Provinciaal blad van Zuid-Holland

Datum publicatieOrganisatieJaargang en nummerRubriek
Zuid-HollandProvinciaal blad 2019, 4848Verordeningen



Besluit van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland van 09 juli 2019, PZH-2019-694833134, DOS-2016-0005086, tot vaststelling van het Openstellingsbesluit projectsubsidie soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden Zuid-Holland 2019 (Openstellingsbesluit projectsubsidie soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden Zuid-Holland 2019)

Gedeputeerde staten van Zuid-Holland;

 

Gelet op artikel 2.3.3 van de Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016;

 

Gelet op het besluit van Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland van 14 mei 2019 ( PZH-2019-688640105 (DOS-DOS-2018-0008918 Voorjaarsnota 2019) tot vaststelling van de deelplafonds voor het jaar 2019 voor de Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016;

 

Overwegende dat er een deelplafond van € 600.000,00 beschikbaar is voor paragraaf 2.3 Soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden;

 

Besluiten vast te stellen het volgende besluit:

 

Openstellingsbesluit projectsubsidie soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden Zuid-Holland 2019

 

Artikel 1 Aanvraagperiode

  • 1.

    In afwijking van artikel 26, eerste lid van de Asv kan een aanvraag voor subsidie als bedoeld in artikel 2.3.1 van de Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016 worden ingediend vanaf 15 juli 2019 tot en met 30 september 2019.

  • 2.

    Een aanvraag is tijdig ingediend indien deze binnen de in het eerste lid genoemde periode is ontvangen.

 

Artikel 2 Subsidiabele activiteit

Subsidie kan worden verstrekt voor uitvoeringsprojecten die bijdragen aan: het versterken of beschermen van de leefgebieden van populaties van meerdere soorten die genoemd zijn in de bijlagen 1 of 2, waarvan minimaal één icoonsoort, zoals genoemd in bijlage 1.

 

Artikel 3 aanvraagvereisten

Naast de gegevens, bedoeld in artikel 10, eerste lid, van de Asv, gaat een aanvraag voor subsidie vergezeld van een plan van aanpak dat ten minste bestaat uit:

  • 1.

    een omschrijving van de te verrichten werkzaamheden, inclusief een (globale) planning;

  • 2.

    een specificatie van de kosten, waarbij arbeidskosten onderdeel kunnen zijn van de subsidieaanvraag met een maximum van € 75,00 per uur (ex BTW);

  • 3.

    een onderbouwde omschrijving van de verwachte bijdrage aan het versterken of beschermen van het leefgebied van de populaties van de betreffende icoon- en begeleidende soorten;

  • 4.

    een onderbouwde omschrijving van overige effecten op natuurwaarden;

  • 5.

    een beschrijving van de mate waarin monitoring en beheer nodig is;

  • 6.

    een beschrijving in hoeverre monitoring en beheer onderdeel is van het project.

 

Artikel 4 Rangschikking

  • 1.

    Op grond van artikel 2.3.3, tweede lid, onderdeel b van de Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016 wordt het beschikbare bedrag verdeeld aan de hand van een weging op basis van de kwaliteit van het plan van aanpak. De kwaliteit wordt beoordeeld op grond van de volgende criteria:

    • a.

      mate van verbetering leefgebied (omvang en kwaliteit) in relatie tot het gevraagde subsidiebedrag;

    • b.

      mate van urgentie voor de icoonsoorten;

    • c.

      effectiviteit van de maatregelen op lange en korte termijn;

    • d.

      aantal icoonsoorten en begeleidende soorten dat profiteert van het project;

    • e.

      mate van draagvlak bij stakeholders;

    • f.

      uitvoerbaarheid.

  • 2.

    Criterium a, b en c worden beoordeeld met een score 1-5; de overige criteria met een score 1-3. Er zijn per project dus minimaal 6 en maximaal 24 punten te verdienen.

  • 3.

    Gedeputeerde Staten rangschikken de aanvragen op basis van het aantal punten.

  • 4.

