Regeling van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant van 9 juni 2026 tot stimulering van het vergroten van de weerbaarheid van kleine gemeenten tegen ondermijnende invloeden en oneigenlijke druk (Subsidieregeling weerbare overheid Noord-Brabant)

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant;

 

Gelet op artikel 2 van de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant;

 

Overwegende dat de provincie Noord-Brabant, als partner in het samenwerkingsverband RIEC Zeeland West-Brabant en het RIEC Oost-Brabant, bijdraagt aan een integrale aanpak van ondermijning;

 

Overwegende dat in samenspraak met de RIEC’s en de Brabantse gemeenten de Brabantse Norm Weerbare Overheid tot stand is gekomen, met als doel het realiseren van een gezamenlijk basisniveau van weerbaarheid tegen ondermijning;

 

Overwegende dat de provincie Noord-Brabant zich aan dit doel heeft gecommitteerd en Gedeputeerde Staten het wenselijk achten om initiatieven van kleine gemeenten te stimuleren die de weerbaarheid tegen ondermijning versterken;

 

Besluiten vast te stellen de volgende regeling:

Artikel 1 Begripsbepalingen

In deze regeling wordt verstaan onder:

Asv: Algemene subsidieverordening Noord-Brabant;

 

grote gemeente: gemeente met meer dan 100.000 inwoners op peildatum 1 januari 2026, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek;

 

kleine gemeente: gemeente met minder dan 50.000 inwoners op peildatum 1 januari 2026, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek;

 

middelgrote gemeente: gemeente met 50.000 tot 100.000 inwoners op peildatum 1 januari 2026, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek;

 

oneigenlijke druk: ongewenste, directe of indirecte beïnvloeding die de onafhankelijkheid, integriteit of veilige en zorgvuldige taakuitoefening van bestuurders of ambtenaren aantast, en die buiten de geldende democratische en ambtelijke verhoudingen plaatsvindt;

 

samenwerkingsovereenkomst: samenwerkingsovereenkomst als bedoeld in artikel 1.2, onder f, van de Regeling algemene subsidienormen Noord-Brabant;

 

samenwerkingsverband: samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 1.2, onder g, van de Regeling algemene subsidienormen Noord-Brabant;

 

weerbaarheid: veerkracht en het vermogen van gemeenten om ondermijnende invloeden en oneigenlijke druk tijdig te signaleren, risico’s effectief te beheersen en op een integere en veilige manier te handelen, door gerichte versterking van capaciteit, deskundigheid en samenwerking.

Artikel 2 Doel

Deze regeling heeft als doel om de weerbaarheid van kleine gemeenten in de provincie Noord-Brabant structureel te versterken, ter voorkoming van misbruik van overheidsvoorzieningen en oneigenlijke beïnvloeding van de besluitvorming.

Artikel 3 Doelgroep

  • 1.

    Subsidie op grond van deze regeling kan worden aangevraagd door:

    • a.

      een kleine gemeente in de provincie Noord-Brabant; of

    • b.

      een samenwerkingsverband van:

      • 1°.

        kleine gemeenten in de provincie Noord-Brabant; of

      • 2°.

        ten hoogste een middelgrote of een grote gemeente, en een of meer kleine gemeenten, allen gelegen in de provincie Noord-Brabant.

  • 2.

    Indien een samenwerkingsverband als bedoeld in het eerste lid, onder b, geen rechtspersoonlijkheid bezit:

    • a.

      vraagt een deelnemer van het samenwerkingsverband de subsidie aan; en

    • b.

      draagt het project de instemming van alle deelnemers van het samenwerkingsverband, blijkend uit een samenwerkingsovereenkomst.

Artikel 4 Subsidievorm

Gedeputeerde Staten verstrekken op grond van deze regeling projectsubsidies in de vorm van een geldbedrag.

Artikel 5 Subsidiabele activiteiten

Subsidie kan worden verstrekt voor projecten gericht op het structureel vergroten van de weerbaarheid van kleine gemeenten.

Artikel 6 Weigeringsgronden

Subsidie wordt geweigerd indien:

  • a.

    het aangevraagde bedrag meer bedraagt dan de maximale subsidiehoogte, opgenomen in deze regeling;

  • b.

    voor het project reeds subsidie of een bijdrage is verstrekt;

  • c.

    de aangevraagde subsidie minder bedraagt dan € 15.000.

