Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 10 februari 2026, nr. UTSP-443739-5754 tot vaststelling van het GLB-openstellingsbesluit voorbereiding van samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling provincie Utrecht 2026

Gedeputeerde Staten van Utrecht

 

Gelet op artikel 1.2 en paragraaf 6 van hoofdstuk 2 uit de Verordening Europese Landbouwsubsidies 2023-2027 provincie Utrecht;

 

Besluiten:

  • I.

    vast te stellen het openstellingsbesluit Voorbereiding van samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling provincie Utrecht 2026 als bedoeld in paragraaf 6 van hoofdstuk 2 van de Verordening Europese landbouwsubsidies 2023-2027 Provincie Utrecht, verder te noemen de Verordening;

  • II.

    het subsidieplafond voor de openstellingsperiode vast te stellen op € 1.200.000 waarvan € 516.000 (47% uit het Europees Landbouw Fonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO)) en € 684.000 (57% uit de provinciale cofinancieringsmiddelen).

  • III.

    dat aanvragen kunnen worden ingediend van 24 februari 2026 09.00 uur tot en met 31 juli 2026 17.00 uur;

  • IV.

    de volgende nadere regels vast te stellen:

Artikel 1 Subsidiabele activiteit

  • 1.

    Subsidie kan worden verstrekt voor het voorbereiden en oprichten van een samenwerkingsverband, het formuleren van een gebiedsopgave en de uitwerking daarvan in een integraal gebiedsplan zoals bedoeld in artikel 2.6.1, eerste lid onder a van de Verordening.

  • 2.

    Subsidie wordt uitsluitend verstrekt als de aanvraag betrekking heeft op ten minste één van de volgende doelen:

    • a.

      bijdragen aan de beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering, onder meer door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, de koolstofvastlegging te verbeteren of duurzame energie te bevorderen;

    • b.

      bevorderen van de duurzame ontwikkeling of het efficiënte beheer van natuurlijke hulpbronnen zoals water, bodem en lucht, onder meer door de afhankelijkheid van chemische middelen te verkleinen;

    • c.

      bijdragen aan het tot staan brengen en ombuigen van biodiversiteitsverlies, tot versterking van ecosysteemdiensten en de instandhouding van habitats en landschappen.

Artikel 2 Aanvrager

Subsidie als bedoeld in artikel 2.6.1, eerste lid onder a van de Verordening kan worden verstrekt aan de initiatiefnemer van een samenwerkingsverband in oprichting.

Artikel 3 Aanvraagvereisten

Onverminderd het bepaalde in artikel 1.6 en 2.6.5 van de Verordening bevat een aanvraag om subsidie als bedoeld in artikel 2.6.1, eerste lid, onder a van de Verordening:

  • a.

    een korte beschrijving van het beoogde gebied, de uitdagingen waar het gebied voor staat en een visie voor de beoogde bijdrage aan de doelen op het gebied van klimaat, water, bodem, lucht of biodiversiteit;

  • b.

    een korte beschrijving van de organisatiestructuur van het beoogde samenwerkingsverband waaronder de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende partners om tot een integraal gebiedsplan te komen;

  • c.

    een beschrijving van welke mogelijke tegenstrijdige effecten bij de uitvoering van het integrale gebiedsplan zouden kunnen optreden en welke beheermaatregelen worden genomen om deze effecten te voorkomen;

  • d.

    een uitwerking van de beoogde activiteiten voor kennisverspreiding met gebruik van de hiertoe geëigende netwerken, waaronder het nationale en Europese EIP-netwerk als bedoeld in artikel 127 van verordening 2021/2115.

Artikel 4 Weigeringsgronden

Onverminderd artikel 1.5 en 2.6.6 eerste en derde lid van de Verordening wordt subsidie geweigerd indien de aanvraag wordt gedaan door een reeds bestaand samenwerkingsverband.

Artikel 5 Subsidiabele kosten

  • 1.

    Kosten zoals bedoeld in artikel 1.8 van de Verordening komen voor subsidie in aanmerking.

  • 2.

    De subsidiabele kosten worden berekend overeenkomstig artikel 2.6.7 van de Verordening, waarbij de tarieven, bedoeld in artikel 1.9a, eerste lid, onder b, van de Verordening niet van toepassing zijn.

Artikel 6 Niet subsidiabele kosten

In aanvulling op artikel 1.10 van de Verordening is artikel 2.6.8 van de Verordening van toepassing.

Artikel 7 Hoogte subsidie

Overeenkomstig artikel 2.6.9, eerste lid van de Verordening bedraagt de subsidie voor de voorbereiding van een gebiedsplan als bedoeld in artikel 2.6.1, eerste lid, onder a, 100% van de subsidiabele kosten met een minimum van € 25.000 tot een maximum van € 80.000.

Artikel 8 Selectiecriteria

  • 1.

