Vaststelling ontwerp Gelders programma Wonen

Gedeputeerde Staten van Gelderland 

Gelet op artikel 3.4 van de Omgevingswet

Besluiten

Artikel I

Het ontwerp Gelders programma Wonen vast te stellen overeenkomstig 'bijlage A'.

Artikel II

Het ontwerp Gelders programma Wonen ter inzage te leggen van 26 oktober tot en met 6 december 2026. 

Gedeputeerde Staten van Gelderland

Daniël Wigboldus

Commissaris van de Koning



Secretaris

Johan Osinga

Bijlage A Gelders programma Wonen

Gelders programma Wonen

Gelders programma Wonen

Voorwoord

PM.  

1. Inleiding

1.1. Aanleiding, doel en reikwijdte

Vanwege nieuw nationaal beleid heeft de provincie de afgelopen jaren een grotere rol gekregen in het woonbeleid. De nieuwe, regisserende rol van de provincie is in 2026 wettelijk verankerd in de Wet versterking regie volkshuisvesting. De provincie heeft daarbij ook de taak gekregen om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Het Gelders programma Wonen is dit verplichte volkshuisvestingsprogramma.

De provincie kiest er zelf ook voor om een actieve invulling te geven aan het woonbeleid, zoals vastgelegd in het beleidskader wonen van maart 2025, dat is opgegaan in de actualisatie van de Gelderse Omgevingsvisie in 2026. Dit programma geeft tevens inhoudelijke en financiële sturing aan het opstellen van een nieuwe versie van het Actieplan Wonen dat in januari 2028 van start moet gaan. 

Dit programma bevat de tactische doelen en de maatregelen voor het Gelderse woonbeleid, als uitwerking van de strategische doelen uit de Gelderse Omgevingsvisie. Het realiseren en onderhouden van een woonwijk is echter complex en integraal. Een behoorlijk aantal randvoorwaarden voor wonen valt onder andere provinciale programma’s en wordt dus niet in dit programma uitgewerkt. Het Gelderse beleid voor de energietransitie van bestaande bebouwde omgeving en de aanpak van de netcongestie staan in het Gelderse programma Klimaat en Energie. Met dat programma stimuleert de provincie bijvoorbeeld het gebruik van collectieve systemen zoals warmtenetten in zowel de bestaande bebouwde omgeving en ook bij nieuwbouw. Het programma Stikstof en het Gelders programma Bereikbaarheid zijn belangrijk bij realiseren van de randvoorwaarden voor woningbouw. Het programma Leefbaarheid bevat maatregelen die de sociale leefbaarheid van bestaande dorpen en woonwijken stimuleren. Het Gelders programma Economie bevat beleid over het transformeren van bedrijventerreinen naar woningbouw. Het Gelders programma Water bevat beleid voor een robuust water- en bodemsysteem, vergroting van de weerbaarheid tegen klimaatverandering en voldoende en schoon drinkwater.

In dit programma nemen we ter illustratie opgaven op van gemeenten die in andere provincies liggen, wanneer die in een grotendeels Gelderse woningbouwregio liggen. Deze opgaven worden niet in dit programma vastgesteld. Maatregelen en instrumenten uit dit programma zijn ook niet van toepassing op gemeenten die zelf niet in Gelderland liggen maar wel deel uitmaken van een grotendeels Gelderse woningbouw- of woningmarktregio. Omgekeerd zijn de Gelderse maatregelen en instrumenten wel van toepassing op Gelderse gemeenten die in een grotendeels niet-Gelderse regio liggen. 

1.2. Looptijd en actualisatie

Het Gelders programma Wonen wordt vastgesteld met een looptijd die gelijk staat aan de looptijd van de dan vigerende regionale woonafspraken (Woondeals, hoofdstuk 6). Dit programma wordt daarom vastgesteld met een looptijd tot en met 2034. 

Dit programma zal regelmatig geactualiseerd worden. Actualisatie zal vaak niet integraal, maar op onderdelen zijn. Het programma neemt daardoor de vorm aan van een ‘levend document’. Nieuwe regionale woonafspraken zijn altijd reden voor actualisatie van het programma. Uitwerking van nieuw rijksbeleid of actualisatie van de Gelderse Omgevingsvisie kan aanleiding zijn tot aanpassing. Een nieuw Gelders coalitieakkoord na Provinciale Statenverkiezingen kan vanwege inhoudelijke en financiële consequenties reden zijn voor actualisatie. 

De eerstvolgende actualisatie is voorzien begin 2028 om de volgende redenen:

  • In het eerste kwartaal van 2027 worden er nieuwe Woondeals gesloten.

  • De Provinciale Statenverkiezingen van 17 maart 2027 leidend tot een nieuw coalitieakkoord.

  • Uitwerking van beleid voor aandachtsgroepen, een nieuwe wettelijke taak.

1.3. Verantwoordelijkheidsverdeling tussen PS en GS

Voor de vaststelling van programma’s gelden de vastgestelde werkafspraken en rolverdeling tussen Provinciale en Gedeputeerde Staten (PS2024-589). Deze zijn conform de bevoegdheidsverdeling in de Omgevingswet. Provinciale Staten hebben eind 2026 de Gelderse Omgevingsvisie geactualiseerd waar het daarvoor vigerende beleidskader voor wonen in is opgegaan. Gedeputeerde Staten zijn verantwoordelijk voor de uitwerking van de strategie uit de Omgevingsvisie in omgevingsprogramma’s, zoals dit programma wonen. Provinciale Staten is geconsulteerd op het ontwerp Gelders programma Wonen en Gedeputeerde Staten hebben dit oordeel meegewogen in de definitieve uitwerking.  

Provinciale Staten van Gelderland hebben in 2026 de woningbouwregio’s in de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld. Gedeputeerde Staten stellen de woningmarktregio’s vast door middel van opname in dit programma. Dit is conform de wettelijk vastgestelde bevoegdheden. 

1.4. Externe participatie
1.4.1. Consultatie

De provinciale sturing op de planning en uitvoering van het woonbeleid uit dit programma is vooral gericht op onze professionele partners; medeoverheden, bedrijven en instellingen. Inwoners van Gelderland hebben zich in de consultatie op de Gelderse Omgevingsvisie al over het Gelderse woonbeleid zelf kunnen uitspreken. De consultatie bestond daarom uit het ophalen van adviezen en ideeën bij deze professionele partners.

Voor de eerste fase van de consultatie, in het voorjaar van 2025, hebben we een discussiestuk opgesteld: de Gespreksnotitie. Daarin werd een schets gegeven van hoe de tactische doelen en maatregelen in het nog op te stellen programma er uit zouden kunnen zien, aangevuld met vragen daarover om het gesprek op gang te brengen. Aan de hand van dit discussiestuk zijn met de volgende partijen gesprekken gevoerd met:

  • een ambtelijk extern expertteam met leden die werken voor gemeenten en corporaties; 

  • de provincies Overijssel, Utrecht, Limburg, Flevoland en Noord-Brabant;

  • de Gelderse regio-organisaties en de Gelderse gemeenten in regio-overleggen; en

  • deelnemers van gemeenten, corporaties en bouwende partijen in een sessie tijdens de Gelderse Woonmiddag van 3 april 2025.

De tweede fase, in september 2026, bestond uit het ter consultatie voorleggen van een concepttekst van het programma aan de volgende partijen:

  • de Gelderse regio-organisaties;

  • de Gelderse gemeenten;

  • de provincies Overijssel, Utrecht, Limburg, Flevoland en Noord-Brabant;

  • het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;

  • de samenwerkende woningcorporaties;

  • de Gelderse waterschappen; en

  • de Gelderse Bouwtafel en Bouwend Nederland.

1.4.2. Inspraak: Algemene openbare voorbereidingsprocedure

Tijdens de algemene voorbereidingsprocedure in het najaar van 2026 hebben alle belanghebbenden zes weken de tijd gekregen om een zienswijze op het ontwerp Gelderse programma Wonen te geven.  

---PM In de definitieve versie van het programma wordt hier kort samengevat aangegeven hoeveel partijen daar gebruik van hebben gemaakt, inclusief splitsing in burgers, overheden en overige partijen.--- In de zienswijzenota kan gelezen worden hoe Gedeputeerde Staten op deze zienswijzen hebben gereageerd. 

1.5. Leeswijzer
1.5.1. Woningbouw- en woningmarktregio

In de Wet versterking regie volkshuisvesting wordt onderscheid gemaakt tussen woningbouw- en woningmarktregio’s. Dat onderscheid wordt daarom ook in dit programma gehanteerd. 

Alle afspraken over bouw- en realisatieopgaven, inclusief de realisatieopgaven voor woningen voor aandachtsgroepen, worden gemaakt in de woningbouwregio’s. 

Fair share afspraken voor aandachtsgroepen, die gaan over de verdeling van mensen over de gemeenten, en de afstemming over de regelingen voor urgent woningzoekenden gaan op het niveau van de woningmarktregio’s. 

1.5.2. Doelen en maatregelen; Deel A en Deel B

In Deel A van dit programma werken we de strategische doelen uit de Omgevingsvisie uit in tactische doelen. Deze tactische doelen worden altijd meetbaar geformuleerd en voorzien van een of meer indicatoren.

In Deel B van dit programma worden de maatregelen beschreven die tot doel hebben om de tactische doelen uit Deel A te realiseren. Deze maatregelen worden voorzien van middelen en een monitor. Veel maatregelen dienen meerdere doelen, er is zelden sprake van een een-op-een relatie tussen doelen en maatregelen. De verdere uitwerking van de maatregelen in individuele acties en operationele doelen, gericht op de uitvoering van jaar tot jaar, vindt plaats in het Actieplan Wonen. 

1.5.3. Financiën

In Deel B van dit programma staan de beschikbare middelen voor de maatregelen op basis van de begroting; de geprognotiseerde lastneming. Deze is gekoppeld aan de begroting en de financiële verantwoording richting Provinciale Staten en kan daardoor afwijken van de jaarlijkse budgetten voor subsidieplafonds. Daarnaast kunnen de bedragen in dit programma afwijken wanneer een budgetwijziging in de begroting nog niet is verwerkt in een actualisatie van dit programma. Voor de meest actuele informatie over de beschikbare middelen is de Gelderse provinciale begroting leidend.

In de financiële tabellen wordt gebruikgemaakt van de termen uit de Gelderse begroting. In de financiële tabellen wordt onderscheid gemaakt in structurele middelen (aangeduid met ‘S’), incidentele middelen (aangeduid met ‘I’) en rijksmiddelen (aangeduid met ‘R’). Alle structurele middelen voor 2028 en verder zijn geschat op een indexatie van 2.5%. 

2. Bestaande kaders

Geen enkele marktpartij, woningcorporatie of overheid kan het woningtekort eigenhandig oplossen. Samenwerking is noodzakelijk, net zoals duidelijkheid over ieders rol en verantwoordelijkheden. Deze worden gedeeltelijk vastgelegd in bestaande wet- en regelgeving. In dit hoofdstuk worden de bestaande kaders en de gevolgen daarvan voor de provincie Gelderland verder toegelicht.

2.1. Wet- en regelgeving
2.1.1. Wet versterking regie volkshuisvesting

Er zijn verschillende wetten die van invloed zijn op het provinciaal woonbeleid. Zo is er bijvoorbeeld de Huisvestingswet, de Woningwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Omgevingswet. De Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) wijzigt deze wetten. Daarnaast worden met het Besluit versterking regie volkshuisvesting (Bvrv) en de Regeling versterking regie volkshuisvesting (Rvrv) verschillende onderliggende besluiten en ministeriële regelingen aangepast, zoals bijvoorbeeld het Besluit kwaliteit leefomgeving. 

In de uitwerking van het woonbeleid in dit programma anticiperen we op al deze wijzingen. Daarbij gaan we uit van de inhoud van de meest recente openbare conceptversies van de regeling (februari 2026) en het besluit (juli 2026). Zowel het Bvrv als de Rvrv zijn belangrijk voor de precieze taken en bevoegdheden van de provincie en de concrete uitwerking van rijksbeleid. Indien het Bvrv en de Rvrv na vaststelling van dit programma worden vastgesteld en daar wezenlijke wijzigingen in zitten ten opzichte van de conceptteksten, dan zullen die worden verwerkt in de eerstvolgende actualisatie van dit programma. 

Met al deze wijzigingen wordt de werkwijze die de afgelopen jaren in gang is gezet bestendigd. Ook wordt het belang dat de provincie heeft op het thema wonen herbevestigd en worden de betaalbaarheidsopgaven die we hanteren in de Woondeals op regionaal niveau wettelijk vastgelegd. Met de Wvrv wordt de provincie weer expliciet in staat gesteld om te sturen op hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt. Daarbij kunnen alle instrumenten van de Omgevingswet worden ingezet, zoals bijvoorbeeld instructieregels.

De Wet versterking regie volkshuisvesting heeft vier doelen: 

  • 1.

    Een regierol voor de overheid op hoeveel, waar en voor wie we bouwen; 

  • 2.

    Voldoende betaalbare woningen realiseren; 

  • 3.

    Kortere procedures ter versnelling van de woningbouw; 

  • 4.

    Een eerlijke verdeling van de woningen. 

Wet versterking regie volkshuisvesting

Een belangrijke verandering met de Wvrv is de komst van het volkshuisvestingsprogramma. Dit programma is verplicht voor zowel het Rijk, provincies als gemeenten en bevat de uitwerking van het woonbeleid. Dit Gelders programma Wonen moet gezien worden als het wettelijk verplichte Gelderse volkshuisvestingsprogramma. Verder krijgt de provincie de taken om advies te verstrekken op de gemeentelijke huisvestingsverordening (uitwerking in paragraaf 4.6 en 9.2) en woningmarktregio’s vast te stellen (paragraaf 9.1). 

(concept) Besluit versterking regie volkshuisvesting

De volgende elementen zijn, op grond van artikel 4.35 van het Bvrv verplichte onderdelen van het provinciaal volkshuisvestingsprogramma:

  • De provinciale woningbouwopgave (bijlage 6 en 7), bestaande uit nieuwbouw en het saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan de woningvoorraad, op basis van: 

  • Het beleid ter verwezenlijking van de woningbouwopgave (hoofdstuk 4, tactische doelen), met specifieke aandacht voor:

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om voldoende en betaalbare woningen te realiseren, ook voor specifieke aandachtsgroepen. De provincie is verantwoordelijk voor het afstemmen van die bouwopgave op het niveau van de woningbouwregio’s en de provincie als geheel. In dit Gelders programma Wonen leggen we de afspraken vast die we per woningbouwregio maken met de gemeenten over de aantallen woningen die er de komende jaren gebouwd zouden moeten worden. Daarbij hebben we ook expliciet aandacht voor het aandeel sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen.  

De woningbouwregio’s moeten volgens het Bvrv door Provinciale Staten worden vastgesteld in de Omgevingsverordening. Dat is reeds gebeurd. Verder worden in het Bvrv verschillende definities vastgesteld, zoals voor harde en zachte plannen, die wij overnemen. 

(concept) Regeling versterking regie volkshuisvesting

In het volkshuisvestingsprogramma moet ook worden stilgestaan bij de urgent woningzoekenden (paragraaf 4.6). Urgent woningzoekenden zijn onderdeel van de aandachtsgroepen en krijgen voorrang bij de toewijzing van een sociale huurwoning. Hierbij kan gedacht worden aan jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg of mensen die uit het beschermd wonen of de maatschappelijke opvang komen. De positie van deze mensen wordt verder toegelicht in de Rvrv. Gemeenten zijn verplicht om op het niveau van de woningmarktregio afspraken te maken over de verdeling van deze wettelijk urgent woningzoekenden. De provincie krijgt de rol om toezicht te houden op de totstandkoming van deze afspraken. 

2.1.2. Omgevingswet

Met de Wet versterking regie volkshuisvesting krijgt de provincie de expliciete bevoegdheid en taak om het instrumentarium uit de Omgevingswet in te zetten bij het opstellen en uitvoeren van het woonbeleid. Deze ruimte had de provincie al bij thema’s die het provinciaal belang raken, en nu is dat nogmaals expliciet bevestigd. 

Omdat de provincie vooral als partner gemeenten en corporaties wil bijstaan bij de woningbouwopgave worden de meer dwingende instrumenten niet snel ingezet, maar alleen in het uiterste geval (zie paragraaf 6.1.6). 

Besluit kwaliteit leefomgeving

Daarnaast wordt het Besluit kwaliteit leefomgeving gewijzigd met onder andere definities voor betaalbare woningen. Deze definities hanteren wij als provincie ook, zodat voor iedereen duidelijk is wat we precies verstaan onder een sociale huurwoning, een middenhuurwoning en een betaalbare koopwoning.

Het Besluit kwaliteit leefomgeving eist ook van gemeenten dat zij inzichtelijk maken hoe bij locatiekeuzen een zorgvuldige afweging is gemaakt over externe veiligheidsrisico’s, zoals die van gevaarlijke stoffen die over een spoorlijn worden vervoerd.

2.1.3. Wet betaalbare huur

Met de Wet betaalbare huur is de huurprijs van een middenhuurwoning (tot en met 186 punten in het woningwaarderingsstelsel) gemaximaliseerd. Bij vaststelling van dit programma bedraagt de huur van een middenhuurwoning € 1.228,07 [eind 2026 wordt indexering per 1 januari 2027 bekend gemaakt, deze wordt nog verwerkt] per maand (wordt jaarlijks geïndexeerd). De handhaving van deze prijsgrens voor deze huurwoningen ligt bij gemeenten. 

2.1.4. Huisvestingswet 2014

Op basis van de Huisvestingswet maken gemeenten een huisvestingsverordening met lokale voorschriften met betrekking tot het verdelen van woonruimten. Gemeenten zijn verplicht om bij het vaststellen van een nieuwe verordening advies te vragen aan Gedeputeerde Staten. Op grond van de Huisvestingswet richt dit advies zich in ieder geval op de volgende onderdelen: 

Met de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting wordt het verplichte advies verder uitgebreid met de volgende onderdelen:  

  • De in de huisvestingsverordening op te nemen urgentieregeling: onder andere de verwachte opgave van urgent woningzoekenden voor de betreffende woningmarktregio; en

  • of er een evenwichtige verdeling van deze mensen is opgenomen in de huisvestingsverordening.

2.1.5. Europese richtlijnen

Europese richtlijnen, die geïmplementeerd zijn in nationale en provinciale wet- en regelgeving hebben invloed op woningbouw. De natuurvergunning ter bescherming van de Vogel- en Habitatrichtlijngebieden is een bekend voorbeeld. Omdat woningbouwprojecten jaren kunnen duren is het verstandig nu al rekening te houden met richtlijnen die de komende jaren relevant gaan worden. De meest in het oog springende voorbeelden zijn:

  • ●

    2026-2030: De Energy Performance of Buildings Directive (EPBD IV) wordt de komende jaren stapsgewijs geïmplementeerd. Het Besluit bouwwerken leefomgeving wordt daarop aangepast. Nieuwe gebouwen moeten ‘zero-emissie’ zijn en PV-panelen worden verplicht.

  • ●

    2027: De Kader Richtlijn Water (KRW) ziet toe op het beschermen en verbeteren van de kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater. Als deze doelen niet gehaald worden kan deze richtlijn ook gevolgen hebben voor locatiekeuze en inrichting van nieuwe woonwijken.

  • ●

    2030: De Europese Natuurherstelverordening (NHV) vormt een extra kader met effecten op de inrichting van (nieuwe) woongebieden, bijvoorbeeld over de hoeveelheid groen in woonwijken.

2.2. Milieueffectrapportage (mer)

Op grond van de Omgevingswet moet in sommige gevallen bij de totstandkoming van een programma een milieueffectrapportage (plan-mer) worden uitgevoerd. Voor dit Gelders programma Wonen wordt geen milieueffectrapportage uitgevoerd. Dit programma is een uitwerking van de strategische doelen uit de Omgevingsvisie. Voor de Omgevingsvisie is een milieueffectrapportage opgesteld. Daarmee is er voor de beleidsdoelen die via de Omgevingsvisie in het programma komen voldoende naar milieueffecten gekeken. Dit programma gaat over de realisatie van de strategische doelen uit de omgevingsvisie en regelgeving in samenwerking met gemeenten. Voor gemeentelijke Omgevingsvisies en besluiten over afzonderlijke woningbouwprojecten, bijvoorbeeld door wijziging van een Omgevingsplan, kan een verplichting gelden om een milieueffectrapport te maken. Dat zal dan onderdeel zijn van het besluit dat het project mogelijk maakt. 

2.3. Rijksprogramma’s

De Nationale Woon- en Bouwagenda (2022) markeerde de terugkeer van de Rijksoverheid op het woondossier. Met concrete nationale opgaven, sturing op aantallen en afspraken met gemeenten in regioverband nam het Rijk samen met provincies weer actief regie op woningbouw. De regie is gericht op het terugdringen van het woningtekort naar 2%; dan is volgens de Nationale Woon- en Bouwagenda de woningmarkt in balans. Naast de Woon- en Bouwagenda speelt ook de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en diens opvolger de Nota Ruimte, een grote rol bij de inrichting van de fysieke leefomgeving in Nederland. Waarbij de aanpak van nationale opgaven in samenhang wordt bezien en ruimtelijke keuzes op lange termijn worden vastgelegd. In de Gelderse Omgevingsvisie zijn de opgaven van het Rijk meegewogen. Dit ruimtelijke Rijksbeleid vindt dus via de Gelderse Omgevingsvisie zijn weg in dit programma. 

2.4. Omgevingsverordening

De Omgevingsverordening Gelderland bevat vele bepalingen die relevant zijn voor woningbouw. De drie voor dit programma meest relevante bepalingen zijn: 

  • In de Omgevingsverordening Gelderland worden de woningbouwregio’s aangewezen waarin Gedeputeerde Staten samen met de gemeentebesturen afspraken maakt over woningbouw (hoofdstuk 6). In principe kunnen nieuwe woningbouwplannen alleen in een gemeentelijk omgevingsplan worden opgenomen als deze passen binnen deze regionale woonafspraken. 

  • Netbewuste woningbouw wordt verplicht gesteld. Dat zijn woningbouwprojecten die het elektriciteitsnet minder zwaar belasten dan niet-netbewuste projecten, vooral tijdens piekmomenten. Dit is een van de vele maatregelen die getroffen worden om de gevolgen van netcongestie te beperken. Gemeenten kunnen hulp aanvragen van het provinciale Versnellingsteam (paragraaf 7.1) bij het realiseren van netbewuste woningbouw. 

  • In de Omgevingsverordening Gelderland staat dat er voor nieuwe ontwikkelingen of activiteiten die in een gemeentelijk omgevingsplan worden opgenomen geanalyseerd moeten worden op risico’s van klimaatverandering. Dit geldt dus ook voor woningbouw. Het gaat daarmee om risico’s voor waterveiligheid, wateroverlast, droogte, bodemdaling, hitte en natuurbranden. Het omgevingsplan moet ook beschrijven welke maatregelen getroffen worden. De maatregelen voor toekomstbestendige woonwijken (paragraaf 7.6) zijn ook van toepassing op het uitvoeren van deze instructieregel. 

Gedeputeerde Staten overwegen om aan Provinciale Staten voor te stellen om nieuwe instructieregels toe te voegen ter uitvoering van dit programma (paragraaf 4.1.3, 4.2.3, 4.3.3, 6.1.3 en 6.1.5). 

