36 939 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten die betrekking hebben op de BES eilanden (Fiscale verzamelwet BES eilanden 2027)

Nr. 5 VERSLAG

Vastgesteld 12 juni 2026

De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.

Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.

De voorzitter van de commissie, C. Jansen

Adjunct-griffier van de commissie, Van der Steur

INLEIDING

De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het wetsvoorstel en de daarbij horende toelichting. Zij zien op dit moment geen aanleiding tot het stellen van nadere vragen.

De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de Fiscale verzamelwet BES eilanden 2027. Ze staan positief tegenover dit wetsvoorstel, omdat het bijdraagt aan het moderniseren en vereenvoudigen van het fiscale stelsel op de BES-eilanden. Tegelijkertijd hebben deze leden oog voor de gevolgen van individuele maatregelen voor het ondernemersklimaat en de uitvoeringspraktijk en de rechtszekerheid. Zij hebben nog meerdere vragen.

De leden van de PRO-fractie hebben het wetsvoorstel met interesse gelezen. Zij hebben enkele vragen.

De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de Fiscale Verzamelwet voor de BES-eilanden 2027. Zij hebben enkele vragen bij dit voorstel.

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden het van groot belang dat fiscale wijzigingen niet leiden tot verslechtering van de bestaanszekerheid, in het bijzonder voor kwetsbare groepen. Zij hebben daarom nog de volgende vragen.

I. ALGEMEEN

1. Aanleiding

De leden van de PRO-fractie vinden het van groot belang dat er ook op de BES-eilanden sprake is van een eerlijk belastingstelsel. Deze leden vinden het uitgangspunt van comply or explain ook van groot belang, maar begrijpen dat de context en schaal van de BES-eilanden anders is dan die van Europees Nederland. Kan de regering in een overzichtelijk schema weergeven waar de belangrijkste verschillen zitten tussen het belastingstelsel in Europees Nederland en Caribisch Nederland? En kan de regering hierbij ook aangeven welke mogelijke wijzigingen er redelijkerwijs de komende jaren mogelijk zijn om zoveel mogelijk te voldoen aan het principe van comply of explain?

De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat het wetsvoorstel met name is ingegeven door de noodzaak om het fiscale stelsel te actualiseren en inconsistenties weg te nemen. Deze leden vragen in hoeverre bij de totstandkoming van eerdere Belastingplannen BES eilanden (2024 en 2025) ook expliciet is gekeken naar inkomenseffecten voor specifieke groepen.

2. Voorgestelde wijzigingen

Vastgoedbelasting (hoofdstuk IV Belastingwet BES)

De leden van de VVD-fractie lezen dat het tarief voor de vastgoedbelasting voor hotels in eigendom van niet-natuurlijke personen stapsgewijs wordt verhoogd van 10% naar 12%, om het verschil met het reguliere tarief te verkleinen. De regering stelt dat de sector inmiddels winstgevender is geworden, terwijl de waardes van vastgoed zijn gestegen. Hoe onderbouwt de regering dat de winstgevendheid van hotels voldoende is toegenomen om deze belastingverhoging te rechtvaardigen? Welke effecten verwacht de regering van deze tariefsverhoging op investeringen in de toeristische sector op de BES-eilanden? Welke bredere economische effecten verwachten de regering, bijvoorbeeld ten aanzien van de werkgelegenheid op de BES-eilanden?

De leden van de PRO-fractie lezen dat de regering het tarief in de vastgoedbelasting wil verhogen, maar dat de opbrengst hiervan «nihil geacht» wordt. Kan de regering toelichten wat het doel van de verhoging is, als het niet gaat om een hogere opbrengst? En heeft de regering overwogen deze maatregel op te nemen in een Belastingplan in plaats van een verzamelwet? Wat is de reden dat de regering de verzamelwet hiervoor passender vindt?

Algemene bestedingsbelasting (hoofdstuk VI Belastingwet BES)

De leden van de VVD-fractie lezen dat een fiscale eenheid in de ABB wordt geïntroduceerd om cumulatie van belasting bij interne transacties te voorkomen en administratieve lasten te verlagen. Tegelijkertijd wordt gekozen voor een strikte eis van 100% aandeelhouderschap vanwege uitvoerbaarheid. Hoe groot is het probleem van cumulatie van ABB in de huidige wet? Waarom is gekozen voor een harde 100%-eis, en welke economische activiteiten vallen hierdoor buiten de regeling? Hoe verhoudt de complexiteitsverhoging voor de Belastingdienst zich tot de beoogde lastenverlichting voor ondernemers?

Landbouwvrijstellingen

De leden van de VVD-fractie lezen dat de vrijstellingen in de ABB en overdrachtsbelasting zijn gericht op het stimuleren van de lokale landbouw en het verminderen van fiscale belemmeringen. Kan de regering kwantificeren welk effect deze vrijstellingen naar verwachting hebben op de lokale landbouwproductie? Hoe wordt voorkomen dat deze vrijstellingen leiden tot oneigenlijk gebruik of fiscale constructies?

De leden van de PRO-fractie hebben een vraag over de introductie van een vrijstelling in de algemene bestedingsbelasting voor de vervaardiging van zaken die in de landbouw worden gebruikt en de introductie van een vrijstelling in de overdrachtsbelasting voor cultuurgrond. Waarom staan deze maatregelen in een verzamelwet en niet in een Belastingplan? Is de regering het ermee eens dat ze moeilijk gezien kunnen worden als technische maatregelen? Deze leden vragen ook of de regering aanwijzingen heeft dat deze maatregelen daadwerkelijk helpen om de lokale landbouw te stimuleren, en of het klopt dat er geen noemenswaardige kosten aan de maatregelen verbonden zijn.

