffen wordt geen rekening gehouden. Ramingen van de emissies ten gevolge van teelt kunnen worden
afgeleid uit het gebruik van gemiddelden voor kleinere geografische gebieden dan die welke gebruikt worden bij de berekening
van de standaardwaarden, als een alternatief voor het gebruik van feitelijke waarden.
7. In de berekening van de broeikasgasemissies van biobrandstoffen wordt geen rekening gehouden met verandering van landgebruik.
8. Emissies ten gevolge van verwerkende activiteiten, ep, omvatten de emissies van de verwerking zelf, van afval en lekken en van de productie van chemische stoffen of producten
die bij de verwerking worden gebruikt.
Bij het berekenen van het verbruik aan elektriciteit die niet in de brandstofproductie-installatie is geproduceerd, wordt
de intensiteit van de broeikasgasemissie ten gevolge van de productie en distributie van die elektriciteit geacht gelijk te
zijn aan de gemiddelde intensiteit van de emissies ten gevolge van de productie en distributie van elektriciteit in een bepaald
gebied. In afwijking van deze regel mogen producenten een gemiddelde waarde hanteren voor de elektriciteit die wordt geproduceerd
door een individuele installatie voor elektriciteitsproductie, als die installatie niet is aangesloten op het elektriciteitsnet.
9. De emissies ten gevolge van vervoer en distributie, etd, omvatten de emissies ten gevolge van het vervoer en de opslag van grondstoffen en halfafgewerkte materialen en van de opslag
en distributie van afgewerkte materialen. De emissies ten gevolge van vervoer en distributie waarmee uit hoofde van punt 6
rekening moet worden gehouden, vallen niet onder dit punt.
10. De emissies ten gevolge van de gebruikte brandstof, eu, worden geacht nul te zijn voor biobrandstoffen.
11. Met betrekking tot de emissiereducties door het afvangen en geologisch opslaan van koolstof, eccs, die nog niet zijn meegerekend in ep, wordt alleen rekening gehouden met emissies die vermeden worden door de afvang en opslag van uitgestoten CO2 die het directe gevolg is van de ontginning, het vervoer, de verwerking en de distributie van brandstof.
12. Met betrekking tot de emissiereductie door het afvangen en vervangen van koolstof, eccr, wordt alleen rekening gehouden met emissies die vermeden worden door de afvang van uitgestoten CO2 waarvan de koolstof afkomstig is van biomassa en die gebruikt wordt om de in commerciële producten en diensten gebruikte
CO2 uit fossiele brandstoffen te vervangen.
13. Met betrekking tot de emissiereductie door extra elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling, eee, wordt rekening gehouden met de extra elektriciteit van brandstofproductie-installaties die gebruikmaken van warmtekrachtkoppeling,
behalve als de voor de warmtekrachtkoppeling gebruikte brandstoffen andere bijproducten zijn dan residuen van landbouwgewassen.
Bij het berekenen van de extra elektriciteit wordt de omvang van de warmtekrachtkoppelingsinstallatie geacht te volstaan om
minstens de warmte te leveren die nodig is om de brandstof te produceren. De broeikasgasemissiereductie ten gevolge van deze
extra elektriciteit wordt geacht gelijk te zijn aan de hoeveelheid broeikasgas die zou worden uitgestoten als een gelijke
hoeveelheid elektriciteit werd opgewekt in een centrale die gebruik maakt van dezelfde brandstof als de warmtekrachtkoppelingsinstallatie.
14. Als een proces voor de productie van brandstof niet alleen de brandstof waarvoor de emissies worden berekend oplevert, maar
ook één of meer andere producten (‘bijproducten’), worden de broeikasgasemissies verdeeld tussen de brandstof of het tussenproduct
ervan en de bijproducten in verhouding tot hun energie-inhoud (de calorische onderwaarde (LHV) in het geval van andere bijproducten
dan elektriciteit).
15. Met het oog op de in punt 14 vermelde berekening zijn de te verdelen emissies eec + de fracties van ep, etd en eee die ontstaan tot en met de stap van het proces waarin een bijproduct wordt geproduceerd. Als een toewijzing aan bijproducten
heeft plaatsgevonden in een eerdere stap van het proces van de cyclus, wordt hiervoor de emissiefractie gebruikt die in de
laatste stap is toegewezen aan het tussenproduct in plaats van de totale emissies.
Met het oog op deze berekening wordt rekening gehouden met alle bijproducten, inclusief elektriciteit, die niet onder punt
16 vallen, behalve residuen van landbouwproducten. Bijproducten met een negatieve energie-inhoud worden met het oog op deze
berekening geacht een energie-inhoud nul te hebben.
Afval, residuen van landbouwproducten en residuen van verwerking, met inbegrip van ruwe glycerine (niet-geraffineerde glycerine),
worden geacht tijdens hun levenscyclus geen broeikasgasemissies te veroorzaken totdat ze worden verzameld.
