Wijziging vaststelling indicatorenlijst voor ongebruikelijke transacties

Wijziging van de regeling van de Minister van Financiën en de Minister van Justitie van 20 maart 2001, houdende vaststelling van de indicatorenlijst voor ongebruikelijke transacties;

11 maart 2003

FM 2003-0302

De Minister van Financiën en de Minister van Justitie,

Gelet op artikel 8, eerste lid, van de Wet melding ongebruikelijke transacties;

Na overleg met het meldpunt, bedoeld in artikel 2 van de Wet melding ongebruikelijke transacties;

Besluiten:

Artikel I

Aan de regeling van de Minister van Financiën en de Minister van Justitie van 20 maart 2001, houdende vaststelling van de indicatorenlijst voor ongebruikelijke transacties (Stcrt. 63), wordt de bij deze regeling behorende bijlage toegevoegd.

Artikel II

Deze regeling treedt in werking op 1 juni 2003.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Financiën,J.F. Hoogervorst.
De Minister van Justitie,J.P.H. Donner.

Toelichting

Met de inwerkingtreding van het Besluit tot aanwijzing van instellingen en diensten in het kader van de Wet identificatie bij dienstverlening en de Wet melding ongebruikelijke transacties (hierna AMvB inzake de meldingsplicht vrije beroepsgroepen) op 1 juni 2003 wordt de reikwijdte van de Wet melding ongebruikelijke transacties verder uitgebreid.

Deze uitbreiding is gebaseerd op Richtlijn 2001/97/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 4 december 2001 tot wijziging van Richtlijn 91/308/EEG tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld (PbEG L344). De wijziging brengt naast handelaren in goederen van grote waarde en casino's, ook diensten van diverse vrije beroepsgroepen onder de werking van de richtlijn. In de Nederlandse wetgeving is deze richtlijn gedeeltelijk geïmplementeerd bij wet van 13 december 2001¹. Bovengenoemde AMvB complementeert de implementatie van de richtlijn, door het invoeren van de meldingsplicht voor de in de richtlijn genoemde vrije beroepsgroepen.

Door middel van artikel 4 van de AMvB inzake de meldingsplicht vrije beroepsgroepen worden de volgende diensten onder de meldplicht gebracht:

• De werkzaamheden van advocaten, notarissen dan wel personen en instellingen in uitoefening van soortgelijke juridische beroepen (bijvoorbeeld trustkantoren) voor zover zij betrekking hebben op het geven van advies, dan wel het verlenen van bijstand bij het aan- of verkopen van onroerende zaken, het beheren van geld, effecten, munten, muntbiljetten, edele metalen, edelstenen, het oprichten of beheren van vennootschappen, rechtspersonen of soortgelijke lichamen of het aan- of verkopen dan wel overnemen van ondernemingen. De meldplicht geldt tevens indien bovengenoemde personen of instellingen optreden in naam en voor rekening van een cliënt bij enigerlei financiële of onroerende zaaktransactie.

• De werkzaamheden van belastingadviseurs, openbare registeraccountants, openbare accountant-administratieconsulenten en andere personen en instellingen die vergelijkbare werkzaamheden uitvoeren (bedrijfseconomische adviseurs) voorzover zij belastingadvies verstrekken, belastingaangiften verzorgen alsmede indien zij werkzaamheden verrichten die verband houden met het samenstellen, beoordelen of controleren van de jaarrekening of het voeren van administraties.

• De werkzaamheden van makelaars voor zover zij als tussenpersoon optreden ter zake van het aan- of verkopen van onroerende zaken en rechten waaraan onroerende zaken zijn onderworpen.

Op grond van artikel 8 van de Wet melding ongebruikelijke transacties stellen de minister van Financiën en de minister van Justitie gezamenlijk de indicatoren voor deze beroepsgroepen vast.

Door middel van deze regeling worden voor bovengenoemde beroepsgroepen twee objectieve en twee subjectieve indicatoren vastgesteld, waarbij de eerstgenoemden onder de noemer `melding verplicht' vallen en de laatstgenoemden onder de noemer `melding verplicht indien de beroepsbeoefenaar oordeelt dat een of meer van de volgende situaties van toepassing zijn'.

In het geval dat op een transactie of een voorgenomen transactie een objectieve indicator van toepassing is, moet de transactie onverwijld gemeld worden aan het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties, gevestigd te Zoetermeer.