    Aanvragen die voor subsidie als bedoeld in artikel 2.6.1, eerste lid onder a van de Verordening in aanmerking komen, worden door een adviescommissie als bedoeld in artikel 1.13 van de Verordening geselecteerd en gerangschikt op basis van de selectiecriteria met bijbehorende beoordelingsaspecten en wegingsfactoren zoals opgenomen in bijlage 1.

  • 2.

    Overeenkomstig artikel 1.12, vierde lid van de Verordening wordt een aanvraag geweigerd indien de aanvraag minder dan 18 punten heeft behaald.

Artikel 9 Verplichtingen

  • 1.

    In aanvulling op artikel 2.6.11 van de Verordening geldt dat activiteiten waarvoor subsidie verstrekt is, uiterlijk 30 juni 2028 afgerond dienen te zijn.

  • 2.

    Indien het project wegens onvoorziene omstandigheden niet kan worden afgerond binnen de termijn, genoemd in het tweede lid, en de subsidieontvanger verlenging van die termijn wenselijk acht, kan hij uiterlijk de dag voor het verstrijken van die termijn schriftelijk een gemotiveerd verzoek indienen bij Gedeputeerde Staten tot verlenging tot uiterlijk 31 december 2028.

  • 3.

    Overeenkomstig artikel 2.6.11 en in aanvulling op artikel 1.15 van de Verordening is de subsidieontvanger verplicht om de opgedane kennis en resultaten van het project gedurende de uitvoering van het project openbaar te maken via het Nationale en Europese EIP-netwerk als bedoeld in artikel 127 van verordening 2021/2115 en andere geëigende netwerken.

Artikel 10 Subsidie-arrangement

  • 1.

    Op de subsidie zoals bedoeld in artikel 9 zijn de regels inzake subsidie op basis van arrangement 2 zoals bedoeld in artikel 1.7, eerste lid onder b, in artikel 1.18, tweede lid en in artikel 1.20 van de Verordening van toepassing.

  • 2.

    De subsidie wordt vastgesteld op basis van het overleggen van een gebiedsplan en een uitwerking van het beoogde samenwerkingsverband.

Artikel 11 Voortgangsverslag, voorschot en deelbetalingen

  • 1.

    Overeenkomstig artikel 1.16 van de Verordening wordt gedurende het planproces om tot een samenwerkingsverband en een gebiedsplan te komen, minimaal een keer per jaar een voortgangsverslag overlegd als het project langer dan 12 maanden duurt.

  • 2.

    Gedeputeerde Staten verstrekken ambtshalve een voorschot van 50% van de verleende subsidie op basis van artikel 1.17 van de Verordening.

  • 3.

    Er worden geen deelbetalingen verstrekt.

Artikel 12 Publicatie en inwerkingtreding

Dit besluit wordt geplaatst in het Provinciaal Blad en treedt in werking met ingang van de eerste dag na de datum van uitgifte van het Provinciaal Blad waarin het wordt geplaatst.

Artikel 13 Citeertitel

Dit besluit wordt aangehaald als: Openstellingsbesluit GLB 2023-2027 Voorbereiding van samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling provincie Utrecht 2026.

Aldus vastgesteld in de vergadering van Gedeputeerde Staten van Utrecht van 10 februari 2026.

Gedeputeerde Staten van Utrecht,

Voorzitter,

mr. J.H. Oosters

Secretaris,

mr. drs. A.G. Knol-van Leeuwen

Bijlage 1 – Beoordelingsaspecten bij selectiecriteria

 

Voor het bepalen van de rangschikking van projecten zijn vier selectiecriteria van toepassing. Het bepalen van de scores van de selectiecriteria vindt als volgt plaats. Per selectiecriterium zijn diverse aspecten benoemd op basis waarvan een project wordt beoordeeld:

 

  • 1.

    Mate waarin de aanvrager in staat is een gebiedsplan op te stellen in relatie tot de opgave van het gebied

Bij dit selectiecriterium wordt op de volgende aspecten gelet:

  • -

    in hoeverre de aanvrager in staat is om uitdagingen van een eigen afgebakend gebied met voor dit gebied, deze omgeving, logische partijen in kaart te brengen en daarvoor oplossingen aan te dragen. Een duidelijke en feitelijk onderbouwde beschrijving van het beoogde gebied en de daarbij behorende uitdagingen zijn onontbeerlijk. Een gebied kan een lokaal geografisch afgebakende omgeving zijn. Een initiatiefnemer bepaalt zelf de afbakening hiervan en daarmee de omvang.

  • -

    de aanvrager moet op basis van relevante kennis en ervaring kunnen laten zien hoe het op te stellen gebiedsplan voor het beoogde gebied mede kan bijdragen aan de doelen klimaat, milieu en biodiversiteit (zoals vermeld in artikel 1).

De gedachte van deze regeling is dat samenwerkingsverbanden en gebiedsplannen worden ontwikkeld om daarna voor lokaal erkende problemen oplossingen te bepalen door gezamenlijke investeringen en inspanningen van lokaal gevestigde en betrokken gebiedspartijen.