Verder zijn er in de Omgevingsverordening Gelderland nog diverse ruimtelijke regels opgenomen ter bescherming van andere belangen en waarden. Op sommige locaties kan geen woningbouw plaatsvinden vanwege andere ruimtelijke opgaven. Soms kan alleen woningbouw plaatsvinden als voorzien wordt in compensatie. Zo worden bijvoorbeeld bedrijventerreinen in het algemeen beschermd tegen oprukkende woningbouw en die voor de hoogste milieucategorie in het bijzonder. De gevolgen daarvan worden uitgewerkt in de regionale programma’s werklocaties, verstedelijkingsstrategieën en (interbestuurlijke) regioprogramma’s, dus niet in dit volkshuisvestingsprogramma. De provincie overweegt om voor locaties groter dan 200 woningen een mobiliteitstoets verplicht stellen om te toetsen of de locatie goed bereikbaar is of bereikbaar gemaakt kan worden. Ook bijvoorbeeld voor erfgoed, water en natuur zijn beschermende bepalingen van kracht die ook voor woningbouw relevant zijn, maar hier niet uitputtend worden opgesomd. 

De provincie stelt de woningbouwregio’s vast in de Omgevingsverordening Gelderland, na afstemming met de gemeenten en buurprovincies. Elke gemeente is ingedeeld in een van de volgende woningbouwregio’s:

  • ●

    Woningbouwregio Achterhoek

  • ●

    Woningbouwregio Foodvalley (provinciegrens overstijgend)

  • ●

    Woningbouwregio Groene Metropool Arnhem-Nijmegen

  • ●

    Woningbouwregio Noord-Veluwe

  • ●

    Woningbouwregio Rivierenland

  • ●

    Woningbouwregio Stedendriehoek

afbeelding binnen de regeling
Figuur 1. Kaart van woningbouwregio's

Deel A. Uitvoeringskader: Beleidsuitwerking en tactische doelen

3. Beleidsuitwerking

3.1. Beleidskader wonen in de Gelderse Omgevingsvisie

Het Gelderse beleidskader voor wonen staat in de Gelderse Omgevingsvisie. De provincie streeft naar sterke, leefbare en bereikbare steden en dorpen, met voldoende passende en betaalbare woningen voor alle inwoners, in klimaatbestendige wijken met voldoende groen en biodiversiteit. Uit deze ambitie volgt het volgende strategische doel voor 'toekomstbestendig wonen': 

  • ●

    In 2050 is er voor alle inwoners een passende en toekomstbestendige woning, in een omgeving met voldoende ruimte voor groen, ontspanning en ontmoeting.

Dit strategische doel vertaalt Gedeputeerde Staten in dit programma in tactische doelen voor wonen. De voor woningbouw meest sturende streefwaarde hierbij is dat Gelderland het woningtekort wil terugbrengen naar 2%. 

Bij die vertaling worden ook elementen uit de andere strategische doelen van de Omgevingsvisie vertaald naar woonbeleid: 

  • Het stratetische doel voor een klimaatbestendige leefomgeving is vooral terug te vinden in ons beleid voor toekomstbestendige woonwijken (paragraaf 4.9 en 7.6). Dat geldt ook voor de strategische doelen ‘robuuste natuur en biodiversiteit’, ‘voldoende en schoon drinkwater’, ‘circulair en klimaatneutraal’ en een ‘gezonde, veilige leefomgeving’.

  • Door in dit programma beleid te maken gericht op hogere woningdichtheden (paragraaf 4.7) en beter benutten van bestaande gebouwen (paragraaf 4.8) dragen we bij aan het strategische doel ‘compacte verstedelijking’ en dat er meer ruimte overblijft voor land- en tuinbouw, natuur, recreatie en werklocaties.

  • Een ‘goede, gezonde en veilige bereikbaarheid’ is een van de randvoorwaarden voor woningbouw (paragraaf 4.5). Dat geldt ook voor een ‘toekomstbestendig energiesysteem’.

3.2. Woonwijken als onderdeel van de ruimtelijke inrichting van Gelderland

Een woonwijk bestaat niet alleen uit mensen en woningen, maar ook uit wegen, bedrijven, voorzieningen, bodem, water, planten en dieren. Het is voor de provincie van belang dat bij de locatiekeuze en de inrichting van woonwijken naast woningbouw ook rekening wordt gehouden met de bereikbaarheid, het energienetwerk, drinkwaterbeschikbaarheid, klimaatadaptatie, economie, leefbaarheid, recreatie, voorzieningen, milieu, gezondheid en landschapsparken (zie paragraaf 3.4 van de Gelderse Omgevingsvisie). Hoe de provincie die belangen wil borgen staat in de Gelderse Omgevingsvisie en wordt verder uitgewerkt in verschillende programma’s. Daarnaast beschermt de provincie deze belangen via regels in onze Omgevingsverordening (zie paragraaf 2.4).

De provincie brengt deze belangen in wanneer samen met partners verstedelijkingsstrategieën, (regio)programma’s en gebiedsprocessen opgesteld worden. Uitgangspunt daarbij is onze ruimtelijke hoofdstructuur met water en bodem als basis (zie paragraaf 1.3 van de Gelderse Omgevingsvisie). Wanneer gemeenten plannen steeds verder en concreter uitwerken blijft de provincie betrokken bij de ruimtelijke afweging en inpassing van woningbouwontwikkelingen. Daarbij adviseren we over alle provinciale belangen en over de toepassing van de Omgevingsverordening. We beoordelen integraal of deze belangen en regels voldoende zijn geborgd. Dit alles gebeurt niet onder de regie van het programma wonen omdat het integrale afwegingen zijn van belangen die in verschillende programma’s zijn uitgewerkt. 

Positie van het programma Wonen 

Met dit programma geeft de provincie vanuit het woonbelang kaders mee voor verstedelijkingsstrategieën, (regio)programma’s en gebiedsprocessen. Dit zijn aantallen en typen te realiseren woningen per gemeente. De woningbouwprogrammering is conform de bestaande praktijk en de Wvrv beperkt tot aantallen per gemeente, zonder locaties. Aanvullend op de kaders stelt de provincie in dit programma enkele kwalitatieve doelen vast om in te brengen in deze ruimtelijke processen. Denk daarbij aan efficiënt ruimtegebruik, het benutten van bestaande gebouwen, voldoende aandacht voor kleine kernen en toekomstbestendige woonwijken.

3.3. Provinciaal belang en sturingsfilosofie

De ambities en doelen voor wonen uit de Gelderse Omgevingsvisie zijn niet gemakkelijk of snel gerealiseerd. De praktijk is dat woningbouw erg ingewikkeld is. Er is in Gelderland een groot tekort aan woningen ontstaan en voor veel Gelderlanders is er geen betaalbare of passende woning te vinden. Door het veranderende klimaat is een veilige en leefbare woonomgeving ook niet meer vanzelfsprekend. 

Om te komen tot een eerlijke verdeling van opgaven en een eerlijke verdeling van schaarse middelen is afstemming van het woonbeleid tussen regio’s en tussen gemeenten noodzakelijk. Als één gemeente niet genoeg realiseert, merken naburige gemeenten dat aan meer druk op de woningmarkt. Daarom voert de provincie woonbeleid, waarbij de provincie de regie pakt bij het vaststellen van de behoefte aan woningen op provinciaal en regionaal niveau. Dat geldt zowel voor totale aantallen als aantallen voor specifieke woningtypen en betaalbare woningen. 

De provincie is wettelijk verantwoordelijk voor de coördinatie van verdeling van de woningbouwopgave in regionaal verband. De provincie ziet die coördinerende rol ook voor zichzelf, los van de wettelijke taken. Daarbij werkt de provincie nauw samen met de regio-organisaties van gemeenten. De provincie maakt regionale afspraken over de woon-opgaven met gemeenten, ook wel Woondeals genoemd. Deze afspraken worden gemaakt met gemeenten op het niveau van de woningbouwregio. Deze regio’s zijn na overleg met gemeenten en buurprovincies vastgelegd in de Omgevingsverordening Gelderland. De woningbouwopgaven die we op regionaal niveau vaststellen met gemeenten leggen we vervolgens vast in dit Gelders programma Wonen en we vragen van gemeenten om dat ook te doen in hun eigen volkshuisvestingsprogramma. Een bij de behoefte passende verdeling van opgaven is noodzakelijk om het woningtekort te kunnen inlopen. Dit is voor de provincie de aanleiding om de regie te pakken als gemeenten in een regio niet tot een verdeling van de opgave kunnen komen. 

Bij de planvorming en realisatie positioneert de provincie zich in eerste instantie als partner van gemeenten, corporaties en bouwpartijen bij woonopgaven. Dit doet de provincie met maatregelen gericht op samenwerking, stimulering, financiën en kennis. De provincie werkt daarbij nauw samen met de regio-organisaties. Er is een breed spectrum aan acties, van de regionale samenwerking tot innovaties in de bouw. De provincie speelt daarnaast een actieve rol om knelpunten op te lossen die woningbouw moeilijk of zelfs onmogelijk maken. Waar knelpunten binnen de invloedsfeer van de provincie zelf liggen, ligt er een verantwoordelijkheid om alles te doen wat redelijkerwijs mogelijk is om de woningbouw vlot te trekken. Ook coördineert de provincie de aanpak en agendering van knelpunten die op nationaal niveau liggen. 

Als blijkt dat gemeenten de opgaven niet halen, grijpt de provincie stapsgewijs steeds zwaarder in, tenzij er sprake is van overmacht. Het is voor de provincie van groot belang dat er voldoende plannen zijn die ook echt gerealiseerd worden om de tekorten aan woningen op te lossen. Dat geldt zowel voor het algemene woningtekort, als voor het tekort aan betaalbare en specifiek op doelgroepen gerichte woningen. Deze stappen beschrijven we in een interventieladder. Het provinciaal belang, zoals ook beschreven in het strategische doel in onze Omgevingsvisie, is zo groot dat indien nodig de provincie alle instrumenten inzet die tot beschikking staan.

Daarnaast pakt de provincie in dit programma een vooral stimulerende rol bij het realiseren van voldoende kwaliteit van de leefomgeving in woonwijken en slimme ruimtelijke afwegingen bij de planvorming. 

4. Tactische doelen

4.1. Tactisch doel 1: Voldoende woningen

Er worden 132.848 woningen gerealiseerd in Gelderland van 2025 tot en met 2034. 

Tabel 1. Woningbouwopgaven per woningbouwregio, alleen de Gelderse gemeenten. 

Woningbouwopgaven

2025 t/m 2034

Achterhoek

15.110

Foodvalley

20.219

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

44.830

Noord-Veluwe

14.804

Rivierenland

17.943

Stedendriehoek

19.942

Gelderland totaal

132.848

De precieze opgaven per jaar, per woningbouwregio en per gemeente zijn te vinden in bijlage 6. In dit programma nemen we de opgaven voor 2025 t/m 2034 op. In de eerstvolgende actualisatie worden de nieuwe opgaven verwerkt, die naar verwachting begin 2027 worden afgesproken.

4.1.1. Inhoudelijke toelichting

Bij een tekort van 2% is volgens de Nationale Woon- en Bouwagenda uit maart 2022 de woningmarkt in balans. Dit streven, dat ook in de Gelderse Omgevingsvisie is overgenomen, vertaalt de provincie naar concrete woningbouwbehoefte (bijlage 5), ook rekening houdend met prognoses over de huishoudensgroei. Dat gebeurt in overleg met regio’s en gemeenten. Op basis van die behoefte wordt de woningbouwopgave voor de gehele provincie, per woningbouwregio en voor elke gemeente vastgesteld. Bij provincie-overstijgende woningbouwregio’s worden de opgaven voor gemeenten uit andere provincies informatief weergegeven in de tabellen, maar deze tellen niet mee voor het Gelderse totaal. 

4.1.2. Rol en positie provincie

Dit tactische doel is een uitwerking van het strategische doel ‘toekomstbestendig wonen’ uit de Gelderse Omgevingsvisie. Daarin staat dat er voor alle inwoners een woning moet zijn: voldoende woningen dus. De Wet versterking regie volkshuisvesting geeft de provincie de taak om regie op het woningbouwbeleid te voeren. De provincie stuurt daarbij vooral op voldoende planvorming bij gemeenten. Het provinciaal belang van het oplossen van de woningnood is zodanig groot dat de provincie deze regierol ook echt wil nemen en indien nodig alle toepasbare instrumenten inzet. 

4.1.3. Maatregelen

Met regionale afspraken over woningbouwopgaven (paragraaf 6.1) en het sturen op voldoende plannen (paragraaf 4.2) sturen we samen met regio’s en gemeenten op het realiseren van de woningbouwbehoefte. Met de maatregelen uit het Actieplan (hoofdstuk 7) helpen we gemeenten, woningbouwcorporaties en bouwende partijen om tot realisatie te komen. De Investeringsagenda Verstedelijking Gelderland (hoofdstuk 8) helpt gemeenten met investeringen in randvoorwaardelijke gebiedsinvesteringen die grootschalige verstedelijkingslocaties helpen te versnellen. Via verstedelijkingsstrategieën, (regio)programma’s en gebiedsprocessen brengt de provincie ook het belang in van kleinschalige ontwikkelingen. Dit soort projecten, zoals een ‘straatje erbij’, helpen mee de woningbouwopgaven te bereiken en zijn belangrijk voor de leefbaarheid in kleine kernen.

Gedeputeerde Staten willen aan Provinciale Staten voorstellen om in de Omgevingsverordening Gelderland vast te leggen dat gemeenten de woningbouwopgaven overnemen in het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma. 

Na het vaststellen van de woningbouwopgaven monitoren we de voortgang van planvorming en bouw. Wanneer gemeenten achterlopen en regionaal overleg geen oplossing biedt, grijpt de provincie in, eerst met een goed gesprek hulp en samenwerking. Als dat niet helpt zet de provincie steeds zwaardere, meer dwingende instrumenten in, tenzij de vertraging verklaarbaar is door externe factoren waar de gemeente geen invloed op heeft. De volgordelijke inzet van instrumenten wordt beschreven in de interventieladder (paragraaf 6.1.6). 

4.1.4. Monitoring

Effectindicator: 

  • ●

    het aantal gerealiseerde woningen per jaar, per gemeente, regio en Gelderland als geheel. Als bron worden de cijfers van het CBS gebruikt. Ook woningen die gerealiseerd zijn door woningsplitsing of optopping en zelfstandige tijdelijke woningen tellen mee. Onzelfstandige woningen tellen niet (volledig) mee omdat deze niet als zodanig geregistreerd worden door het CBS.  

Op dit moment werken we in de monitor met bruto-aantallen. Dat betekent dat gesloopte woningen niet worden verrekend met nieuw gerealiseerde woningen. De provincie wil in overleg met het Rijk en de gemeenten op termijn overstappen van bruto- naar netto-afspraken. In het (ontwerp) Besluit versterking regie volkshuisvesting staat dat de provinciale woningbouwopgave het saldo van toevoegingen en onttrekkingen moet zijn en het lijkt logisch om in de realisatie ook netto cijfers te hanteren. Op de korte termijn is deze wijziging echter nog niet haalbaar vanwege praktische beperkingen. We beschouwen de overstap naar netto-afspraken daarom als een ontwikkeling voor de komende jaren.

4.2. Tactisch doel 2: Plancapaciteit

Alle gemeenten hebben vanaf uiterlijk 2028 een bruto plancapaciteit van tenminste 130% van  de resterende woningbouwopgave. Vanaf 2030 is in elke Gelderse gemeente minimaal 50% van de resterende woningbouwopgave voor 5 jaar vooruit in harde plancapaciteit belegd.

4.2.1. Inhoudelijke toelichting

Omdat voor de realisatie van nieuwe woningen voldoende gemeentelijke plannen nodig zijn stuurt de provincie daar op. Aangezien een deel van de plannen vertraging oploopt of niet (geheel) tot uitvoering komt gaan we daarbij uit van 130% van de restopgave van de woningbouwopgave. Dit percentage komt ook terug in de Wet versterking regie volkshuisvesting en wordt daarom gehanteerd door de provincie. Het gaat hierbij niet alleen om de harde plannen (bijvoorbeeld vastgesteld in een omgevingsplan), maar ook om zachtere plannen, zoals bijvoorbeeld in een visie of een programma. We geven gemeenten na de eerstvolgende actualisatie van de woningbouwafspraken van 2027 nog een jaar de tijd om hier aan te werken. Het doel van 130% plancapaciteit mag er niet toe leiden dat woningbouwcorporaties onrealistische begrotingen moeten hanteren, omdat dit niet is toegestaan door de Autoriteit Woningcorporaties.

Bij het sturen op plancapaciteit willen we ook stimuleren dat de Gelderse gemeenten voldoende harde plancapaciteit hebben. Daarom willen we richting 2030 groeien naar een situatie waarin minimaal 50% van de woningbouwplannen die de komende vijf jaar binnen een gemeente tot uitvoering worden gebracht, hard zijn. Dit stellen we voor omdat harde plannen een hogere realisatiekans hebben. De hardheid van plannen op de korte termijn is dan ook belangrijk voor de daadwerkelijke realisatie van de plannen.

In 2026 is in heel Gelderland 59% van de opgave tot en met 2030 (periode van vijf jaar) vastgelegd in harde plannen. Ruim de helft van alle Gelderse gemeenten, 28 van de 51, voldoen al aan dit doel.

4.2.2. Rol en positie provincie

De Wet versterking regie volkshuisvesting geeft de provincie de taak om regie te voeren op het hebben van 130% plancapaciteit bij gemeenten. Het hebben van voldoende plannen is nodig om voldoende woningen te kunnen realiseren, het woningtekort terug te kunnen dringen en daarmee het strategische doel ‘toekomstbestendig wonen’ uit de Gelderse Omgevingsvisie te realiseren. Het is daarmee van groot provinciaal belang. Het sturen op harde plancapaciteit is geen wettelijke taak, maar kan wel helpen om meer woningen te realiseren. De provincie zal gemeenten stimuleren en helpen om de streefwaarde van 50% harde plancapaciteit te halen. Daarnaast houden we ook bij hoeveel nieuwe woningen vergund worden en het aantal woningen waarvan de bouw daadwerkelijk is gestart. De combinatie van al deze indicatoren geeft inzicht over de realisatiesnelheid richting de komende jaren.

4.2.3. Maatregelen

Via de maatregel ‘capaciteit en kennis gemeenten versterken’ (paragraaf 7.1) helpen we gemeenten om meer plannen voor te bereiden en zachte plannen hard te maken.

Gedeputeerde Staten willen aan Provinciale Staten voorstellen om in de Omgevingsverordening Gelderland een instructieregel voor 130% plancapaciteit op te nemen gericht aan gemeenten. 

Als gemeenten onvoldoende plannen maken om tot 130% plancapaciteit te komen zal de provincie uiteindelijk ook voor dit doel alle beschikbare instrumenten inzetten (zie paragraaf 6.1.6). Het verhogen van de harde plancapaciteit willen we primair met stimulerende maatregelen realiseren.  

4.2.4. Monitoring

Effectindicatoren: 

Voor 10 jaar vooruit:

Voor 5 jaar vooruit:

  • ●

    per gemeente de percentuele harde plancapaciteit.

Per gemeente 1 jaar terug: 

  • ●

    Aantal nieuwe woningen waarvoor een vergunning is afgegeven;

  • ●

    Aantal nieuwe woningen waarvan de bouw is gestart.

Deze worden jaarlijks gemeten als onderdeel van de Gelderse planregistratie. Tot de harde plancapaciteit behoren het totale aantal te realiseren woningen die zijn mogelijk gemaakt in een vastgesteld omgevingsplan, een vastgesteld projectbesluit of een verleende omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. 

4.3. Tactisch doel 3: Bouwopgave betaalbare woningen

Zowel op provinciaal niveau als per woningbouwregio moet van het totale aantal te bouwen woningen minimaal 30% bestaan uit sociale huurwoningen, bovendien moet minimaal twee derde van het totaal bestaan uit betaalbare woningen. 

De woningbouwopgaven voor betaalbare woningen worden in onderstaande tabel voor de gehele provincie en per woningbouwregio vastgesteld.  

Tabel 2. Bouwopgaven betaalbare woningen, alleen de Gelderse gemeenten.

Aantal woningen 2025 t/m 2034

Sociale huur

Middenhuur

Betaalbare koop

Betaalbaar totaal

Achterhoek

4.179

917

5.017

10.113

Foodvalley

6.944

1.795

4.707

13.446

GMR

14.789

4.711

10.355

29.855

Noord Veluwe

4.745

1.020

4.258

10.023

Rivierenland

5.386

923

5.653

11.962

Stedendriehoek

6.915

2.339

4.961

14.215

Gelderland

42.958

11.705

34.951

89.614

De opgaven per gemeente zijn te vinden in bijlage 6. In dit programma nemen we de opgaven voor 2025 t/m 2034 op. In de eerstvolgende actualisatie worden de nieuwe opgaven verwerkt, die naar verwachting begin 2027 worden afgesproken.

4.3.1. Inhoudelijke toelichting

Voor veel Gelderlanders is wonen te duur omdat er te weinig goedkopere woningen zijn. Die woningbehoefte voor betaalbare woningen vertaalt de provincie in dit programma naar concrete woningbouwopgaven. Dat gebeurt in overleg met regio-organisaties en gemeenten en is gebaseerd op de behoefte (bijlage 5). De opgaven worden voor de gehele provincie, per woningbouwregio en voor elke individuele gemeente vastgesteld. Bij provincie-overstijgende woningbouwregio’s worden de opgaven voor gemeenten uit andere provincies informatief weergegeven in de tabellen, maar deze tellen niet mee voor het Gelderse totaal.

4.3.2. Rol en positie provincie

Dit tactische doel is een uitwerking van het strategische doel ‘toekomstbestendig wonen’ uit de Gelderse Omgevingsvisie. Daarin staat dat er voor alle inwoners een passende woning moet zijn: dus ook betaalbaar. De Wet versterking regie volkshuisvesting geeft de provincie de taak om regie te voeren op de programmering van voldoende betaalbare woningen en geeft de provincie daarbij specifiek de taak om zorg te dragen voor 2/3 betaalbaar en 30% sociaal in de woningbouwplannen per woningbouwregio. Deze wettelijke normen voor eisen aan betaalbaarheid zijn het vertrekpunt, de provincie stelt geen strengere regels. Voldoende betaalbare woningen voor de Gelderse inwoners realiseren is van groot provinciaal belang, wat de regisserende rol onderbouwt. De provincie zal daarbij sturen op een redelijke hoeveelheid betaalbare woningen in alle planfasen; dus ook in de harde plannen. 

4.3.3. Maatregelen

Met regionale afspraken over woningbouwopgaven (paragraaf 6.1) en het sturen op voldoende plannen (paragraaf 4.2) sturen we samen met regio’s en gemeenten op het realiseren van de behoefte aan betaalbare woningen.

Met de maatregelen uit het Actieplan (hoofdstuk 7) helpen we gemeenten, woningbouwcorporaties en bouwende partijen om tot realisatie te komen. De Investeringsagenda Verstedelijking Gelderland (hoofdstuk 8) helpt gemeenten met investeringen in zaken die niet de woningbouw zelf betreffen maar wel grootschalige verstedelijkingslocaties helpen te versnellen. 

Gedeputeerde Staten willen voorstellen om in de Omgevingsverordening Gelderland vast te leggen dat gemeenten de woningbouwopgaven overnemen in het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma.

Na het vaststellen van de opgaven monitoren we de voortgang van planvorming en bouw. Wanneer gemeenten onvoldoende betaalbare woningen plannen en realiseren en regionaal overleg geen oplossing biedt, grijpt de provincie in, eerst met een goed gesprek hulp en samenwerking. Als dat niet helpt zet de provincie steeds zwaardere, meer dwingende instrumenten in, tenzij de vertraging verklaarbaar is door externe factoren waar de gemeente geen invloed op heeft. De volgordelijke inzet van instrumenten wordt beschreven in de interventieladder (paragraaf 6.1.6).