    Indien toepassing van het eerste lid ertoe leidt dat aanvragen op een gelijk puntenaantal eindigen, wordt de rangorde van die aanvragen bepaald door de som van het aantal punten voor de criteria a en b.

  • 5.

    Indien toepassing van het vierde lid ertoe leidt dat aanvragen op een gelijk puntenaantal eindigen, wordt de onderlinge rangorde van die aanvragen bepaald door loting.

 

Artikel 5 Weigeringsgronden

In aanvulling op de artikelen 11 en 12 van de Asv wordt subsidie als bedoeld in artikel 2.3.1 Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016 geweigerd indien:

  • 1.

    de subsidieaanvraag onvolledig is;

  • 2.

    het project onvoldoende aantoonbaar bijdraagt aan het versterken of beschermen van het leefgebied van de populaties van de betreffende icoon- en begeleidende soorten;

  • 3.

    het project strijdig is met andere provinciale belangen;

  • 4.

    het project niet uitvoerbaar is vanwege wettelijke of praktische belemmeringen;

  • 5.

    de aanvrager voor dit specifieke project ook van een andere provinciale financiering gebruik maakt;

  • 6.

    het aantal punten van het project, bedoeld in artikel 4, 12 punten of lager is.

 

Artikel 6 Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het provinciaal blad waarin dit besluit wordt geplaatst.

 

Artikel 7 Citeertitel

Dit besluit wordt aangehaald als: Openstellingsbesluit projectsubsidie soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden Zuid-Holland 2019.

 

Den Haag, 09 juli 2019

drs. H.M.M. Koek, secretaris

drs. J. Smit, voorzitter

Toelichting

 

Met de nieuwe Wet natuurbescherming is de zorg voor en bescherming van beschermde soorten gedecentraliseerd van het Rijk naar de provincies. Op grond van paragraaf 2.3, Soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden, van de Subsidieregeling groen Zuid-Holland 2016 kan subsidie worden verstrekt voor maatregelen gericht op het versterken en beschermen van populaties van bedreigde dier- of plantensoorten of op het verhogen van de natuurwaarden. Door actief treffen van maatregelen ten behoeve van leefgebieden van kwetsbare soorten te stimuleren, kunnen we een bijdrage leveren aan het behoud van deze soorten binnen de provincie.

 

Het soortenbeleid wordt vorm gegeven aan de hand van Zuid-Hollandse icoonsoorten. Dit zijn soorten die gezamenlijk symbool staan voor landschappelijke en ecologische kwaliteiten in Zuid-Holland én/of voor maatschappelijke kwaliteiten en ecosysteemdiensten.

 

Aanvraagvereisten

We hanteren een maximale kostenvergoeding van € 75,00 per uur ten aanzien van arbeidskosten. Dit kan in sommige gevallen lager zijn dan marktconforme uurtarieven. De bijdrage is bedoeld als een vergoeding of tegemoetkoming in de gemaakte kosten en niet als een volledig marktconform uurtarief inclusief eventuele winstpercentages.

 

We vragen om inzicht in het benodigde beheer en de monitoring in het vervolg en in hoeverre dit is afgedekt, omdat dit vaak een bepalende factor is voor het succes van het project. Of beheer en monitoring al onderdeel is van het project is niet per se doorslaggevend voor de gunning, maar het is voor de provincie van belang om te weten of hier eventueel iets nader voor moet worden georganiseerd.

 

Rangschikkingscriteria

Het is de ambitie van de provincie Zuid-Holland om bij keuzes in de programmering van initiatieven het maatschappelijk rendement van de geïnvesteerde ‘groene euro’s’ te vergroten. Dit rendementsdenken wordt vormgegeven door enerzijds aan de voorkant handvatten te bieden voor het voeren van het goede gesprek daarover, anderzijds door bij de gunningscriteria voor deze subsidieregeling duidelijk te zijn over de criteria waarop de ingediende subsidies worden afgewogen. Door aan de voorkant duidelijkheid te geven over de criteria hopen wij daarnaast de initiatiefnemers al in een vroeg stadium te stimuleren om de beoogde projecten zo goed mogelijk te laten bijdragen aan de doelen van het (soorten)beleid.