16. Met het oog op de in punt 4 vermelde berekening wordt voor biobrandstoffen de laatste beschikbare gemiddelde werkelijke emissie
van het fossiele deel van in de Gemeenschap verbruikte benzine en diesel, zoals gerapporteerd krachtens Richtlijn 98/70/EG,
gebruikt voor de vergelijking met fossiele brandstof (EF). Als deze gegevens niet beschikbaar zijn, wordt de waarde 83,8 gCO2eq/MJ gebruikt.
Vul in de onderstaande tabel de waarden in van de grondstof die is gebruikt voor productie van biobrandstof. Indien de grondstoffensamenstelling
kan fluctueren:
Geef de waarde voor de reductie van broeikasgasemissie van de biobrandstof ten opzichte van de fossiele biobrandstof die hij
vervangt.Geef als de grondstofsamenstelling of de (efficiëntie van) de productiewijze in de tijd varieert, ook minimum- en
maximumwaarden en leg uit waarvan deze variatie het gevolg is.
Ik verklaar dit formulier volledig en naar waarheid te hebben ingevuld.
Het formulier dient te worden ingevuld voor iedere partij van een type biobrandstof (bijvoorbeeld ‘bio-ethanol uit stro’ of
‘bio-ethanol uit gewasresten van koolzaad’) waarop de wegingsfactor van artikel 2 wordt toegepast. Een grondstof kan zijn
een geteeld product, een gewasrest die vrijkomt bij teelt van andere producten, of een residu of afvalstroom uit een verwerkend
proces. Indien de grondstofsamenstelling varieert in de tijd, dienen naast gemiddelde waarden ook minimum- en maximumwaarden
gegeven te worden.
Voor wat betreft types biobrandstoffen die zijn opgenomen in bijlage III kan volgens de regeling volstaan worden met beperktere
informatie (tot en met aanhef vraag A.3),
De getallen kunnen worden afgerond op hele getallen, met uitzondering van de onderste verbrandingswaarde in MJ per liter,
bedoeld in hoofdstuk A, onder 2, daar dient het getal met een decimaal achter de komma te worden ingevuld.
Indien er alternatieve toepassingen zijn anders dan opwekking van elektriciteit of warmte, compostering of benutting van het
lignocellulose deel van de biomassa als diervoer, moet, om de wegingsfactor te kunnen toepassen, met een marktanalyse onderbouwd
worden dat met die alternatieve aanwendingen geen of slechts een deel van de totaal beschikbare hoeveelheid grondstof kan
worden verwerkt. Hiermee kan dan het overige deel van de grondstof alsnog beschikbaar zijn voor energieopwekking (incl. vergisting)
of compostering of moet worden gezien als afvalstroom.
De waarde dient bepaald te worden conform bijlage I bij de regeling.
TOELICHTING
1. Algemeen
1.1 Inleiding
De transportsector is verantwoordelijk voor 20% van de totale CO2-uitstoot in de EU en is bovendien wat betreft de CO2-uitstoot de sterkst groeiende. De verduurzaming van de transportsector is daarom van groot belang in de strijd tegen klimaatverandering,
hetgeen specifieke maatregelen rechtvaardigt.
Onderdeel van de maatregelen voor verduurzaming van de transportsector is de inzet van – duurzaam geproduceerde – biobrandstoffen.
Voor de vervanging op de korte termijn van fossiele brandstoffen zijn biobrandstoffen een kosteneffectief alternatief. Daarnaast
bieden biobrandstoffen ook kansen voor economische ontwikkeling hier en elders.
Er zijn echter duurzaamheidsrisico's verbonden aan de grootschalige teelt van biobrandstoffen. Duurzaamheid moet voorop staan
bij de inzet van biobrandstoffen: kwaliteit gaat voor kwantiteit. Nederland heeft zich ervoor ingezet de verduurzaming van
biobrandstoffen zo snel mogelijk vorm te geven en is daarmee steeds een van de koplopers geweest in de wereld. Daarnaast is
de kosteneffectiviteit, zoals die ook door de Raad van de Europese Unie aan de doelstelling van minimaal 10% hernieuwbare
energie in 2020 voor de transportsector is verbonden, van groot belang.
Met de onderhavige regeling is uitvoering gegeven aan de wijziging van het Besluit biobrandstoffen wegverkeer 2007, waarmee
gevolg is gegeven aan de wens van de Tweede Kamer (motie-Spies c.s.1 om de meer duurzame biobrandstoffen zo spoedig mogelijk zwaarder te laten tellen bij de kwantitatieve verplichting in genoemd
besluit.