Ten aanzien van de landbouwvrijstellingen vragen de leden van de CDA-fractie hoeveel extra landbouwactiviteit wordt verwacht dat hiermee tot stand komt.

Formeel belastingrecht en invordering van BES belastingen (hoofdstuk VIII Belastingwet BES)

Ten aanzien van dwangschriften per post is in de consultatie gewezen op problemen met de postbezorging op de eilanden. De leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering wil voorkomen dat burgers rechtsmiddelen missen doordat post niet aankomt. Zij lezen dat de regering zorgen wil mitigeren door actief opvolging te geven aan verstuurde dwangschriften en door hulp aan te bieden. Zij vragen hoe dit er concreet uitziet en hoe wordt voorkomen dat geen verdere stappen in het invorderingstraject worden gezet voordat iemand daadwerkelijk op de hoogte is

Inkomstenbelasting

De leden van de VVD-fractie lezen dat de regeling voor toerekening van aftrekposten tussen echtgenoten bij scheiding wordt afgeschaft, omdat deze in de praktijk nadelig kan uitpakken en tot knelpunten leidt. Hoeveel belastingplichtigen worden jaarlijks geconfronteerd met de nadelige effecten van de huidige regeling? Welke gevolgen heeft het schrappen van deze regeling voor de rechtszekerheid en voorspelbaarheid van belastingheffing?

De leden van de PRO-fractie vragen of het klopt dat de voorgestelde aanpassing aan de gebruikelijkloonregeling neerkomt op een lastenverlichting voor directeuren-grootaandeelhouders en of de regering dat wenselijk vindt. Daarnaast vragen deze leden of de regering kan beargumenteren waarom de koppeling tussen de belastingvrije som (BVS) en het gebruikelijk loon niet meer wenselijk is, afgezien van het feit dat de BVS gestegen is.

3. Budgettaire aspecten

4. Uitvoeringsaspecten

De leden van de VVD-fractie lezen dat het wetsvoorstel uitvoerbaar is volgens de Belastingdienst, maar introduceert ook complexiteit, met name door de fiscale eenheid in de ABB en benodigde ICT-aanpassingen. Kan de regering toelichten waarom gekozen is voor een maatregel die expliciet leidt tot complexiteitsverhoging voor de Belastingdienst? Hoe wordt geborgd dat de benodigde ICT-aanpassingen tijdig en binnen budget worden gerealiseerd?

5. Doenvermogen

6. Administratieve lasten/gevolgen voor bedrijfsleven en burger

7. EU-aspecten

8. Advies en consultatie

9. Doelmatigheid, doeltreffendheid en evaluatie

De leden van de VVD-fractie lezen dat het een verzameling van voornamelijk technische en kleinere wijzigingen in verschillende belastingwetten voor de BES-eilanden betreft, waarbij wordt aangegeven dat de budgettaire effecten beperkt of nihil zijn. Tegelijkertijd wordt gesteld dat deze wijzigingen noodzakelijk zijn vanwege veroudering en inconsistenties in het fiscale stelsel. Kan de regering concreet aangeven welke knelpunten in de uitvoeringspraktijk met dit verzamelwetsvoorstel worden opgelost, en hoe urgent deze knelpunten zijn? Hoe wordt geborgd dat het bundelen van uiteenlopende maatregelen in één verzamelwet de parlementaire controle op individuele onderdelen niet bemoeilijkt?

De leden van de VVD-fractie lezen dat de regering stelt dat de maatregelen doelmatig en doeltreffend zijn, maar geeft tegelijk aan dat deze niet afzonderlijk zullen worden geëvalueerd omdat het om technische wijzigingen gaat. Waarom kiest de regering ervoor om geen evaluatie uit te voeren, terwijl cumulatief sprake kan zijn van substantiële impact? Is de regering bereid om op zijn minst een ex post evaluatie te doen van de belangrijkste maatregelen, zoals de fiscale eenheid in de ABB?

II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

OVERIG

De leden van de ChristenUnie-fractie hechten waarde aan signalen uit de praktijk, in het bijzonder vanuit de eilanden zelf. In dat verband wijzen zij naar het rapport van Centraal Dialoog Bonaire over de impact van belastingwijzigingen op kleine ondernemers op Bonaire, dat bij brief van 5 januari 2026 aan de toenmalige Staatssecretaris van Financiën is aangeboden (te vinden op www.centraaldialoogbonaire.com). Is de regering van mening dat, in het licht van de toezegging van de regering in de brief van 6 december 2024 (Kamerstuk 36 604, nr. 12) en het impactonderzoek van Centraal Dialoog Bonaire, reparatie voor de groep kleine, meewerkende ondernemers geboden is? Indien de regering van oordeel is dat reparatie niet nodig is, kan zij dit nader motiveren, mede in het licht van de gesignaleerde effecten onder het sociaal minimum? Indien de regering van oordeel is dat reparatie wel nodig is, op welke termijn kan de Kamer concrete voorstellen tegemoetzien? Zijn de aanbevelingen in het impactonderzoek van Centraal Dialoog Bonaire gebruikt om tot gerichte reparatiemaatregelen te komen? Kan de regering per aanbeveling uit dit rapport aangeven hoe deze wordt beoordeeld en in hoeverre deze wordt overgenomen?

Naar boven