Om de subsidiegelden zo effectief mogelijk te benutten is voor de huidige subsidieregeling gekozen voor een methode waarbij de subsidieaanvragen onderling met elkaar worden vergeleken en op basis van kwaliteit van de aanvraag gerangschikt. Per criteria wordt hieronder aangegeven welke elementen worden betrokken bij de inhoudelijke beoordeling.

 

  • a.

    Mate van verbetering leefgebied (omvang en kwaliteit) in relatie tot het aangevraagde subsidiebedrag: hoe sterker de mate van verbetering van het leefgebied en hoe lager het gevraagde subsidiebedrag, des te hoger de score. Aandachtspunten hierbij zijn de omvang van het project, de mate van kwaliteitsverbetering en de totale som van de gevraagde subsidie. Het gaat hier feitelijk om het rendement van de subsidie.

  • b.

    Mate van urgentie voor de icoonsoorten: hoe urgenter actie nodig is, des te hoger de score. Aandachtspunt is bijvoorbeeld of het project is gericht op een (combinatie van) icoon- en begeleidende soorten waarvoor op korte termijn actie noodzakelijk is voor (lokaal) behoud van de populatie. De staat van instandhouding van de desbetreffende (icoon)soort is hierbij ook van belang.

  • c.

    Effectiviteit van de maatregelen op lange en korte termijn: hoe meer zekerheid er is over de effectiviteit van de maatregelen, des te hoger de score. Hebben de maatregelen uit het project zich al eens bewezen of zijn er twijfels over de effectiviteit? En is het effect kortdurend of wordt er ook op de lange termijn een positief effect verwacht?

  • d.

    Aantal icoonsoorten en begeleidende soorten dat profiteert van het project. Hoe meer soorten profiteren, des te hoger de score.

  • e.

    Mate van draagvlak bij stakeholders: hoe hoger het lokale en maatschappelijke draagvlak, des te hoger de score. Draagvlak kan worden aangetoond wanneer bijvoorbeeld is gekozen voor een samenwerkingsverband met meerdere partijen, of indien sprake is van cofinanciering, of van de inzet van vrijwilligers en ondernemers en van de betrokkenheid van grondeigenaren en beheerders.

  • f.

    Uitvoerbaarheid: Hoe meer uitvoeringsgereed, hoe hoger de score. Aandachtspunten hierbij zijn eventuele vergunningen, de beschikbaarheid van de gronden, danwel de toestemming van de grondeigenaar.

 

Beoordeling punten criteria a t/m c

1= slecht; 2 = matig; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = zeer goed

Beoordeling punten criteria d t/m f:

1= slecht; 2 = voldoende; 3 = goed

 

 

Bijlage 1 behorende bij artikel 2 van het Openstellingsbesluit projectsubsidie soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden Zuid-Holland 2018: Zuid-Hollandse Icoonsoorten

 

Icoonsoort

Landschappelijke en ecologische kwaliteiten

Maatschappelijke relevantie en belevenis

Kleine zwaan

overwintering internationaal van belang, grasland.

Rust en ruimte (weidsheid en beleving)

Purperreiger

Broedkolonies, riet en bos, schone slootjes met rijke begroeiing, Zuid-Holland van belang

Schoon water, typische Zuid-Hollandse natuur

Roerdomp

Rietmoeras, rust en ruimte, visrijk water

Visrijk water, mysterieuze nachtvogel

Zeearend

Robuuste natuur, delta, rust en ruimte

Toeristische trekker, rust en ruimte

Patrijs

Akkergebied, bloemrijke randen en braakliggend terrein

Boerennatuur, aantrekkelijk akker en bollen gebied

Grutto

Bloemrijke veenweide en grasland (weidevogels)

Onze Nationale vogel, boerennatuur, aantrekkelijk landschap

Kluut

Pioniersoort, kleine stukjes moeras

Aantrekkelijke delta natuur

Grote stern

Kolonievogel, pioniersoort, delta, zandplaten, relatie met zee, Zuid-Holland van belang