 

  • 2.

    Mate waarin de aanvrager in staat is het samenwerkingsverband te organiseren

Een aanvraag wordt ook beoordeeld op:

  • -

    in hoeverre de aanvrager laat zien dat hij in staat is een potentieel samenwerkingsverband te organiseren en daarbij de juiste partners in het netwerk kan vinden ten behoeve van de uitvoering van het beoogde gebiedsplan en de daarin geadresseerde uitdagingen.

  • -

    op hoe de aanvrager inzicht geeft in hoe voldoende draagvlak gevonden kan worden voor een succesvolle uitvoering van het gebiedsplan. Dit kan bijvoorbeeld blijken uit een beschrijving van kennis en ervaring met belangenvertegenwoordiging en gebiedsprocessen.

  • 3.

    De voorgenomen organisatie en samenstelling van het samenwerkingsverband

Bij de voorgenomen organisatie en samenstelling van het samenwerkingsverband wordt de aanvraag beoordeeld op:

  • •

    hoe het beoogde samenwerkingsverband wordt samengesteld, welke beoogde partners hierbij, naast landbouwers, in beeld zijn.

  • •

    wat de toegevoegde waarde is van deze beoogde partners en hoe de samenwerking wordt georganiseerd ofwel hoe de samenwerking in de praktijk gaat werken.

  • •

    wat van de beoogde partners ieders beoogde taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn.

  • 4.

    De haalbaarheid van de activiteiten

Op dit onderdeel wordt gekeken naar:

  • -

    in hoeverre de voorbereiding van een gebiedsplan, het feitelijke planproces als een haalbare kaart wordt gezien. Het planproces om te komen tot een gebiedsplan en een samenwerkingsverband moet uiterlijk 30 juni 2028 zijn afgerond.

  • -

    dat de aanvrager voor het te doorlopen planproces laat zien dat dit tot een geslaagde uitvoering zal leiden. De juridische uitvoerbaarheid van voorgenomen activiteiten die onderdeel worden van het op te stellen gebiedsplan, moet bijvoorbeeld geborgd zijn.

  • -

    dat de aanvrager blijk geeft van welke eventuele risico’s en uitdagingen in de voorbereiding gezien worden, dat kan technisch van aard zijn, maar ook organisatorisch of financieel. Risico’s in het planproces moeten benoemd zijn en beheersbaar gemaakt zijn. Daarbij moet ook aandacht uitgaan naar welke mogelijke tegenstrijdige effecten van het beoogde integrale gebiedsplan zouden kunnen optreden en welke beheermaatregelen worden genomen om deze effecten te voorkomen, zie ook artikel 2.6.5, eerste lid, onder c, van de Verordening.

Toekenning van punten

Het toekennen van punten vindt per selectiecriterium op basis van de daarbij genoemde beoordelingsaspecten als volgt plaats:

  • -

    0 punten worden toegekend indien de score op de bij het selectiecriterium genoemde aspecten in samenhang bezien, zeer gering is;

  • -

    1 punt wordt toegekend indien de score op de bij het selectiecriterium genoemde aspecten in samenhang bezien, gering is;

  • -

    2 punten worden toegekend indien de score op de bij het selectiecriterium genoemde aspecten in samenhang bezien, matig is;

  • -

    3 punten worden toegekend indien de score op de bij het selectiecriterium genoemde aspecten in samenhang bezien, voldoende is;

  • -

    4 punten worden toegekend indien de score op de bij het selectiecriterium genoemde aspecten in samenhang bezien, goed is;

  • -

    5 punten worden toegekend indien de score op de bij het selectiecriterium genoemde aspecten in samenhang bezien, zeer goed is.

Wegingsfactoren

Hieronder wordt weergegeven welke wegingsfactoren bij welk selectiecriterium van toepassing is. Per selectiecriterium kan een score van 0, 1, 2, 3, 4 of 5 punten worden behaald:

 

 

Selectiecriterium

Wegings-actor

Te behalen punten

Maximum per criterium

a

Mate waarin de aanvrager in staat is een gebiedsplan op te stellen in relatie tot de opgave van het gebied

2

0-5

10

b

Mate waarin de aanvrager in staat is het samenwerkingsverband te organiseren

2

0-5

10

c

De voorgenomen organisatie en samenstelling van het samenwerkingsverband

1

0-5

5

d

De haalbaarheid van de activiteiten

1

0-5

5

Maximumaantal te behalen punten

30

 

Rangschikking van aanvragen

Voor het rangschikking van alle aanvragen geldt dat een individuele aanvraag minimaal 60% van de maximaal te behalen score moet halen.