1.2 Internationaal kader
In richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 23 april 2009 ter bevordering van het
gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG
(PbEU 140) (hierna: de richtlijn) is onder meer de doelstelling voor hernieuwbare energie in 2020 vastgelegd: in de vervoersector
moet minimaal 10% van de voor de aandrijving verbruikte energie dan bestaan uit hernieuwbare energie (artikel 3, vierde lid,
van de richtlijn). De verwachting is dat de doelstelling grotendeels ingevuld zal moeten worden door de inzet van (duurzame)
biobrandstoffen.
In de richtlijn is in artikel 21, tweede lid, opgenomen dat biobrandstoffen die worden gemaakt uit bepaalde grondstofcategorieën
dubbel moeten tellen bij de invulling van de kwantitatieve verplichting. Daarbij gaat het om vloeibare en gasvormige transportbrandstoffen
die gemaakt zijn uit afval, residuen, non-food cellulosemateriaal en lignocellulose materiaal. Achtergrond daarvan is dat
deze grondstoffen niet of in mindere mate concurreren met voedselgrondstoffen, en dat daardoor bedreiging van de voedselvoorziening
voor ter zake kwetsbare bevolkingsgroepen minder aan de orde is.
1.3 Inhoud van de regeling
De regeling heeft tot doel het bevorderen van de ontwikkeling van duurzame(re) biobrandstoffen. Hierbij wordt de richtlijn
als uitgangspunt genomen, volgens welke, zoals hierboven aangegeven, biobrandstoffen, geproduceerd uit afval, residuen, non-food
cellulosemateriaal en lignocellulose materiaal worden dubbelgeteld bij het behalen van de kwantitatieve verplichting. Om ongewenste
ontwikkelingen te voorkomen is dit criterium in de regeling op een aantal punten nader gespecificeerd. Daarbij gaat het met
name om afval en residuen. Bovendien worden bedrijven, aangezien deze dubbeltelling met name in het begin gepaard kan gaan
met hoge kosten, thans niet verplicht deze biobrandstoffen dubbel te tellen.
In de regeling is de term ‘non-food cellulosemateriaal’ niet opgenomen. Op het eerste gezicht lijkt de regeling daarmee af
te wijken van de richtlijn. Echter, via artikel 2, tweede lid, onderdeel b, en de definitie van alternatieve toepassingen
in artikel 1, onderdeel d, worden in de regeling grondstoffen, geschikt voor voeding, uitgesloten van dubbeltelling. Omdat
cellulose een onderdeel is van lignocellulose (lignocellulose is de som van cellulose, hemicellulose en lignine) is er op
dit punt geen verschil in reikwijdte tussen de richtlijn en de onderhavige regeling.
In artikel 1, onderdeel b, wordt een begripsbepaling gegeven van afval, waardoor grondstoffen die – al dan niet moedwillig
– ongeschikt zijn gemaakt of geworden voor hun oorspronkelijke toepassing niet als afval worden aangemerkt. Immers, een geringe
hoeveelheid motorolie maakt een partij koolzaadolie ongeschikt voor consumptie. Dat geldt ook voor bedorven voedsel of bedorven
diervoeder: het is ongeschikt voor consumptie, de biobrandstof die eruit wordt geproduceerd is echter niet duurzamer dan biobrandstof
uit de niet vervuilde of niet bedorven grondstof. Dergelijke biobrandstoffen komen derhalve niet in aanmerking voor toepassing
van een zwaardere weging. De betreffende stromen zijn uiteraard evenmin als residu aan te merken en komen ook om die reden
niet in aanmerking voor dubbeltelling.
Bovendien moet de toepassing als biobrandstof van afval of een residu niet een alternatieve – hoogwaardigere – toepassing
verdringen. Veel restproducten worden thans op een andere wijze toegepast, bijvoorbeeld als suiker-, zetmeel-, eiwit- en vetbestanddeel
van diervoeder, of zij kunnen worden toegepast als voedsel of als grondstof in de zogeheten biobased economy. Toepassing voor
opwekking van elektriciteit of warmte en voor compostering worden als een gelijkwaardige of laagwaardigere toepassing aangemerkt.
Biobrandstof op basis van een materiaal dat op andere wijze toegepast wordt of kan worden, mag niet dubbel geteld worden en
wordt in het kader van de onderhavige regeling dus niet als afval of residu aangemerkt.Voor ligno-cellulose is de dubbeltelling
zonder meer van toepassing. Dit is in lijn met de richtlijn.
Een belangrijk uitgangspunt van de regeling is de te behalen broeikasgasemissiereductie. Immers, door bepaalde biobrandstoffen
dubbel te tellen zal naar verhouding ook weer meer fossiele brandstof worden ingezet, waardoor de emissies van fossiele oorsprong
toenemen. In de richtlijn is aan biobrandstoffen die meetellen dan wel dubbeltellen voor de inzetverplichting van hernieuwbare
energie in eerste instantie de eis gesteld van 35% broeikasgasemissiereductie in de keten van productie tot en met gebruik
ten opzichte van fossiele brandstoffen. Dit percentage is overgenomen in de onderhavige regeling.