Aantrekkelijke kust, verbinder delta en zee

Zwarte stern

Kolonievogel, kwaliteit water en grasland, Zuid-Holland van belang

Schoon water, kenmerkend voor het slagenlandschap,

 

 

Typische Zuid-Hollandse natuur

Steenuil

Boerderijstroken en knotwilgen (kleine elementen)

Boerennatuur, aantrekkelijk landschap, behoud kleine elementen, betrekken vrijwilligers

Nachtegaal

Duinstruweel en rivierbos, belang van Zuid-Holland

Toeristische trekker, mooiste zang, inspiratie, nachtelijke beleving, publiekstrekker

Blauwborst

Riet en ruigte, droog en nat

Ongeplande en struinnatuur, mooie zang

Merel (alleen in de stad)

Groen in de stad (tegen gaan van verstening)

Natuur in de stad, brenger van het voorjaar, bomen in de stad (tegengaan hitte stress)

Huismus

Broed en foerageer gelegenheid in bebouwing, kleine elementen

Natuur in de stad, natuurinclusief bouwen

Gierzwaluw

Broedgelegenheid bebouwing

Natuur in de stad, insectenvangers, zomervogel, natuurinclusief bouwen

Boomklever

Landgoederen, bossen met voldoende oude, holle bomen

Verbinder van oude rijke bossen

Egel

Voldoende bosverbindingen en klein groen in en om de stad

Natuur in eigen tuin en stedelijke omgeving, kindernatuur, verbinder van stad en achterland

Meervleermuis

Open water, donkere nacht, relatie veen-duingebied (zomer en winterverblijven)

Insectenvangers, erfgoed, bunkers, de nacht (essentie van plaats en tijd), natuurinclusief bouwen, beleving vleermuisexcursies

Rosse vleermuis

Binnenduinbos met voldoende oude bomen, grote wateren

Insectenvangers, verbinder oud en bos en grote plassen, beleving vleermuis excursies

Noordse woelmuis

Rietmoeras en robuuste moerasverbindingen, endemische ondersoort, Zuid-Holland van belang

IJstijd Relict, typische Zuid-Hollandse natuur

Konijn (alleen in duin)

Natuurlijke begrazer van duingrasland, bloemrijk duin met open plekken

Belangrijke beheerder van het duingrasland. Kindernatuur

 

 

 

Bever (in rivierengebied)

Beheer bossen en waterkwaliteit

Oerhollands dier, bijzondere en fascinerende bouwer in de natuur, beheerder van meer open rivierbossen, publiekstrekker

Otter

Waterkwaliteit en robuuste verbindingen, ontsnippering

Oerhollands dier, schoon water, rust en ruimte, publiekstrekker

Gewone zeehond

Zandplaten, Noordzee, voldoende rust en vis

Fascinerend, roept emotie op, recreatieve beleving, kindernatuur, publiekstrekker

Bruinvis

Noordzee, voldoende rust en vis, recreatieve beleving

Recreatieve beleving

Rugstreeppad

Vochtige duinvalleien, pionier en veenweide

Amfibie, verbinder land en water

Zandhagedis

Duingrasland, afwisseling openheid, zand en struweel

Reptiel met mooie kleuren

Bittervoorn

Basiskwaliteit kleine sloten en oevers

Schone polderslootjes

Zalm

Verbinding zoet-zout, rivieren met de zee

Oerhollands. Vissen en consumptie op termijn

Steur

Verbinding zoet-zout, rivieren met de zee

Oer-Hollands, fascinerend uiterlijk en grootte

Argusvlinder

Bloemrijke randen buitengebied

Bestuiver van kleinschalige platteland, beleving van de zomer

Heivlinder

Bloemrijke zandige plekken

Bestuiver, dynamisch kust- en duingebied

Weidehommel

bloemrijk gebied en stad

Bestuiver, meer groen in de stad, bloemrijke bermen

Zandhommel

Bloemrijke buitendijkse gebieden in de delta, belang voor Zuid-Holland

Bestuiver van de bloemrijke delta, typische Zuid-Hollandse natuur

Glassnijder

Rijk begroeide sloten en vijvers, waterkwaliteit

Schoon water met rijke vegetaties (Jac. P. Thijsse sloten)

