Vragen van het lid Ceder (ChristenUnie) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over het bericht «Kerk mag de Grote Kerk van Alkmaar niet huren voor paasdienst.
«Geen religieuze samenkomsten»» (ingezonden 3 februari 2026).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht over het weigeren van de verhuur van de Grote
Kerk in Alkmaar voor een gezamenlijke paasdienst van de Protestantse gemeente van
Alkmaar, terwijl het gebouw wel wordt verhuurd voor andere bijeenkomsten zoals culturele
evenementen en bijvoorbeeld whiskyproeverijen?1
Vraag 2
Hoe verhoudt het weigeren van religieuze samenkomsten zich volgens u tot het uitgangspunt
van inclusiviteit dat veel culturele instellingen, mede met steun van de overheid,
nastreven en in hoeverre verhoudt dit zich specifiek tot een historisch kerkgebouw
(met een beschermde rijksmonumentale status)?
Vraag 3
Deelt u de opvatting dat religieuze bijeenkomsten, waaronder gebedsdiensten, onderdeel
zijn van het immaterieel cultureel erfgoed en van oudsher verbonden zijn met kerkgebouwen
die een cultuurhistorische functie hebben?
Vraag 4
Hoe verhoudt deze opstelling zich tot de Algemene wet gelijke behandeling?
Vraag 5
Krijgt de stichting behoud Grote Kerk direct of indirect subsidie van het Ministerie
van OCW voor beheer of instandhouding van het kerkgebouw? Zo ja, hoeveel?
Vraag 6
Kunt u toelichten welke voorwaarden uw ministerie verbindt aan subsidies voor het
behoud en de exploitatie van religieus erfgoed en of daarbij aandacht is voor non-discriminatie
en gelijke toegang voor verschillende vormen van gebruik, waaronder religieus gebruik?
Vraag 7
Acht u het wenselijk dat een gebouw met een eeuwenlange religieuze functie, dat tegenwoordig
mede met publieke middelen in stand wordt gehouden, expliciet wordt uitgesloten van
religieus gebruik, terwijl andere vormen van samenkomst wel zijn toegestaan?
Vraag 8
Vindt u het verenigbaar met het doel van deze subsidies dat religieuze gemeenschappen
worden uitgesloten van gebruik van religieus erfgoed, terwijl zij historisch en inhoudelijk
nauw met dat erfgoed verbonden zijn?
Vraag 9
Bent u bereid te onderzoeken of het huidige subsidiebeleid van uw ministerie voldoende
waarborgen bevat om te voorkomen dat met publieke middelen ondersteunde instellingen
bepaalde levensbeschouwelijke groepen structureel uitsluiten?
Vraag 10
Ziet u mogelijkheden om, in overleg met gemeenten en gesubsidieerde erfgoedinstellingen,
richtlijnen te bevorderen waarin recht wordt gedaan aan zowel de culturele als de
religieuze betekenis van voormalige kerkgebouwen?
Vraag 11
Zijn er meerdere gevallen bekend waarbij subsidie wordt verstrekt aan eigenaren danwel
beheerstichtingen van een historische kerk, maar waarbij kerkactiviteiten expliciet
verboden zijn? Zo ja, hoeveel en in hoeveel gevallen subsidieert het Ministerie van
OCW deze?
Vraag 12
Hoe verhoudt zich dit tot de bedoeling van de opgestelde handreiking kerkenvisie?
Vraag 13
Hoe wordt uitvoering gegeven aan de motie Ceder die de regering verzoekt in samenspraak
met Toekomst Religieus Erfgoed te verkennen op welke manier belemmeringen bij functiebehoud
kunnen worden weggenomen om zo veel mogelijk kerkgebouwen een goede herbestemming
te geven?2
Vraag 14
Bent u bereid hierover in gesprek te gaan met vertegenwoordigers van religieuze gemeenschappen
en erfgoedorganisaties om te voorkomen dat religieus erfgoed vervreemdt van de gemeenschappen
waarvoor het nog altijd een levende betekenis heeft?
Vraag 15
Wilt u deze vragen uiterlijk voor de behandeling van de OCW-begroting beantwoorden?
X Noot
1Nederlands dagblad, 29 januari 2026, Kerk mag de Grote Kerk van Alkmaar niet huren
voor paasdienst. «Geen religieuze samenkomsten», (Kerk mag de Grote Kerk van Alkmaar
niet huren voor paasdienst. «Geen religieuze samenkomsten»)
X Noot
1Nederlands dagblad, 29 januari 2026, Kerk mag de Grote Kerk van Alkmaar niet huren
voor paasdienst. «Geen religieuze samenkomsten», (Kerk mag de Grote Kerk van Alkmaar
niet huren voor paasdienst. «Geen religieuze samenkomsten»)