Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 januari 2022
Hierbij stuur ik u de reactie op het verzoek van de vaste commissie OCW, naar aanleiding
van de vergadering van 16 december 2021, inzake de vraag van een student over het
collegegeld voor een tweede studie.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, R.H. Dijkgraaf
Collegegeld tweede studie
De overheid is verantwoordelijk voor het financieren van respectievelijk één bacheloropleiding
en één masteropleiding per student. Dat uitgangspunt is als volgt uitgewerkt: een
student is het wettelijk collegegeld verschuldigd als hem of haar nog geen graad is
verleend (en hij/zij voldoet aan de overige voorwaarden). De rest van de kosten voor
de opleiding worden in dat geval door de overheid gedragen.
Als de student zich na het behalen van een graad opnieuw inschrijft voor een opleiding,
is hij/zij het instellingscollegegeld verschuldigd. In dat geval draagt de overheid
niet bij aan de bekostiging van de opleiding. Van een student wordt dan gevraagd zelf
te investeren in een tweede studie. Daarnaast zijn werkgevers soms bereid om in deze
kosten bij te dragen. De reden dat voor deze systematiek is gekozen, zijn de schaarse
middelen voor hoger onderwijs.
Een uitzondering op de hierboven omschreven systematiek vormen tweede studies in de
Croho-onderdelen Onderwijs en Gezondheidszorg. Omdat dit sectoren met een maatschappelijke
arbeidsmarktkrapte betreft, geldt dat studenten die een dergelijke opleiding als tweede
studie volgen in de meeste gevallen wettelijk collegegeld in plaats van instellingscollegegeld
zijn verschuldigd.1
Situatie van deze student
Deze student heeft, naar alle waarschijnlijkheid, reeds een bacheloropleiding en een
masteropleiding tegen betaling van wettelijk collegegeld afgerond. Nu hij een tweede
studie wil volgen, is hij daar -conform bovenomschreven systematiek- instellingscollegegeld
voor verschuldigd. Zijn tweede studie is namelijk de opleiding Psychologie (studierichting
Klinische psychologie). Deze opleiding is ingedeeld in het Croho-onderdeel Gedrag
en Maatschappij.
Een opleiding wordt als geheel, en niet per studierichting, ingedeeld in een Croho-onderdeel.
Voor de studie Psychologie is door de betrokken partijen vastgesteld dat het zwaartepunt
van de opleiding ligt op het vlak van theorie en analyse, dat de opleiding overwegend
sociaalwetenschappelijk is, en de opleiding daarom in het Croho-onderdeel Gedrag en
Maatschappij thuishoort. Dat is de reden dat ik geen aanleiding zie om de Croho-indeling
voor deze studie te wijzigen.
De student heeft over deze situatie reeds diverse malen contact gehad met het Ministerie
van OCW. Medewerkers van het ministerie hebben student op 25 oktober, 10 november,
15 november, 23 november, 9 december en 14 december 2021 antwoord gegeven op zijn
vragen.