 

Er is sprake van een tender binnen deze openstelling. Voor de selectie van de gebiedsplannen die voor subsidie in aanmerking komen, is een onafhankelijke adviescommissie samengesteld. Aanvragen worden gescoord aan de hand van selectiecriteria en vervolgens gerangschikt. Alleen de aanvragen met de minimumscore of hoger komen voor subsidie in aanmerking, voor zover het binnen het opengestelde plafond past.

 

De plaats in de rangorde wordt bepaald door het aantal punten dat de adviescommissie aan de aanvraag toekent. Voor elke aanvraag geldt dat een minimumaantal punten dient te worden behaald om voor subsidie in aanmerking te kunnen komen (60% van de maximum aantal te behalen punten). Indien een aanvraag minder dan 18 punten behaalt, wordt de aanvraag niet gehonoreerd. Het doel van deze systematiek is om alle aanvragen onderling te vergelijken en de beste aanvragen uit het totaalaanbod te kunnen selecteren.

 

Aanvragen worden op volgorde van de rangschikking gehonoreerd. Als twee of meer aanvragen een gelijk aantal punten hebben gekregen en de som van de aangevraagde bedragen dusdanig is dat het subsidieplafond wordt overschreden, dan vindt tussen hen een prioritering plaats op de afzonderlijke scores bij het criterium haalbaarheid. Als van de twee gelijk scorende aanvragen aanvraag 1 bijvoorbeeld 4 punten op haalbaarheid heeft gescoord en aanvraag 2 3 punten, dan wordt de aanvraag 1 hoger gerankt dan aanvraag 2, ondanks de overall gelijke score van aanvraag 1 en 2.

 

Indien de aanvragen in het geheel een gelijk aantal punten hebben behaald, dus ook op de afzonderlijke selectiecriteria, dan wordt de rangschikking van de aanvragen bepaald door loting. Het toekennen van de scores en de rangschikking vindt plaats door een adviescommissie zoals bedoeld in artikel 1.13 van de Verordening.

 

Toelichting bij Openstellingsbesluit GLB Voorbereiding van samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling provincie Utrecht 2026

LEESWIJZER

 

Voorliggend openstellingsbesluit moet in samenhang gelezen worden met de Verordening Europese landbouwsubsidies 2023-2027 van de provincie Utrecht.

 

Met dit openstellingsbesluit wordt paragraaf 6 uit hoofdstuk 2 van de Verordening – de maatregel Samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling – opengesteld. De artikelen 2.6.1 tot en met 2.6.12 van de Verordening moeten tezamen gelezen worden met de artikelen in dit openstellingsbesluit. Daarnaast zijn de algemene en slotbepalingen uit de Verordening ook van toepassing op een aanvraag.

 

  • I.

    ALGEMEEN

Samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling

 

We willen toekomstbestendig boeren mogelijk maken door agrariërs en plattelandsinitiatieven die bijdragen aan verbetering van doelen voor klimaat, milieu (bodem-, water- en luchtkwaliteit) en biodiversiteit te faciliteren en te belonen. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn de nadruk op eigen verantwoordelijkheid en ruimte voor ondernemerschap. Zo ontwikkelen we een ‘Ondernemersprogramma Landbouw’ dat helpt bij het maken van individuele keuzes om te komen tot een rendabele en duurzame bedrijfsvoering. Onderdeel van het Ondernemersprogramma is het GLB-programma. Binnen dit programma wordt de openstelling Samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling georganiseerd.

 

De bedoeling is dat agrariërs en andere gebiedspartners middels deze maatregel worden uitgenodigd en gefaciliteerd om met elkaar een gebiedsanalyse te doen en een plan van aanpak op te stellen ter realisatie van de UPLG-doelen op het gebied van klimaat, water, bodem, biodiversiteit en landbouw van provincie Utrecht. Het begint bij een initiatiefnemer voor het planproces, die vraagt subsidie aan voor het opstellen van een plan en aangaan van een samenwerking binnen deze openstelling Voorbereiding van samenwerking voor integrale gebiedsontwikkeling. De verwachting is dat door de partners in het gebied zelf aan het roer te zetten, de UPLG-doelen sneller en efficiënter worden gerealiseerd. Door deze aanpak worden agrarische ondernemers en andere gebiedspartijen uitgedaagd om de kansen in hun gebied en op hun bedrijven echt in kaart te brengen en vervolgens gezamenlijk acties te bedenken en uit te voeren om het te versterken.