4.3.4. Monitoring

Effectindicatoren: 

  • ●

    Aantallen gebouwde sociale, middenhuur en betaalbare koop woningen, per jaar, per gemeente, woningbouwregio en Gelderland als geheel. Deze worden jaarlijks gemeten als onderdeel van de Gelderse planregistratie. Deze cijfers worden vertaald naar het percentage gerealiseerde betaalbare en sociale huurwoningen per woningbouwregio per jaar. Ook zelfstandige woningen die gerealiseerd zijn door woningsplitsing of optopping en zelfstandige tijdelijke woningen tellen mee.

Op dit moment werken we in de monitor met bruto-aantallen. Dat betekent dat gesloopte woningen niet worden verrekend met nieuw gerealiseerde woningen. De provincie wil in overleg met het Rijk en de gemeenten op termijn overstappen van bruto- naar netto-afspraken. In het (ontwerp) Besluit versterking regie volkshuisvesting staat dat de provinciale woningbouwopgave het saldo van toevoegingen en onttrekkingen moet zijn en het lijkt logisch om in de realisatie ook netto cijfers te hanteren. Op de korte termijn is deze wijziging echter nog niet haalbaar vanwege praktische beperkingen. We beschouwen de overstap naar netto-afspraken daarom als een ontwikkeling voor de komende jaren.

4.4. Tactisch doel 4: Realisatie woningen aandachtsgroepen

Er worden voldoende woningen gerealiseerd voor ouderen en andere aandachtsgroepen op het niveau van de woningbouwregio’s en de provincie als geheel.

De realisatieopgaven voor woningen voor ouderenhuisvesting worden in onderstaande tabel voor de gehele provincie en per woningbouwregio vastgesteld. Bij provinciegrensoverstijgende woningbouwregio’s worden de opgaven voor gemeenten uit andere provincies informatief weergegeven. We spreken hierbij over realisatieopgaven en niet over bouwopgaven. Het aanpassen van een bestaande woning telt mee als resultaat. In dit doel nemen we alleen opgaven op voor groepen met specifieke woningbehoeften niet zijnde de betaalbaarheid. De opgaven voor betaalbare woningen in paragraaf 4.2 zijn inclusief de behoeften van aandachtsgroepen.

Tabel 3. Realisatieopgaven woningen voor ouderen.

Aantal woningen 2022 t/m 2030

Nultreden-woningen

Geclusterde woningen

Zorggeschikte woningen

Gelderland

21.736

9.408

5.342

Achterhoek

2.870

1.000

865

Foodvalley*

2.735

985

530

Groene Metropool*

7.516

3.578

1.827

Noord Veluwe

1.930

945

555

Rivierenland

2.530

670

645

Stedendriehoek*

4.290

2.290

950

*Exclusief afspraken van de niet-Gelderse gemeenten. 

Gemeente Hattem is onderdeel van de afspraken ouderenhuisvesting in regio Noord-Veluwe en de Stedendriehoek

De opgaven per gemeente zijn te vinden in bijlage 7. In dit programma nemen we de opgaven voor 2025 t/m 2034 op. In de eerstvolgende actualisatie worden de nieuwe opgaven verwerkt, die naar verwachting begin 2027 worden afgesproken. De opgaven voor arbeidsmigranten (short- & midstay), woonwagenstandplaatsen en studentenwoningen, ook wettelijke aandachtsgroepen, worden in de eerstvolgende actualisatie van dit programma toegevoegd, na overleg met het Rijk en gemeenten. 

4.4.1. Inhoudelijke toelichting

De provincie wil de scheefgroei tussen vraag en aanbod in de woningmarkt tegengaan. En er zijn nu vooral veel reguliere eengezinswoningen, terwijl de behoefte meer divers is. De provincie gaat zich vooral inzetten om de tekorten aan woningen voor ouderen en wettelijk gedefinieerde aandachtsgroepen met specifieke woonbehoeften te verkleinen. Dit doel vertaalt de provincie in dit programma naar concrete bouw- en realisatieopgaven. Dat gebeurt in overleg met de gemeenten regio-organisaties. Het gaat daarbij om de woonvormen uit Tabel 3. 

De provincie wil samen met de gemeenten ook in ieder geval onderzoeken hoe we meer van de volgende woontypen kunnen realiseren:

  • Onzelfstandige woningen, niet zijnde studentenwoningen, voor bijvoorbeeld starters (bv. zg. ‘Friends’- woningen), begeleid wonen en arbeidsmigranten;

  • Doorstroomlocaties voor statushouders en Oekraïense vluchtelingen;

  • Zeer betaalbare woningen onder de eerste aftoppingsgrens voor mensen rond het sociaal minimum;

  • Woonvormen voor mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag.

Veel wettelijke aandachtsgroepen zijn vooral geholpen met een reguliere betaalbare woning (vaak een sociale huurwoning) of met het terugdringen van het woningtekort in het algemeen. Het provinciale beleid daarvoor staat in paragraaf 4.1, 4.2 en 4.3 beschreven. Dit geldt niet voor ouderenhuisvesting, studenten en woonwagenbewoners, omdat die doelgroepen specifieke fysieke eisen hebben aan het type woning, die verder gaan dan betaalbaarheid. 

4.4.2. Rol en positie provincie

De provincie is wettelijk verplicht om een overzicht te hebben van de actuele en verwachte woonbehoefte van de aandachtsgroepen per woningbouwregio. Deze is nu nog niet beschikbaar.

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om woningen te realiseren voor ouderen en andere aandachtsgroepen met specifieke woonbehoeften, hier regionaal over af te stemmen en deze opgaven mee te nemen in gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma’s. De provincie is verantwoordelijk voor het beleid van die opgaven op niveau van de woningbouwregio’s en de provincie als geheel. Daarbij zien we voor onszelf een faciliterende en ondersteunende rol richting regio’s, gemeenten en corporaties. 

Daarnaast maken de gemeenten regionale afspraken over een eerlijke verdeling (‘fair share’) van het huisvesten van mensen die behoren tot aandachtsgroepen zoals vastgelegd in de Wet versterking regie Volkshuisvesting (Wvrv). In de toelichting op de Wvrv staat dat de huisvestingsopgave van aandachtsgroepen ook een bovenlokale opgave is en dat daarom gemeenten en provincie dit regionaal afstemmen. Dit gebeurt binnen de woningmarktregio’s. 

4.4.3. Maatregelen

Met regionale afspraken over realisatieopgaven (paragraaf 6.1) sturen we samen met regio’s en gemeenten op het realiseren van de behoefte aan betaalbare woningen. Naast specifieke maatregelen voor het aandachtsgroepenbeleid (paragraaf 9.3) helpen we gemeenten en corporaties met maatregelen uit het Actieplan (hoofdstuk 7), om tot woningrealisatie te komen. 

Gedeputeerde Staten willen aan Provinciale Staten voorstellen om in de Omgevingsverordening Gelderland vast te leggen dat gemeenten de realisatieopgaven overnemen in het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma.

Wat betreft de ‘fair share’ afspraken vertrouwt de provincie, gebaseerd op ervaring, op een goede regionale afstemming die prima onder regie van de Gelderse regio-organisaties kan plaatsvinden. De provincie participeert wel in het proces. Over wat te doen als gemeenten er in een woningmarktregio niet uitkomen geeft nationale wet- en regelgeving geen duidelijkheid. Daarom gaat de provincie een juridische en beleidsmatige verkenning uitvoeren in samenwerking met onze partners.

De provincie doet onderzoek naar de actuele en verwachte woonbehoefte van de aandachtsgroepen ter opname in de eerstvolgende actualisatie van dit programma. 

4.4.4. Monitoring

Effectindicatoren: 

  • ●

    Aantallen gebouwde nultredenwoningen, geclusterde woningen, zorggeschikte woningen per gemeente, woningbouwregio en Gelderland als geheel, per jaar, via de Gelderse planregistratie. Zelfstandige woningen die gerealiseerd zijn doormiddel van splitsen of optoppen tellen hierbij mee, net zoals zelfstandige tijdelijke woningen. Elke gerealiseerde woning telt een keer mee; een gerealiseerde zorggeschikte woning telt niet ook mee als nultredenwoning.

Deze opgave kan ook gerealiseerd worden in de bestaande voorraad, door aanpassing van woningen. De provincie gaat daarom samen met het Rijk, regio-organisaties, corporaties en gemeenten onderzoeken hoe we de realisatie in de bestaande voorraad kunnen meten. Tevens zal de provincie met deze partners onderzoek doen naar de woonbehoefte en realisatie van woningen voor arbeidsmigranten, statushouders en studenten en woonwagenstandplaatsen. Daarbij maken we gebruik van regionale initiatieven voor woonbehoefte onderzoeken. We nemen de resultaten van dit onderzoek op in de eerstvolgende actualisatie van dit programma.

Een woning voor een van de aandachtsgroepen kan ook tegelijk een betaalbare woning zijn en telt daarom ook mee bij de realisatie van beide opgaven. Onzelfstandige woningen tellen niet (volledig) mee als betaalbare woning omdat deze niet als zodanig geregistreerd worden door het CBS, waar de rapportage van de realisatie van de Woondeals op gebaseerd is.

4.5. Tactisch doel 5: Randvoorwaarden voor woningbouw

Externe belemmeringen leiden vanaf 2036 niet meer tot vertraging in het realiseren van nieuwe woningen. 

4.5.1. Inhoudelijke toelichting

De bouw van voldoende woningen om het woningtekort terug te dringen kan alleen lukken als de randvoorwaarden daarvoor op orde zijn. De bouw mag niet belemmerd worden door externe factoren. Wat we nodig hebben is:

  • Dekking van onrendabele toppen, wanneer de kosten van woningbouw hoger zijn dan de opbrengsten en gemeenten het verschil niet meer kunnen dragen;

  • Voldoende investeringscapaciteit van de corporaties om de 30% sociale woningbouw te kunnen realiseren;

  • Stikstofruimte voor woningen, na de uitspraak van de Raad van State eind 2024 nog meer urgent dan daarvoor;

  • Oplossingen voor netcongestie, om nieuwe woningen op het elektriciteitsnet aan te kunnen sluiten;

  • Voldoende ambtelijke capaciteit om plannen te kunnen uitwerken, uitrekenen en begeleiden; 

  • Investeringen in bereikbaarheid om met name de grotere woningbouwprojecten te kunnen ontsluiten;

  • Oplossingen voor conflicten tussen woningbouwprogrammering en spuitzonering vanwege gewasbeschermingsmiddelen en de impact op de gezondheid van toekomstige bewoners;

  • Verminderen van geluidsoverlast, vooral bij overschrijding van normen voor verkeersgeluid;

  • Oplossingen voor de mogelijke extra druk op de woningmarkt door uitbreiding defensie; en

  • Voldoende drinkwater, omdat waterbeschikbaarheid steeds minder vanzelfsprekend is waardoor woningen in de toekomst mogelijk geen aansluiting kunnen krijgen. 

4.5.2. Rol en positie provincie

Dit tactische doel is mede een uitwerking van de volgende strategische doelen uit de Gelderse Omgevingsvisie: toekomstbestendig wonen, bereikbaarheid, drinkwater, defensie en toekomstbestendig energiesysteem. Met die doelen brengt de provincie belemmeringen voor woningbouw in beeld en spant de provincie zich in voor het wegnemen daarvan. Waar mogelijk neemt de provincie hierin de eigen verantwoordelijkheid (paragraaf 4.5.3), maar we verwachten ook veel van onze partners, waaronder gemeenten en het Rijk. Veel belemmerende externe factoren zijn ondertussen nationale systeemproblemen geworden waardoor met name de inzet van het Rijk noodzakelijk is om de woningbouw weer vlot te trekken. 

4.5.3. Maatregelen

Als onderdeel van de maatregel beleidsontwikkeling stellen we een strategische agenda randvoorwaarden op waarin we specifieke maatregelen uitwerken om belemmeringen op te lossen en beschrijven welke partijen daarvoor nodig zijn. Daarnaast ondersteunen we via de maatregelen uit het Actieplan (hoofdstuk 7) gemeenten, woningbouwcorporaties en bouwende partijen om tot realisatie te komen. Zo helpen we gemeenten met het tekort aan ambtelijke capaciteit. Ook helpen we gemeenten financieel bij grotere verstedelijkingsprojecten middels de maatregel Investeringsagenda Verstedelijking Gelderland, die voor sommige van deze randvoorwaarden ingezet kan worden. 

Naast maatregelen in dit programma werkt de provincie via andere programma’s aan het wegnemen van belemmeringen voor woningbouw. In het programma Energiesysteem worden bijvoorbeeld maatregelen genomen om de netcongestie te verminderen, zoals via regelbare opwek. Het programma Stikstof werkt eraan dat er weer meer vergunningen afgegeven kunnen worden, zoals via het stikstofstroken-beleid. Het programma Bereikbaarheid helpt met de regionale bereikbaarheid. Het programma Water stuurt op voldoende drinkwater.

4.5.4. Monitoring

Effectindicator: 

  • ●

    Aantal woningen in (zowel harde als zachte) plannen waarbij de een of meer van de randvoorwaarden een belemmering vormt van minimaal een half jaar vertraging. Deze worden jaarlijks gemeten als onderdeel van de Gelderse planregistratie, voor elk van de genoemde randvoorwaarden.

Aanvullend leveren we eens per drie jaar een uitgebreidere rapportage op, gebaseerd op gesprekken met projectleiders van woningbouwprojecten, die breder van opzet is. Met relevante partners hebben we regulier overleg om te kunnen anticiperen op ontwikkelingen rond randvoorwaarden, zoals bijvoorbeeld met Vitens over dreigend drinkwatertekort.

4.6. Tactisch doel 6: Urgent woningzoekenden

Elke woningmarktregio en gemeente heeft een toereikend beleid voor wettelijke vastgestelde urgent woningzoekenden in een regionaal afgestemde huisvestingsverordening.

4.6.1. Inhoudelijke toelichting

De woningnood van afgelopen jaren heeft de noodzaak van een eerlijke verdeling van woonruimte en woonmogelijkheden scherp in beeld gebracht. Voor een aantal mensen met een kwetsbare positie geldt dat zij acuut woonruimte nodig hebben, bijvoorbeeld, omdat ze uitstromen uit een instelling of vanwege medische redenen. Om te zorgen dat deze mensen in hun eigen woonplaats, gemeente of regio op korte termijn huisvesting kunnen vinden verplicht de Rijksoverheid gemeenten om een regionaal afgestemde huisvestingsverordening vast te stellen, waar urgentie wordt geregeld voor ten minste de volgende wettelijk verplichte doelgroepen: 

  • die mantelzorg ontvangen of verlenen;

  • die op grond van een ernstige en chronische medische reden dringend huisvesting nodig hebben;

  • uit de maatschappelijke opvang, waaronder dakloze personen, uit de opvang slachtoffers huiselijk geweld (‘vrouwenopvang’) en opvang slachtoffers mensenhandel;

  • die uitstromen na intramuraal verblijf, waaronder uitstroom uit een beschermdwoneninstelling of uit klinische geestelijke gezondheidszorg;

  • die uitstromen uit forensische zorg met verblijf (klinisch en beschermd wonen op basis van de Wlz of ZVW);

  • tussen 18 en 23 jaar uit jeugdhulp met verblijf;

  • uit de (jeugd)gevangenis;

  • dakloze gezinnen met minderjarige kinderen;

  • die deelnemen aan het uitstapprogramma voor stoppende sekswerkers.

Daarnaast blijft ook de taakstelling voor het huisvesten van mensen met een verblijfsvergunning bestaan.

4.6.2. Rol en positie provincie

Op grond van de Wet versterking regie volkshuisvesting wijst de provincie woningmarktregio’s aan waarbinnen de gemeenten onderling afspraken maken voor de verdeling van het huisvesten van wettelijk urgent woningzoekenden. De provincie heeft een toezichthoudende rol bij het tot stand komen van deze verdeelafspraken, waarbij de provincie specifiek moet kijken of de afspraken passen bij de behoefte. De provincie doet dit samen met de gemeenten in een afsprakenkader per woningmarktregio. Over het algemeen functioneren de Gelderse regio’s zo goed dat de regio’s de regie op dit proces pakken. Dat heeft ook de voorkeur van de provincie. 

Indien gemeenten in de regio niet voor 1 januari 2028 tot fair share afspraken komen, geldt van rechtswege het terugvalpercentage van 15%. Daardoor krijgt elke gemeente de opdracht om 15% van alle vrijgekomen sociale huurwoningen toe te wijzen aan urgent woningzoekenden. De provincie zal vanwege de toegewezen coördineerde rol wel eerst onderzoeken of een oplossing echt niet mogelijk is én bij een niet oplosbaar conflict het Rijk daarover adviseren.

Gemeenten maken een huisvestingsverordening met lokale en/of regionale voorschriften met betrekking tot het verdelen van woonruimten, zoals de wettelijke aandachtsgroepen. Ook de verdeling van urgent woningzoekenden moet daarin worden opgenomen. De provincie heeft op grond van de Huisvestingswet een adviserende rol bij de totstandkoming van deze gemeentelijke huisvestingsverordening: de colleges van B&W zijn verplicht om advies te vragen aan Gedeputeerde Staten. 

4.6.3. Maatregelen

In paragraaf 9.1 van dit programma wijst Gedeputeerde Staten de regio’s aan waarbinnen gemeenten de verdeling van urgent woningzoekenden moeten opnemen: de woningmarktregio’s. De provincie stimuleert goede regionale verdeelafspraken door in regioverband daaraan mee te werken; dat gebeurt met eigen mensen en is niet als specifieke maatregel beschreven. De maatregel versterken van capaciteit en kennis van gemeenten uit het Actieplan (hoofdstuk 7) kan ook worden ingezet bij het opstellen van -al of niet gezamenlijk- beleid van gemeenten voor urgent woningzoekenden. In paragraaf 9.2 wordt toegelicht hoe de provincie invulling geeft aan de adviserende rol op de gemeentelijke huisvestingsverordening. In paragraaf 9.3 staat specifiek stimulerend beleid, mede gericht op urgent woningzoekenden. 

Aan de verkenning (paragraaf 4.4.3) voegen we ook een onderzoek toe om samen met partners te verkennen of te bepalen is wanneer gemeenten voldoende woningtoewijzingen voor urgentie hebben afgegeven.

4.6.4. Monitoring

Effectindicator: 

  • ●

    Het aantal gemeenten dat een regionaal afgestemde huisvestingsverordening heeft vastgesteld met de afgesproken verdeling van urgent woningzoekenden. 

Gemeenten leveren ons jaarlijks een overzicht van de toegewezen woningen aan urgent woningzoekenden en statushouders (toelichting op het Besluit volkshuisvesting). Daarmee gaan we de komen jaren ook een monitor opbouwen om te kunnen beoordelen of er voldoende woningen aan urgent woningzoekenden worden toegewezen.

4.7. Tactisch doel 7: Efficiënt ruimtegebruik

In alle regioprogramma’s, gebiedsprocessen met woningbouw en in alle verstedelijkingsstrategieën in Gelderland wordt uitgelegd hoe de woningbouwdichtheden zich verhouden tot de Gelderse richtgetallen daarvoor en hoe er wordt gezocht naar mogelijke inbreidingslocaties en verdichting. 

4.7.1. Inhoudelijke toelichting

De ruimte in Gelderland is schaars en ook woningbouw moet de claim op de ruimte beperken. Zo houden we ruimte beschikbaar voor bijvoorbeeld recreatie, de energietransitie, landbouw en natuur. De provincie stuurt op daarom op efficiënt ruimtegebruik in nieuwe woonwijken. Daarbij gebruikt de provincie de volgende indicatieve richtgetallen voor woondichtheden.

Tabel 4. Richtgetallen voor woondichtheden.

Locatietype

Omschrijving

Woningen per hectare

Hoogstedelijk

(centrumsteden)

Gebied met hoogwaardige openbaar vervoer, centrumgebied of stationsgebieden in grote steden. Centrale locaties die zeer goed bereikbaar zijn.

60 tot 100

Stedelijk

(regiokernen/centrumsteden) 

Locaties in grote regiokernen en grote steden die goed bereikbaar zijn. Nabij station of centrum.

40 tot 70

Groen stedelijk

(regiokernen/grote en kleine steden) 

Luwe en suburbane woonmilieus in steden en grote kernen, goed bereikbaar per OV.

30 tot 50

Centrum dorps

(dorpen en kleine kernen)

In dorpscentra of goed bereikbaar per OV.

30 tot 50

Dorps / landelijk

(kleine kernen en dorpen)

Wijken in dorpen en kleine kernen zonder station of andere goede OV verbinding.

20 tot 35

De tabel is geïnspireerd op het dashboard verstedelijking van het College van Rijksadviseurs en aangepast aan Gelderse situatie. 

Gelderland wil de beschikbare ruimte in steden en dorpen slim gebruiken en functies combineren waar dat kan. In programma’s en processen die (mede) gericht zijn op woningbouw en waar wij bij betrokken zijn is de provinciale inzet als volgt: 

  • ●

    Woningen worden bij voorkeur gebouwd in bestaand bebouwd gebied, als dat past met het oog op leefbaarheid, klimaatbestendigheid, natuur en de behoefte aan werklocaties. 

Hoewel inbreiding (bouwen binnen bestaande bebouwing) onze voorkeur heeft, willen we dat ook uitbreidingsplannen met minder lange procedures voor gemeenten tot stand kunnen komen. We laten ruimte voor inbreiding én uitbreiding. Allebei zijn nodig. 

4.7.2. Rol en positie provincie

Twee van de strategische doelen in de Gelderse Omgevingsvisie zijn een compacte verstedelijking en ruimte voor een duurzame land- en tuinbouw. Door minder ruimte in te nemen voor woningbouw wordt aan die doelen gewerkt. De provincie werkt samen met andere overheden aan een goede ruimtelijke ordening. Met dit doel wil de provincie stimuleren dat er goed gekeken wordt om onnodig ruimtegebruik te voorkomen. 

4.7.3. Maatregelen

De provincie gebruikt de richtgetallen en de verdichtingswens als provinciale inzet in gebiedsgerichte samenwerking met gemeenten en bij het opstellen van regioprogramma’s, verstedelijkingsstrategieën en in gebiedsprocessen. Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat in deze processen een goede afweging tussen verschillende doelen en belangen wordt gemaakt. Het in een specifieke situatie toepassen van te hoge dichtheden kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat er te weinig ruimte is voor maatregelen gericht op weersextremen of voor groen in de wijk. Deze richtgetallen worden niet sturend opgelegd, maar zijn bedoeld om het gesprek over dichtheden te stimuleren. Met de inzet op verdichting geeft de provincie niet een nieuwe invulling aan de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’, omdat er geen sprake is van een verplichting. Voor dit tactisch doel worden verder geen maatregelen uitgewerkt in Deel B van dit programma. 

4.7.4. Monitoring

Effectindicator: 

  • ●

    Het percentage gebiedsprocessen met woningbouw, regioprogramma’s en verstedelijkingsstrategieën in Gelderland waarin wordt toegelicht hoe de provinciale richtgetallen voor woondichtheden zijn gebruikt en hoe er wordt gezocht naar mogelijke inbreidingslocaties en verdichting.

4.8. Tactisch doel 8: Bestaande gebouwen

Vanaf 2030 hebben alle Gelderse gemeenten een visie en beleid gericht op het stimuleren van de transformatie en het beter benutten van bestaande gebouwen.  

4.8.1. Inhoudelijke toelichting

De provincie Gelderland ziet de mogelijkheid om door het beter benutten van bestaande gebouwen significant bij te kunnen dragen aan het terugdringen van het woningtekort. Daarmee kunnen relatief snel woningen worden toegevoegd en besparen we bovendien ruimte, materialen, energie en tijd. Daarnaast draagt het gebruik maken van bestaande gebouwen bij aan de oplossing van maatschappelijke vraagstukken als leefbaarheid, zorg, erfgoed en draagvlak voor voorzieningen. De provincie Gelderland zet in op;

  • Meer woonruimte realiseren door het delen of splitsen van bestaande woningen of kavels.

