IJkregeling automatische weegwerktuigen

«IJkwet»

22 november 1995

nr. 95080356 WJA/W

De Minister van Economische Zaken,

Gelet op de artikelen 11, derde lid, en 13, vierde lid, van de IJkwet en de artikelen 2, tweede en vijfde lid, en 14, derde lid, van het IJkreglement;

Besluit:

Artikel 1

In deze regeling wordt verstaan onder:

wet: de IJkwet;

keuring: de keuring, bedoeld in artikel 10, eerste lid, van de wet;

onderzoek tot toelating van een model: het onderzoek, bedoeld in artikel 11, tweede lid, van de wet;

herkeuring: de herhaalde keuring, bedoeld in artikel 11, vierde lid, van de wet;

toezicht: het onderzoek, bedoeld in artikel 29c, eerste lid, van de wet;

automatisch weegwerktuig: een werktuig voor het bepalen van de massa van een lichaam met gebruikmaking van de zwaartekracht op dat lichaam, waarbij voor het wegen geen menselijke tussenkomst noodzakelijk is, alsmede zodanige werktuigen die bovendien worden gebruikt voor het bepalen van andere met de massa verband houdende grootheden, hoeveelheden, parameters of kenmerken;

bandweger: een automatisch weegwerktuig voor continue bepaling van de massa van een bulkprodukt op een lopende band waarbij de massa niet systematisch wordt verdeeld en de beweging van de lopende band niet wordt onderbroken;

automatische spoorwegweger: een automatisch weegwerktuig dat een lastdrager heeft met daarvan deel uit makende rails voor het bepalen van de massa van voortbewegende spoorvoertuigen en hun lading;

discontinu totaliserende weegmachine: een automatisch weegwerktuig voor het bepalen van de massa van een bulkprodukt waarbij het produkt in afzonderlijke delen wordt verdeeld, van die delen na elkaar de massa wordt bepaald, de weegresultaten bij elkaar worden opgeteld en bij aflevering de delen weer bij elkaar worden gevoegd;

OIML: de Internationale Organisatie voor wettelijke metrologie, opgericht bij het op 12 oktober 1955 te Parijs tot stand gekomen verdrag tot oprichting van een Internationale Organisatie voor wettelijke metrologie (Trb. 1956, 82; laatstelijk Trb. 1964, 98);

OIML-aanbeveling: een door de OIML bekrachtigde standaardregeling op metrologisch gebied als bedoeld in artikel I, onder 5, van het OIML-verdrag;

EER-staat: een lid-staat van de Europese Unie of een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte.

Artikel 2

Bij het onderzoek tot toelating van een model, de keuring, de herkeuring, het onderzoek, bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de wet en het toezicht is van toepassing:

a. voor bandwegers: OIML-aanbeveling R 50, Edition 1994;

b. voor automatische spoorwegwegers: OIML-aanbeveling R 106, Edition 1993;

c. voor discontinu totaliserende weegmachines: OIML-aanbeveling R 107, Edition 1993.

Artikel 3

Artikel 2 is op de daar genoemde automatische weegwerktuigen niet van toepassing wat betreft het onderzoek tot toelating van een model en de keuring, indien die weegwerktuigen afkomstig zijn uit een andere EER-staat en zij gelijkwaardig zijn aan de op grond van de Nederlandse regelgeving toegelaten automatische weegwerktuigen en in die andere EER-staat dan Nederland volgens de daar van toepassing zijnde voorschriften rechtmatig zijn vervaardigd of op de markt gebracht.

Artikel 4

1. De IJkregeling bandwegers wordt ingetrokken.

2. In de IJkregeling weegmachines voor wegen¹ worden de volgende wijzigingen aangebracht:

a. Artikel 4 komt te luiden:

Artikel 4

Deze regeling heeft alleen betrekking op weegmachines voor het wegen van stukgoed.

b. De artikelen 7 en 8 vervallen.

c. In de artikelen 11, eerste lid, 12 en 13 wordt de artikelen 5 tot en met 8 telkens vervangen door: de artikelen 5 en 6.

d. In artikel 23 wordt de puntkomma aan het slot van onderdeel e vervangen door een punt en vervalt onderdeel f.