Wat betreft de objectieve indicator `Transacties boven € 15.000, betaald aan of betaald door tussenkomst van de beroepsbeoefenaar in contanten, met cheques aan toonder of soortgelijke betaalmiddelen' is aangesloten bij het bedrag dat wordt genoemd in de eerdergenoemde richtlijn.

Wat betreft de subjectieve indicatoren valt een tweetal situaties te onderscheiden.

De eerste subjectieve indicator verplicht een beroepsbeoefenaar een transactie als ongebruikelijk te melden indien er bij hem een vermoeden is ontstaan van witwassen. Het gaat dan om gevallen waarin de beroepsbeoefenaar, op basis van zijn ervaring, vermoedt dat er iets niet in orde is met betrekking tot de transactie. Als hulpmiddel bij deze indicator is een aantal richtlijnen opgesteld waarin situaties worden beschreven waarin de beroepsbeoefenaar alert dient te zijn op witwassen. Aan de hand van de op dat moment bekende feiten en omstandigheden dient de beroepsbeoefenaar te beoordelen, of er aanleiding is om te veronderstellen dat de (voorgenomen) transactie verband kan houden met witwassen en een melding gedaan dient te worden bij het meldpunt.

Indien één van deze situaties zich voordoet leidt dat niet automatisch tot de verplichting om te melden: het betreft hier aandachtspunten ter bewustwording van de mogelijkheid dat er wordt witgewassen. De richtlijnen zijn geenszins uitputtend van karakter. In de praktijk zullen zich dan ook zeker andere situaties kunnen voordoen, waarin een vermoeden ontstaat dat een transactie te maken zou kunnen hebben met witwassen. De richtlijnen staan onder andere vermeld in de voorlichtingsfolder die het ministerie van Financiën over de AMvB inzake de meldingsplicht vrije beroepsgroepen zal uitgeven. De indicatoren en genoemde richtlijnen zullen tevens worden opgenomen in een speciale nieuwsbrief van het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties.

De tweede subjectieve indicator ziet op transacties waarbij het contante deel van de betaling onder € 15.000 blijft, maar waarvan de beroepsbeoefenaar de indruk heeft dat de cliënt dit bewust doet teneinde onder deze meldgrens te blijven, het zogeheten smurfen. Hieronder valt tevens het verrichten van verschillende contante stortingen op eigen rekening van de beroepsbeoefenaar, door cliënt zelf of namens cliënt, die gezamenlijk een bedrag boven € 15.000 opleveren.

Deze regeling zal in werking treden tegelijkertijd met de AMvB inzake de meldingsplicht vrije beroepsgroepen, te weten op 1 juni 2003. De AMvB en regeling zijn eerder in het Staatsblad respectievelijk de Staatscourant gepubliceerd om op deze wijze de beroepsbeoefenaren tijdig op de hoogte te stellen van de inhoud van het besluit en hen een redelijke termijn te geven voor implementatie van de besluiten in de eigen organisatie.

De Minister van Financiën,

J.F. Hoogervorst.

De Minister van Justitie,

J.P.H. Donner.

¹ Wet van 13 december 2001, houdende wijziging van de Wet melding ongebruikelijke transacties en de Wet identificatie bij financiële dienstverlening 1993 met het oog op het verplichtstellen van de identificatieplicht en van de meldingsplicht van ongebruikelijke transacties door handelaren in zaken van grote waarde (Stb. 665)

Bijlage J: Transacties die worden verricht door onafhankelijke juridisch adviseurs, advocaten, notarissen, belastingadviseurs, openbare accountants, bedrijfseconomische adviseurs en bemiddelaars in onroerende zaken.

Voor alle indicatoren geldt:

- melding verplicht van transacties of voorgenomen transacties.

Voor de genoemde bedragen geldt:

- euro of de tegenwaarde daarvan in vreemde valuta.

I Melding verplicht

A Transacties die aan politie of justitie worden gemeld

Transacties die in verband met witwassen aan politie of justitie worden gemeld, moeten ook aan het meldpunt worden gemeld.

B Contante transacties

Transacties boven € 15.000 betaald aan of betaald door tussenkomst van de beroepsbeoefenaar in contanten, met cheques aan toonder of soortgelijke betaalmiddelen.

II Melding verplicht, indien de instelling oordeelt dat één of meer van de volgende situaties van toepassing zijn:

A Vermoedelijke witwastransacties

Transacties waarbij aanleiding is om te veronderstellen dat ze verband kunnen houden met witwassen.

B Contante transacties

Voorkeur van de cliënt voor transacties onder het grensbedrag waarbij aanleiding is om te veronderstellen dat deze daarmee melding wil voorkomen.