  • Woningen toevoegen door bestaande gebouwen op te toppen of aan te bouwen.

  • Doorstroming van senioren op de woningmarkt te verbeteren waardoor er ook voor andere inwoners meer woonruimte beschikbaar komt.

  • Woningen realiseren door het transformeren van bestaande gebouwen naar een woonfunctie.

4.8.2. Rol en positie provincie

Dit doel draagt sterk bij aan het strategische doel uit de Gelderse Omgevingsvisie voor toekomstbestendig wonen door het realiseren van meer woningen, passende en betaalbare woningen en hergebruik van materialen. Door bestaande gebouwen beter te benutten dragen we er ook aan bij meer ruimte over te houden voor land- en tuinbouw en compacte verstedelijking te realiseren. 

Het doel van de provincie is dat gemeenten in hun beleid en uitvoering optimaal gebruik maken van de mogelijkheden om binnen bestaande gebouwen meer woonruimte te creëren. De provincie vraagt aan gemeenten om daarbij actief per wijk of gebied de meest effectieve en passende instrumenten in te zetten. De provincie zal dit beleid sterk stimuleren en gemeenten en corporaties waar het kan ondersteunen, maar zal hiervoor geen dwingende maatregelen treffen.  

4.8.3. Maatregelen

De maatregelen waar de provincie op inzet zijn agenderend, stimulerend en ondersteunend van aard, waaronder ook het creëren en delen van nieuwe kennis. De provincie richt zich hierbij op gemeenten, corporaties, commerciële woningeigenaren en bewoners (huurders en eigenaren). Dit tactische doel wordt primair uitgevoerd via de maatregelen SteenGoed Benutten en Beter Benutten Bestaande Gebouwen. Daarnaast wordt de maatregel capaciteit en kennis gemeenten versterken ingezet. 

Met Steengoed Benutten ondersteunt de provincie concrete projecten gericht op transformatie van bestaande gebouwen naar een nieuwe functie. 

Beter Benutten Bestaande Gebouwen richt zich op woningdelen, woningsplitsing, optoppen en aanbouw van bestaande woningen en de doorstroming van bewoners. 

De provincie stimuleert dat gemeenten een visie ontwikkelen en bijbehorend faciliterend en stimulerend beleid. Zo’n visie kan een separaat document zijn maar kan bijvoorbeeld ook verwerkt worden in de gemeentelijke Omgevingsvisie of het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma. 

4.8.4. Monitoring

Effectindicator: 

  • ●

    Aantal gemeenten met een visie en beleid om bestaande beter te benutten voor extra woonruimte. Eens per jaar inventariseren we bij alle gemeenten de stand van zaken voor wat betreft de aanwezigheid van een visie en beleid gericht op bestaande gebouwen.

Daarnaast monitoren we jaarlijks het aantal toegevoegde woningen, niet zijnde nieuwbouw, dus in bestaande gebouwen per gemeente. Deze cijfers verkrijgen we van het CBS.

4.9. Tactisch doel 9: Toekomstbestendige woonwijken

In 2030 hebben alle Gelderse gemeenten een passende visie op hoe zij woonwijken inrichten met het oog op weersextremen, biodiversiteit, bodem, drinkwater en gebruik van circulaire en biobased materialen.

4.9.1. Inhoudelijke toelichting

Toekomstbestendig bouwen is bouwen aan een gezonde, duurzame en veilige leefomgeving, voor huidige en toekomstige generaties. Dit door bij het ontwerp van nieuwbouw en transformatielocaties rekening te houden met weersextremen, biodiversiteit, bodem, drinkwater en gebruik van circulaire en biobased materialen. Toekomstbestendig bouwen bevordert de gezondheid van inwoners, beperkt schade aan woningen en inboedel, vermindert toekomstige tekorten aan grondstoffen en drinkwater en maakt wijken prettiger om in te wonen. 

4.9.2. Rol en positie provincie

Dit tactische doel dient de realisatie van het Gelderse beleid uit de Omgevingsvisie voor klimaatbestendige leefomgeving, biodiversiteit, drinkwater, gezonde leefomgeving, energiesysteem, circulaire economie en toekomstbestendig wonen. Het dient daarbij als uitwerking van het ruimtelijk onderwerp ‘water en bodem als basis’ uit de Gelderse Omgevingsvisie.

De provincie heeft een handreiking voor Toekomstbestendig bouwen in Gelderland opgesteld, actief verspreid onder alle gemeenten en houdt deze actueel. De handreiking bevat alle fysieke elementen van dit tactische doel. Gemeenten moeten bij het wijzigen van hun omgevingsplan een risicoanalyse opstellen waarbij deze handreiking betrokken moet worden ten aanzien van het onderwerp klimaatadaptatie. Dat staat in onze omgevingsverordening. Daarbij kunnen ze gebruik maken van de signaleringskaarten water- en bodemsysteem die de provincie samen met partners heeft laten maken.  

4.9.3. Maatregelen

De bijbehorende maatregelen in dit programma zijn agenderend en stimulerend van aard. De provincie wil vooral bij gemeenten het bewustzijn en kennis van toekomstbestendig bouwen vergroten. Daarmee willen we bewerkstelligen dat toekomstbestendigheid in een vroeg stadium van de planvorming al wordt meegenomen en daarmee voorkomen dat in de toekomst dure herstelmaatregelen nodig zijn. Dit door gebruik te maken van de handreiking maar ook de expertise van diverse partijen zoals waterschappen (bijvoorbeeld over innovatief watermanagement). De provincie stimuleert dat gemeenten een visie ontwikkelen op toekomstbestendige woonwijken. Zo’n visie kan een separaat document zijn maar kan bijvoorbeeld ook verwerkt worden in de gemeentelijke Omgevingsvisie of het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma. 

De provincie werkt in de bouwtafel waterzuinige wijken samen met vele partners, zoals de  waterschappen, om toepassing van drinkwaterbesparende maatregelen te stimuleren en de kennis ervan te verspreiden.

4.9.4. Monitoring

Effectindicator: 

  • Het aantal gemeenten met een visie op woonwijken waarbij ten minste 5 of meer toekomstbestendige indicatoren uit het ‘Nieuwe Normaal’ zijn uitgewerkt.

Voor de monitor gebruiken we de indicatoren van het ‘Nieuwe Normaal’ van de coöperatie Cirkelstad. Deze worden constant geactualiseerd en verbreed met nieuwe indicatoren, reagerend op de actualiteit en behoeften. 

Tevens sturen we een keer per jaar gemeenten een enquête waarin we uitvragen of zij bekend zijn met de handreiking voor Toekomstbestendig bouwen in Gelderland en of ze deze toepassen. Ook enquêteren we een keer per jaar de waterschappen over hun betrokkenheid bij klimaatbestendige woonwijken.  

5. Voortgang en rapportage

Elk tactisch doel is meetbaar opgesteld en voorzien van een of meer indicatoren. Jaarlijks rapporteert Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten over de voortgang van de tactische doelen in de ‘Staat van de Volkshuisvesting’ Gelderland. 

Via de Planning- en Control- cyclus rapporteert Gedeputeerde Staten over de maatregelen, activiteiten en financiën uit Deel B van dit programma. 

Deel B. Uitvoeringsagenda: Aanpak en maatregelen

We gaan in Gelderland 132.848 woningen toevoegen. Daarvan moet 30% sociale huurwoningen zijn en daarnaast moet twee derde van het totaal betaalbare woningen zijn. Dat doen we met Woondeals, het Actieplan Wonen en de Investeringsagenda Verstedelijking Gelderland. In de Woondeals maken we in ieder geval met het Rijk en gemeenten afspraken over de woningopgaven. Met het Actieplan en de investeringsagenda helpen we onze partners om die gerealiseerd te krijgen. Voorbeelden uit het Actieplan zijn het Versnellingsteam, het traineeprogramma, de woonacademie en het Platform Industriële Bouw. Zo zorgen we dat gemeenten, woningbouwcorporaties en marktpartijen meer kennis krijgen en deze beter kunnen toepassen. Een deel van de woningen realiseren deze partners met transformeren, splitsen, delen of optoppen, geholpen door de regelingen Beter Benutten en SteenGoed Benutten. Goede doorstroming op de woningmarkt is belangrijk dus die helpen we ook. Daarnaast gaan we gemeenten helpen met woningbouwprojecten door de aankoop van grond. Het Investeringsprogramma Verstedelijking Gelderland helpt gemeenten met grootschalige woningbouwlocaties. 

6. Regionale afspraken wonen (Woondeals)

Het maken van afspraken over woningbouw- en -realisatieopgaven draagt primair bij aan het behalen van de tactische doelen 1, 3 en 4 voor de generieke woningbouwopgave, de betaalbare woningen en de aandachtsgroepen. We maken deze afspraken volgens de regio-indeling van de woningbouwregio’s. Deze aanpak gaat uit van samenwerking tussen gemeenten, regio-organisaties, provincie(s) en het Rijk in elke betreffende woningbouwregio. In de praktijk wordt er in regionaal verband ook intensief samengewerkt met de woningcorporaties. In het geval van een provinciegrensoverschrijdende regio participeert naast de provincie Gelderland ook de betreffende buurprovincie. 

In de toekomst kan de situatie ontstaan dat een woningbouwregio voor de meerderheid uit gemeenten uit een buurprovincie bestaat. Dan participeert Gelderland in het proces dat die betreffende provincie coördineert om te komen tot regionale opgaven en de verdeling daarvan over de gemeenten. 

Het uitgangspunt is dat gemeenten per woningbouwregio onderling afspraken maken over de verdeling van de woningbouwopgave. De provincie participeert daarin, helpt gemeenten om zich op zich in de regio-organisaties te organiseren en neemt de regie als gemeenten er onderling niet uit komen. In het uiterste geval, indien de gemeenten niet tot overeenstemming komen, stelt de provincie de verdeling vast. Gemeenten en provincie monitoren samen de voortgang. Wanneer een gemeente onvoldoende plannen maakt, intervenieert de provincie volgens een interventieladder, in het uiterste geval via instructies of indeplaatsstelling.  

6.1. Overeenkomst woningbouw- en realisatieopgaven
Figuur 2. Processchema overeenkomst woningbouw- en realisatieopgaven
6.1.1. Stap 1: Vaststellen behoefte

Op basis van onafhankelijke analyses, prognoses en na overleg met Rijk en gemeenten, stelt de provincie de woningbehoefte van de woningbouwregio vast voor de komende tien jaar met betrekking tot:

In woningbouwregio’s met gemeenten die buiten Gelderland liggen wordt de woningbehoefte samen met de betreffende buurprovincie vastgesteld. 

Bij het bepalen van de woningbehoefte worden de door de minister voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening verzamelde gegevens gebruikt die vervolgens door de provincie worden bewerkt. De provincie zal bij die bewerking een zo realistisch mogelijk beeld creëren van de daadwerkelijke woningbehoefte, gebaseerd op demografische argumenten, actuele onderzoeken naar (regionale) woonbehoeften, ervaringen uit het verleden en gericht op het verminderen van het woningtekort naar 2% in 10 jaar tijd. 

6.1.2. Stap 2: Verdeling regionale opgave over gemeenten

Vervolgens werken de gemeenten per woningbouwregio een voorstel uit voor de vertaling van de woningbehoefte naar de woningbouw- en realisatieopgaven en de verdeling daarvan over gemeenten. Dit voorstel voldoet per woningbouwregio in ieder geval aan de door de provincie vastgestelde behoefte. Daarnaast wordt bij dit voorstel rekening gehouden met de regionale betaalbaarheidsopgaven en Rijksinstructies voor gemeenten en de huidige woningvoorraad. De provincie ziet de Gelderse regio-organisatie als coördinator van dit proces. Indien gewenst participeert de provincie bij dit proces.

Het voorstel voor de verdeling van de opgaven kan zodanig opgesteld zijn dat deze afwijkt van de Rijksinstructieregels voor betaalbaarheidspercentages voor een of meerdere individuele gemeenten. In dat geval moet het voorstel vergezeld worden van verzoek(en) voor ontheffing van die instructieregels. Die verzoeken voor ontheffing worden door de betreffende colleges van Burgemeester en Wethouders aan het college van Gedeputeerde Staten gedaan. In paragraaf 6.1.4 staat beschreven aan welke voorwaarden een verzoek tot ontheffing moet voldoen.

De provincie stemt in met het regionale voorstel wanneer het voldoet aan de volgende eisen:

  • 1.

    Het voorstel, inclusief eventuele verzoeken voor ontheffing, wordt unaniem door alle gemeenten behorende tot de woningbouwregio ondersteund.

  • 2.

    De verdeling van de opgave over de gemeenten is naar rato van de actuele woningvoorraad van de gemeenten, met een bandbreedte van 20% meer of minder. 

  • 3.

    In geval het een provinciegrensoverschrijdende woningbouwregio betreft, wordt het voorstel door de buurprovincie en gemeenten die in de provincie liggen en tot de woningbouwregio behoren, ondersteund.

  • 4.

    Het totale aantal te realiseren woningen per categorie is minimaal de vastgestelde regionale behoefte.

  • 5.

    Op regionaal niveau bevat het voorstel minimaal twee derde betaalbare woningen en 30% sociale huurwoningen.

  • 6.

    Op gemeentelijk niveau is het voorstel passend bij de lokale woningbehoefte en voldoet het aan de instructie over betaalbaarheidspercentages en/of eventuele (voorgenomen) ontheffing daarop.

  • 7.

    Het voorstel past binnen bestaande interbestuurlijke afspraken, zoals bijvoorbeeld een vastgestelde verstedelijkingsstrategie.

Als een goed onderbouwd regionaal voorstel niet volledig voldoet aan de eisen 2 en 7, kan de provincie, in overleg, alsnog besluiten hiermee in te stemmen en het voorstel over te nemen.

6.1.3. Stap 3: Vastleggen woningbouw- en realisatieopgaven

Wanneer er overeenstemming is over het voorstel leggen in ieder geval de betrokken gemeenten, provincie(s) en het Rijk de opgaven vast in een overeenkomst. De provincie neemt de in deze overeenkomst vastgestelde opgaven ongewijzigd over in het provinciale volkshuisvestingsprogramma. 

De overeenkomst kan ook aanvullende afspraken bevatten. Per afspraak kan overeengekomen worden of deze ook in provinciale en/of gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma’s verwerkt worden. Hiermee geven we expliciet ruimte om ook meer kwalitatieve afspraken te maken in regionaal verband.

Op dit moment maken we de afspraken met bruto-aantallen. Dat betekent dat gesloopte woningen niet worden verrekend met nieuw gerealiseerde woningen. Bij het maken van afspraken met woningbouwregio’s en gemeenten wil de provincie echter, in overleg met het Rijk en de gemeenten, op termijn overstappen van bruto- naar netto-afspraken. Op de korte termijn is deze wijziging echter nog niet haalbaar vanwege praktische beperkingen. We beschouwen de overstap naar netto-afspraken daarom als een ontwikkeling voor de komende jaren.

Het college van Gedeputeerde Staten is voornemens om aan Provinciale Staten voor te stellen om in de Omgevingsverordening Gelderland aan gemeenten de instructie te geven om de in dit programma vastgestelde bouw- en realisatieopgaven voor aantallen woningen, betaalbare woningen en woningen voor ouderen en (op termijn) overige aandachtsgroepen in hun volkshuisvestingsprogramma over te nemen.

6.1.4. Ontheffing van instructieregels betaalbare woningen

Het Rijk geeft gemeenten de instructie om ofwel (1) minimaal 30% sociale huurwoningen te realiseren ofwel (2) minimaal 40% aan middenhuur en betaalbare koop. Gemeenten die in de actuele woningvoorraad, procentueel gezien, minder dan het landelijk gemiddelde aan sociale huurwoningen (25,6%) hebben vallen in de eerste categorie. De overige gemeenten vallen in de tweede categorie. In bijlage 3 staat welke Gelderse gemeenten in welke categorie vallen. 

Gemeenten kunnen aan Gedeputeerde Staten een ontheffing vragen van deze instructie wanneer het percentage aantoonbaar niet passend is om redenen van volkshuisvestelijke aard. Een ontheffing wordt niet verleend om redenen van financiële of andere aard. Ondanks het verlenen van een ontheffing blijft de (wettelijke) eis van kracht dat de woningbouwopgave op het niveau van de woningbouwregio voor minimaal twee derde moet bestaan uit betaalbare woningen en voor 30% uit sociale huurwoningen. Het verlenen van een ontheffing voor de ene gemeente legt dus meer druk op andere gemeenten in de regio om aan deze eis te voldoen. 

In dit programma neemt de provincie alle door Gedeputeerde Staten van Gelderland genomen ontheffingsbesluiten voor deze gemeenten over. In de eerstvolgende actualisatie van het volkshuisvestingsprogramma neemt de provincie dit overzicht in onderstaande tabel op. 

De volgende gemeenten hebben reeds een ontheffing:

Tabel 5. Overzicht ontheffingen op Rijksinstructies met betrekking tot betaalbaarheid. 

Gemeente

Rijksinstructie

Aangepast percentage

Gemeente X

 
 

Gemeente Y

 
 

Gemeente Z

 
 
6.1.5. Provinciale interventies bij vaststellen opgaven

Naast de eerdergenoemde Rijksinstructies moet de regionale verdeling voldoen aan de door de provincie vastgestelde woningbehoefte en de regionale betaalbaarheidseisen van minimaal twee derde betaalbare woningen en 30% sociale huurwoningen. Wanneer gemeenten in een woningbouwregio in onderling verband er, binnen een door de provincie in stap 2 gestelde termijn, niet uitkomen bij het vaststellen van de woningbouw- en realisatieopgave of de verdeling daarvan over de gemeenten, dan komt de provincie met een eigen voorstel. Bij dit voorstel wordt onder andere rekening gehouden de woningbehoefte, afspraken uit het verleden, het bouwtempo, de actuele woningvoorraad en de regionale betaalbaarheidseisen. Dit voorstel wordt eenmalig aangeboden aan de gemeenten in die betreffende woningbouwregio. Als de gemeenten dan nog niet tot een verdeling komen die voldoet aan de eisen, dan stelt de provincie een zogenoemde vaste verdeling vast voor alle gemeenten in de regio en neemt de opgaven op in dit programma. 

Gedeputeerde Staten willen aan Provinciale Staten voorstellen om in de Omgevingsverordening Gelderland de vaste verdeling, als genoemd in artikel 7.8c Bkl, op te nemen. De vaste verdeling wordt vervolgens vastgesteld voor de woningbouwregio’s waar men niet tot een verdeling is gekomen die voldoet aan de eisen uit stap 2. Deze vaste verdeling houdt in dat alle gemeenten in de aangewezen woningbouwregio een programmering van 30% sociale huur en 37% middenhuurwoningen of betaalbare koopwoningen moeten hanteren in het volkshuisvestingsprogramma. Wanneer de vaste verdeling geldt in een woningbouwregio moeten alle gemeenten hieraan voldoen, alleen de minister voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening kan dan een ontheffing verlenen voor individuele gemeenten binnen een woningbouwregio.

6.1.6. Provinciale interventies bij uitvoering

Woningbouw is een provinciaal belang. Met de Wet versterking regie volkshuisvesting is dit herbevestigd en wordt de provincie expliciet in staat gesteld om te interveniëren wanneer de planvorming of realisatie achterblijft. Daarbij kunnen alle instrumenten van de Omgevingswet worden ingezet. In deze paragraaf beschrijven we in onze thematische ‘interventieladder’ de volgorde waarin de provincie deze instrumenten zal inzetten. Deze interventieladder heeft vooral ten doel om het handelen van de provincie voor gemeenten zo transparant en voorspelbaar mogelijk te maken. 

We monitoren continu de voortgang met als doel om samen met partners te kijken of de voortgang van de tactische doelen die we eerder in dit programma beschrijven op koers ligt, welke inspanningen de overheden verrichten en welke bijsturing nodig is. Idealiter stuurt een gemeente of regio zelf bij wanneer de realisatie achterblijft bij de gestelde opgaven. Als afspraken niet worden nagekomen of als de realisatie achterblijft is de eerste stap altijd om met elkaar in overleg te gaan. Het niet realiseren van opgaven is geen automatische reden om verder te interveniëren, zeker niet als dit de gemeente niet aan te rekenen is vanwege externe invloeden. 

Het basisniveau van de ladder is de reguliere samenwerking, zonder specifieke interventies van de provincie. Wanneer een interventie is geslaagd, keren we terug naar dit basisniveau. Niet elke stap in deze interventieladder is in elke situatie van toepassing en kan dan worden overgeslagen. Zo is het bijvoorbeeld niet altijd effectief om provinciale ondersteuning stop te zetten, omdat dit het behalen van de doelstelling alleen maar lastiger maakt. In dergelijke gevallen kan er daarom voor worden gekozen om deze stap over te slaan. De laatste stap die wordt beschreven in de interventieladder is de inzet van juridisch instrumentarium als sanctie. De instrumentkeuze is afhankelijk van de situatie en van de juridische grondslag; de Omgevingswet of de Wet revitalisering generiek toezicht (Wrgt).

Tabel 6. Thematische interventieladder wonen.

0

Basisniveau: Reguliere samenwerking, overleg en ondersteuning

  • ●

    Reguliere ambtelijke en bestuurlijke overleggen 

  • ●

    Ondersteuning met kennisdeling, advisering en aanbieden expertise 

  • ●

    Ondersteuning met menskracht, subsidies of provinciaal grondbeleid 

  • ●

    Gezamenlijke monitoring 

  • ●

    Gezamenlijke plan- en visievorming 

  • ●

    Gezamenlijke lobby, bijvoorbeeld over de randvoorwaarden

 
 

1

Bestuurlijk overleg

  • ●

    Gesprek tussen gedeputeerde(n) en wethouder(s) 

  • ●

    Bespreking concrete punten van zorg 

  • ●

    Afspraken over concrete verbeteracties met termijnen

2

Formele waarschuwing (brief namens GS) met:

  • ●

    Verzoek aan gemeente voor opstellen van een verbeterplan 

  • ●

    Concrete punten van zorg die dat plan moet adresseren 

  • ●

    Gestelde termijn voor het opstellen van een verbeterplan 

  • ●

    Duiding van de consequenties bij niet (tijdig) opleveren van een verbeterplan

3a

  Sanctie: Juridische stappen bij nieuw Omgevingsplan 

De provincie dient een zienswijze in en gaat in beroep tegen een Omgevingsplan waarmee woningbouwontwikkelingen mogelijk worden gemaakt die niet voldoen aan de vastgelegde woningbouwopgave in die gemeente.

3b

  Eventuele sanctie: Het stilzetten van provinciale ondersteuning 

  • ●

    In principe tijdelijk van aard 

  • ●

    De provincie komt niet terug op juridisch harde verplichtingen 

  • ●

    Per situatie kan de provincie bezien welke vormen van ondersteuning stilgezet worden

4

  Sanctie: Inzet passend instrument

  • ●

    De instrumentkeuze is afhankelijk van situatie 

  • ●

    Interventie kan op grond van de Omgevingswet of de Wet revitalisering generiek toezicht (Wrgt) 

  • ●

    Er kan onder andere gekozen worden voor een instructie, projectbesluit, beroep, reactieve interventie of interbestuurlijk toezicht met in het uiterste geval indeplaatsstelling

6.2. Versterken regionale samenwerking

De provincie ondersteunt de Gelderse regio-organisaties met subsidie om te kunnen helpen bij de versnelling van de woningbouw en het maken van afspraken daarover. Deze maatregel is zo breed inzetbaar dat deze alle tactische doelen in dit programma dient.