 

Middels deze openstelling nodigt de provincie met name de (melk)veehouderij uit om aan de slag te gaan met de reductie van de ammoniakemissie zoals die in het ontwerp-UPLG is beschreven. Voor natuurherstel in de Natura 2000-gebieden, en daarmee ook ruimte voor vergunningverlening, is het verlagen van de stikstofuitstoot cruciaal. Daarvoor stellen we een algemene aanpak en een gebiedsaanpak voor. Bij de algemene aanpak sturen we op een provinciale vermindering van de stikstofuitstoot in de landbouw van 46% in 2035 ten opzichte van 2019. Dat willen we op twee manieren realiseren: binnen de grondgebonden veehouderij kunnen agrariërs via voer- en managementmaatregelen de ammoniakuitstoot flink beperken. Dit kan gemeten worden via de combinatie van de hoeveelheid ureum in de melk en het aantal uren weidegang. Onder andere de Kringloopwijzer kan helpen bij het monitoren van de voortgang. Als deze aanpak op vrijwillige basis de komende jaren voldoende effect heeft, is het instellen van een algemene emissienorm niet nodig. Voor de niet-grondgebonden veehouderij - zoals legkippen, varkens en kalveren - hanteren we een emissienorm per dier in bestaande stallen. Om dit te bereiken, zijn stalinnovaties zoals luchtwassers noodzakelijk. Ook de gebiedsgerichte aanpak kan deels via deze openstelling door agrariërs en gebiedspartijen worden opgepakt.

 

Een samenwerkingsverband in wording in een afgebakend gebied kan van deze provinciale GLB-maatregel gebruik maken. Met als partijen in elk geval landbouwers, maar voor de hand liggen voorts overheden als gemeenten en waterschappen, natuur- en landschapsorganisaties, (terrein beherende) organisaties en personen zoals particuliere grondeigenaren.

 

Gebiedsgericht samenwerken in provincie Utrecht via het Utrechts programma landelijk gebied

De ambities en opgaven die hiervoor beschreven zijn, vragen in de uitvoering nauwe samenwerking van de betrokken partijen. In Utrecht zijn we al jarenlang gewend om opgaven en doelen in het landelijk gebied op te pakken samen met de partijen in het gebied. We willen zoveel mogelijk kennis en ervaring uit een gebied benutten en aansluiten bij de wensen die in een gebied leven en de mogelijkheden die er in potentie zijn. De provincie is lang niet in alle gevallen initiatiefnemer van een proces of project. Dit zijn vaak ook andere gebiedspartijen, bijvoorbeeld een waterschap, een gemeente, een agrarische organisatie of een natuurorganisatie. Bij het samenwerken in een gebied hanteren we de volgende uitgangspunten (ULG, 2022):

  • •

    We werken samen: met de gebiedspartijen en als één overheid.

  • •

    Het gebied staat centraal.

  • •

    We creëren meerwaarde.

  • •

    We zorgen ervoor dat belanghebbenden en betrokkenen inbreng kunnen geven en zich betrokken voelen.

  • •

    We sluiten ons aan bij bestaande organisatiestructuren voor zover dat mogelijk en nuttig is.

  • •

    We nemen genoeg momenten om te reflecteren en kennis uit te wisselen.

  • •

    We sturen bij als dat nodig is.

Elke planfase in een gebiedsproces vraagt om specifieke afspraken en verschillende rollen. Wanneer we kijken naar gebiedsprocessen op lokaal niveau (zoals polderprocessen) dan worden vaak de volgende fasen doorlopen:

  • •

    Startfase: eerste oriëntatie;

  • •

    Verkennende fase: in gesprek met het gebied;

  • •

    Planfase: met het gebied een Gebiedsplan opstellen;

  • •

    Aanlegfase: voorbereiding van de uitvoering en de echte uitvoering;

  • •

    Nazorg: kennisdeling, monitoring, beheer en onderhoud.

Dat wij in principe werken met de gebiedsgerichte aanpak wil overigens niet zeggen dat er geen uitvoering langs andere sporen plaatsvindt. Zo zijn veel van de subsidieregelingen provinciebreed inzetbaar en kunnen zij aangevraagd worden door elke partij die daar interesse in heeft.

 

De gebiedsgerichte aanpak vraagt om openheid en vertrouwen en helder zijn over waar we stevig op moeten inzetten en waar we ruimte aan de gebieden kunnen geven voor maatwerk. In zijn algemeenheid streven we naar maximale handelingsruimte bij de gebiedsprocessen, omdat in het gebied de kennis, betrokkenheid en energie zit die nodig is om dingen voor elkaar te krijgen. Dit betekent dat het gebied zelf met voorstellen kan komen en daarmee een beroep kan doen op de beschikbare middelen. Voor de middelen van de UPLG-maatregelpakketten ligt dit wat complexer omdat bij sommige maatregelpakketten de middelen via afspraken met het Rijk al gedetailleerd zijn gelabeld, er is dan weinig bewegingsvrijheid. Daar waar wel ruimte is, is het belangrijk dat de gebieden die ruimte met eigen ideeën in kunnen vullen. Bij bestaande afspraken wordt in overleg met de andere partijen bekeken hoe de opgaven en maatregelen het beste vorm kunnen krijgen in de gebieden.