Groene glazenmaker

Krabbenscheer sloten, waterkwaliteit, zoet water

Schone polderslootjes in het zoete veenweidegebied

Dotterbloem

Bloemrijke oevers in vochtige delen van het veenweide, basisnatuur

Mooie natuur in de oevers, kenmerkend in het landschap

Rietorchis

Schraal grasland, grote maar ook kleine stukjes

Mooie natuur in de berm, bijzondere soort dicht bij de stad

Wilde hyacint

Stinzenplanten, binnenduin en landgoederen

Mooie landgoederen en binnenduin, brenger van de lente

Groenknolorchis

Hoge kwaliteit schrale vegetaties

Een soort van Natura 2000 en ecologen

 

Bijlage 2 behorende bij artikel 2 van het Openstellingsbesluit projectsubsidie soortenbeleid leefgebied en maatregelen verbetering natuurwaarden Zuid-Holland 2018: begeleidende soorten

 

soort

soortgroep

icoonsoort

insteek landschap/biotoop

gewone pad

amfibie

egel (verbinding stad achterland)

stad

groene kikkers

amfibie

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

heikikker

amfibie

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

kamsalamander

amfibie

rivierdijken

water en oevers

bergeend

broedvogels

kluut (pionier kust en binnenland)

zandige platen

blauwe reiger

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

boerenzwaluw

broedvogels

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

bontbekplevier

broedvogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

boomleeuwerik

broedvogels

konijn (duingrasland)

duingrasland

boomvalk

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

bosrietzanger

broedvogels

blauwborst (ruigte)

ruigte

bosuil

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

braamsluiper

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

bruine kiekendief

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

cettis zanger

broedvogels

noordse woelmuis

rietmoeras

dodaars

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

dwergstern

broedvogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

fitis

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

fluiter

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

fuut

broedvogel / wintervogel

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

gekraagde roodstaart

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

gele kwikstaart

broedvogels

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

geoorde fuut

broedvogels

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

duinplassen

glanskop

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

goudhaantje

broedvogels

naaldbos

naaldbos

goudvink

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

grasmus

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

graspieper

broedvogels

grutto (grasland)

grasland en akker

grauwe vliegenvanger

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

grote karekiet

broedvogels

noordse woelmuis, rivier

rietmoeras

houtsnip

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

huiszwaluw

broedvogels

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

ijsvogel

broedvogels

waterkwaliteit

water en oevers

kerkuil

broedvogels

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

kievit

broedvogels

grutto (grasland)

grasland en akker

kleine barmsijs

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

kleine bonte specht

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

kleine karekiet

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

kleine plevier

broedvogels

kluut (pionier kust en binnenland)

pionier

kleine zilverreiger

broedvogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

krooneend

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

waterkwaliteit

kneu

broedvogels

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

koekoek

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

kuifmees

broedvogels

naaldbos

naaldbos

kwak

broedvogels

noordse woelmuis rivier

rivieren

kwartel

broedvogels

grutto (grasland)

grasland en akker

kwartelkoning

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

nat grasland

lepelaar

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

veenmoeras

matkop

broedvogels

zeearend rivierenlandschap

vochtig bos

middelste zaagbek

broedvogel / wintervogel

grote stern pionier, delta

delta pionier

oeverzwaluw

broedvogels

zeearend (rivierenlandschap)

rivier

ooievaar

broedvogels

merel hommel (natuur in de stad)

stad

porseleinhoen

broedvogels

noordse woelmuis rivier

rietmoeras

putter

broedvogels

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

raaf

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

ransuil

broedvogels

grutto (grasland)

bosjes

rietgors

broedvogels

blauwborst (ruigte)

ruigte

rietzanger

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

ringmus

broedvogels

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

roodborsttapuit

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

duin

scholekster

broedvogel / wintervogel

grutto (grasland)

grasland en akker

slechtvalk

broedvogel / wintervogel

merel hommel (natuur in de stad)

stad

slobeend

broedvogel / wintervogel

grutto (grasland)

grasland en water

snor

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

spotvogel

broedvogels

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

spreeuw

broedvogels

huismus (stad)

stad

sprinkhaanzanger

broedvogels

blauwborst (ruigte)

ruigte

strandplevier

broedvogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

tafeleend

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

tapuit

broedvogels

konijn (duingrasland)

duingrasland

torenvalk

broedvogels

grutto (grasland)