Aangezien biobrandstoffen, onderscheidenlijk de grondstoffen waaruit deze gemaakt zijn – door bijvoorbeeld een chemische analyse
– niet of moeilijk traceerbaar zijn, zal de vergunninghouder die biobrandstoffen wil dubbeltellen, moeten kunnen aantonen
dat het daadwerkelijk gaat om betere biobrandstoffen. De richtlijn bevat hiertoe voorschriften die uiterlijk 5 december 2010
in nationale regelgeving moeten zijn omgezet, maar die op dit moment, indien zij nu verplicht zouden worden, nog voor onevenredig
hoge lasten voor betrokkenen zouden zorgen. Daarom is voor het volgende systeem gekozen.
De informatie die bedrijven aanleveren over de biobrandstofem die zij dubbel wilen laten tellen, moet vergezeld gaan van een
verklaring van een instelling die geëquipeerd is om dergelijke verklaringen af te geven: een zogeheten verificatieverklaring.
Deze begeleidende verklaring dient de juistheid te bevestigen van de informatie die door de bedrijven aangeleverd is. Daarbij
wordt de informatie van de bedrijven getoetst aan artikel 2 van de regeling. Met de term redelijke mate van zekerheid wordt
aansluiting gezocht bij zogenoemde ‘assurance-opdrachten’: dit zijn in de accountantswereld gehanteerde opdrachten om het
vertrouwen te versterken door het uitvoeren van een toetsing. Hierbij kan sprake zijn van een redelijke mate van zekerheid
of van een beperkte mate van zekerheid. Bij een redelijke mate van zekerheid wordt in positieve bewoordingen gerapporteerd
in de conclusie van de verificatieverklaring en bij een beperkte mate van zekerheid wordt de conclusie in negatieve bewoordingen
geformuleerd. In de accountantswereld betekent redelijke mate van zekerheid dat een (relatief) hoge, maar geen absolute mate
van zekerheid wordt verschaft. In statistische termen is dit vergelijkbaar met een betrouwbaarheid van 95%. Gelet op het belang
van de juistheid van de informatie, maar ook met het oog op de beperking van administratieve lasten, is gekozen voor redelijke
mate van zekerheid.
Er moet voorts vertrouwen bestaan dat de instelling die de verificatieverklaring afgeeft, de betreffende beoordeling kan uitvoeren.
Daartoe wordt aangesloten bij een bestaande zogeheten accreditatienorm voor inspectie-instellingen; NEN-EN-ISO/IEC 17020,
type A bevat algemene criteria voor het functioneren van verschillende soorten inspectie-instellingen die keuringen uitvoeren.
Daarbij wordt de inspectie-instelling onder meer beoordeeld op onafhankelijkheid, integriteit, betrouwbaarheid en deskundigheid.
De toevoeging ‘type A’ borgt de onafhankelijkheid van de inspectie-instelling ten aanzien van het product waar de informatie
betrekking op heeft. De Raad voor Accreditatie, of een andere accreditatie-instelling die ondertekenaar moet zijn van de overeenkomst
van wederzijdse erkenning van de Europese accreditatie instellingen (European cooperation for Accreditation Multi Lateral
Agreement EA-MLA), voert de accreditatie uit.
In afwijking van de richtlijn worden de bedrijven niet verplicht een passende norm op te stellen voor onafhankelijke audits
van de door hen ingediende informatie. Dit zou immers dermate veel tijd in beslag nemen, dat de regeling daardoor geen effect
heeft tot het moment dat de richtlijn geïmplementeerd moet zijn. Uiteraard zullen de bedrijven op korte termijn met de ontwikkeling
van deze norm moeten beginnen om tijdig klaar te zijn.
De berekening van de reductie van de broeikasgasemissies (Bijlage I)
De broeikasgasemissies worden bepaald aan de hand van Bijlage I bij de regeling. Voor enkele biobrandstof/grondstofcombinaties
die in aanmerking komen voor dubbeltelling worden in de tabel in deel B standaardwaarden gegeven. Deze standaardwaarden zijn
overgenomen uit de tabellen Annex V.A en Annex V.B van de richtlijn. Biomethaan uit covergisting van gewassen zoals maïs komt
niet in aanmerking voor dubbeltelling.
Voor combinaties die niet in de tabel zijn opgenomen dient een eigen berekening gemaakt te worden van de broeikasgasemissiereductie
volgens de methodiek van deel C van de bijlage.
Deze standaardwaarden zijn ook zelf te bepalen. Hiervoor is software beschikbaar: de ‘Berekeningstool voor de bepaling van
broeikasgasemissies bij de productie van elektriciteit, warmte en transportbrandstoffen uit biomassa’, kortweg de ‘CO2-tool bio-energie’. Nadere informatie hierover kan worden ingewonnen bij SenterNovem via www.senternovem.nl/gave.