6.2.1. Inhoudelijke toelichting

Met deze maatregel versterkt de provincie de regio-organisaties met subsidie. Deze organisaties van samenwerkende gemeenten mogen exclusief subsidie aanvragen onder deze maatregel. Elke regio-organisatie stelt een uitvoeringsagenda op die ook dient als subsidieaanvraag. Daarin staan in ieder geval de concrete maatregelen waarvoor zij subsidie aanvragen, waarbij zij kunnen kiezen uit de subsidiabele maatregelen uit de regeling.

De subsidie kan breed ingezet worden:

  • Inzet van personele capaciteit voor de organisatie zelf. Dit helpt bij de procescoördinatie op regio niveau, bijvoorbeeld bij het maken en uitvoeren van Woondeals. 

  • Inhuur van specialistische kennis, bijvoorbeeld in de vorm van een regionale flexpool. Inzetbaar op zowel op projectniveau als regio-niveau. 

  • Opdrachten uitzetten voor onderzoek en beleidsontwikkeling rondom woningbouw, zoals bijvoorbeeld rond aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden. 

Fysieke realisatie van de bouw, inclusief grondbeleid, valt niet onder deze regeling. De regeling kan ook niet ingezet worden om onrendabele toppen te dekken. 

6.2.2. Acties
6.2.3. Monitoring
  • Uitputting middelen.

  • Uitvoering van de concrete maatregelen uit de uitvoeringsagenda. 

6.2.4. Financiën
Tabel 7. Financiën regionale samenwerking. 
 
 

2027

2028

2029

2030

Versterken realisatiekracht regio’s

S

 € 1.499.591

€ 1.525.000

€ 1.575.00

€ 1.600.000

Uitvoering Woondeals

S

€ 1.828.034

€ 1.875.000

€ 1.920.000

€ 1.970.000

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

6.3. Beleidsontwikkeling, onderzoek en strategie

Dit programma moet regelmatig aangepast worden aan de actualiteit én aan toekomstige ontwikkelingen. Daarom onderzoeken we te allen tijde de behoefte voor nieuw beleid en werken dat uit als dat nodig blijkt. Het tactisch doel ‘randvoorwaarden voor woningbouw’ wordt primair met deze maatregel verder uitgewerkt, maar uiteindelijk dient deze maatregel de ontwikkeling van het gehele programma, dus alle tactische doelen daarin. 

6.3.1. Strategische agenda randvoorwaarden

Via onderzoek samen met gemeenten en regio’s maken we duidelijk wat de externe belemmeringen voor woningbouw zijn. Om inzichtelijk te maken wie waarvoor aan de lat staat en om oplossingsrichtingen te concretiseren stellen we een strategische agenda randvoorwaarden op. Aan de hand van het onderzoek en de agenda voeren we het gesprek met gemeenten en het Rijk over de randvoorwaarden en werken we aan nieuw provinciaal beleid en nieuwe maatregelen. Die nieuwe maatregelen kunnen dan vervolgens bij herijking van dit programma of in andere provinciale programma’s worden toegevoegd. Het IVG is een voorbeeld van een maatregel die op deze wijze is ontwikkeld. 

6.3.2. Langetermijn strategie woningbouw

Wij werken een langetermijn strategie uit waarin de woningbouwopgave wordt gespecificeerd in het licht van toekomstige demografische ontwikkelingen, ruimtelijke kwaliteit, klimaatverandering en leefbaarheid. Dit doen we samen met onze partners. Om tot deze strategie te komen, onderzoeken we in hoeverre de woningvoorraad, inclusief de nu bekende woningbouwplannen, op termijn nog voldoende voldoet aan de behoeften van Gelderlanders. Voor welke groepen inwoners wordt het tekort aan voor hen geschikte woningen het grootst in de toekomst bij ongewijzigd beleid? Moet er bijvoorbeeld een ombuiging komen naar meer kleinere woningen voor een- en tweepersoonshuishoudens ten opzichte van gezinswoningen? Aan wat voor woonomgevingen wordt het tekort het grootste in de toekomst? Wat betekent ‘water en bodem als basis’ voor de woningbouwprogrammering?

6.3.3. Beleidsontwikkeling en onderzoek

Regelmatig maken nieuwe provinciale taken of ontwikkelingen op het gebied van wonen nieuw beleid of nieuwe maatregelen noodzakelijk. De provincie werkt die dan uit voor opname in dit programma, andere provinciale programma’s, de Omgevingsvisie of de Omgevingsverordening. Veelal doet de provincie dat samen met partners. Beleidsontwikkeling en het daarvoor benodigde onderzoek is een doorlopend proces.

Zo doen we onderzoek naar de stand van zaken van voorzieningen in kleine kernen. In 2027 organiseren we pilot projecten om te onderzoeken of bestaande provinciale instrumenten ook echt bruikbaar zijn en kunnen worden ingezet om dit voorzieningenniveau op peil te houden. Instrumenten uit de programma’s voor leefbaarheid, wonen, bereikbaarheid agrifood, sport, erfgoed en cultuur en energietransitie worden beoordeeld. Op basis van die pilots kan besloten worden of maatregelen aangepast moeten worden en of er nieuwe maatregelen gewenst zijn. 

In 2027 voorzien we behoefte aan onderzoeken en samenwerkingsprojecten gericht op beleidsontwikkeling en monitoring voor aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden vanwege nieuwe wettelijke taken. Beleidsontwikkeling en onderzoek naar oplossingen voor netcongestie, in samenwerking met regionale partners, andere provincies en het Rijk blijft voorlopig noodzakelijk. Denk daarbij aan netbewuste woningbouw en mogelijk zelfs non-firm aansluitingen. Ook worden sommige proceskosten, zoals taxaties, voor de maatregel grondbeleid, gefinancierd uit de post vanwege de beperkte omvang daarvan. 

6.3.4. Monitoring
  • ●

    Uitputting middelen

6.3.5. Financiën
Tabel 8. Financiën Beleidsontwikkeling, onderzoek en strategie. 
 
 

2027

2028

2029

2030

Onderzoek, coördinatie, regie

S

€ 974.953

€ 1.000.000

€ 1.025.000 

€ 1.050.000

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

7. Gelders Actieplan Wonen

In maart 2020 is het eerste Actieplan Wonen van de provincie Gelderland vastgesteld, na overleg met gemeenten, woningcorporaties en marktpartijen. Na vaststelling van dit volkshuisvestingsprogramma wordt gestart met het uitwerken van de derde versie van dit actieplan, ter uitvoering van dit programma.

In principe worden alle stimulerende maatregelen uit dit volkshuisvestingsprogramma geoperationaliseerd in het Gelderse Actieplan wonen 3. Dat zijn maatregelen gericht op menskracht, kennis, geld, grond en samenwerking waarmee we de realisatie van onze tactische doelen dichterbij brengen. Uitzondering daarop is de Investeringsregeling Verstedelijking Gelderland, die wordt separaat uitgevoerd. 

Stimulerende maatregelen worden in het Actieplan geoperationaliseerd in acties. Die acties worden uitgevoerd, geëvalueerd en voort- of stopgezet of bijgesteld. Dat we kiezen voor deze wendbare aanpak, heeft tot gevolg dat we kunnen inspelen op de situatie op de markt en op de politiek. Het Actieplan moet gezien worden als een ambtelijke uitwerking van de tactische doelen, maatregelen en financiële kaders uit dit programma in operationele doelen voor de uitvoering.

7.1. Capaciteit en kennis gemeenten versterken

Om woningbouwprojecten versneld tot uitvoering te brengen helpt de provincie gemeenten met kennis en kunde om knelpunten op te lossen en personeel te trainen. Deze maatregel is zo breed inzetbaar dat deze alle tactische doelen in dit programma dient. 

7.1.1. Inhoudelijke toelichting

Veel gemeenten kampen met een tekort aan kennis en capaciteit. Uit onderzoek blijkt dat er in Gelderland circa 700 voltijdsbanen zijn voor de realisatie van woningbouw en dat er aanvullend 200 extra banen nodig zijn. Ook mist in veel gemeenten de benodigde expertise: van ervaren projectleiders tot specialisten op het vlak van verkeer, planeconomie, energie, flora- en faunawetgeving of planologie.

Het versnellingsteam wonen wordt ingezet op de hele keten van planvorming tot uitvoering. Dit door inhuur van expertise en capaciteit, die wordt uitgeleend aan gemeenten. Voorbeelden zijn het helpen met opstellen van een stedenbouwkundig plan, invullen van randvoorwaarden en verdeelafspraken urgent woningzoekenden. Alleen gemeenten kunnen een beroep doen op het versnellingsteam, ook in regioverband. Door de breedte van deze maatregel is er ruimte om snel en effectief in te springen op actuele problemen. Het versnellingsteam kan ook doorverwijzen naar andere provinciale expertteams, zoals over warmtenetten en water en bodem.

De provincie ondersteunt gemeenten daarnaast bij het vergroten van de instroom van nieuwe medewerkers. Dat doen we bij werven, selecteren en trainen. 

7.1.2. Acties
  • De provincie helpt gemeenten door experts aan hen uit te lenen, wanneer er sprake is van knelpunten bij woningbouwontwikkelingen.

  • De provincie helpt gemeenten door projecten op te zetten gericht op werving en scholing van gemeenteambtenaren. 

  • De provincie helpt gemeenten bij het realiseren van meer woningen in het middensegment (koop en huur). 

7.1.3. Monitoring
  • Het aantal woningen waarbij de provincie heeft geholpen om de realisatie te versnellen.

  • Het aantal gemeentelijke medewerkers die instromen via een van de provinciale trajecten. 

  • Uitputting middelen.

7.1.4. Financiën
Tabel 9. Financiën capaciteit en kennis gemeenten versterken.
 
 

2027

2028

2029

2030

Versnellingsteam

I

€ 3.500.000 

€ 800.000 

€ 0 

€ 0 

Woonacademie

I

€ 500.000

€ 0

€ 0

€ 0

Traineeship

I

€ *

€ 0

€ 0

€ 0

Middenhuur

I

€ 125.000

€ 375.000 

€ 0

€ 0

Betaalbare koop

I

€ 125.000

€ 375.000 

€ 0

€ 0

Aandachtsgroepen

I

€ 150.000

€ 0 

€ 0

€ 0

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

*Traineeship wordt gefinancierd tot en met 2027 uit een lopende beschikking in 2023.

7.2. Actief grondbeleid voor woningbouw

De provincie koopt grond in om woningbouw te versnellen bij gemeenten die daarvoor de financiële middelen niet hebben. Deze maatregel is gericht op nieuwbouw van woningen en dient daarmee de tactische doelen 1 en 3. 

7.2.1. Inhoudelijke toelichting

Bij actief grondbeleid kopen overheden zelf grond aan om doelen te realiseren, in dit geval woningbouw. Concreet koopt de provincie grond aan voor gemeenten met onvoldoende financiële middelen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als al diverse grondaankopen zijn gedaan of vanwege de financiële ratio’s van de begroting van gemeenten. Aan de inzet verbinden we in ieder geval de volgende voorwaarden:

  • Alleen bij gemeenten die zelf provinciale betrokkenheid via actief grondbeleid wensen.

  • Alleen bij gemeenten voor wie steun noodzakelijk is, bijvoorbeeld vanwege financiële noodzaak. 

  • Alleen projecten met een substantieel aantal betaalbare woningen en sociale huurwoningen.

7.2.2. Acties
  • ●

    Kopen van grond door de provincie ten behoeve van woningbouw die altijd weer terugverkocht wordt aan de gemeente. We bouwen niet zelf woningen.

7.2.3. Monitoring
  • ●

    Het aantal ondersteunde projecten per jaar. 

7.2.4. Financiën

Voor deze maatregelen wordt gebruik gemaakt van het budget Anticiperende Grondaankopen waardoor er in dit programma geen middelen voor zichtbaar zijn. In deze balanspost is geen budget specifiek voor deze maatregel gereserveerd. Vanuit dit programma worden enkele proceskosten, zoals taxaties, gefinancierd uit de post beleidsontwikkeling, onderzoek en strategie (paragraaf 6.3). 

7.3. Beter Benutten Bestaande Gebouwen

Deze maatregel is bedoeld om meer woningen te realiseren, gebruik makend van bestaande gebouwen. Beter Benutten Bestaande Gebouwen (BBBG) draagt bij aan het realiseren van de tactische doelen voor voldoende woningen en toekomstbestendige woonwijken. In de praktijk worden er ook veel betaalbare woningen gerealiseerd, maar het is geen doel op zich binnen deze maatregel.

7.3.1. Inhoudelijke toelichting

BBBG richt zich op het creëren van meer woonruimte door woningen te delen en te splitsen, op te toppen en aan te bouwen en doorstroming te stimuleren. De aanpak bestaat uit verschillende activiteiten die bijdragen aan het efficiënter gebruik maken van de (over)ruimte in bestaande gebouwen, snel woonruimte creëren en voor meer bewoners woonruimte realiseren die past bij hun leefsituatie. Activiteiten zijn onder andere gericht op:

  • het bijdragen aan pilots en innovaties gericht op versnelling en schaalvergroting (bijvoorbeeld de hoekwoningaanpak of woningdelen in corporatiewoningen);

  • het bij elkaar brengen van netwerkpartners (bijvoorbeeld kennis- en intervisiebijeenkomsten) en stimuleren van samenwerking (bijvoorbeeld optop-duo’s tussen gemeenten en corporaties);

  • het bieden van specialistische ondersteuning, vooral aan gemeenten, voor het opstellen van beleid of een uitvoeringsaanpak; en

  • het financieel ondersteunen door bij te dragen aan het onderzoeken van de haalbaarheid en de daadwerkelijke realisatie van extra woonruimte.

De focus van de provinciale hulp ligt op gemeenten en corporaties als het gaat om kennisontwikkeling en -deling en personele inzet. Van de financiële regeling Beter Benutten kunnen naast gemeenten en corporaties ook commerciële en particuliere vastgoedeigenaren gebruik maken.

7.3.2. Acties
  • De kern van deze maatregel is kennisontwikkeling, kennisdeling en advisering aan gemeenten, corporaties, verenigingen van eigenaren en andere vastgoedeigenaren.

  • Financiële ondersteuning aan gemeenten, corporaties en commerciële en particuliere woningeigenaren via proces- en realisatiesubsidies.

  • Personele ondersteuning van gemeenten en corporaties met ingehuurde specialistische experts.

7.3.3. Monitoring
  • Aantal woningen waar BBBG via een van de acties actief bij betrokken is geweest.

  • Aantal toegekende subsidies voor a) haalbaarheidsonderzoek en b) realisatie.

  • Uitputting middelen.

7.3.4. Financiën
Tabel 10. Financiën Beter Benutten Bestaande Gebouwen. 
 
 

2027

2028

2029

2030

Beter Benutten Bestaande Voorraad

I

€ 3.2000.000

€ 1.000.000

€ 0 

€ 0

Optoppen 

I

€ 475.000 

€ 0

€ 0

€ 0

Doorstroming stimuleren

I

€ 1.500.000

€ 0

€ 0

€ 0

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

7.4. SteenGoed Benutten

De focus bij SteenGoed Benutten ligt op het tegengaan van (dreigende) leegstand door middel van functieverandering, met als doel gebieden beter te laten functioneren. Daarbij stimuleert de provincie behoud van zo veel mogelijk van het bestaande gebouw en gebruik van circulaire materialen. SteenGoed Benutten draagt daardoor bij aan het realiseren van de tactische doelen voor voldoende woningen en toekomstbestendige woonwijken. In de praktijk worden er ook vrij veel betaalbare en sociale woningen gerealiseerd, maar het is geen doel op zich binnen deze maatregel.

7.4.1. Inhoudelijke toelichting

SteenGoed Benutten is een aanpak waarin de provinciale thema’s wonen, economie, erfgoed en leefbaarheid samenwerken. SteenGoed Benutten benadert opgaven integraal. Naast transformatie naar woningen richt de maatregel zich ook op het toekomstbestendig maken van centrumgebieden. Transformaties naar werken en maatschappelijke functies zoals multifunctionele accommodaties en buurthuizen, worden ook geholpen door SteenGoed Benutten. De voorwaarden om provinciale hulp via SteenGoed Benutten te krijgen zijn:

  • Er is sprake van een concreet projectgerichte aanpak van een gebouw of meerdere gebouwen in een gebied. Ook projecten zonder woningen komen in aanmerking. In de praktijk zijn projecten met woningen in de meerderheid. 

  •  Er is sprake van (dreigende) leegstand in combinatie met de noodzaak van functieverandering. 

  • Om in aanmerking te komen voor financiële ondersteuning bij de realisatie van projecten moet er een aantoonbaar financieel tekort zijn op de exploitatie. 

  • Gebouwen blijven behouden tenzij kan worden onderbouwd dat sloop noodzakelijk is, want Steengoed Benutten gaat uit van ‘niet slopen tenzij…’.

  • Alleen projecten in de bebouwde kom.

We gaan samen met partners onderzoeken of er nut en noodzaak is om (delen van) de regelingen open te stellen voor projecten buiten de bebouwde kom. Ook gaan we verkennen of een actualisatie van de subsidieregeling voor centrumgebieden wenselijk of noodzakelijk is. 

7.4.2. Acties
  • Advisering en subsidieverlening zijn de kern van deze maatregel; zowel voor proces als realisatie. De subsidies zijn gericht op concrete projecten. 

  • Met eigen provinciaal personeel wordt subsidiebegeleiding georganiseerd. 

  • Als laatste wordt er ook kennisontwikkeling en kennisdeling toegepast.

7.4.3. Monitoring
  • Aantallen woningen waar SteenGoed Benutten in de realisatie aan heeft bijgedragen.

  • Aantal subsidies voor a) proces en b) realisatie.

  • Het aantal adviesgesprekken.

  • Uitputting middelen.

7.4.4. Financiën
Tabel 11. Financiën SteenGoed Benutten.Tabel 11. Financiën SteenGoed Benutten.
 
 

2027

2028

2029

2030

Regeling realiseren

I

€ 4.250.000 

€ 3.250.000

€ 0

€ 0

Regeling proces-ondersteuning

I

€ 525.000

€ 100.000

€ 0

€ 0

Ontwikkeling- & herstructurerings-maatschappij GLD

I

€ 175.000

€ 175.000 

€ 0

€ 0

Herstel stadsbrand Arnhem

I

€ 750.000

€ 0 

€ 0

€ 0

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

7.5. Vernieuwing stimuleren

Innovatie is nodig om onze woningbouwopgave te kunnen realiseren en de provincie helpt erbij om die te ontwikkelen en stimuleren. Met deze maatregel helpt de provincie om meer, sneller, betaalbaarder en duurzamer woningen te realiseren waardoor deze bijdraagt aan de tactische doelen 1, 3 en 9 uit dit programma. 

7.5.1. Inhoudelijke toelichting

De druk op de woningmarkt is groot en het aanbod sluit niet altijd aan bij wat mensen zoeken. Er is bijvoorbeeld een groeiende behoefte aan collectieve woonvormen, mede als antwoord op vergrijzing, mantelzorg en vereenzaming. Daarom nemen mensen steeds vaker het initiatief om samen woningen in een fijne omgeving realiseren. De provincie helpt deze initiatieven in de koop- en huursector en in zowel nieuwbouw als in bestaande gebouwen met een processubsidie om de haalbaarheid te onderzoeken. 

Uitdagingen zoals veranderende omstandigheden, personeelstekorten en prijsstijgingen, maar ook kansen voor versnelling en efficiencywinst vragen om flexibiliteit en innovatie in de bouw. De provincie stimuleert conceptueel, circulair, fabrieksmatig en industrieel bouwen. De provincie ziet graag het aandeel nieuwbouwwoningen dat (in modules) uit de fabriek komt elk jaar verder stijgen. Dit omdat daar tijdwinst mee te behalen is én het makkelijker is om circulaire materialen te gebruiken.

Bouw- en planningsprocessen en procedures voor woningbouwprojecten kunnen erg lang duren en daarin ziet de provincie een kans voor versnelling. Samen met partners werkt de provincie aan het uitwerken en implementeren van innovaties die procedures verkorten zoals typegoedkeuring, parallel plannen, uitnodigingsplanologie en bouwstromen (waarbij meerdere gemeenten en/of corporaties samen een uitvraag doen).

7.5.2. Acties
  • Het stimuleren van collectief bouwen en wonen met kennisdeling aan meerdere partijen en subsidies aan (groepen van) particuliere initiatiefnemers.

  • Het sneller, betaalbaarder en duurzamer bouwen van woningen met innovatieve, vernieuwende technieken door het creëren en verspreiden van kennis samen met onderwijs en de bouwsector. 

  • Het stroomlijnen van bouw- en planningsprocessen door het beschikbaar stellen van capaciteit en kennis. 

7.5.3. Monitoring
  • Aantallen gesubsidieerde collectieve wooninitiatieven.

  • Het percentuele aandeel nieuwbouwwoningen dat uit een fabriek komt (industrieel of fabrieksmatig).

  • Het aantal woningbouwprojecten waarbij meerdere gemeenten en/of corporaties samen een uitvraag doen (bouwstromen).

  • Het aantal gemeenten dat uitnodigingsplanologie toepast. 

  • Uitputting middelen.

7.5.4. Financiën
Tabel 12. Financiën vernieuwing stimuleren.
 
 

2027

2028

2029

2030

Collectieve Woon-initiatieven

I

€ 162.500 

€ 0 

€ 0

€ 0

Conceptueel, industrieel bouwen en parallel plannen

I

€ 320.000 

€ 960.000

€ 0

€ 0

Kenniscentrum industriële bouw 

I

€ 750.000

€ 666.000 

€ 0

€ 0

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

7.6. Toekomstbestendige woonwijken

De focus van deze maatregel ligt op het ondersteunen van gemeenten en corporaties bij het in de praktijk realiseren van toekomstbestendige woonwijken. Deze maatregel voorziet daarmee vooral in de uitvoering van tactisch doel 9; toekomstbestendige woonwijken.  

7.6.1. Inhoudelijke toelichting

De provincie Gelderland wil toekomstbestendig bouwen versnellen en opschalen, door gemeenten en woningcorporaties te stimuleren en te ondersteunen. Dit doet zij door kennisdeling (op basis van een behoefte inventarisatie) en samenwerking te bevorderen. Daarnaast bevordert de provincie een gelijk speelveld door te sturen op gemeentelijke visies op toekomstbestendig wonen die gebaseerd zijn op de Gelderse handreiking voor Toekomstbestendig bouwen in Gelderland. 

De focus wordt verbreed van nieuwbouw woonwijken naar gebiedsontwikkeling. Dat betekent dat ook transformatie van bestaande gebouwen en verbetering van bestaande woonwijken met deze maatregel worden aangepakt. Waar mogelijk wordt de integraal samengewerkt met andere provinciale programma’s, zoals die voor werklocaties. 

7.6.2. Acties
  • De provincie draagt er zorg voor dat de handreiking voor Toekomstbestendig bouwen in Gelderland actueel gehouden wordt, actief verspreid wordt en makkelijk te vinden is. 

  • De provincie maakt en onderhoudt een website als kennisplatform met als doelgroep in ieder geval corporaties en gemeenten. 

  • Om toekomstbestendig bouwen te bevorderen richt de provincie een stimuleringsregeling in. Dat kan gaan om subsidies en/of personele capaciteit. Deze regeling is gericht op concrete projecten en op het opstellen van gemeentelijke visies.

  • Om kennisdeling en samenwerking te bevorderen organiseert de provincie kennissessies. 

7.6.3. Monitoring
  • Website bezoek.

  • Uitputting middelen regeling.

  • Tevredenheid doelgroepen met provinciale inzet.

7.6.4. Financiën
Tabel 13. Financiën toekomstbestendige woonwijken.
 
 

2027

2028

2029

2030

Toekomstbestendige Gebouwde omgeving

S

€ 609.344

€ 625.000 

€ 640.000

€ 656.000

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen. 