 

De urgentie van sommige opgaven vraagt echter om een aanpak met meer sturing. Dat is zichtbaar in dit UPLG. Het UPLG vormt een belangrijk kader voor de uitvoeringsagenda’s en daarmee voor de gebiedsprocessen. De uitvoering van de opgaven vindt veelal plaats op basis van vrijwilligheid. Het dwingende karakter van opgaven (en de rechtelijke uitspraken op dit vlak) enerzijds en de aanpak via vrijwilligheid anderzijds levert soms een lastig spanningsveld op voor betrokkenen. Op basis van deze werkelijkheid zijn grofweg twee sporen voor de uitvoering te onderscheiden: 1) strak waar het moet en 2) ruimte geven waar het kan:

  • 1.

    Spoor 1, strak waar het moet: Dit gaat over de opgaven die vanuit een grote beleidsmatige en juridische urgentie een meer dwingend karakter hebben. Hier is dus minder ruimte voor gebiedsgericht maatwerk in de uitvoering. Een goed voorbeeld hiervan zijn de opgaven vanuit de Vogel- en Habitatrichtlijn voor het herstel van de Natura2000-gebieden. De wetgeving op dit gebied is streng. Eerdere maatregelen die afgesproken zijn, hebben ofwel onvoldoende effect gehad of zijn onvoldoende gerealiseerd. Dit heeft effect op alle (agrarische) activiteiten in en rondom een Natura2000-gebied en maakt ons juridisch kwetsbaar. Daarom zullen we als provincie meer de regie moeten nemen om herstelmaatregelen te treffen. Bovendien is voor het stikstofdossier een geborgde aanpak noodzakelijk om de vergunningverlening weer op gang te krijgen.

  • 2.

    Spoor 2, ruimte geven waar het kan: Door de natuur te herstellen en de waterkwaliteit te verbeteren, ontstaat weer ruimte om de oplossingen en ideeën van de lokale stakeholders op te pakken. Waar mogelijk hebben agrariërs en andere gebiedspartijen zelf de regie in handen in de uitvoering. Zoals hiervoor al aangegeven, kan een samenwerkingsovereenkomst met heldere afspraken over tijd, geld en beoogd effect hierbij helpen. Het laat bovendien het commitment zien van alle betrokkenen. Uitgangspunt bij dit spoor is dat we het gebied centraal stellen in het aandragen en realiseren van de oplossingen. Dit samen met de nodige handelingsruimte voor de grondeigenaren. Voorbeelden hiervan zijn de vrijwillige deelname aan: agrarisch natuurbeheer, de UMDL, fieldlabs, het verhogen van grondwaterstanden in de veenweiden door aanleg van waterinfiltratiesystemen, kavelruil of bedrijfsverplaatsing. Dit alles met vertrouwen in elkaar en openheid over zorgen en kansen.

Provincie Utrecht kiest met de gebiedsgerichte aanpak voor een eigen aanpak, de Utrechtse aanpak. Deze aanpak gaat uit van vertrouwen en het gezamenlijk zoeken naar gedragen en integrale oplossingen. Binnen deze oplossingen worden doelen, belangen en waarden gezamenlijk afgewogen.

 

  • ii.

    ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

Artikel 1 Subsidiabele activiteit

Subsidie is beschikbaar voor het maken van een gebiedsplan en de vorming van het samenwerkingsverband voor een maximaal subsidiebedrag van € 80.000.

 

De aanvraag om in aanmerking te komen voor steun ten behoeve van de voorbereiding van een gebiedsplan bevat tenminste:

  • 1.

    een beknopte beschrijving van het (landelijk)gebied, de uitdaging waar het gebied voor staat en een visie voor de beoogde bijdrage aan de verbetering van de landbouwkundige en gebiedsomstandigheden met als doel verbetering op het gebied van klimaat, water, bodem en/of biodiversiteit.

  • 2.

    een korte beschrijving van de organisatievorm en -structuur van het beoogde samenwerkingsverband en de rollen/verantwoordelijkheden van de verschillende partners om tot een integraal gebiedsplan te komen dat kansrijk is voor steun voor de uitvoering ervan, daarbij in elk geval degene die penvoerder is, en een beschrijving van het proces resp. de status van vaststelling van het plan.

  • 3.

    een begroting van de activiteiten (in openstellingen kan gebruik worden gemaakt van eenheidsprijzen voor bijvoorbeeld uurtarieven).

Voorop staat dat in gebiedsplannen de gebiedskoers zich integraal richt op de Europese doelen voor klimaat, milieu, biodiversiteit en verduurzaming van de landbouw en aansluit bij het beleid van provincie, waterschap en gemeenten. Daarom zullen desbetreffende overheden direct betrokken zijn bij de gebiedskoers, de doelen van het gebiedsplan en mogelijk zelf partner zijn in het samenwerkingsverband in het specifieke gebied.

