Besluit van Gedeputeerde Staten van Limburg tot verlenging Faunabeheerplannen Ree en Wild zwijn 2020-2026

Gedeputeerde Staten van Limburg;

gelet op het verzoek van de Stichting Faunabeheereenheid Limburg (FBE) van 12 juni 2026 tot verlenging van het Faunabeheerplan Ree 2020-2026 en het Faunabeheerplan Wild zwijn 2020-2026.

gelet op artikel 8.1 lid 2 van de Omgevingswet, betreffende de opstelling, vaststelling en de goedkeuring van faunabeheerplannen;

gelet op artikel 9.4, derde lid, van de Omgevingsverordening Limburg, betreffende het verlengen van faunabeheerplannen;

Besluiten:

De geldigheidsduur van het Faunabeheerplan Limburg 2020-2026 voor de diersoorten ree en wild zwijn, zoals goedgekeurd door Gedeputeerde Staten op 8 december 2020, te verlengen tot en met 31 december 2029.

Toelichting:

De looptijd van het vigerende Faunabeheerplan Limburg 2020-2026 eindigt op 31 december 2026. De Faunabeheereenheid Limburg werkt aan nieuwe provinciale faunabeheerplannen per diersoort. De totstandkoming van deze plannen is een complex en arbeidsintensief proces, waardoor niet alle plannen op korte termijn gereed zullen zijn. Aangezien het beleid voor de diersoorten ree en wild zwijn sinds 2020 niet is gewijzigd en ook in de voorzienbare toekomst geen beleidswijzigingen ten aanzien van deze soorten worden verwacht, zijn de onderdelen van het vigerende faunabeheerplan die betrekking hebben op ree en wild zwijn, nog actueel. Daarom is besloten de geldigheidsduur van het faunabeheerplan voor deze soorten te verlengen. Het huidige Faunabeheerplan 2020-2026 zal voor ree en wild zwijn te zijner tijd worden vervangen door een nieuw faunabeheerplannen per diersoort.

Ree

De wettelijke belangen waarvoor verlenging van het onderdeel Ree uit het Faunabeheerplan 2020-2026 en de daarop gebaseerde ontheffing/omgevingsvergunning (2021-29 Ree populatiebeheer) noodzakelijk is, zijn het voorkomen van gewasschade, het bevorderen van de verkeersveiligheid en de bescherming van flora en fauna. Het sinds 2021 gevoerde beheer heeft zijn vruchten afgeworpen. De Limburgse reeënpopulatie is, overeenkomstig de doelstelling, toegenomen en vervolgens gestabiliseerd. Deze ontwikkeling houdt gelijke tred met de toename van het voor ree geschikte leefgebied. In Limburg werden in 2008 circa 4.000 reeën geteld, in de daaropvolgende jaren liep dat aantal op naar ca. 6.000. Het aantal aanrijdingen is in absolute zin stabiel en vertoont relatief bezien zelfs een dalende trend. Nu het beheer in de afgelopen periode effectief is gebleken en de doelstelling ongewijzigd blijft, bestaat er geen aanleiding het beheer voor de komende periode aan te passen. Dit geldt ook voor de gehanteerde berekeningssystematiek op basis van de voorjaarstand (telling). In de praktijk betekent dit dat ook in de komende periode wordt ingezet op preventieve maatregelen, alsook standverlaging middels afschot aangezien de populatieomvang van reeën slechts in beperkte mate wordt gereguleerd door natuurlijke predatoren, zoals de wolf.

Wild zwijn

De wettelijke belangen waarvoor verlenging van het onderdeel wild zwijn uit het Faunabeheerplan 2020-2026 en de daarop gebaseerde ontheffingen/omgevingsvergunningen (2021-30 Wild zwijn beheer buiten aangewezen leefgebieden, 2021-31 Wild zwijn populatiebeheer aangewezen Leefgebieden Meinweg en Meerlebroek en 2021-32 Wild zwijn Vangkooi buiten aangewezen Leefgebieden) noodzakelijk is, zijn het voorkomen van gewasschade, het bevorderen van de verkeersveiligheid en de bescherming van gezondheid van mensen en gehouden dieren en van flora en fauna. Het provinciale beleid voor beheer van het wild zwijn maakt onderscheid de aangewezen leefgebieden De Meinweg en Meerlebroek en het overige deel van Limburg. Binnen de leefgebieden wordt door middel van populatiebeheer, overeenkomstig het regulatieplan, gestreefd naar een voorjaarsstand van 90 dieren. Buiten deze leefgebieden geldt dat alle dieren die er gesignaleerd worden op basis van de verleende omgevingsvergunningen kunnen worden bestreden. Hoewel de schadecijfers oplopen, zijn de beleidskaders waarop het huidige faunabeheerplan is gebaseerd en het beheer niet gewijzigd. De toename van de schade hangt samen met stijgende gewasprijzen, en met de groei van de aantallen en de vergroting van het verspreidingsgebied van wilde zwijnen in Limburg. Tegelijkertijd neemt het aantal valwild in relatieve en absolute zin af. Hetgeen erop wijst dat het huidige beheer effect sorteert.

Zonder beheer binnen en buiten de aangewezen leefgebieden zal de populatie wilde zwijnen zich verder uitbreiden in Limburg, met meer landbouwschade, grotere risico’s voor de verkeersveiligheid en een toename op de kans van verspreiding van besmettelijke dierziekten zoals Afrikaanse varkenspest (AVP) tot gevolg. Ook in de komende periode blijft het noodzakelijk om buiten de aangewezen leefgebieden in te zetten op standverlaging om zo onder meer de kans op AVP te verkleinen.

Dit conform afspraken tussen de provincie en het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselveiligheid en Natuur. De middelen en methoden die via de verleende omgevingsvergunningen zijn toegestaan blijven hiervoor nodig. Afstemming en monitoring over het lokale beheer vindt plaats in het Lokaal Faunaoverleg waar alle relevante partijen aan tafel zitten. Het huidige beheer, bestaande uit preventieve maatregelen en afschot, dient daarom te worden voortgezet zonder onderbreking. De verlenging van het onderdeel wild zwijn uit het Faunabeheerplan 2020-2026 en de huidige omgevingsvergunningen moet dit bewerkstelligen.

Conclusie:

Het is van belang te voorkomen dat het beheer dat op dit moment op grond van het Faunabeheerplan Limburg 2020-2026 voor de diersoorten ree en wild zwijn wordt uitgevoerd, vertraging oploopt of stil komt te liggen. Daarom is het noodzakelijk om de geldigheidsduur van het vigerende Faunabeheerplan Limburg 2020-2026, die de basis vormt voor de omgevingsvergunningen voor de diersoorten ree en wild zwijn te verlengen, zodat daarmee de uitvoering en effectiviteit van het huidige beheer niet in het gedrang komen.

Gelet op het verzoek van de FBE Limburg tot verlenging van de geldigheidsduur, besluiten wij dan de goedkeuring van het Faunabeheerplan 2020-2026 voor de onderdelen ree en wild zwijn te verlengen. Deze verlenging geldt tot en met 31 december 2029.

Maastricht, 27 oktober 2026

Gedeputeerde Staten van Limburg

voorzitter

secretaris