Een deel van deze middelen worden uitgegeven via de regeling voor ondersteuning van regio’s en gemeenten via ‘versterken regionale samenwerking’ (paragraaf 6.2). 

8. Investeringsagenda Verstedelijking Gelderland

De Investeringsagenda Verstedelijking Gelderland draagt primair bij aan het realiseren van de tactische doelen 1, 3, 5 en 9; de generieke woningbouwopgave, de betaalbare woningen, het helpen oplossen van beperkende randvoorwaarden en toekomstbestendige woningbouw.

De provincie wil bijdragen aan het realiseren van tenminste 12.500 woningen in balans met economie, leefbaarheid, bereikbaarheid, recreatie, beschikbare netcapaciteit en de leefomgeving. Om deze opgave concreet vorm te geven werken we met de Investeringsagenda Verstedelijking in Gelderland (IVG). Het IVG biedt een samenhangend kader waarin afspraken over grootschalige woningbouw, investeringen en noodzakelijke randvoorwaarden samenkomen. De agenda richt zich op locaties waar substantiële aantallen woningen ontwikkeld worden en waar een integrale inzet nodig is om woningbouw daadwerkelijk mogelijk te maken. Daarbij gaat het niet alleen om bouwen, maar juist om het realiseren van voorzieningen, infrastructuur, groenstructuren en andere fysieke ingrepen die nodig zijn om nieuwe woongebieden duurzaam en leefbaar te laten functioneren.

In het IVG benaderen we verstedelijkingslocaties integraal en werken we sector overstijgend samen via gebiedsgericht werken. Dit zowel binnen als buiten de provinciale organisatie. In de praktijk betekent dit dat de regioteams van de provincie een coördinerende rol krijgen bij het in kaart brengen van de verstedelijkingsopgaven en de noodzakelijke maatregelen. 

Alleen locaties die in de Gelderse Omgevingsvisie zijn aangewezen als Gelderse Grootschalige Woningbouwlocaties komen in aanmerking voor het IVG. De nationale en regionale grootschalige woningbouwlocaties uit de Nota Ruimte vallen daar ook onder. 

Voor de eerste tranche van de investeringsagenda zijn tot en met 2027 middelen beschikbaar. De provincie is voornemens om een tweede tranche uit te werken. De uitvoering van de ruimtelijke maatregelen uit de eerste tranche loopt door tot en met 2030.

8.1. Inhoud IVG

De agenda bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen:

  • 1.

    De grootschalige woningbouwlocaties in Gelderland; 

  • 2.

    De noodzakelijk fysieke maatregelen die in de toekomst nog nodig zijn om deze woningbouwontwikkelingen te realiseren; 

  • 3.

    De verdeling van de beschikbare middelen over de grootschalige woningbouwlocaties; 

  • 4.

    De subsidiabele maatregelen die met deze middelen (mede) worden gefinancierd.

8.2. Bestedingskader tweede tranche IVG

De beschikbare middelen mogen aan maatregelen worden besteed die bijdragen aan de volgende thema‘s:

  • Bereikbaarheid: ontsluiting en (geclusterd) parkeren van woon- en werklocaties.

  • Wonen en werken: combineren van wonen en werken of compenserende ruimte voor bedrijvigheid.

  • Leefbaarheid: versterken van de sociale cohesie van verstedelijkingslocaties en de leefbaarheid van (nieuwe) wijken.

  • Openbare ruimte: versterken van groen en/of blauwe zones en stedelijk uitloopgebieden.

  • Toekomstbestendig bouwen: netbewust en waterbewust bouwen.

  • Natuur: beschermen en versterken van natuur en soorten.

  • Hinder: wegnemen van hindergevende activiteiten.

8.3. Procedure tweede tranche IVG

De volgende procedure wordt doorlopen om een tweede tranche van het IVG voor te bereiden voor de coalitieperiode 2027-2031. 

  • 1.

    Het college van Gedeputeerde Staten heeft de IVG locaties vastgesteld.

  • 2.

    In overleg met de betreffende gemeenten stelt Gedeputeerde Staten een beeld vast van de verstedelijkingsopgave, inclusief een lijst met noodzakelijke maatregelen. 

  • 3.

    Gedeputeerde Staten doen een voorstel voor middelen en Provinciale Staten besluiten daarover.

  • 4.

    Gedeputeerde Staten verdelen de middelen over de locaties.

  • 5.

    In overleg met de betreffende gemeenten stelt Gedeputeerde Staten een nieuwe investeringsagenda vast, inclusief een lijst met subsidiabele maatregelen per locatie.

8.4. Monitoring

Monitoring vindt tweeledig plaats:

  • 1.

    Via subsidie-verantwoording: Reguliere controle en verantwoording van ingediende maatregelen en de uitvoering daarvan.

  • 2.

    Via projectleider IVG: Via monitoringgesprekken en oplever-werkbezoeken van gesubsidieerde maatregelen. Daarnaast vinden er binnen de agenda IVG reguliere afstemmingsoverleggen plaats met de IVG-locaties (en gemeenten).

Monitoring richt zich op termijnen waarop oplevering gepland zijn inhoudelijke bezoeken aan de specifieke ruimtelijke maatregelen. Rapportage vindt jaarlijks plaats via de reguliere bestuursmonitor.

8.5. Financiën
Tabel 14. Financiën IVG. 
 
 

2027

2028

2029

2030

IVG

I

€ 25.000.000

€ 0

€ 0

€ 0

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen.

Projectuitvoering duurt tot 3 jaar na beschikking. 

9. Woningmarktregio’s

9.1. Vaststellen woningmarktregio’s

De provincie stelt de woningmarktregio’s vast in bijlage 2 van dit programma na overleg met betrokken gemeenten en woningbouwcorporaties. Indien er sprake is van provinciegrensoverschrijdende regio’s is daarbij instemming van de provincie waar niet-Gelderse gemeenten in liggen noodzakelijk. Dit is een wettelijke taak van de provincie. 

9.2. Adviestaak huisvestingsverordening

Wanneer Gedeputeerde Staten van een college van B&W het verzoek krijgen om een advies te verstrekken op het ontwerp van de gemeentelijke huisvestingsverordening streeft de provincie er naar om dat advies binnen 6 weken te verstrekken. De provincie beoordeelt de gemeentelijke huisvestingsverordening als volgt:

  • De huisvestingsverordening moet regionaal zijn afgestemd.

  • De huisvestingsverordening moet passen binnen de regionale afspraken, waaronder de regionale afspraken over de verdeling van aandachtsgroepen.

  •   De huisvestingsverordening moet een urgentieregeling bevatten, die betrekking heeft op alle wettelijke urgent woningzoekenden en een evenwichtige verdeling van urgent woningzoekenden bevat, passend bij de regionale verdeelafspraken. 

  • De provincie beoordeelt wat de gevolgen van de huisvestingsverordening zijn op de regionale woningmarkt. Daarbij wordt er specifiek naar gekeken of er tekorten voor bepaalde woningtypen bestaan of kunnen ontstaan die gevolgen hebben voor de regionale woningbouwopgave. Op basis daarvan adviseert de provincie of dat vraagt om aanpassingen aan de woningbouwprogrammering.

  • De provincie neemt in al deze adviezen en beoordelingen mee wat het effect is op de werking van de woningmarkt van de bepalingen ten aanzien van voorrang bij economische of maatschappelijke binding.

9.3. Ondersteunen gemeenten en andere partners bij huisvesting van aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden
9.3.1. Inhoudelijke toelichting

De provincie werkt samen met gemeenten en corporaties aan het uitvoeren van de (nieuwe) wettelijke taken uit de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) en ondersteunt deze partners bij de huisvesting van de aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden.  

9.3.2. Acties

Onderstaande acties zijn gericht op ouderen, overige wettelijke aandachtsgroepen, urgent woningzoekenden en statushouders. 

  • Subsidies aan concrete projecten gericht op zelfstandig wonen en gemeenschapszin.

  • De provincie helpt gemeenten en corporaties door experts aan hen uit te lenen, bij het uitvoeren van (nieuwe) taken uit de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv).

  • Het creëren en verspreiden van kennis over de behoeften van de bovenstaande doelgroepen gericht op gemeenten, corporaties en zorgorganisaties en het verbeteren van de samenwerking bij het verlenen van hulp bij de zorg- en woonvraag. 

  • Onderzoek verrichten naar de woonbehoefte- en locaties op regionaal en provinciaal niveau ten behoeve van gemeentelijk en provinciaal beleid.  

Het ondersteunen van regio-organisaties bij aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden valt onder versterken regionale samenwerking (paragraaf 6.2).

9.3.3. Monitoring
  • Oplevering woonbehoefte studie. 

  • Uitputting middelen.

9.3.4. Financiën
Tabel 15. Financiën ondersteunen gemeenten en andere partners bij aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden.
 
 

2027

2028

2029

2030

Aandachtsgroepen

I

€ 150.000

€ 150.000 

€ 0

€ 0

Woonzorgvisies

S

€ 328.443

€ 336.000

€ 345.000

€ 353.000

Zie leeswijzer voor toelichting op financiële tabellen.

Bijlage 1 Begrippen

Aandachtsgroepen

Aandachtsgroepen als bedoeld in artikel 4.33, Besluit bouwwerken leefomgeving.

Betaalbare koopwoning

Betaalbare koopwoning als bedoeld in artikel 4.32, onder b, Besluit bouwwerken leefomgeving.

Betaalbare woning

Een sociale huurwoning, middenhuurwoning of betaalbare koopwoning.

Bruto plancapaciteit

Op grond van artikel 4.35, derde lid, Besluit bouwwerken leefomgeving.

De som van (1) de harde plancapaciteit en (2) zachte plancapaciteit.

Geclusterde woning

Op grond van het ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting. Nota van toelichting, p. 28.

Bij geclusterde woonvormen is sprake van een clustering van zelfstandige nultredenwoningen, die zijn ingericht op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel. Het uitgangspunt is een minimale clustering van 12 zelfstandige woningen en er moet een ontmoetingsruimte inpandig aanwezig zijn of op loopafstand voor ouderen (bijvoorbeeld ca. 100 meter).

Gerealiseerde woning

Alle zelfstandige woningen of wooneenheden die in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) de volgende status hebben: verblijfsobject met woonfunctie (status 'in gebruik'), 'in gebruik (niet ingemeten) of 'verbouwing verblijfsobject'. Het gaat daarbij om de volgende categorieën: nieuwbouw, woningen door transformatie, woningsplitsing, tijdelijke woningen, zelfstandige wooneenheden voor studenten en mantelzorgwoningen. 

Harde plancapaciteit

Op grond van artikel 4.35, derde lid, Besluit bouwwerken leefomgeving.

Het totale aantal te realiseren woningen die zijn mogelijk gemaakt in een vastgesteld omgevingsplan, een vastgesteld projectbesluit of een verleende omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

Instructieregel

Een instructieregel is een algemene regel waarmee het Rijk of een provincie aan een ander bestuursorgaan aangeeft hoe dat orgaan een taak of bevoegdheid moet uitoefenen. Instructieregels gaan over de wijze van uitoefening van een taak of over de inhoud of motivering van een instrument uit de Omgevingswet. Instructieregels van het Rijk staan in het Besluit kwaliteit leefomgeving. Instructieregels van de provincie in de Omgevingsverordening.

Middenhuurwoning

Huurwoningen als bedoeld in artikel 4.32, onder b, Besluit bouwwerken leefomgeving. De maximale huurprijs van huurwoningen in het middensegment heet ook wel de liberalisatiegrens. Gelijk aan de maximale huurprijsgrens bij 186 punten. De bovengrens van het middensegment (liberalisatiegrens) is in 2026 € 1.228,07 per maand.

Middensegment

Woningen bestaande uit middenhuur of betaalbare koop.

Netto plancapaciteit

De som van (1) de harde plancapaciteit en (2) zachte plancapaciteit (3) min de voorgenomen onttrekkingen aan de woningvoorraad.

Nultredenwoning

Op grond van het ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting. Nota van toelichting, p. 28.

Nultredenwoningen zijn zelfstandige woningen die intern en extern toegankelijk zijn zonder traplopen. Dat houdt in dat de woning en de belangrijkste gebruiksruimtes (keuken, badkamer, toilet en slaapkamer) zonder trappen bereikbaar zijn.

Planregistratie

Planregistratie wonen Gelderland. Jaarlijkse uitvraag aan gemeenten waarin onder andere wordt gerapporteerd over de te realiseren woningen (plancapaciteit) en de aantallen gebouwde en gerealiseerde woningen naar betaalbaarheid.

Regio-organisatie

Een organisatievorm van samenwerkende gemeenten binnen een woningbouwregio. Bijvoorbeeld op grond van een gemeenschappelijke regeling of dienstverleningsovereenkomst.

Regioteam

Team binnen de provincie Gelderland dat zich bezighoudt met ruimtelijke ontwikkelingen binnen een Gelderse regio.

Sociale huurwoning

Sociale huurwoning als bedoeld in artikel 4.32, onder a, Besluit bouwwerken leefomgeving.

Urgent woningzoekenden

Urgent woningzoekenden als bedoeld in artikel 10, Regeling voorwaarden betreffende urgent woningzoekenden.

Woningbouwopgave(n)

De in dit programma opgenomen woningbouwopgaven per gemeente. Het bruto totaal aan woningen, inclusief aantallen sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen.

Woningbouwregio

Een groep gemeenten binnen een of meerdere provincies waarbinnen de woonbehoefte wordt verdeeld en wordt gekomen tot regionale en gemeentelijke woningbouwopgaven.

Woningmarktregio

Een groep gemeenten binnen een of meerdere provincies waarbinnen afspraken worden gemaakt over de verdeling van urgent woningzoekenden en deze afspraak wordt vastgelegd in een regionaal afgestemde huisvestingsverordening.

Woningrealisatieopgave(n)

De in dit programma opgenomen realisatieopgaven per gemeente. Het bruto aantal te realiseren nultredenwoningen, geclusterde woningen, zorggeschikte woningen, woonwagenstandplaatsen en studentenwoningen. Deze woningen kunnen naast nieuwbouw ook worden gerealiseerd door middel van aanpassingen aan bestaande woningen. 

Woningtekort

Het tekort aan woningen om mensen te huisvesten. De vraag naar woningen verminderd met het aantal beschikbare woningen. Kan ook als percentage van de bestaande voorraad (de beschikbare woningen) worden uitgedrukt.

Woondeal

Afspraken over de te bouwen en realiseren aantallen woningen over een bepaalde periode. Kunnen tevens andere afspraken bevatten. Hierbij zijn in ieder geval gemeenten, provincie(s) en het Rijk een ondertekenende partij.

Zachte plancapaciteit

Op grond van artikel 4.35, derde lid, Besluit bouwwerken leefomgeving.

Het totale aantal te realiseren woningen waarvoor (1) een locatie op het oog is en (1a) waarvan kennis is gegeven van een voornemen om een omgevingsplan vast te stellen of (1b) waarvan is voorzien in een Omgevingsvisie, een programma of een ander openbaargemaakt document van een bestuursorgaan.

Zelfstandige woning

Een woning met een eigen toegang en een eigen keuken, toilet en douche/bad. Zoals een eengezinswoning, appartement of portiekwoning. Een woning of etage met eigen keuken, douche en toilet die uitkomt op een gemeenschappelijke gang of hal is ook een zelfstandige woonruimte.

Zorggeschikte woning

Op grond van het ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting. Nota van toelichting, p. 28.

Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige woningen, die onderdeel uitmaken van geclusterde woonvormen, die voor rolstoelgebruikers toegankelijk en doorgankelijk zijn en die geschikt zijn voor het verlenen van zorg. Voor deze woningen geldt dat de woon- en eetruimte, het toilet, de badkamer en de slaapkamer rolstoelgeschikt moeten zijn.

Bijlage 3 Bijlagen bij Gelders programma Wonen

Bijlage 1: Woningbouwregio’s

In de Gelderse Omgevingsverordening zijn de woningbouwregio’s vastgesteld en worden de Gelderse gemeenten in deze regio’s ingedeeld. 

Voor de volledigheid zijn ook gemeenten buiten de provincie Gelderland weergegeven wanneer zij onderdeel zijn van de woningbouwregio’s. Dit is geen onderdeel van de Gelderse besluitvorming. Toedeling van gemeenten naar regio’s is de bevoegdheid van de provincie waar die gemeenten in liggen.  

Woningbouwregio

Gemeente

Provincie

Achterhoek

Aalten

Gelderland

Achterhoek

Berkelland

Gelderland

Achterhoek

Bronckhorst

Gelderland

Achterhoek

Doetinchem

Gelderland

Achterhoek

Montferland

Gelderland

Achterhoek

Oost Gelre

Gelderland

Achterhoek

Oude IJsselstreek

Gelderland

Achterhoek

Winterswijk

Gelderland

Foodvalley

Nijkerk

Gelderland

Foodvalley

Barneveld

Gelderland

Foodvalley

Ede

Gelderland

Foodvalley

Renswoude

Utrecht

Foodvalley

Rhenen

Utrecht

Foodvalley

Scherpenzeel

Gelderland

Foodvalley

Veenendaal

Utrecht

Foodvalley

Wageningen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Arnhem

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Berg en Dal

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Beuningen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Doesburg

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Druten

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Duiven

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Heumen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Lingewaard

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Mook en Middelaar

Limburg

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Nijmegen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Overbetuwe

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Renkum

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Rheden

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Rozendaal

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Westervoort

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Wijchen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Zevenaar

Gelderland

Noord-Veluwe

Elburg

Gelderland

Noord-Veluwe

Ermelo

Gelderland

Noord-Veluwe

Harderwijk

Gelderland

Noord-Veluwe

Nunspeet

Gelderland

Noord-Veluwe

Oldebroek

Gelderland

Noord-Veluwe

Putten

Gelderland

Noord-Veluwe

Hattem

Gelderland

Rivierenland

Buren

Gelderland

Rivierenland

Culemborg

Gelderland

Rivierenland

Maasdriel

Gelderland

Rivierenland

Neder-Betuwe

Gelderland

Rivierenland

Tiel

Gelderland

Rivierenland

West Betuwe

Gelderland

Rivierenland

West Maas en Waal

Gelderland

Rivierenland

Zaltbommel

Gelderland

Stedendriehoek

Apeldoorn

Gelderland

Stedendriehoek

Brummen

Gelderland

Stedendriehoek

Epe

Gelderland

Stedendriehoek

Heerde

Gelderland

Stedendriehoek

Lochem

Gelderland

Stedendriehoek

Voorst

Gelderland

Stedendriehoek

Zutphen

Gelderland

Bijlage 2: Woningmarktregio’s

Met dit Gelders programma Wonen worden de woningmarktregio’s vastgesteld en worden de Gelderse gemeenten in deze regio’s ingedeeld. 

Voor de volledigheid zijn ook gemeenten buiten de provincie Gelderland weergegeven wanneer zij onderdeel zijn van de woningmarktregio’s. Dit is geen onderdeel van de Gelderse besluitvorming. Toedeling van gemeenten naar regio’s is de bevoegdheid van de provincie waar die gemeenten in liggen.  

Woningmarktregio

Gemeente

Provincie

Achterhoek

Aalten

Gelderland

Achterhoek

Berkelland

Gelderland

Achterhoek

Bronckhorst

Gelderland

Achterhoek

Doetinchem

Gelderland

Achterhoek

Montferland

Gelderland

Achterhoek

Oost Gelre

Gelderland

Achterhoek

Oude IJsselstreek

Gelderland

Achterhoek

Winterswijk

Gelderland

Amersfoort

Amersfoort

Utrecht

Amersfoort

Baarn

Utrecht

Amersfoort

Bunschoten

Utrecht

Amersfoort

Eemnes

Utrecht

Amersfoort

Leusden

Utrecht

Amersfoort

Nijkerk

Gelderland

Amersfoort

Soest

Utrecht

Amersfoort

Woudenberg

Utrecht

Foodvalley

Barneveld

Gelderland

Foodvalley

Ede

Gelderland

Foodvalley

Renswoude

Utrecht

Foodvalley

Rhenen

Utrecht

Foodvalley

Scherpenzeel

Gelderland

Foodvalley

Veenendaal

Utrecht

Foodvalley

Wageningen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Arnhem

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Berg en Dal

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Beuningen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Doesburg

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Druten

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Duiven

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Heumen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Lingewaard

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Nijmegen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Overbetuwe

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Renkum

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Rheden

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Rozendaal

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Westervoort

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Wijchen

Gelderland

Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Zevenaar

Gelderland

Noord-Veluwe

Elburg

Gelderland

Noord-Veluwe

Ermelo

Gelderland

Noord-Veluwe

Harderwijk

Gelderland

Noord-Veluwe

Nunspeet

Gelderland

Noord-Veluwe

Oldebroek

Gelderland

Noord-Veluwe

Putten

Gelderland

Noord-Veluwe

Zeewolde

Flevoland

Rivierenland

Buren

Gelderland

Rivierenland

Culemborg

Gelderland

Rivierenland

Maasdriel

Gelderland

Rivierenland

Neder-Betuwe

Gelderland

Rivierenland

Tiel

Gelderland

Rivierenland

West Betuwe

Gelderland

Rivierenland

West Maas en Waal

Gelderland

Rivierenland

Zaltbommel

Gelderland

Stedendriehoek

Apeldoorn

Gelderland

Stedendriehoek

Brummen

Gelderland

Stedendriehoek

Deventer

Overijssel

Stedendriehoek

Epe

Gelderland

Stedendriehoek

Hattem

Gelderland

Stedendriehoek

Heerde

Gelderland

Stedendriehoek

Lochem

Gelderland

Stedendriehoek

Voorst

Gelderland

Stedendriehoek

Zutphen

Gelderland

Bijlage 3: Rijksinstructies betaalbare woningen per gemeente

Gemeente

Percentage sociale huur in woningvoorraad*

Rijksinstructie

Aalten

16,98%

30% sociale huur

Apeldoorn

26,15%

40% middensegment

Arnhem

31,68%

40% middensegment

Barneveld

15,95%

30% sociale huur

Berg en Dal

26,67%

40% middensegment

Berkelland

20,85%

30% sociale huur

Beuningen

19,86%

30% sociale huur

Bronckhorst

17,24%

30% sociale huur

Brummen

27,92%

40% middensegment

Buren

17,85%

30% sociale huur

Culemborg

23,96%

30% sociale huur

Doesburg

36,29%

40% middensegment

Doetinchem

26,37%

40% middensegment

Druten

19,46%

30% sociale huur

Duiven

23,37%

30% sociale huur

Ede

19,66%

30% sociale huur

Elburg

25,00%

30% sociale huur

Epe

24,79%

30% sociale huur

Ermelo

22,35%

30% sociale huur

Harderwijk

25,24%

30% sociale huur

Hattem

23,61%

30% sociale huur

Heerde

20,69%

30% sociale huur

Heumen

19,07%

30% sociale huur

Lingewaard

18,52%

30% sociale huur

Lochem

16,90%

30% sociale huur

Maasdriel

19,28%

30% sociale huur

Montferland

21,02%

30% sociale huur

Neder-Betuwe

25,51%

30% sociale huur

Nijkerk

20,42%

30% sociale huur

Nijmegen

35,65%

40% middensegment

Nunspeet

21,56%

30% sociale huur

Oldebroek

20,78%

30% sociale huur

Oost Gelre

13,58%

30% sociale huur

Oude IJsselstreek

22,88%

30% sociale huur

Overbetuwe

20,25%

30% sociale huur

Putten

20,55%

30% sociale huur

Renkum

19,42%

30% sociale huur

Rheden

26,82%

40% middensegment

Rozendaal

6,35%

30% sociale huur

Scherpenzeel

17,16%

30% sociale huur

Tiel

31,66%

40% middensegment

Voorst

21,30%

30% sociale huur

Wageningen

35,12%

40% middensegment

West Betuwe

18,94%

30% sociale huur

West Maas en Waal

18,76%

30% sociale huur

Westervoort

27,57%

40% middensegment

Wijchen

23,70%

30% sociale huur

Winterswijk

14,58%

30% sociale huur

Zaltbommel

20,83%

30% sociale huur

Zevenaar

26,51%

40% middensegment

Zutphen

28,26%

40% middensegment

* Als het percentage uit de tweede kolom onder het landelijk gemiddelde valt, dan krijgt de gemeente de instructie om 30% sociale huurwoningen te programmeren. Het landelijk gemiddelde bedraagt 25,6%, zie hiervoor artikel 8.2.a, eerste lid, Omgevingsregeling. Valt het percentage onder het landelijk gemiddelde, dan krijgt de gemeente de instructie om 40% in het middensegment (betaalbare koop en middenhuur) te programmeren. Zie artikel 4.34, derde lid, Besluit kwaliteit leefomgeving.