Artikel 7 Subsidievereisten

Om voor subsidie als bedoeld in artikel 5 in aanmerking te komen, wordt voldaan aan de volgende vereisten:

  • a.

    het project wordt uitgevoerd door of ten behoeve van een of meerdere kleine gemeenten in de provincie Noord-Brabant;

  • b.

    het project is gericht op het uitvoeren van tenminste drie van de volgende activiteiten:

    • 1°.

      het opstellen of actualiseren van een uitvoeringsplan versterking weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie, dat in ieder geval bestaat uit concrete doelstellingen en maatregelen met een specifieke benoeming van de interne rollen en verantwoordelijkheden;

    • 2°.

      het opstellen of actualiseren van een gedragscode voor interne en externe medewerkers en politieke ambtsdragers van de gemeente, die in ieder geval duidelijke normen en uitgangspunten bevat en een beschrijving hoe de gedragscode wordt geborgd;

    • 3°.

      het opstellen en inrichten, of actualiseren van een screeningsbeleid, dat in ieder geval de screeningsmaatregelen bevat die plaatsvinden per functieprofiel of functieaspect en de wijze waarop dit periodiek wordt herhaald;

    • 4°.

      het opstellen of actualiseren van een agressieprotocol, dat in ieder geval de normen en uitgangspunten bevat en daarnaast handelingsperspectieven biedt en duidelijk de afspraken beschrijft over meldingen, registraties en de opvolging van incidenten;

    • 5°.

      het doorlichten van processen en functieprofielen voor het in beeld brengen van de risico’s ten aanzien van weerbaarheid, blijkend uit een procesbeschrijving;

    • 6°.

      het organiseren en borgen van een periodiek Gemeentelijk Signalenoverleg Ondermijning, dat in ieder geval beschrijft hoe signalen worden gebundeld, beoordeeld en verrijkt met kennis uit de eigen organisatie;

    • 7°.

      het opstellen of actualiseren van een projectplan en een inrichtingsplan voor een intergemeentelijk expertteam op het gebied van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur; of

    • 8°.

      het oprichten en borgen van een interventieteam dat erop is gericht om samen met andere gemeenten uitvoeringskracht te borgen, blijkend uit een procesbeschrijving;

  • c.

    het project is erop gericht resultaten en lessen uit het project te delen met derden;

  • d.

    het project kan uiterlijk één jaar na subsidieverlening worden afgerond.

Artikel 8 Subsidiabele kosten

Voor deze subsidie gelden vaste subsidiabele bedragen.

Artikel 9 Vereisten subsidieaanvraag

  • 1.

    Subsidieaanvragen worden ingediend van:

    • a.

      26 juni 2026 tot en met 25 februari 2027;

    • b.

      14 april 2027 tot en met 17 november 2027.

  • 2.

    De subsidieaanvraag bevat de volgende bijlagen:

    • a.

      een projectplan, waaruit blijkt dat aan de vereisten, genoemd in artikel 7, onder a tot en met c, wordt voldaan;

    • b.

      een realistische planning, waaruit blijkt dat aan het vereiste in artikel 7, onder d, wordt voldaan;

    • c.

      indien de subsidieaanvrager een samenwerkingsverband is een samenwerkingsovereenkomst, waaruit blijkt dat alle deelnemers van het samenwerkingsverband instemmen met het project.

Artikel 10 Subsidieplafond

Gedeputeerde Staten stellen het subsidieplafond vast op:

  • a.

    € 180.000 voor de periode, genoemd in artikel 9, eerste lid, onder a;

  • b.

    € 180.000 voor de periode, genoemd in artikel 9, eerste lid, onder b.

Artikel 11 Subsidiehoogte

De hoogte van de subsidie bedraagt:

  • a.

    € 15.000, indien de subsidieaanvrager een kleine gemeente is;

  • b.

    € 30.000, indien de subsidieaanvrager een samenwerkingsverband van twee gemeenten is;

  • c.

    € 45.000, indien de subsidieaanvrager een samenwerkingsverband van drie of meer gemeenten is.

Artikel 12 Verdelingswijze

  • 1.

    Subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van de subsidieaanvragen.

  • 2.

    Indien een subsidieaanvraag nog niet volledig is, geldt voor het bepalen van de onderlinge rangschikking voor de verdeling van de subsidie de dag waarop de subsidieaanvraag volledig is als datum van binnenkomst.