Artikel 5

1. Aanvragen tot toelating van een model van een van de in artikel 2 genoemde automatische weegwerktuigen, die voor de inwerkingtreding van deze regeling zijn ingediend en ten aanzien waarvan het onderzoek tot toelating van het model op die datum niet is voltooid, worden behandeld overeenkomstig de bepalingen die voor de inwerkingtreding van toepassing waren, tenzij de aanvrager verzoekt dat de bepalingen van deze regeling worden toegepast.

2. In afwijking van het bepaalde in deze regeling geldt, dat de in artikel 2 genoemde automatische weegwerktuigen, die zijn vervaardigd naar een model dat is toegelaten volgens de bepalingen die tot de inwerkingtreding van deze regeling op de desbetreffende automatische weegwerktuigen van toepassing waren, tot tien jaar na de inwerkingtreding van deze regeling in de handel mogen worden gebracht en in gebruik mogen worden genomen.

3. In afwijking van het bepaalde in deze regeling geldt, dat de in artikel 2 genoemde automatische weegwerktuigen, die zijn vervaardigd naar een model dat is toegelaten volgens de bepalingen die tot de inwerkingtreding van deze regeling op de desbetreffende automatische weegwerktuigen van toepassing waren, bij de herkeuring, het onderzoek, bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de wet en het toezicht moeten voldoen aan de bepalingen die voor de inwerkingtreding van deze regeling op de desbetreffende automatische weegwerktuigen van toepassing waren.

Artikel 6

Deze regeling treedt in werking met ingang van de tweede dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Artikel 7

Deze regeling wordt aangehaald als: IJkregeling automatische weegwerktuigen.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 22 november 1995. De Minister van Economische Zaken,
G.J. Wijers.

¹ Stcrt. 1989, 83; gewijzigd bij regeling van 13 februari 1990, Stcrt. 35.

Toelichting

Algemeen

Inleiding

Bij de inwerkingtreding van deze regeling worden voorschriften ten aanzien van enkele specifieke automatische weegwerktuigen opgenomen in een ijkregeling, waarin een verwijzing naar OIML-aanbevelingen is opgenomen. Het betreft hier voorschriften voor discontinu totaliserende weegmachines, voor bandwegers en voor automatische spoorwegwegers.

Automatische weegwerktuigen zijn weegwerktuigen waar, in tegenstelling tot niet-automatische weegwerktuigen, bij het wegen geen menselijke tussenkomst noodzakelijk is. Er is in principe geen bedienaar van het weegwerktuig nodig; het weegwerktuig zorgt zelf voor de aanvoer, het wegen en de afvoer van het produkt.

Momenteel zijn er met betrekking tot automatische weegwerktuigen vier nationale ijkregelingen, die voorschriften geven voor vrijwel alle bestaande automatische weegwerktuigen; dit zijn de IJkregeling weegmachines voor wegen, de IJkregeling weegmachines voor afwegen, de IJkregeling gewichtscontrole- en gewichtssorteermachines en de IJkregeling bandwegers. Nog niet geregeld zijn de automatische spoorwegwegers, die in Nederland nog niet gebruikt worden.

Naast de nationale regeling voor bandwegers bestaat er ook een EEG-ijkregeling. Deze kan niet worden ingetrokken omdat de Europese Unie (EU) uit het oogpunt van optionele harmonisatie opname van de regelingen in de wetgeving van haar lid-staten verplicht stelt. Dit heeft echter voor de praktijk geen consequenties omdat, door technologische veroudering van deze regeling, hiervan geen gebruik wordt gemaakt.

Het is te verwachten dat de EU over enige jaren met een algemene metrologierichtlijn zal komen. Als het zover is zal binnen de EU totale harmonisatie gaan gelden met betrekking tot alle meetmiddelen. Apart hiervan geldt voor niet-automatische weegwerktuigen al sinds begin 1993 totale harmonisatie (richtlijn nr. 90/384/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 20 juni 1990 inzake niet-automatische weegwerktuigen, PbEG L 189; in Nederland geïmplementeerd door het EEG-IJkbesluit niet-automatische weegwerktuigen).