Bijlage 4: Omvang en samenstelling van provinciale woningvoorraad - 2025

Gemeente

Totale woningvoorraad

Aandeel koop

Aandeel huur

Aandeel huur woningcorporaties*

Aalten

12.345

72%

28%

19%

Apeldoorn

75.995

60%

40%

28%

Arnhem

81.530

43%

57%

34%

Barneveld

24.445

68%

32%

18%

Berg en Dal

16.345

62%

38%

28%

Berkelland

20.015

69%

31%

24%

Beuningen

11.555

71%

29%

22%

Bronckhorst

16.500

71%

29%

18%

Brummen

9.870

63%

37%

30%

Buren

11.260

75%

25%

19%

Culemborg

13.400

64%

36%

27%

Doesburg

5.455

54%

46%

39%

Doetinchem

27.375

60%

40%

28%

Druten

8.750

65%

34%

22%

Duiven

10.935

67%

33%

26%

Ede

52.755

65%

35%

21%

Elburg

9.840

66%

34%

26%

Epe

15.005

65%

35%

26%

Ermelo

12.150

62%

38%

24%

Harderwijk

22.045

59%

41%

27%

Hattem

5.560

66%

33%

26%

Heerde

8.335

69%

31%

24%

Heumen

7.495

71%

27%

19%

Lingewaard

20.570

73%

27%

19%

Lochem

15.660

71%

29%

18%

Maasdriel

10.545

72%

28%

20%

Montferland

16.345

68%

32%

23%

Neder-Betuwe

9.355

66%

34%

28%

Nijkerk

18.380

70%

30%

23%

Nijmegen

87.820

44%

56%

38%

Nunspeet

11.820

66%

34%

23%

Oldebroek

9.745

70%

30%

22%

Oost Gelre

13.365

75%

25%

15%

Oude IJsselstreek

17.755

67%

33%

25%

Overbetuwe

20.705

68%

31%

22%

Putten

10.335

67%

33%

22%

Renkum

15.215

63%

36%

21%

Rheden

21.375

56%

44%

29%

Rozendaal

710

89%

11%

6%

Scherpenzeel

4.265

73%

27%

17%

Tiel

18.750

56%

43%

34%

Voorst

10.930

69%

31%

23%

Wageningen

19.040

42%

57%

41%

West Betuwe

21.790

73%

27%

21%

West Maas en Waal

8.895

72%

28%

20%

Westervoort

6.840

60%

40%

31%

Wijchen

18.805

68%

32%

25%

Winterswijk

13.515

71%

29%

17%

Zaltbommel

12.325

67%

33%

24%

Zevenaar

20.925

64%

35%

28%

Zutphen

23.655

57%

43%

30%

Gelderland

958.395

61%

39%

27%

CBS, tabel ‘Voorraad woningen; eigendom, type eigenaar, status van bewoning, regio

*Huurwoningen in eigendom van woningcorporaties. Het betreft niet het aantal sociale huurwoningen, omdat er alleen is vastgesteld wie de eigenaar is en er niet is gekeken naar de hoogte van de huurprijs.

Bijlage 5: Woonbehoefte per woningbouwregio - Primos 2024

 

Woningtekort

Woningen nodig om tekort naar 2%

Accommoderen toename behoefte 2025 t/m 2034

Geplande sloop 2025 t/m 2034

Totaal

Achterhoek

3.400 (2,5%)

700

4.733

1.454

6.887

Foodvalley

8.200 (6,9%)

5.800

13.646

1.526

20.972

Groene Metropoolregio

21.400 (6,1%)

14.400

28.384

5.005

47.789

Noord-Veluwe

2.600 (3,2%)

1.000

8.303

913

10.216

Rivierenland

6.600 (6,3%)

4.500

13.112

1.053

18.665

Stedendriehoek

6.600 (4,2%)

3.400

11.491

2.002

16.893

Gelderland

48.800 (5,1%)

29.800

79.669

11.953

121.422

Bij de berekening van de woningbehoefte wordt rekening gehouden met het aantal woningen dat nodig is om het tekort in te lopen tot 2%, de woningen die nodig zijn om de huishoudensgroei te accommoderen en de geplande sloop. Behoefte is berekend op basis van Primos 2024 referentieraming (ABF).

Bijlage 6: Woningbouwopgave per woningbouwregio en per gemeente 2025-2034

1. Woningbouwregio Achterhoek

Bruto aantal woningen 2025-2030

 

Aantal woningen bruto 2022-2024

Aantal woningen bruto 2025-2030

Betaalbaarheid 2025-2030

 

Sociale huur

Midden huur

Achterhoekse betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Aalten 

220 

574 

181 

27 

267 

475 

181 

Berkelland 

265 

840 

292 

12 

250 

554 

292 

Bronckhorst 

280 

1.135 

315 

76 

326 

717 

306 

Doetinchem 

705 

2.590 

719 

207 

803 

1.729 

692 

Montferland 

450 

1.558 

453 

47 

497 

997 

260 

Oost Gelre 

466 

600 

145 

20 

223 

388 

152 

Oude IJsselstreek 

325 

1.285 

420 

60 

390 

870 

420 

Winterswijk 

310 

862 

281 

90 

262 

633 

281 

Totaal

3.021

9.444

2.806

539

3.018

6.363

2.584

 
 
 

30%

6%

32%

67%

27%

Bruto aantal woningen 2031-2034

 

Aantal woningen bruto 2031-2034

Betaalbaarheid 2031-2034

 

Sociale huur 

Midden huur

Achterhoekse betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Aalten 

254 

90 

3 

76 

169 

90 

Berkelland 

400 

80 

8 

180 

268 

80 

Bronckhorst 

332 

76 

52 

92 

220 

80 

Doetinchem 

2.250 

640 

180 

698 

1.518 

617 

Montferland 

560 

125 

40 

200 

365 

30 

Oost Gelre 

400 

88 

15 

164 

267 

92 

Oude IJsselstreek 

1.000 

184 

40 

410 

634 

184 

Winterswijk 

470 

90 

40 

180 

310 

90 

Totaal

5.666

1.373

378

2.000

3.751

1.263

 
 

24%

7%

35%

66%

22%

Gemeente Aalten
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop 

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

63 

31 

1 

31 

 63

 31

2026 

89 

33 

1 

36

 70

 33

2027 

95 

30 

5 

40 

 75

 30

2028 

115 

30 

5 

60 

 95

 30

2029 

105 

30 

5 

50 

 85

 30

2030 

107 

27 

10 

50 

 87

 27

2031 

58 

20 

0 

18 

 38

 20

2032 

63 

20 

0 

18 

 38

 20

2033 

65 

25 

0 

20 

 45

 25

2034 

68 

25 

3 

20 

 48

 25

Totaal

828

271

30

343

 644

 271

 
 

33%

4%

41%

 78%

 33%

Gemeente Berkelland
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

100 

32 

2 

30 

64 

32 

2026 

220 

100 

2 

50 

152 

100 

2027 

100 

45 

2 

20 

67 

45 

2028 

100 

30 

2 

35 

67 

30 

2029 

220 

60 

2 

80 

142 

60 

2030 

100 

25 

2 

35 

62 

25 

2031 

100 

20 

2 

45 

67 

20 

2032 

100 

20 

2 

45 

67 

20 

2033 

100 

20 

2 

45 

67 

20 

2034 

100 

20 

2 

45 

67 

20 

Totaal

1.240

372

20

430

822

372

 
 

30%

2%

35%

66%

30%

Gemeente Bronckhorst
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

248 

66 

12 

75 

153 

66 

2026 

204 

58 

8 

58 

124 

92 

2027 

237 

56 

38 

66 

160 

22 

2028 

133 

45 

6 

31 

82 

38 

2029 

131 

45 

6 

31 

82 

38 

2030 

182 

45 

6 

65 

116 

50 

2031 

83 

19 

13 

23 

55 

20 

2032 

83 

19 

13 

23 

55 

20 

2033 

83 

19 

13 

23 

55 

20 

2034 

83 

19 

13 

23 

55 

20 

Totaal

1.467

391

128

418

937

386

 
 

27%

9%

28%

64%

26%

Gemeente Doetinchem
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

350 

90 

28 

109 

227 

86 

2026 

400 

93 

32 

124 

249 

89 

2027 

415 

163 

33 

129 

325 

159 

2028 

450 

137 

36 

140 

313 

132 

2029 

475 

141 

38 

147 

326 

136 

2030 

500 

95 

40 

155 

290 

90 

2031 

525 

160 

42 

163 

365 

155 

2032 

550 

160 

44 

171 

375 

154 

2033 

575 

160 

46 

178 

384 

154 

2034 

600 

160 

48 

186 

394 

154 

Totaal

4.840

1.359

387

1.500

3.247

1.309

 
 

28%

8%

31%

67%

27%

Gemeente Montferland
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

111 

58 

7 

37 

102 

66 

2026 

403 

155 

11 

125 

291 

121 

2027 

454 

100 

19 

136 

255 

23 

2028 

237 

60 

0 

73 

133 

40 

2029 

213 

50 

0 

76 

126 

10 

2030 

140 

30 

10 

50 

90 

0 

2031 

140 

30 

10 

50 

90 

30 

2032 

140 

30 

10 

50 

90 

0 

2033 

140 

30 

10 

50 

90 

0 

2034 

140 

35 

10 

50 

95 

0 

Totaal

2.118

578

87

697

1.362

290

 
 

27%

4%

33%

64%

14%

Gemeente Oost-Gelre
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

122

15 

0 

42 

57 

15 

2026 

82

33 

20 

20 

73 

44 

2027 

96

18 

0 

37 

55 

14 

2028 

80

16 

0 

30 

46 

16 

2029 

120

40 

0 

50 

90 

40 

2030 

100

23 

0 

44 

67 

23 

2031 

100

22 

5 

40 

67 

23 

2032 

100

22 

5 

40 

67 

23 

2033 

100

22 

5 

40 

67 

23 

2034 

100

22 

0 

44 

66 

23 

Totaal

1.000

233

35

387

655

244

 
 

23%

4%

39%

66%

24%

Gemeente Oude IJsselstreek
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

150 

70 

10 

40 

120 

70 

2026 

180 

70 

10 

50 

130 

70 

2027 

235 

70 

10 

65 

145 

70 

2028 

235 

70 

10 

65 

145 

70 

2029 

235 

70 

10 

70 

150 

70 

2030 

250 

70 

10 

100 

180 

70 

2031 

250 

46 

10 

100 

156 

46 

2032 

250 

46 

10 

100 

156 

46 

2033 

250 

46 

10 

105 

161 

46 

2034 

250 

46 

10 

105 

161 

46 

Totaal

2.285

604

100

800

1.504

604

 
 

26%

4%

35%

66%

26%

Gemeente Winterswijk
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025 

162 

55 

10 

30 

95 

55 

2026 

180 

40 

40 

80 

160 

40 

2027 

134 

40 

0 

34 

74 

40 

2028 

119 

28 

40 

29 

97 

28 

2029 

117 

78 

0 

39 

117 

78 

2030 

150 

40 

0 

50 

90 

40 

2031 

130 

30 

0 

50 

80 

30 

2032 

120 

20 

0 

50 

70 

20 

2033 

120 

0 

20 

50 

70 

0 

2034 

100 

40 

20 

30 

90 

40 

Totaal

1.332

371

130

442

943

371

 
 

28%

10%

33%

71%

28%

2. Woningbouwregio Foodvalley

Bruto aantal woningen 2025-2030

 

Te realiseren woningen bruto 2022-2024

Te realiseren woningen bruto 2025-2030

Geprogrammeerd in PPWW Utrecht

Betaalbaarheid 2025-2030

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Woningen door corporaties

Barneveld

1.840

4.575

 

1.120

185

1.550

2.855

1.070

Ede

2.762

4.345

 

1.910

375

760

3.045

550

Nijkerk

948

2.605

 

1.035

230

415

1.680

985

Renswoude (U)

120

430

283

125

5

180

330

125*

Rhenen (U)

323

750

413

295

50

165

510

100

Scherpenzeel

304

695

 

170

65

195

430

130

Veenendaal (U)

1.489

4.390

4.698

1.310

600

1.050

2.960

585

Wageningen

758

1.785

 

535

270

355

1.160

525

Totaal

8.544

19.575

 

6.500

1.780

4.670

12.950

4.070

 
 
 
 

33%

10%

24%

66%

21%

Totaal (Gelderland)

6.612

14.005

 

4.770

1.125

3.275

9.150

3.260

Bruto aantal woningen 2031-2034

 

Te realiseren woningen bruto 2031-2034

Geprogrammeerd in PPWW25

Betaalbaarheid 2031-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Woningen door corporaties

Barneveld

956

 

292 

16 

336 

644 

308 

Ede

3.336

 

1.264 

390 

676 

2.330 

480 

Nijkerk

736

 

260 

72 

140 

472 

260 

Renswoude (U)

252

0

52

4 

104 

160 

52* 

Rhenen (U)

360

0

112 

32 

96 

240 

112 

Scherpenzeel

382

 

118 

32 

120 

270 

150 

Veenendaal (U)

1.350

321

500

140 

364 

1.004

200

Wageningen

804

 

240

160

160

560

240

Totaal

8.176

 

2.838 

846 

1.996 

5.680 

1.802

 
 
 

35%

10%

25%

69%

22%

Totaal (Gelderland)

6.214

 

2.174

670

1.432

4.276

1.438

Gemeente Barneveld
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

762

186

30

258

474

178

2026

762

186

31

258

475

178

2027

762

187

31

258

476

178

2028

763

187

31

258

476

178

2029

763

187

31

259

477

179

2030

763

187

31

259

477

179

2031

239

73

4

84

161

77

2032

239

73

4

84

161

77

2033

239

73

4

84

161

77

2034

239

73

4

84

161

77

Totaal

5.531

1.412

201

1.886

3.499

1.378

 
 

26%

4%

34%

63%

25%

Gemeente Ede
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

724

318

62

126

506

91

2026

724

318

62

126

506

91

2027

724

318

62

127

507

92

2028

724

318

63

127

508

92

2029

724

319

63

127

509

92

2030

725

319

63

127

509

92

2031

834

316

97

169

582

120

2032

834

316

97

169

582

120

2033

834

316

98

169

583

120

2034

834

316

98

169

583

120

Totaal

7.681

3.174

765

1.436

5.375

1.030

 
 

41%

10%

19%

70%

13%

Gemeente Nijkerk
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

434

172

38

69

279

164

2026

434

172

38

69

279

164

2027

434

172

38

69

279

164

2028

434

173

38

69

280

164

2029

434

173

39

69

281

164

2030

435

173

39

70

282

165

2031

184

65

18

35

118

65

2032

184

65

18

35

118

65

2033

184

65

18

35

118

65

2034

184

65

18

35

118

65

Totaal

3.341

1.295

302

555

2.152

1.245

 
 

39%

9%

17%

64%

37%

Gemeente Renswoude
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

71

20

0

30

50

20

2026

71

21

1

30

52

21

2027

72

21

1

30

52

21

2028

72

21

1

30

52

21

2029

72

21

1

30

52

21

2030

72

21

1

30

52

21

2031

63

13

1

26

40

13

2032

63

13

1

26

40

13

2033

63

13

1

26

40

13

2034

63

13

1

26

40

13

Totaal

682

177

9

284

470

177

 
 

26%

1%

42%

69%

26%

Gemeente Rhenen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

125

49

8

27

84

16

2026

125

49

8

27

84

16

2027

125

49

8

27

84

17

2028

125

49

8

28

85

17

2029

125

49

9

28

86

17

2030

125

50

9

28

87

17

2031

90

28

8

24

60

28

2032

90

28

8

24

60

28

2033

90

28

8

24

60

28

2034

90

28

8

24

60

28

Totaal

1.110

407

82

261

750

212

 
 

37%

7%

24%

68%

19%

Gemeente Scherpenzeel
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

115

28

10

32

70

21

2026

116

28

11

32

71

21

2027

116

28

11

32

71

22

2028

116

28

11

33

72

22

2029

116

29

11

33

73

22

2030

116

29

11

33

73

22

2031

95

29

8

30

67

37

2032

95

29

8

30

67

37

2033

96

30

8

30

68

38

2034

96

30

8

30

68

38

Totaal

1.077

288

97

315

700

280

 
 

27%

9%

29%

65%

26%

Gemeente Veenendaal
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

731

218

100

175

493

97

2026

731

218

100

175

493

97

2027

732

218

100

175

493

97

2028

732

218

100

175

493

98

2029

732

219

100

175

494

98

2030

732

219

100

175

494

98

2031

337

125

35

91

251

50

2032

337

125

35

91

251

50

2033

338

125

35

91

251

50

2034

338

125

35

91

251

50

Totaal

5.740

1.810

740

1.414

3.964

785

 
 

32%

13%

25%

69%

14%

Gemeente Wageningen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

297

89

45

59

193

87

2026

297

89

45

59

193

87

2027

297

89

45

59

193

87

2028

298

89

45

59

193

88

2029

298

89

45

59

193

88

2030

298

90

45

60

195

88

2031

201

60

40

40

140

60

2032

201

60

40

40

140

60

2033

201

60

40

40

140

60

2034

201

60

40

40

140

60

Totaal

2.589

775

430

515

1.720

765

 
 

30%

17%

20%

66%

30%

3. Woningbouwregio Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Bruto aantal woningen 2025-2030

 

Te realiseren woningen bruto 2022-2024 (zoals vastgesteld in Woondeal 2.0 voor deze jaren)1

Te realiseren woningen bruto 2025-2030

Betaalbaarheid 2025-2030

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Woningen door corporaties

 Arnhem 

2500

7.140

2.470

1.020

1.060

4.550

2.470

 Berg en Dal 

290

950

300

100

280

680

270

 Beuningen 

290

1.040

290

20

350

660

290

 Doesburg 

110

300

120

40

60

220

120

 Druten 

280

650

240

50

200

490

240

 Duiven 

170

790

265

65

240

570

245

 Heumen 

230

740

210

100

70

380

170

 Lingewaard 

560

955

325

60

260

645

325

 Nijmegen 

4470

8.740

3.300

1.340

1.150

5.790

3.300

 Overbetuwe 

500

1.080

325

30

325

680

325

 Renkum 

200

840

200

0

340

540

170

 Rheden 

160

690

270

140

140

550

270

 Rozendaal 

10

0

0

0

0

0

0

 Westervoort 

170

345

115

0

130

245

115

 Wijchen 

520

1.540

490

140

370

1.000

490

 Zevenaar 

540

1.150

330

120

380

830

330

 Mook en Middelaar (L) 

140

170

20

0

130

150

20

Totaal

11.140

27.120

9.270

3.225

5.485

17.980

9.150

 
 
 

34%

12%

20%

66%

 

Totaal (Gelderland)

11.000

26.950

9.250

3.225

5.355

17.830

9.130

Bruto aantal woningen 2031-2034

 

Te realiseren woningen bruto

Betaalbaarheid

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Woningen door corporaties

 Arnhem 

5.200

1.560

280

1.680

3.520

1.560

 Berg en Dal 

960

280

60

280

620

280

 Beuningen 

1.240

380

60

400

840

380

 Doesburg 

280

80

20

60

160

80

 Druten 

400

120

20

140

280

120

 Duiven 

400

120

40

140

300

120

 Heumen 

240

80

20

80

180

80

 Lingewaard 

440

140

20

140

300

140

 Nijmegen 

4.560

1.560

800

720

3.080

1.560

 Overbetuwe 

720

200

20

220

440

200

 Renkum 

200

60

0

60

120

60

 Rheden 

1.040

320

40

340

700

320

 Rozendaal 

0

0

0

0

0

0

 Westervoort 

320

80

5

120

205

80

 Wijchen 

1.080

320

60

360

740

320

 Zevenaar 

800

240

40

260

540

240

 Mook en Middelaar (L) 

40

20

0

20

40

20

Subtotaal

17.920

5.560

1.485

5.020

12.065

5.580

 
 

31%

8%

28%

67%

 

Totaal (Gelderland)

17.880

5.540

1.485

5.000

12.025

5.560

 
 
 
 
 
 
 

Voorwaardelijke extra mogelijkheden

GWL De Liemers

4.000

30%

33%

67%

1.200

GWL bestaand

6.000

30%

33%

67%

1.800

Totaal

10.000

30%

33%

67%

3.000

Gemeente Arnhem
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

620

240

50

90

380

240

2026

430

170

50

50

270

170

2027

930

290

140

140

570

290

2028

1.720

590

260

260

1.110

590

2029

1.720

590

260

260

1.110

590

2030

1.720

590

260

260

1.110

590

2031

1.300

390

70

420

880

390

2032

1.300

390

70

420

880

390

2033

1.300

390

70

420

880

390

2034

1.300

390

70

420

880

390

Totaal

12.340

4.030

1.300

2.740

8.070

4.030

 
 

33%

11%

22%

65%

33%

Gemeente Berg en Dal
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

140

50

30

40

120

40

2026

150

40

15

45

100

40

2027

150

60

10

45

115

40

2028

170

50

15

50

115

50

2029

170

50

15

50

115

50

2030

170

50

15

50

115

50

2031

240

70

15

70

155

70

2032

240

70

15

70

155

70

2033

240

70

15

70

155

70

2034

240

70

15

70

155

70

Totaal

1.910

580

160

560

1.300

550

 
 

30%

8%

29%

68%

29%

Gemeente Beuningen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

80

30

0

40

70

30

2026

50

10

20

10

40

10

2027

160

70

0

30

100

70

2028

250

60

0

90

150

60

2029

250

60

0

90

150

60

2030

250

60

0

90

150

60

2031

310

95

15

100

210

95

2032

310

95

15

100

210

95

2033

310

95

15

100

210

95

2034

310

95

15

100

210

95

Totaal

2.280

670

80

750

1.500

670

 
 

29%

4%

33%

66%

29%

Gemeente Doesburg
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

20

20

0

0

20

20

2026

40

40

0

0

40

40

2027

60

15

10

15

40

15

2028

60

15

10

15

40

15

2029

60

15

10

15

40

15

2030

60

15

10

15

40

15

2031

70

20

5

15

40

20

2032

70

20

5

15

40

20

2033

70

20

5

15

40

20

2034

70

20

5

15

40

20

Totaal

580

200

60

120

380

200

 
 

34%

10%

21%

66%

34%

Gemeente Druten
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

150

100

0

20

120

100

2026

120

30

10

30

70

30

2027

100

20

10

30

60

20

2028

100

30

10

40

80

30

2029

90

30

10

40

80

30

2030

90

30

10

40

80

30

2031

100

30

5

35

70

30

2032

100

30

5

35

70

30

2033

100

30

5

35

70

30

2034

100

30

5

35

70

30

Totaal

1.050

360

70

340

770

360

 
 