Agrarisch grasland

tureluur

broedvogel / wintervogel

grutto (grasland)

Agrarisch grasland

veldleeuwerik

broedvogels

grutto (grasland)

grasland en akker

visarend

broedvogels

noordse woelmuis rivier

rivieren

visdief

broedvogels

grutto (grasland)

grasland en water

waterhoen

broedvogels

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

waterral

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

watersnip

broedvogel / wintervogel

noordse woelmuis rivier

rietmoeras

wielewaal

broedvogels

boomklever (oud bos)

oud bos

woudaapje

broedvogels

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

wulp

broedvogel / wintervogel

rietorchis (schraalland)

schraalland

zanglijster

broedvogels

merel hommel (natuur in de stad)

stad

zomertaling

broedvogels

grutto (grasland)

grasland en sloten

zwarte mees

broedvogels

naaldbos

naaldbos

zwarte roodstaart

broedvogels

huismus (stad)

stad

zwartkopmeeuw

broedvogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

aardbeivlinder

dagvlinders

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

bruin blauwtje

dagvlinders

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

bruin zandoogje

dagvlinders

konijn (duingrasland)

duingrasland

duinparelmoervlinder

dagvlinders

konijn (duingrasland)

duingrasland

eikenpage

dagvlinders

boomklever (oud bos)

oud bos

bruine eikenpage

dagvlinders

nachtegaal (struweel, overgang)

duin

groot dikkopje

dagvlinders

blauwborst (ruigte)

ruigte

hooibeestje

dagvlinders

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

icarusblauwtje

dagvlinders

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

keizersmantel

dagvlinders

duinstruweel

duinstruweel

kleine parelmoervlinder

dagvlinders

konijn (duingrasland)

duingrasland

kleine vuurvlinder

dagvlinders

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

koevinkje

dagvlinders

duinstruweel

duinstruweel

landkaartje

dagvlinders

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

oranjetip

dagvlinders

nachtegaal (struweel, overgang)

struwelen overgang

zilveren maan

dagvlinders

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

azuurwaterjuffer

libellen

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

beekrombout

libellen

noordse woelmuis rivier

rivieren

bloedrode heidelibel

libellen

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

bruine glazenmaker

libellen

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

bruine korenbout

libellen

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

geelvlekheidelibel

libellen

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

gevlekte witsnuitlibel

libellen

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

grote keizerlibel

libellen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

grote roodoogjuffer

libellen

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

pantserjuffer (behalve hout-)

libellen

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

plasrombout

libellen

rivier

water en oevers

rivierrombout

libellen

rivier

water en oevers

smaragdlibel

libellen

rivier

water en oevers

variabele waterjuffer

libellen

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

vroege glazenmaker

libellen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

watersnuffel

libellen

waterkwaliteit

duin

weidebeekjuffer

libellen

noordse woelmuis rivier

rivieren

zwervende heidelibel

libellen

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

tonghaarmuts

mossen

noordse woelmuis rivier

rivieren

nauwe korfslak

overig

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

platte schijfhoren

overig

groene glazenmaker (veensloten)

sloten en oevers

gestreepte waterroofkever

overig

veenmoeras

veenmoeras

moshommel

overig

zandhommel (bloemdijken delta)

dijken

steenhommel

overig

merel hommel (natuur in de stad)

stad

metselbij (groep)

overig

merel hommel (natuur in de stad)

stad

aardaker

planten

patrijs (akkers)

akkers

akkerandoorn

planten

patrijs (akkers)