De CO2-tool bio-energie is ontwikkeld zodat met behulp van standaard invoergegevens de broeikasgasemissie bepaald kunnen worden
van algemeen beschikbare biobrandstof productieketens (de combinatie van biomassa grondstof en omzettingstechnologie). Er
zijn vele productieketens die niet in de CO2-tool bio-energie konden worden opgenomen omdat ze nog niet (commercieel) worden toegepast. Een vergunninghouder die een andere
biobrandstof voor dubbeltelling in aanmerking wil laten komen, dient broeikasgasemissieberekeningen uit te voeren volgens
de methodiek in deel C van bijlage I.
De resultaten van de Nederlandse CO2-tool bio-energie verschillen op dit moment van de resultaten van de berekeningen in de richtlijn. De reden is dat de gedetailleerde
gegevens van de Europese regelgeving die aan de betreffende berekening ten grondslag liggen, zoals de opbrengst van een gewas,
de hoeveelheid daarvoor benodigde kunstmest, de transportafstand en de hoeveelheid benodigde energie (steenkool, gas, elektriciteit),
niet compleet zijn. Met andere woorden de methodiek volgens de richtlijn is nog niet volledig reproduceerbaar. Indien de hier
bedoelde details bekend zijn, zullen deze bij de verdere implementatie van de richtlijn in de Nederlandse regelgeving worden
overgenomen.
Er is geen factor opgenomen voor de broeikasgasemissies die samenhangen met verandering in landgebruik, bijvoorbeeld het in
Europa omploegen van grasland tot akkerland voor het telen van graan, maïs of suikerbiet voor productie van brandstofethanol,
of het in tropische klimaatzones vervangen van bos door plantages voor teelt van soja of palmolie waaruit biodiesel wordt
geproduceerd. De reden is dat onderhavige regeling betrekking heeft op afval, residuen en lignocellulose materiaal. Daarbij
wordt de aard van de grondstof als relatief eenvoudig te controleren aangrijpingspunt genomen. Indien de herkomst en de omstandigheden
waaronder dit materiaal wordt verkregen zouden worden meegenomen, zou dit tot zodanig extra lasten leiden dat dit niet meer
in verhouding staat tot het beoogde doel van onderhavige regeling, die immers van tijdelijke aard is. Zodra namelijk ter zake
de richtlijn wordt geïmplementeerd, zullen de broeikasgasemissies als gevolg van verandering in landgebruik wel worden meegenomen.
Het ontbreken van een voorziening ter zake voor de dubbeltelling is dus tijdelijk en is ingegeven door een afweging tussen
extra lasten en het vooruitzicht dat op termijn, via Europese regelgeving, wel een voorziening wordt getroffen. Hierbij speelt
mede een rol de lijst van gegevens die de Europese Commissie nog gaat publiceren op grond van artikel 18, derde lid, derde
alinea, van de richtlijn, inzake de relevante informatie die bedrijven moeten gaan leveren. Thans is deze lijst nog niet bekend.
De in de tweede paragraaf van punt 15 bedoelde residuen van landbouwproducten kunnen omvatten stro, bagasse, vliezen, kolven
en notendoppen. Residuen van verwerkingsinstallaties omvatten ruwe glycerine (glycerine die niet is geraffineerd).
1.4. Lasten voor bedrijfsleven, overheid en burger
De verplichting voor bedrijven om bij dubbeltelling aan te tonen dat daadwerkelijk sprake is van betere biobrandstoffen die
zwaarder mogen worden gewogen bij de kwantitatieve verplichting, zal mogelijk tot een lichte toename van de administratieve
lasten leiden. Daar staat tegenover, dat minder batches biobrandstoffen behoeven te worden ingekocht, waardoor administratieve
lasten bespaard worden omdat de boekhouding van biobrandstoffen minder omvangrijk wordt. Wanneer het aantonen om welke biobrandstoffen
het gaat relatief veel zal kosten zal een bedrijf doorgaans een afweging van de kosten en baten maken en er dan ook mogelijk
voor kiezen geen gebruik te maken van de mogelijkheid bepaalde brandstoffen zwaarder te wegen.
De praktijk zal moeten uitwijzen om hoeveel gevallen het zal gaan en of het veel tijd en moeite kost de benodigde bewijsmiddelen
te vergaren.
Om de regeling niet nodeloos ingewikkeld te maken, zoveel mogelijk aan te sluiten bij de richtlijn en de administratieve lasten
zo laag mogelijk te houden is besloten tot invoering van één wegingsfactor. Bovendien is in bijlage I een lijst opgenomen
van biobrandstoffen die als betere biobrandstoffen kunnen worden aangemerkt, waarvoor een bewijs omtrent de herkomst ervan
volstaat om de biobrandstoffen dubbel te kunnen tellen.