34%

7%

32%

73%

34%

Gemeente Duiven
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

10

0

0

10

10

0

2026

120

60

60

0

120

40

2027

180

70

0

50

120

70

2028

160

45

5

60

110

45

2029

160

45

0

60

105

45

2030

160

45

0

60

105

45

2031

100

30

10

35

75

30

2032

100

30

10

35

75

30

2033

100

30

10

35

75

30

2034

100

30

10

35

75

30

Totaal

1.190

385

105

380

870

365

 
 

32%

9%

32%

73%

31%

Gemeente Heumen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

100

0

0

30

30

0

2026

150

80

40

10

130

50

2027

160

10

0

0

10

0

2028

110

40

20

10

70

40

2029

110

40

20

10

70

40

2030

110

40

20

10

70

40

2031

60

20

5

20

45

20

2032

60

20

5

20

45

20

2033

60

20

5

20

45

20

2034

60

20

5

20

45

20

Totaal

980

290

120

150

560

250

 
 

30%

12%

15%

57%

26%

Gemeente Lingewaard
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

210

70

0

40

110

70

2026

160

70

10

60

140

70

2027

150

50

20

40

110

50

2028

145

45

10

40

95

45

2029

145

45

10

40

95

45

2030

145

45

10

40

95

45

2031

110

35

5

35

75

35

2032

110

35

5

35

75

35

2033

110

35

5

35

75

35

2034

110

35

5

35

75

35

Totaal

1.395

465

80

400

945

465

 
 

33%

6%

29%

68%

33%

Gemeente Nijmegen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

800

400

50

30

480

400

2026

810

280

50

180

510

280

2027

1.460

580

310

100

990

580

2028

1.890

680

310

280

1.270

680

2029

1.890

680

310

280

1.270

680

2030

1.890

680

310

280

1.270

680

2031

1.140

390

200

180

770

390

2032

1.140

390

200

180

770

390

2033

1.140

390

200

180

770

390

2034

1.140

390

200

180

770

390

Totaal

13.300

4.860

2.140

1.870

8.870

4.860

 
 

37%

16%

14%

67%

37%

Gemeente Overbetuwe
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

150

45

5

45

95

45

2026

150

45

5

45

95

45

2027

240

70

5

70

145

70

2028

180

55

5

55

115

55

2029

180

55

5

55

115

55

2030

180

55

5

55

115

55

2031

180

50

5

55

110

55

2032

180

50

5

55

110

55

2033

180

50

5

55

110

55

2034

180

50

5

55

110

55

Totaal

1.800

525

50

545

1.120

545

 
 

29%

3%

30%

62%

30%

Gemeente Renkum
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

150

40

0

50

90

40

2026

110

20

0

60

80

20

2027

160

20

0

80

100

20

2028

140

40

0

50

90

30

2029

140

40

0

50

90

30

2030

140

40

0

50

90

30

2031

50

15

0

15

30

15

2032

50

15

0

15

30

15

2033

50

15

0

15

30

15

2034

50

15

0

15

30

15

Totaal

1.040

260

0

400

660

230

 
 

25%

0%

38%

63%

22%

Gemeente Rheden
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

60

10

20

20

50

10

2026

60

20

10

10

40

20

2027

90

30

20

20

70

30

2028

160

70

30

30

130

70

2029

160

70

30

30

130

70

2030

160

70

30

30

130

70

2031

260

80

10

85

175

80

2032

260

80

10

85

175

80

2033

260

80

10

85

175

80

2034

260

80

10

85

175

80

Totaal

1.730

590

180

480

1.250

590

 
 

34%

10%

28%

72%

34%

Gemeente Rozendaal
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

0

0

0

0

0

0

2026

0

0

0

0

0

0

2027

0

0

0

0

0

0

2028

0

0

0

0

0

0

2029

0

0

0

0

0

0

2030

0

0

0

0

0

0

2031

0

0

0

0

0

0

2032

0

0

0

0

0

0

2033

0

0

0

0

0

0

2034

0

0

0

0

0

0

Totaal

0

0

0

0

0

0

 
 

Xx%

Xx%

Xx%

Xx%

Xx%

Gemeente Westervoort
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare  koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

60

25

0

30

55

25

2026

10

0

0

0

0

0

2027

50

30

0

10

40

30

2028

75

20

0

30

50

20

2029

75

20

0

30

50

20

2030

75

20

0

30

50

20

2031

80

20

0

30

50

20

2032

80

20

0

30

50

20

2033

80

20

5

30

55

20

2034

80

20

0

30

50

20

Totaal

665

195

5

250

450

195

 
 

29%

1%

38%

68%

29%

Gemeente Wijchen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

225

40

0

80

120

40

2026

225

70

10

50

130

70

2027

280

110

40

60

210

110

2028

270

90

30

60

180

90

2029

270

90

30

60

180

90

2030

270

90

30

60

180

90

2031

270

80

15

90

185

80

2032

270

80

15

90

185

80

2033

270

80

15

90

185

80

2034

270

80

15

90

185

80

Totaal

2.620

810

200

730

1.740

810

 
 

31%

8%

28%

66%

31%

Gemeente Zevenaar
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

260

100

30

90

220

100

2026

130

40

30

50

120

40

2027

160

40

0

60

100

40

2028

200

50

20

60

130

50

2029

200

50

20

60

130

50

2030

200

50

20

60

130

50

2031

200

60

10

65

135

60

2032

200

60

10

65

135

60

2033

200

60

10

65

135

60

2034

200

60

10

65

135

60

Totaal

1.950

569

161

640

1.370

570

 
 

29%

8%

33%

70%

29%

[Afbeelding uit bronbestand kon niet worden geëxtraheerd — vector/SmartArt]

4. Woningbouwregio Noord-Veluwe

Bruto aantal woningen 2025-2030

 

Aantal woningen bruto 2022-2023

Aantal woningen bruto 2025-2030

Betaalbaarheid 2025-2030

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Elburg

366

988

310

25

283

618

303

Ermelo

581

1.220

422

166

228

816

366

Harderwijk

1.267

3.463

977

317

1.251

2.545

933

Hattem

447

785

335

69

121

525

319

Nunspeet

746

1.004

304

59

302

665

304

Oldebroek

231

1.629

558

128

305

991

543

Putten

500

987

305

49

233

587

305

Totaal

4.138

10.076

3.211

813

2.723

6.747

3.073

 
 
 

32%

8%

27%

67%

30%

Bruto aantal woningen 2031-2034

 

Aantal woningen bruto 2031-2034

Betaalbaarheid 2031-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Elburg

588

183

36

187

406

183

Ermelo

180

58

10

50

118

58

Harderwijk

1.437

580

20

392

992

580

Hattem

417

90

14

144

248

75

Nunspeet

660

198

45

198

441

198

Oldebroek

701

208

44

288

540

184

Putten

745

217

38

276

531

217

Totaal

4.728

1.534

207

1.535

3.276

1.495

 
 

32%

4%

32%

69%

32%

Gemeente Elburg
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

110

20

1

23

44

16

2026

124

46

4

25

75

43

2027

171

65

4

34

103

65

2028

188

59

4

64

127

59

2029

195

58

4

65

127

58

2030

200

62

8

72

142

62

2031

147

46

9

47

102

46

2032

147

46

9

47

102

46

2033

147

46

9

47

102

46

2034

147

45

9

46

100

45

Totaal

1.576

493

61

470

1.024

486

 
 

31%

4%

30%

65%

31%

Gemeente Ermelo
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

101

48

4

10

62

28

2026

201

62

26

28

116

48

2027

312

119

56

59

234

107

2028

240

100

30

44

174

98

2029

179

66

15

37

118

65

2030

187

27

35

50

112

20

2031

45

28

0

5

33

28

2032

45

10

10

15

35

10

2033

45

20

0

15

35

20

2034

45

0

0

15

15

0

Totaal

1.400

480

176

278

934

424

 
 

34%

13%

20%

67%

30%

Gemeente Harderwijk
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

325

52

13

133

198

8

2026

537

133

79

179

391

133

2027

774

254

60

189

503

254

2028

632

274

88

180

542

274

2029

712

129

37

298

464

129

2030

483

135

40

272

447

135

2031

594

205

20

202

427

205

2032

357

190

0

70

260

190

2033

276

105

0

70

175

105

2034

210

80

0

50

130

80

Totaal

4.900

1.557

337

1.643

3.537

1.513

 
 

32%

7%

34%

72%

31%

Gemeente Hattem
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

33

18

0

6

24

0

2026

328

195

51

1

247

195

2027

149

53

18

24

95

35

2028

152

30

0

77

107

30

2029

69

8

0

8

16

28

2030

54

31

0

5

36

31

2031

336

66

14

115

195

66

2032

5

0

0

0

0

0

2033

50

15

0

20

35

0

2034

26

9

0

9

18

9

Totaal

1.202

425

83

265

773

394

 
 

35%

7%

22%

64%

33%

Gemeente Nunspeet
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

124

40

0

38

78

40

2026

130

39

9

39

87

39

2027

210

63

14

63

140

63

2028

180

54

12

54

120

54

2029

180

54

12

54

120

54

2030

180

54

12

54

120

54

2031

180

54

12

54

120

54

2032

160

48

11

48

107

48

2033

160

48

11

48

107

48

2034

160

48

11

48

107

48

Totaal

1.664

502

104

500

1.106

502

 
 

30%

6%

30%

66%

30%

Gemeente Oldebroek
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

351

94

10

52

156

94

2026

463

151

77

85

313

151

2027

280

136

10

16

162

126

2028

267

108

10

61

179

108

2029

92

17

10

19

46

17

2030

176

52

11

72

135

47

2031

176

52

11

72

135

46

2032

175

52

11

72

135

46

2033

175

52

11

72

135

46

2034

175

52

11

72

135

46

Totaal

2.330

766

172

593

1.531

727

 
 

33%

7%

25%

66%

31%

Gemeente Putten
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

136

52

8

47

107

52

2026

102

44

17

25

86

44

2027

203

60

6

39

105

60

2028

192

43

7

41

91

43

2029

177

54

6

38

98

54

2030

177

52

5

43

100

52

2031

180

57

10

72

139

57

2032

196

53

10

68

131

53

2033

186

53

9

68

130

53

2034

183

54

9

68

131

54

Totaal

1.732

522

87

509

1.118

522

 
 

30%

5%

29%

65%

30%

5. Woningbouwregio Rivierenland

Bruto aantal woningen 2025-2030

 

Aantal woningen bruto 2022-2023

Aantal woningen bruto 2025-2030

Betaalbaarheid 2025-2030

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Buren

290

1.040

312

0

366

678

312

Culemborg

788

1.800

540

120

600

1.260

450

Maasdriel

556

1.644

576

84

492

1.152

600

Neder-Betuwe

506

1.039

292

47

326

665

272

Tiel

392

1.225

350

115

325

790

366

West Betuwe

660

1.320

417

67

484

968

417

West Maas en Waal

480

1.023

240

61

276

577

215

Zaltbommel

725

1.819

550

96

417

1.063

510

Totaal

4.397

10.910

3.277

590

3.286

7.153

3.160

 
 
 

30%

5%

30%

66%

29%

Bruto aantal woningen 2031-2034

 

Aantal woningen bruto 2031-2034 

Betaalbaarheid 2031-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Buren

760

228

0

274

502

228

Culemborg

1.200

360

80

400

840

300

Maasdriel

709

248

34

213

495

267

Neder-Betuwe

520

180

64

100

344

170

Tiel

1.250

260

115

480

855

260

West Betuwe

1.400

420

0

492

912

420

West Maas en Waal

570

225

40

180

445

220

Zaltbommel

624

188

0

228

416

176

Totaal

7.033

2.109

333

2.367

4.809

2.041

 
 

30%

5%

34%

68%

29%

Gemeente Buren
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

110

33

0

40

73

33

2026

180

54

0

61

115

54

2027

180

54

0

61

115

54

2028

190

57

0

68

125

57

2029

190

57

0

68

125

57

2030

190

57

0

68

125

57

2031

190

57

0

68

125

57

2032

190

57

0

68

125

57

2033

190

57

0

69

126

57

2034

190

57

0

69

126

57

Totaal

1.800

540

0

640

1.180

540

 
 

30%

0%

36%

66%

30%

Gemeente Culemborg
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

300

90

20

100

210

75

2026

300

90

20

100

210

75

2027

300

90

20

100

210

75

2028

300

90

20

100

210

75

2029

300

90

20

100

210

75

2030

300

90

20

100

210

75

2031

300

90

20

100

210

75

2032

300

90

20

100

210

75

2033

300

90

20

100

210

75

2034

300

90

20

100

210

75

Totaal

3.000

900

200

1.000

2.100

750

 
 

30%

7%

33%

70%

25%

Gemeente Maasdriel
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

274

96

14

82

192

103

2026

274

96

14

82

192

103

2027

274

96

14

82

192

103

2028

274

96

14

82

192

103

2029

274

96

14

82

192

103

2030

274

96

14

82

192

103

2031

178

62

9

54

125

67

2032

177

62

9

53

124

67

2033

177

62

9

53

124

67

2034

177

62

7

53

122

66

Totaal

2.353

824

118

705

1.647

885

 
 

35%

5%

30%

70%

38%

Gemeente Neder-Betuwe
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

230

60

11

77

148

60

2026

328

80

5

87

172

80

2027

191

57

5

67

129

57

2028

100

35

5

35

75

35

2029

100

30

5

35

70

30

2030

90

30

16

25

71

10

2031

130

45

16

25

86

35

2032

130

45

16

25

86

45

2033

130

45

16

25

86

45

2034

130

45

16

25

86

45

Totaal

1.559

472

111

426

1.009

442

 
 

30%

7%

27%

65%

28%

Gemeente Tiel
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

200

100

20

0

120

116

2026

125

50

15

35

100

50

2027

150

35

15

35

85

35

2028

250

50

20

35

105

50

2029

250

50

20

100

170

50

2030

250

65

25

120

210

65

2031

300

65

25

120

210

65

2032

300

65

30

120

215

65

2033

300

65

30

120

215

65

2034

350

65

30

120

215

65

Totaal

2.475

610

230

805

1.645

626

 
 

25%

9%

33%

66%

25%

Gemeente West Betuwe
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

220

102

62

16

180

102

2026

220

93

5

105

203

93

2027

220

99

0

101

200

99

2028

220

19

0

141

160

19

2029

220

26

0

50

76

26

2030

220

78

0

71

149

78

2031

350

105

0

123

228

105

2032

350

105

0

123

228

105

2033

350

105

0

123

228

105

2034

350

105

0

123

228

105

Totaal

2.720

837

67

976

1.880

837

 
 

31%

2%

36%

69%

31%

Gemeente West Maas en Waal
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

195

25

2

53

80

25

2026

204

30

8

50

88

30

2027

192

50

8

30

88

50

2028

152

45

13

50

108

30

2029

155

45

15

50

110

40

2030

125

45

15

43

103

40

2031

140

55

10

45

110

50

2032

145

60

10

45

115

60

2033

145

60

10

45

115

60

2034

140

50

10

45

105

50

Totaal

1.593

465

101

456

1.022

435

 
 

29%

6%

29%

64%

27%

Gemeente Zaltbommel
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

508

212

18

67

297

142

2026

650

164

78

129

371

182

2027

193

33

0

50

83

54

2028

156

47

0

57

104

44

2029

156

47

0

57

104

44

2030

156

47

0

57

104

44

2031

156

47

0

57

104

44

2032

156

47

0

57

104

44

2033

156

47

0

57

104

44

2034

156

47

0

57

104

44

Totaal

2.443

738

96

645

1.479

686

 
 

30%

4%

26%

61%

28%

 
 
 
 
 
 
 
6. Woningbouwregio Stedendriehoek

Bruto aantal woningen 2025-2030

 

Doel oorspronkelijke woondeal bruto 2022-2024 

Aantal woningen bruto 2025-2030

Betaalbaarheid 2025-2030 

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Apeldoorn[1]

3.048

7.200

2.520

1.295

1.225

5.040

2.140

Brummen

518

848

260

17

558

835

236

Epe

545

1.350

502

68

446

1.016

502

Heerde

341

670

201

31

237

469

198

Lochem

410

964

365

39

266

670

295

Voorst

261

600

187

0

210

397

180

Zutphen

780

1.465

694

115

395

1.204

670

Subtotaal

5.903

13.097

4.729

1.565

3.337

9.631

4.221

Deventer (Ov)

 

4.100

1.230

420

1.500

3.150

1.250

Totaal

 

17.197

5.959

1.985

4.837

12.781

5.471

 
 
 

34,7%

11,5%

28,1%

74,3%

31,8%

Bruto aantal woningen 2031-2034

 

Te realiseren woningen bruto 2031-2034

Betaalbaarheid 2031-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

Apeldoorn

3.200

1.120

580

540

2.240

960

Brummen

480

144

72

96

312

144

Epe

900

334

46

298

678

334

Heerde

360

108

16

128

252

108

Lochem

520

118

0

182

300

118

Voorst

400

115

20

140

275

120

Zutphen

985

247

40

240

527

152

Subtotaal Gelderland

6.845

2.186

774

1.624

4.584

1.936

Deventer (Overijssel)

2.800

840

280

1.000

2.120

900

Totaal regio

9.645

3.026

1.054

2.624

6.704

2.836

 
 

31,4%

10,9%

27,2%

69,5%

29,4%

Te verdelen ambitie

3.520

 
 
 
 
 

Totaal 

13.165

 
 
 
 
 
Gemeente Apeldoorn
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

700

245

125

120

490

210

2026

1.000

350

180

170

700

300

2027

1.500

525

270

255

1.050

445

2028

1.600

560

290

270

1.120

475

2029

1.200

420

215

205

840

355

2030

1.200

420

215

205

840

355

2031

800

280

145

135

560

240

2032

800

280

145

135

560

240

2033

800

280

145

135

560

240

2034

800

280

145

135

560

240

Totaal

10.400

3.640

1.875

1.765

7.280

3.100

 
 

35%

18%

17%

70%

30%

Gemeente Brummen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

157

21

17

115

153

21

2026

230

90

0

131

221

110

2027

204

74

0

130

204

29

2028

137

35

0

102

137

36

2029

60

20

0

40

60

20

2030

60

20

0

40

60

20

2031

120

36

18

24

78

36

2032

120

36

18

24

78

36

2033

120

36

18

24

78

36

2034

120

36

18

24

78

36

Totaal

1.328

404

89

654

1.147

380

 
 

30%

7%

49%

86%

29%

Gemeente Epe
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door woningen

2025

225

84

12

75

171

84

2026

225

84

12

75

171

84

2027

225

84

11

74

169

84

2028

225

84

11

74

169

84

2029

225

83

11

74

168

83

2030

225

83

11

74

168

83

2031

225

84

12

75

171

84

2032

225

84

12

75

171

84

2033

225

83

11

74

168

83

2034

225

83

11

74

168

83

Totaal

2.250

836

114

744

1.694

836

 
 

37%

5%

33%

75%

37%

Gemeente Heerde
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

120

36

6

42

84

33

2026

110

33

5

39

77

33

2027

110

33

5

39

77

33

2028

110

33

5

39

77

33

2029

110

33

5

39

77

33

2030

110

33

5

39

77

33

2031

90

27

4

32

63

27

2032

90

27

4

32

63

27

2033

90

27

4

32

63

27

2034

90

27

4

32

63

27

Totaal

1.030

309

47

365

721

306

 
 

30%

5%

35%

70%

30%

Gemeente Lochem
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

244

134

3

38

175

64

2026

200

43

36

46

125

43

2027

130

55

0

46

101

55

2028

130

41

0

46

87

41

2029

130

51

0

46

97

51

2030

130

41

0

46

87

41

2031

130

30

0

46

76

30

2032

130

30

0

46

76

30

2033

130

29

0

46

75

29

2034

130

29

0

46

75

29

Totaal

1.484

483

39

448

970

413

 
 

33%

3%

30%

65%

28%

Gemeente Voorst
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

100

20

0

30

50

30

2026

100

30

0

40

70

30

2027

100

42

0

35

77

30

2028

100

35

0

35

70

30

2029

100

25

0

35

60

30

2030

100

35

0

35

70

30

2031

100

30

5

35

70

30

2032

100

30

5

35

70

30

2033

100

30

5

35

70

30

2034

100

25

5

35

65

30

Totaal

1.000

302

20

350

672

300

 
 

30%

2%

35%

67%

30%

Gemeente Zutphen
 

Aantal woningen bruto 2025-2034

Betaalbaarheid 2025-2034

 

Sociale huur

Midden huur

Betaalbare koop

Betaalbaarheid totaal

Door corporaties

2025

111

78

9

0

87

54

2026

154

59

10

80

149

59

2027

300

206

18

70

294

206

2028

300

140

18

70

228

140

2029

300

116

30

85

231

116

2030

300

95

30

90

215

95

2031

300

60

10

60

130

30

2032

285

67

10

60

137

67

2033

200

60

10

60

130

55

2034

200

60

10

60

130

0

Totaal

2.450

941

155

635

1.731

822

 
 

38%

6%

26%

71%

34%

Bijlage 7: Realisatieopgaven ouderenhuisvesting 2022 t/m 2030

Regio

Gemeente

Nultreden

Geclusterd

Zorggeschikt

Achterhoek

Aalten

250

45

80

Achterhoek

Berkelland

410

35

160

Achterhoek

Bronckhorst

305

95

125

Achterhoek

Doetinchem

480

185

85

Achterhoek

Montferland

430

180

90

Achterhoek

Oost Gelre

305

30

85

Achterhoek

Oude IJsselstreek

480

160

150

Achterhoek

Winterswijk

210

270

90

Foodvalley

Barneveld

520

205

120

Foodvalley

Ede

1580

555

205

Foodvalley

Nijkerk

280

40

105

Foodvalley

Scherpenzeel

70

25

40

Foodvalley

Wageningen

285

160

60

Groene Metropoolregio

Arnhem

1134

761

307

Groene Metropoolregio

Berg en Dal

462

124

109

Groene Metropoolregio

Beuningen

313

143

59

Groene Metropoolregio

Doesburg

137

39

43

Groene Metropoolregio

Druten

213

124

54

Groene Metropoolregio

Duiven

311

143

55

Groene Metropoolregio

Heumen

221

130

51

Groene Metropoolregio

Lingewaard

535

260

130

Groene Metropoolregio

Nijmegen

1397

585

351

Groene Metropoolregio

Overbetuwe

556

280

110

Groene Metropoolregio

Renkum

425

195

131

Groene Metropoolregio

Rheden

567

169

154

Groene Metropoolregio

Rozendaal

26

0

5

Groene Metropoolregio

Westervoort

183

137

32

Groene Metropoolregio

Wijchen

490

215

110

Groene Metropoolregio

Zevenaar

546

273

126

Noord-Veluwe

Elburg

210

80

100

Noord-Veluwe

Ermelo

275

180

75

Noord-Veluwe

Harderwijk

595

300

120

Noord-Veluwe

Hattem*

135

60

30

Noord-Veluwe

Nunspeet

255

150

105

Noord-Veluwe

Oldebroek

125

55

40

Noord-Veluwe

Putten

335

120

85

Rivierenland

Buren

290

10

50

Rivierenland

Culemborg

495

190

100

Rivierenland

Maasdriel

355

40

35

Rivierenland

Neder-Betuwe

120

0

65

Rivierenland

Tiel

370

280

120

Rivierenland

West Maas en Waal

240

30

65

Rivierenland

West-Betuwe

265

80

130

Rivierenland

Zaltbommel

395

40

80

Stedendriehoek

Apeldoorn

1985

1325

400

Stedendriehoek

Brummen

100

20

50

Stedendriehoek

Epe

320

175

70

Stedendriehoek

Heerde

180

65

65

Stedendriehoek

Lochem

540

110

120

Stedendriehoek

Voorst

385

105

80

Stedendriehoek

Zutphen

645

430

135

Gelderland

Totaal 

21.736

9.408

5.342

Naar boven