akkers

argimonie

planten

zandhommel (bloemdijken delta)

dijken

bittere veldkers

planten

zeearend (rivierenlandschap)

rivieren

blauwe knoop

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

blauwe waterereprijs

planten

noordse woelmuis rivier

rivieren

blauwe zeedistel

planten

grote stern pionier, delta

duin

bosanemoon

planten

boomklever (oud bos)

oud bos

buntgras

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

cichorei

planten

merel hommel (natuur in de stad)

oude muren

dopheide

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

drijvend fonteinkruid

planten

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

duinroos

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

duinviooltje

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

egelantier

planten

duinstruweel

duinstruweel

galigaan

planten

veenmoeras

veenmoeras

gewone koekoeksbloem

planten

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

groot blaasjeskruid

planten

groene glazenmaker (veensloten)

waterkwaliteit

groot nimfkruid

planten

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivierwateren

groot streepzaad

planten

zandhommel (bloemdijken delta)

dijken

grote pimpernel

planten

noordse woelmuis rivier

rivieren

harig wilgenroosje

planten

blauwborst (ruigte)

ruigte

heelblaadjes

planten

patrijs (akkers)

akkers

heemst

planten

noordse woelmuis rivier

delta ruigte

hondskruid

planten

konijn (duingrasland)

vochtige duinvallei

herfstschroeforchis

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

kegelsilene

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

klein slijkgras

planten

grote stern pionier, delta

delta pionier

kleine klaver

planten

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

klokjesgentiaan

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

krabbenscheer

planten

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

kranswieren (groep)

planten

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

kruisbladgentiaan

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

lamsoor

planten

grote stern pionier, delta

delta pionier

lidsteng

planten

waterkwaliteit

waterkwaliteit

melkkruid

planten

grote stern pionier, delta

delta pionier

melkviooltje

planten

groene glazenmaker (veensloten)

schraalland

moerasgamander

planten

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

moerasrolklaver

planten

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

moerasspirea

planten

blauwborst (ruigte)

ruigte

moeraswespenorchis

planten

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

muurbloem

planten

merel hommel (natuur in de stad)

oude muren

muurvaren

planten

merel hommel (natuur in de stad)

oude muren

nachtsilene

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

oorsilene

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

parnassia

planten

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtige duinvallei

pinksterbloem

planten

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

poelruit

planten

blauwborst (ruigte)

ruigte

rivierfonteinkruid

planten

noordse woelmuis rivier

rivieren

rode bremraap

planten

zeearend (rivierenlandschap)

rivierduin

rode klaver

planten

grutto (grasland)

grasland

ronde zonnedauw

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

rood guichelheil

planten

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

rozenkransje

planten

konijn (duingrasland)

duingrasland

spindotter

planten

zeearend (rivierenlandschap)

rivieren

steenbreekvaren

planten

merel hommel (natuur in de stad)

oude muren

stinzenplanten (groep)

planten

boomklever (oud bos)

oud bos

tongvaren

planten

merel hommel (natuur in de stad)

oude muren

teer guichelheil

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

veenmosorchis

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

veenmossen (groep)

planten

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

veldsalie

planten

zandhommel (bloemdijken delta)

dijken

waterpunge

planten

zeearend rivierenlandschap

vochtig bos

waterviolier

planten

groene glazenmaker (veensloten)

waterkwaliteit

wilde marjolein

planten

zandhommel (bloemdijken delta)

dijken

zeekraal (groep)

planten

grote stern pionier, delta

delta pionier

zeeraket

planten

grote stern pionier, delta

duin

zeevetmuur

planten

grote stern pionier, delta

delta pionier

zilte waterranonkel

planten

rugstreeppad (vochtig duinvallei)

vochtig duinvallei

zulte

planten

grote stern pionier, delta

delta

zomereik

bomen

boomklever (oud bos)

oud bos

ringslang

reptiel

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

Veldkrekel

Krekel

Konijn (duingrasland)

duingrasland

blauwvleugelsprinkhaan

sprinkhaan

konijn (duingrasland)