  • 3.

    Dreigt het subsidieplafond op enige dag te worden overschreden, dan vindt rangschikking van de op die dag binnengekomen volledige subsidieaanvragen plaats door middel van loting, in aanwezigheid van een notaris en ten minste twee onafhankelijke waarnemers.

  • 4.

    De trekking wordt schriftelijk vastgelegd door de notaris, waarbij de aanvragen worden gerangschikt op volgorde van trekking en de eerst getrokken aanvraag als eerstvolgende in aanmerking komt voor subsidie en de laatst getrokken aanvraag als laatste.

  • 5.

    De subsidie wordt verdeeld over aanvragen die:

    • a.

      opeenvolgend zijn in de rangschikking; en

    • b.

      die volledig gehonoreerd kunnen worden.

Artikel 13 Verplichtingen van de subsidieontvanger

  • 1.

    De subsidieontvanger rondt het project af binnen een jaar na verlening van de subsidie.

  • 2.

    Indien het project wegens onvoorziene omstandigheden niet kan worden afgerond binnen de termijn, genoemd in het eerste lid, kan de subsidieontvanger uiterlijk de dag voor het verstrijken van die termijn schriftelijk een gemotiveerd verzoek indienen bij Gedeputeerde Staten tot verlenging met maximaal een jaar.

  • 3.

    De subsidieontvanger deelt de resultaten en lessen uit het project met derden.

Artikel 14 Verantwoording

De subsidieontvanger toont desgevraagd aan dat de activiteiten waarvoor de subsidie is verleend, zijn verricht en dat aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen is voldaan, door middel van het overleggen van de opgeleverde eindproducten.

Artikel 15 Bevoorschotting en betaling

Gedeputeerde Staten verstrekken een voorschot van 100% van het verleende subsidiebedrag en betalen dit in een keer, overeenkomstig artikel 23, tweede lid, van de Asv.

Artikel 16 Subsidievaststelling

  • 1.

    Gedeputeerde Staten stellen de subsidie, bedoeld in artikel 12, onder a, ambtshalve vast op grond van artikel 20, eerste lid, onder b, van de Asv.

  • 2.

    Gedeputeerde Staten stellen de subsidie, bedoeld in artikel 12, onder b en c, op grond van artikel 21, tiende lid, van de Asv, ambtshalve vast overeenkomstig artikel 20, eerste lid, onder b, van de Asv.

Artikel 17 Evaluatie

Gedeputeerde Staten zenden in 2028 en vervolgens telkens na twee jaar aan Provinciale Staten een verslag over de effecten en de doeltreffendheid van deze regeling in de praktijk.

Artikel 18 Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het Provinciaal Blad waarin zij wordt geplaatst.

Artikel 19 Citeertitel

Deze regeling wordt aangehaald als: Subsidieregeling weerbare overheid Noord-Brabant.

’s-Hertogenbosch, 9 juni 2026

Gedeputeerde Staten voornoemd,

de voorzitter,

mr. I.R. Adema

de secretaris,

drs. G.H.E. Derks MPA

Toelichting behorende bij de Subsidieregeling weerbare overheid Noord-Brabant

I. Algemeen

 

Inleiding

Ondermijnende criminaliteit en oneigenlijke druk vormen een risico voor integere besluitvorming, een veilige taakuitvoering en het vertrouwen in de overheid. Met deze regeling ondersteunt de provincie Noord Brabant kleine gemeenten bij het uitvoeren van concrete, samenhangende projecten die bijdragen aan een duurzame versterking van hun weerbaarheid, ook waar capaciteit en expertise beperkt zijn.

 

Deze subsidieregeling sluit aan bij de Uitvoeringsagenda Toekomstbestendig Bestuur 2024–2027, (uitvoeringslijn Veilig en Weerbaar Bestuur), gericht op het versterken van de basis van bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid in Noord-Brabant.

 

De basis voor deze subsidieregeling ligt in de geactualiseerde Brabantse Norm Weerbare Overheid (maart 2026). Deze norm biedt ook een Handelingskader. De subsidie ondersteunt de uitvoering van de verschillende onderdelen van dit Handelingskader om zo concrete stappen te stimuleren.