 

Het integrale gebiedsplan dat met deze subsidie opgesteld kan worden, hoeft zich ook niet te beperken tot het GLB. Voorstelbaar is dat er een groter gebiedsplan is waarbij het GLB-aandeel één van de onderdelen is in de instrumentenkoffer en in de dekking van de kosten. Plannen die provincies, waterschappen, gemeenten, boerenorganisaties hebben buiten het GLB gebruikmakend van andere regelingen en financieringsbronnen zoals omgevingsplannen, DAW kunnen in samenhang met het GLB worden ingezet. Stapeling van subsidies behoort tot de mogelijkheden zolang er niet twee of meermalen subsidie wordt verstrekt voor dezelfde activiteit. Zorgvuldigheid is hierbij van belang.

 

Van het gebiedsplan dat opgesteld wordt tijdens het planproces wordt verwacht dat minimaal een van de volgende onderdelen worden uitgewerkt in het gebiedsplan:

  • a.

    productieve investeringen op landbouwbedrijven als bedoeld in artikel 2.2.2 van de Verordening;

  • b.

    niet productieve investeringen landbouw als bedoeld in artikel 2.3.1 van de Verordening;

  • c.

    niet productieve investeringen niet landbouw als bedoeld in artikel 2.4.1 van de Verordening;

  • d.

    bijeenkomsten voor kennisoverdracht als bedoeld in artikel 2.10.1, eerste lid, onder a van de Verordening;

  • e.

    voorbereiding en uitvoering van ruilverkaveling (ook wel kavelruil);

  • f.

    ontwikkelen of beproeven van innovaties als bedoeld in artikel 2.5.2 van de Verordening dienend aan de doelen van het gebiedsplan, of

  • g.

    draagvlakontwikkeling of samenwerkingsactiviteiten.

Belangrijk uitgangspunt is dat alle voorgenomen activiteiten niet leiden tot verslechtering van dierenwelzijn.

 

Artikel 2 Aanvrager

Subsidie kan worden aangevraagd door een initiatiefnemer van een nieuw samenwerkingsverband om tot een nieuw samenwerkingsverband en een integraal gebiedsplan te komen. In de aanvraag voor deze subsidie kan alvast een toelichting gegeven worden op het beoogde samenwerkingsverband.

 

Artikel 3 Aanvraagvereisten

Een aanvraag voor subsidie voor de voorbereiding van een gebiedsplan bevat als bijlage een uitwerking van de volgende elementen:

  • -

    een korte beschrijving van het beoogde gebied, de uitdagingen waar het gebied voor staat en een visie voor de beoogde bijdrage aan de doelen op het gebied van klimaat, water, bodem, lucht of biodiversiteit;

  • -

    een korte beschrijving van de organisatiestructuur van het beoogde samenwerkingsverband waaronder de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende partners om tot een integraal gebiedsplan te komen;

  • -

    een beschrijving van welke mogelijke tegenstrijdige effecten bij de uitvoering van het integrale gebiedsplan zouden kunnen optreden en welke beheersmaatregelen worden genomen om deze effecten te voorkomen;

  • -

    een uitwerking van de beoogde activiteiten voor kennisverspreiding met gebruik van de hiertoe geëigende netwerken, waaronder het nationale en Europese EIP-netwerk als bedoeld in artikel 127 van verordening 2021/2115.

Artikel 4 Weigeringsgronden

Dit artikel beschrijft de gronden op basis waarvan een aanvraag om subsidie kan worden geweigerd.

 

Artikel 7 Hoogte subsidie

De subsidie voor de voorbereiding van een gebiedsplan bedraagt minimaal € 25.000 en maximaal € 80.000.

 

Artikel 8 Selectiecriteria

Criteria voor het selecteren van subsidieaanvragen voor het voorbereiden van een gebiedsplan:

  • a.

    Is dit de juiste persoon, organisatie om het gebiedsplan op te stellen gezien de gebiedsopgave?

  • b.

    Is dit de juiste persoon, organisatie om de samenwerking tot stand te brengen

  • c.

    Zijn de organisatie en het beoogde proces van de voorgenomen samenstelling van het samenwerkingsverband toereikend?

  • d.

    Is het gebiedsplan gelet op de ambities en de voorgestelde activiteiten en tijdsplanning haalbaar?

Voor het bepalen van de rangschikking van projecten zijn vier selectiecriteria benoemd. Het bepalen van de scores van de selectiecriteria vindt door een onafhankelijke adviescommissie plaats. Per selectiecriterium zijn diverse aspecten benoemd op basis waarvan een project wordt beoordeeld. Deze zijn opgenomen in bijlage 1.

 

Artikel 9 Verplichtingen

Voor de voorbereiding van gebiedsplannen, de planvorming, geeft de provincie Utrecht maximaal de ruimte. Uiterlijk 30 juni 2028 moeten planvormingsprocessen afgerond zijn zodat nieuwe samenwerkingsverbanden die ontstaan zijn in de periode daarna met de uitvoering van de opgestelde gebiedsplannen aan de slag kunnen. 30 juni 2028 betekent dat alle activiteiten in het kader van het planvormingsproces om tot een gebiedsplan te komen, uitgevoerd moeten zijn en dat de kosten ervan gemaakt zijn. Met deze einddatum wordt binnen de huidige GLB-periode maximaal ruimte gegeven voor de voorbereiding van gebiedsplannen.