De bedrijfslasten zullen enigszins kunnen afnemen door de onderhavige regeling, aangezien de bedrijven met minder biobrandstoffen
aan hun kwantitatieve verplichting kunnen voldoen; dit is echter afhankelijk van de prijsontwikkeling van de biobrandstoffen
die voor dubbeltelling in aanmerking komen enerzijds en van de fossiele brandstoffen anderzijds.
Overigens zullen de administratieve lasten binnen enkele jaren aanzienlijk beperkt worden door het ontstaan van certificeringssystemen
op Europese schaal, of zelfs op mondiale schaal.
Voor de rijksoverheid is een stijging van de bestuurlijke lasten te verwachten in verband met de controle op de herkomst van
de zwaarder gewogen biobrandstoffen.
1.5. Milieueffecten
Zoals al in de nota van toelichting bij de desbetreffende wijziging van het Besluit biobrandstoffen wegverkeer 2007 is aangegeven,
is de onderhavige regeling erop gericht om meer duurzame biobrandstoffen zwaarder te laten tellen.
Bij de aanwijzing van de biobrandstoffen die zwaarder mogen wegen wordt een eis gesteld aan de reductie van broeikasgasemissies.
De stimulering van deze biobrandstoffen kan een licht positief effect hebben op de broeikasgasemissies. Aan de andere kant
zal dubbeltelling van bepaalde biobrandstoffen tot gevolg hebben dat weer meer fossiele brandstoffen worden ingezet, aangezien
dan met bijmenging van een kleiner percentage biobrandstoffen kan worden volstaan.
2. Artikelsgewijs
Voor een toelichting op de verschillende artikelen en bijlagen wordt tevens verwezen naar paragraaf 1.3.
Artikel 1
onderdeel b
Niet alle stoffen die in het normale taalgebruik worden aangeduid als afval vallen onder deze definitie. Hierbij kan gedacht
worden aan slachtafval. In het kader van deze regeling wordt slachtafval beschouwd als residu.
onderdeel c
Een type biobrandstof wordt gezien als een combinatie van de biomassa waaruit het is geproduceerd en het eindproduct zoals
dat wordt toegepast als brandstof in het wegverkeer. De technologie waarmee de productie heeft plaatsgevonden is daarmee niet
van belang. Voorbeelden van typen biobrandstof zijn ethanol uit tarwezetmeel, biodiesel (veresterde olie) uit koolzaadolie,
synthetische diesel uit hout, tot aardgaskwaliteit opgewerkt biogas uit stortplaatsen, en methanol uit glycerine, mits het
ethanol, de biodiesel, de synthetische diesel, het biogas en het methanol als brandstof worden toegepast in de transportsector.
onderdeel d
In dit onderdeel wordt het begrip ‘alternatieve toepassing’ gedefinieerd: indien een alternatieve toepassing gangbaar is,
en de hele stroom hiermee een hoogwaardiger toepassing vindt, wordt de betreffende stroom niet als afval of residu aangemerkt.
Dan geldt de dubbeltelling niet.
Toepassingen als voedsel of bouwmateriaal of als grondstof in de chemie, voor materialen niet zijnde ligno-cellulose, worden
gezien als alternatieve toepassingen, die hoogwaardiger zijn dan de toepassing als grondstof voor de productie van biobrandstof.
Het is dan ook niet wenselijk onttrekking van materialen aan die hoogwaardiger bestemmingen te stimuleren door middel van
dubbeltelling.
Met de begripsomschrijving in dit onderdeel, in relatie tot artikel 2, tweede lid, onderdeel b, wordt bewerkstelligd dat de
dubbeltelling niet voor hoogwaardiger toepassingen geldt, maar wel voor gelijkwaardige toepassingen als opwekking van elektriciteit
of warmte, compostering of gebruik van het lignocellulose in diervoer. Ook geldt de dubbeltelling voor de materialen waarvan
een laagwaardiger bestemming gangbaar is, zoals de verbranding van residuen of afval zonder energieterugwinning. Dit laatste
wordt niet gezien als toepassing, derhalve is hier sprake van materiaal zonder afzetmogelijkheid.
Onderdeel f
De accreditatieprocedure bestaat uit vier stappen: het vooronderzoek, het initiële onderzoek, het accreditatiebesluit en een
jaarlijkse controle. Omdat dit proces enige tijd vergt, wordt ook toegestaan dat inspectie-instellingen waarvoor het vooronderzoek
is afgerond, voor de tijd gedurende welke hun accreditatie zou kunnen worden afgerond verificatieverklaringen afgeven. De
accreditatieprocedure wordt toegelicht op de website van de Raad voor Accreditatie (www.rva.nl).
Het Verificatieprotocol dubbeltelling is opgesteld in nauw overleg met een aantal inspectie-instellingen en producenten van
biobrandstoffen en is te vinden op de site www.senternovem.nl/gave.