 

Juridisch kader

Deze subsidieregeling is vastgesteld op grond van de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant (Asv). Dit betekent dat een aantal aspecten van de verstrekking van subsidies niet in de subsidieregeling is vastgelegd, maar in de Asv. In de Asv staat onder meer wat de termijnen zijn voor het nemen van een beslissing op een aanvraag en ook bevat de Asv algemene verplichtingen voor de subsidieontvanger, zoals de meldingsplicht in geval van het niet, niet tijdig of niet geheel verrichten van de activiteiten of het nakomen van de verplichtingen. Daarnaast hebben Gedeputeerde Staten in de Regeling algemene subsidienormen Noord-Brabant (Ras) nog diverse algemene bepalingen met betrekking tot subsidie vastgelegd. Ook de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat algemene bepalingen die onverkort van toepassing zijn op subsidies die worden verstrekt op grond van deze subsidieregeling.

Voor een goed begrip van deze subsidieregeling is dus ook de Awb en de Asv in combinatie met de Ras relevant.

 

Staatssteun

Subsidiëring op grond van deze paragraaf brengt geen staatssteun met zich mee. De activiteiten waarvoor subsidie wordt verleend zijn activiteiten die nodig zijn voor realisatie van de provinciale uitvoeringsagenda, uitvoeringslijn Veilig en Weerbaar bestuur. Zij ondersteunen kleine gemeenten bij de invulling van het Handelingskader dat onderdeel is van de Brabantse Norm Weerbare Overheid. Deze activiteiten bestaan niet uit het aanbieden van een dienst of van goederen op een markt. Aangezien er geen sprake is van economische activiteiten, is er geen sprake van staatssteun.

 

II. Artikelsgewijs

 

Artikel 2 Doel

Dit artikel verwoordt het achterliggende doel van de regeling: het ondersteunen van kleine gemeenten bij het versterken van hun weerbaarheid tegen ondermijnende invloeden en oneigenlijke druk. Aanleiding hiervoor is dat juist deze gemeenten vaker te maken hebben met beperkte capaciteit en expertise, terwijl de risico’s voor integriteit en veilige taakuitoefening onverminderd groot zijn.

 

Artikel 3 Doelgroep

Naast individuele kleine gemeenten kunnen ook samenwerkingsverbanden van gemeenten in aanmerking komen. Hiermee beogen Gedeputeerde Staten samenwerking te stimuleren en kunnen gemeenten capaciteit en expertise bundelen.

 

Artikel 5 Subsidiabele activiteiten

Dit artikel begrenst de regeling tot projecten die rechtstreeks bijdragen aan het versterken van structurele weerbaarheid en voorkomt dat subsidie wordt ingezet voor incidentele of niet‑samenhangende activiteiten. De nadere uitwerking van de activiteiten en vereisten volgt in artikel 7.

 

Artikel 6 Weigeringsgronden

Dit artikel bevat specifieke aanvullende weigeringsgronden naast de weigeringsgronden uit de Asv.

 

Onder b Geen stapeling

Met de bepaling onder b wordt voorkomen dat er tweemaal voor hetzelfde project subsidie wordt verstrekt.

 

Artikel 7 Subsidievereisten

Onder b Tenminste drie activiteiten

De activiteiten zijn gericht op structurele versterking van de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie, processen en samenwerking. Door de verplichting om binnen het project meerdere activiteiten te combineren, wordt geborgd dat sprake is van een samenhangende aanpak.

 

Artikel 8 Subsidiabele kosten

Dit artikel bepaalt dat wordt gewerkt met vaste subsidiebedragen. Er vindt geen beoordeling plaats op basis van een kostenbegroting of nacalculatie.

 

Artikel 11 Subsidiehoogte

De hoogte van de subsidie is gedifferentieerd naar aanvrager en de omvang van het samenwerkingsverband. Dit om de samenwerking tussen gemeenten te stimuleren.

 

Artikel 13 Verplichtingen van de subsidieontvanger

Dit artikel bevat aanvullend op de Asv verplichtingen voor de subsidieontvanger, waaronder de afrondingstermijn van het project en het delen van resultaten en lessen. Hiermee beogen Gedeputeerde Staten de kennisdeling en bredere toepassing van opgedane inzichten te stimuleren.

 

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant,

 

de voorzitter,

mr. I.R. Adema

 

de secretaris,

drs. G.H.E. Derks MPA

Naar boven