 

Concreet wordt verwacht dat voor de voorbereiding van een integraal gebiedsplan de volgende activiteiten worden uitgevoerd:

  • 1.

    Het treffen van voorbereidingen voor en inrichten van een samenwerkingsverband in de vorm van een operational group in het kader van EIP;

  • 2.

    Het formuleren van de gebiedsopgave(n) en de een uitwerking daarvan in een integraal gebiedsplan. Het plan is een projectplan dat de uit te voeren activiteiten met een realistische begroting beschrijft (inclusief een beschrijving van de rollen/verantwoordelijkheden binnen het samenwerkingsverband van de verschillende partners) om het integrale gebiedsplan uit te kunnen voeren.

Van het gebiedsplan dat opgesteld wordt tijdens het planproces wordt verwacht dat minimaal één van de volgende onderdelen wordt uitgewerkt:

  • a.

    productieve investeringen op landbouwbedrijven als bedoeld in artikel 2.2.2 van de Verordening;

  • b.

    niet productieve investeringen landbouw als bedoeld in artikel 2.3.1 van de Verordening;

  • c.

    niet productieve investeringen niet landbouw als bedoeld in artikel 2.4.1 van de Verordening;

  • d.

    bijeenkomsten voor kennisoverdracht als bedoeld in artikel 2.10.1, eerste lid, onder a van de Verordening;

  • e.

    voorbereiding en uitvoering van ruilverkaveling (ook wel kavelruil);

  • f.

    ontwikkelen of beproeven van innovaties als bedoeld in artikel 2.5.2 van de Verordening dienend aan de doelen van het gebiedsplan; of

  • g.

    draagvlakontwikkeling of samenwerkingsactiviteiten.

Belangrijk uitgangspunt is dat alle voorgenomen activiteiten niet leiden tot verslechtering van dierenwelzijn.

 

Aansluiting op het Nationale (Netwerk platteland) en Europese EIP netwerk draagt ertoe bij dat samenwerkingsverbanden gedurende het gehele project gebruik kunnen maken van beschikbare kennis en ervaring voor een hogere effectiviteit. Het doel hiervan is dat het delen van de kennis die opgedaan wordt tijdens de projecten, door anderen gebruikt kan worden en daardoor bijdraagt effectievere en innovatieve gebiedsplannen in Nederland en in Europa. Daarnaast kunnen via de netwerken ook interacties ontstaan tussen de verschillende samenwerkingsverbanden zodat deze elkaar kunnen versterken door een community te vormen.

 

De subsidieontvanger is verplicht om de resultaten van het project te delen via de hiertoe geëigende netwerken. Onder geëigende netwerken wordt in ieder geval begrepen:

  • 1.

    Team Uitvoering Landelijk Gebied van de provincie Utrecht. Gericht aan de gebiedsregisseur via gebiedsproces@provincie-utrecht.nl.

  • 2.

    Groen Kennisnet*

  • 3.

    EIP-netwerk** als bedoeld in artikel 127 VO (EU) nr 2021/2115.

*Met Groen Kennisnet, het kennisplatform van de groene sector in Nederland, is een speciale samenwerking aangegaan. Groen Kennisnet maakt voor elk Nederlands project een pagina aan om de plannen en eindresultaten te delen. Ook tijdens uw project kunt u resultaten delen via Groen Kennisnet. Groen Kennisnet neemt hierover contact met u op.

 

**Het Europees Innovatienetwerk voor de Landbouw (EIP-AGRI) werkt aan de bevordering van concurrerende en duurzame land- en bosbouw in Europa. Het EIP-AGRI-netwerk is onderdeel van het CAP Network van de EU. Elk project wordt gemeld aan dit Europese EIP netwerk.

 

Artikel 10 Subsidie-arrangement

Voor de voorbereiding van een gebiedsplan wordt een maximaal subsidiebedrag van € 80.000 verstrekt. De subsidie wordt verstrekt wanneer de prestatie geleverd is: een samenwerkingsovereenkomst en het gebiedsplan zelf als resultaten van de voorbereiding, het planproces. In de beschikking tot subsidieverlening zal deze prestatie worden vastgelegd zodat duidelijk wordt hoe de verkregen subsidie moet worden verantwoord.

 

Artikel 11 Voortgangsrapportage, voorschot en deelbetalingen

Gezien het gegeven dat planprocessen langer dan een jaar kunnen duren in ieder geval afgerond moeten worden voor juni 2028, bestaat de verplichting om tijdens de uitvoering van het planproces eenmaal per jaar te rapporteren over de voortgang van het planproces. Bij subsidieverlening wordt een voorschot van 50% van de verleende subsidie direct uitbetaald. Gezien de beperkte omvang van de subsidie, worden tussentijds geen deelbetalingen verstrekt.

Naar boven