Artikel 2
Eerste lid
In dit artikellid is aangegeven voor welke typen biobrandstoffen de dubbeltelling geldt. Biobrandstoffen worden soms geproduceerd
uit mengsels van grondstoffen. In dat geval geldt de dubbeltelling uitsluitend voor het deel van het mengsel dat bestaat uit
een aangegeven grondstof, b.v. het in het materiaal aanwezige lignocellulose.
Tweede lid, onderdeel a
De broeikasgasbalans is een belangrijk element van de duurzaamheidsbepaling. Biobrandstoffen met een lager effect voor de
broeikasgasreductie dan 35% worden als onduurzaam gezien. Het is niet wenselijk dat onduurzame biobrandstoffen dubbelgeteld
worden. De grens van 35% is gekozen naar analogie van de richtlijn.
Tweede lid, onderdeel b
In dit onderdeel is, in samenhang met de begripsbepaling in artikel 1, onderdeel d, van alternatieve toepassing, geregeld
dat uitsluitend grondstoffen in aanmerking komen voor dubbeltelling die niet hoogwaardiger worden toegepast dan voor de opwekking
van elektriciteit of warmte, compostering of gebruik van het lignocellulose in diervoer. Voor materialen waarvoor een alternatieve
toepassing bestaat moet door middel van marktonderzoek worden aangetoond dat het om een overschot gaat, willen de biobrandstoffen
uit die materialen voor dubbeltelling in aanmerking komen. Voor de in bijlage I opgenomen materialen, zoals ligno-cellulose,
geldt de dubbeltelling overigens zonder meer.
Artikel 3
Eerste lid
De ‘vergunninghouder’ is (ingevolge artikel 1, onderdeel h, van het Besluit biobrandstoffen wegverkeer 2007) de persoon op
wiens naam de vergunning is gesteld van een of meer accijnsgoederenplaatsen van waaruit uitslag plaatsvindt van ongelode lichte
olie of gasolie voor het wegverkeer.
De informatie over de zwaarder gewogen biobrandstoffen dient – volgens het format van het formulier in bijlage II – jaarlijks
te worden gezonden aan de Minister van VROM. Het ligt voor de hand dat dat tegelijk gebeurt met de verplichte jaarrapportage.
Denkbaar is, dat een bedrijf zekerheid wil hebben omtrent het inderdaad mogen dubbeltellen van een bepaalde biobrandstof –
als in april van het opvolgende jaar blijkt dat dit ten onrechte is gebeurd dan voldoet het bedrijf immers alsnog niet aan
zijn wettelijke verplichting –, of dat meer dubbeltellende biobrandstoffen van dezelfde leverancier worden verwacht, zodat
het bij volgende leveringen werk, tijd en geld zou sparen als dat type brandstof op de lijst van bijlage III zou worden gezet.
Het staat bedrijven dan natuurlijk vrij om de informatie per batch eerder aan de Minister van VROM te zenden. Het is daarnaast
zeer wel denkbaar, dat een AGP-houder die de eerste ontvanger van een hoeveelheid biobrandstof is, die voldoet aan de criteria
voor dubbeltelling, de informatie volgens het format van bijlage II invult en laat verifiëren. Indien deze AGP-houder de hoeveelheid
doorverkoopt aan een volgende AGP-houder dan wordt de informatie volgens het format van bijlage II meegeleverd. Ook degene
die biobrandstoffen niet door middel van een accijnsgoederenplaats op de markt brengt en de biobrandstof administratief aan
een AGP-houder verkoopt kan de informatie volgens het format van bijlage II invullen en laten verifiëren en vervolgens deze
informatie doorgeven aan de AGP-houder die de biobrandstof voor zijn verplichting inzet. Immers, hij is degene die beschikt
over de informatie over de herkomst van de biobrandstoffen en als hij deze brandstof vervolgens niet zelf op de Nederlandse
markt brengt, zijn zijn afnemers er zeker van dat de hogere prijs voor de brandstoffen of het bioticket gerechtvaardigd is.
Vervolgens kunnen zijn afnemers gebruik maken van dat geverifieerde formulier; uit het bioticket blijkt dan over welk deel
van de (energie-inhoud van de) geverifieerde partij het gaat.
Tweede lid
Welk deel van de biobrandstof is geproduceerd uit het lignocellulosedeel van de grondstof en welk deel niet dient te worden
aangegeven op het formulier in onderdeel C van bijlage II bij deze regeling.
Artikel 5
Door de inwerkingtreding in 2009 heeft de regeling in de praktijk terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2009, aangezien
de verplichting om een bepaald percentage biobrandstoffen op de markt te brengen geldt per kalenderjaar.
Bijlage I
Punt 13
Alle CO2-emissie van de WKK wordt toegewezen aan de biobrandstof, daar wordt vervolgens de CO2-emissie van afgetrokken uit een fictieve installatie die zo groot is dat hij precies het elektriciteitsoverschot produceert.