duingrasland

bramensprinkhaan

sprinkhaan

zeearend (rivierenlandschap)

vochtig bos

duinsabelsprinkhaan

sprinkhaan

konijn (duingrasland)

duingrasland

gouden sprinkhaan

sprinkhaan

zeearend (rivierenlandschap)

bloemrijk grasland

greppelsprinkhaan

sprinkhaan

zeearend (rivierenlandschap)

bloemrijk grasland

knopsprietje

sprinkhaan

konijn (duingrasland)

duingrasland

kustsprinkhaan

sprinkhaan

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

moerassprinkhaan

sprinkhaan

groenknolorchis (schraalland)

schraalland

ratelaar

sprinkhanen

argusvlinder (bloemrijk grasland)

bloemrijk grasland

wekkertje

sprinkhanen

rietorchis (schraalland)

bloemrijk grasland

veenmol

krekelachtige

rietorchis (schraalland)

bloemrijk grasland

driedoornige stekelbaars

vissen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

stad, grasland

elft

vissen

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

Europese meerval

vissen

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

fint

vissen

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

grote modderkruiper

vissen

zeearend rivierenlandschap

water en oevers

kleine modderkruiper

vissen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

grasland

houting

vissen

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

barbeel

vissen

zeearend rivierenlandschap

rivieren

kroeskarper

vissen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

kwabaal

vissen

groene glazenmaker (veensloten)

rivieren

riverprik

vissen

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

rivierdonderpad

vissen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

snoek

vissen

bittervoorn (basiswaterkwaliteit)

water en oevers

vetje

vissen

groene glazenmaker (veensloten)

water en oevers

zeeprik

vissen

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

brandgans

wintervogels

grutto (grasland)

grasland en akker

goudplevier

wintervogels

grutto (grasland)

grasland en akker

grote zaagbek

wintervogels

noordse woelmuis rivier

winter

kolgans

wintervogels

grutto (grasland)

grasland en akker

middelste zaagbek

wintervogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

nonnetje

wintervogels

zalm (rivier verbinding zoet-zout)

rivieren

pijlstaart

wintervogels

grote stern pionier, delta

delta pionier

rietgans

wintervogels

patrijs (akkers)

akkers

roodkeelduiker

wintervogels

grote stern pionier, delta

Noordzee

rosse grutto

wintervogels

grote stern pionier, delta

zandplaten en zee

rotgans

wintervogels

grote stern pionier, delta

zandplaten en zee

smient

wintervogels

grutto (grasland)

grasland

wulp

wintervogels

grutto (grasland)

grasland en akker

zilverplevier

wintervogels

grote stern pionier, delta

zandplaten en zee

zwarte zee-eeend

wintervogels

grote stern pionier, delta

Noordzee

boommarter

zoogdier

egel (verbinding stad achterland)

stad

bunzing

zoogdier

egel (verbinding stad achterland)

stad

das

zoogdier

rivier

bos

dwergmuis

zoogdier

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

dwergspitsmuis

zoogdier

groenknolorchis schraalland

schraalland

eekhoorn

zoogdier

boomklever (oud bos)

oud bos

franjestaart

zoogdier

boomklever (oud bos)

oud bos

gewone dwergvleermuis

zoogdier

huismus (stad)

stad

grijze zeehond

zoogdier

zandplaten en zee

zandplaten en zee

grootoorvleermuis

zoogdier

boomklever (oud bos)

oud bos

hermelijn

zoogdier

egel (verbinding stad achterland)

stad

laatvlieger

zoogdier

steenuil (kleinschalig agrarisch)

kleinschalig landbouw

ree

zoogdier

duinstruweel

bos

rosse woelmuis

zoogdier

egel (verbinding stad achterland)

stad

ruige dwergvleermuis

zoogdier

huismus (stad)

stad

waterspitsmuis

zoogdier

purperreiger roerdomp rietmoeras

rietmoeras

watervleermuis

zoogdier

boomklever (oud bos)

oud bos

wezel

zoogdier

egel (verbinding stad achterland)

stad