Vooruitlopend op de harmonisatie vanuit de EU is WELMEC bezig een vrijwillige harmonisatie in te voeren. WELMEC staat voor Western European Legal Metrology Cooperation. Het is een samenwerkingsverband tussen de metrologische diensten van alle EU- en EFTA-landen. Basis voor de samenwerking is een Memorandum of Understanding, ondertekend door de directeuren van deze metrologische diensten. Een van de doelstellingen van WELMEC is te komen tot een vrijwillige harmonisatie van de nationale bepalingen ten aanzien van typekeuringen op grond van OIML-aanbevelingen. Hierdoor zal het voor meetmiddelenfabrikanten en importeurs slechts nodig zijn om binnen de WELMEC-landen eenmaal een typekeuring te laten uitvoeren. Harmonisatie vereist dat de deelnemende landen hun wetgeving zodanig aanpassen dat in ieder land dezelfde technische voorschriften gelden. Reeds vanaf het begin is de Commissie van de Europese Gemeenschappen op de hoogte van het werk van WELMEC. De Commissie, die het werk van WELMEC steunt, heeft te kennen gegeven de activiteiten van WELMEC op de voet te volgen, ten einde waar nodig richtinggevend te kunnen optreden. Het zal niet zo zijn dat het werk van WELMEC de harmonisatie door de EU overbodig maakt.

WELMEC beperkt zich met betrekking tot de vrijwillige harmonisatie tot nu toe tot de automatische weegwerktuigen. In Nederland wordt de WELMEC-doelstelling verwezenlijkt door de in artikel 2 genoemde OIML-aanbevelingen in de plaats te stellen van de voorheen geldende ijkregelingen. Er is voor gekozen om statisch te verwijzen naar de OIML-aanbevelingen. Hierbij is de verwachting dat de metrologische en technische voorschriften van de EU niet of nauwelijks zullen afwijken van de OIML-aanbevelingen. De invoering van de algemene metrologierichtlijn zal dan geen grote veranderingen teweeg brengen.

OIML staat voor de Internationale Organisatie voor wettelijke metrologie (Organisation internationale de Métrologie Légale). Een van de opdrachten van de OIML is het ontwikkelen van technische voorschriften (OIML-aanbevelingen) voor wettelijke metrologie. De OIML is opgericht bij verdrag (Trb. 1956, 82; laatstelijk Trb. 1964, 98) door uit de gehele wereld afkomstige staten. De partijen bij dit verdrag hebben onder meer de morele verplichting op zich genomen om bij het ontwerpen van nationale metrologische regelgeving de OIML-aanbevelingen zoveel mogelijk over te nemen.

Met de onderhavige regeling is nog geen eindpunt bereikt voor automatische weegwerktuigen. De OIML is namelijk momenteel bezig met een herziening van de aanbevelingen R 51 en R 61 betreffende weegmachines voor wegen van stukgoed, gewichtscontrole- en sorteermachines en weegmachines voor afwegen. Het ligt in het voornemen om ook deze aanbevelingen in artikel 2 van deze ijkregeling te verwerken, zodra zij zijn goedgekeurd door de in artikel XII van het OIML-verdrag genoemde internationale Commissie voor wettelijke metrologie. Alsdan zullen de ijkregelingen inzake weegmachines voor afwegen, weegmachines voor wegen en gewichtscontrole- en sorteermachines worden ingetrokken.

Het ontwerp-besluit is op 3 november 1994 gemeld aan de Commissie van de Europese Gemeenschappen, ter voldoening aan artikel 8, eerste lid, van de richtlijn nr. 83/189/EEG betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften (PbEG L 109) (notificatie nr. 94/0339/NL). Noch de Commissie van de Europese Gemeenschappen noch de lid-staten van de Europese Unie hebben bezwaar ingebracht tegen het ontwerp-besluit.

Consequenties

Fabrikanten van automatische weegwerktuigen krijgen, voor zover ze gebruik maken van de nationale regelingen en niet van de van toepassing zijnde EEG-ijkregelingen, te maken met andere eisenpakketten waaraan hun weegwerktuigen moeten voldoen. Zowel de maximaal toelaatbare fouten als eisen aan de technische uitvoering van het weegwerktuig zullen veranderen. De veranderingen zijn echter van zodanige aard dat het voor de fabrikanten niet moeilijker of kostbaarder wordt om hun weegwerktuigen goedgekeurd te krijgen. In het algemeen staan fabrikanten - vanwege de wereldwijde bekendheid - positief tegenover OIML-aanbevelingen.