Voor opwekking van warmte en elektriciteit in een WKK die is geïntegreerd met de biobrandstofproductie, gelden de volgende
regels voor het toekennen van vermeden broeikasgasemissies aan een overschot van elektriciteit dat op het elektriciteitsnet
wordt gezet:
• Indien de brandstof voor de WKK bestaat uit bijproducten uit de biobrandstofproductie (maar met uitzondering van residuen
van landbouwproducten), dan wordt met een overschot aan elektriciteit uit deze WKK omgegaan als met andere bijproducten (zie
punt 14).
• Indien de brandstof voor de WKK bestaat uit een fossiele energiebron (bijv. steenkool of aardgas) of uit biomassa anders dan
bijproducten uit de biobrandstof productie (maar inclusief residuen van landbouwproducten), dan geldt dat:
1. Indien de warmtelevering van de WKK kleiner of gelijk is aan de warmtevraag voor de biobrandstofproductie, dan wordt voor
een eventueel overschot aan elektriciteitsproductie de hoeveelheid vermeden broeikasgasemissies berekend uitgaande van een
(fictieve) elektriciteitsproductie-installatie op dezelfde brandstof en met een even grote elektriciteitsproductie als het
overschot. Deze vermeden broeikasgasemissie mag van de broeikasgasemissies van de biobrandstofproductie worden afgetrokken.
2. Indien de WKK meer warmte produceert dan de warmtevraag voor de biobrandstoffenproductie dan wordt de WKK-capaciteit verondersteld
zo groot te zijn, dat deze voorziet in de warmtebehoefte van de biobrandstofproductie-installatie en wordt gecompenseerd voor
broeikasgasemissies voor het overschot aan elektriciteit op basis van het overschot aan warmtelevering, volgens de regels
hierboven. De rest van de WKK-capaciteit wordt voor de berekening van de broeikasgasemissies van de biobrandstofproductie
buiten beschouwing gelaten.
Punt 14
In veel van de productieketens van biobrandstoffen komen bijproducten vrij. De productie van de grondstoffen, bestaande uit
het hoofdproduct en bijproducten, veroorzaken broeikasgasemissies.Deze broeikasgasemissies moeten verdeeld worden over het
hoofdproduct (de biobrandstof) en de bijproducten. Dit geldt voor alle bijproducten met uitzondering van residuen van landbouwproducten
(in het algemeen: plantenresten en resten van het product), waaronder stro, bagasse, doppen, schillen, kaf en kolven, waaraan
geen emissielast wordt toegewezen. Ook geldt de uitzondering voor elektriciteit en warmte. Voor elektriciteit en warmte wordt
een andere benadering gekozen die is verwoord in punten 8 en 13.
De toewijzing van broeikasgasemissies aan bijproducten in de bioproductieketens gebeurt daarbij op basis van energie-inhoud,
de zogeheten energetische allocatie. Deze keuze is gemaakt omdat dit ook de basis is voor de toewijzing in de richtlijn. Bij
de energetische allocatie worden de emissies toegewezen op basis van de calorische onderwaarde (LHV) (ook wel onderste verbrandingswaarde
genoemd). Het voordeel van een keuze voor energetische allocatie is dat deze niet in de tijd verandert. Dit in tegenstelling
tot andere manieren van toewijzen zoals bijvoorbeeld het geval is bij de een allocatie op basis van economische waarde. De
waarde van hoofd- en bijproducten kunnen immers in de tijd veranderen.
De energetische allocatie wordt gebruikt ongeacht de werkelijke toepassing van het bijproduct. Dit betekent bijvoorbeeld dat
ook als kan worden aangetoond dat het bijproduct elders in elektriciteit en/of warmte wordt omgezet, de energetische allocatie
eenduidig toepasbaar is. Indien bij de biobrandstofproductie een WKK wordt gebruikt die onderdeel uitmaakt van de installatie
voor de biobrandstofproductie, wordt deze, afhankelijk van zijn capaciteit, geheel of gedeeltelijk beschouwd als behorende
bij de biobrandstofproductie installatie.
Punt 15
Bij zeer hoge watergehaltes kan het zijn dat de biomassa of het bijproduct geen energie meer produceren bij verbranden maar
er energie nodig is om de weinige biomassa te ‘verbranden’ en het water te verdampen. Dit levert een negatieve LHV op. In
de berekening mag dan worden uitgegaan van een LHV van 0 MJ/kg. De in de tweede paragraaf van punt 15 bedoelde residuen van
landbouwproducten kunnen omvatten stro, bagasse, vliezen, kolven en notendoppen. Residuen van verwerkingsinstallaties omvatten
ruwe glycerine (glycerine die niet is geraffineerd).
De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J.M. Cramer.