Voor de overheid en de keurende instantie zal met het toepassen van de nieuwe voorschriften ook niet veel veranderen. Het aantal te keuren weegwerktuigen blijft gelijk evenals de moeilijkheidsgraad en de tijdsduur van de testen. Ook de intensiteit van het toezicht door NMi IJkwezen B.V. verandert niet.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 1 De definitie van een automatisch weegwerktuig is complementair met de definitie van een niet-automatisch weegwerktuig in artikel 1, onderdeel c, van het EEG-IJkbesluit niet-automatische weegwerktuigen (Stb. 1993, 18). Het belangrijkste onderscheid tussen automatische en niet-automatische weegwerktuigen is dat voor het wegen bij automaten geen, en bij niet-automaten wel menselijke tussenkomst noodzakelijk is.

De definities van bandweger, automatische spoorwegweger en discontinu totaliserende weegmachine zijn uitsplitsingen van de definitie van automatisch weegwerktuig. Hierbij is aangesloten bij de definities zoals deze zijn opgenomen in de desbetreffende OIML-aanbevelingen.

Artikel 2 Behalve wat betreft de automatische spoorwegwegers verandert het toepassingsbereik van de bestaande regelingen niet: voor bandwegers en discontinu totaliserende weegmachines komen de in dit artikel van toepassing verklaarde voorschriften in de plaats van de bepalingen die op grond van artikel 4 komen te vervallen.

Voor automatische spoorwegwegers bestond nog geen regeling. Dit hield in dat deze meetmiddelen niet geijkt konden worden en slechts via een door de minister verleende ontheffing op de markt gebracht mochten worden. Door de invoering van OIML-aanbeveling R 106 ontstaat er voor aanbieders van automatische spoorwegwegers de mogelijkheid om deze in het normale ijkwettelijke spoor op de markt te brengen.

De OIML-aanbevelingen zijn verkrijgbaar bij:

a. Bureau International de Métrologie Légale (BIML), 11, rue Turgot, 75009 Paris, Frankrijk en

b. NMi IJkwezen B.V., Postbus 394, 3300 AJ Dordrecht.

Artikel 3 Artikel 3 houdt in dat de in artikel 2 genoemde automatische weegwerktuigen, welke in een andere EER-staat volgens de daar van toepassing zijnde voorschriften rechtmatig zijn vervaardigd of op de markt gebracht, in Nederland kunnen worden ingevoerd zonder dat deze aan de in de IJkregeling automatische weegwerktuigen voorgeschreven toelatingsprocedure behoeven te worden onderworpen, op voorwaarde dat de betrokken produkten gelijkwaardig zijn aan de op grond van deze ijkregeling hier te lande toegelaten produkten. Op deze wijze wordt voldaan aan het uit de artikelen 30 en 36 van het EG-verdrag en de daarop betrekking hebbende jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen voortvloeiende beginsel van de wederzijdse erkenning. Artikel 2, tweede lid, van het IJkreglement biedt de basis voor deze nieuwe bepaling.

Artikel 5 Aangezien de technische voorschriften voor automatische weegwerktuigen veranderen, is een overgangsregeling ten behoeve van reeds toegelaten weegwerktuigen noodzakelijk. Nieuw aan te vragen toelatingen kunnen alleen nog maar volgens deze regeling worden afgegeven. Als de toelating reeds is aangevraagd voor de inwerkingtreding van deze regeling, wordt een toelating afgegeven op basis van de oude voorschriften. In dit geval kan ook, wanneer de aanbieder hierom verzoekt, de toelating gebeuren overeenkomstig de nieuwe voorschriften. Wanneer alle toelatingsaanvragen van voor de inwerkingtre-ding zijn verwerkt, zal toelating alleen nog volgens deze nieuwe regeling mogelijk zijn.

Voor toelatingen die zijn gebaseerd op voorschriften die golden voor de inwerkingtreding van deze regeling geldt dat zij tot 10 jaar na de inwerkingtreding bruikbaar blijven. Na die 10 jaar zullen er dus geen eerste keuringen meer plaatsvinden naar een oud model en kunnen deze weegwerktuigen niet meer in de handel worden gebracht en in gebruik worden genomen. De overgangstermijn van 10 jaar is gelijk aan de overgangstermijn die is toegepast bij de wijziging van voorschriften voor niet-automatische weegwerktuigen van 1 januari 1993.

Er is geen noodzaak om automatische weegwerktuigen naar oud model die reeds op de markt zijn, te vervangen door weegwerktuigen volgens deze regeling. Het derde lid bepaalt daarom dat voor de herkeuring, het onderzoek bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de wet en het toezicht de oude bepalingen van toepassing blijven.

De Minister van Economische Zaken,

G.J. Wijers.