36 915 XX Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Asiel en Migratie (XX) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

Inhoudsopgave				blz.
A.	ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL			2
B.	BEGROTINGSTOELICHTING			3
	1	Leeswijzer		3
	2	Beleid		4
		2.1	Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties	4
	3	Beleidsartikelen		8
		3.1	Artikel 37 Asiel en Migratie	8
	4	Niet-beleidsartikelen		13
		4.1	Artikel 91 Apparaat kerndepartement	13
		4.2	Artikel 92 Nog onverdeeld	16
	5	Agentschappen		19
		5.1	Agentschap Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)	19

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1 tot en met 2

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

• 1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Asiel en Migratie;

• 2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Asiel en Migratie, G. van den Brink

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

De eerste suppletoire begroting 2026 geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2026 en bevat de voorgestelde – meerjarige – wijzigingen ten opzichte van de begroting 2026.

In hoofdstuk 2 is een meerjarig overzicht opgenomen van de belangrijkste uitgaven en ontvangsten mutaties. Het betreft de mutaties die groter zijn dan 10 miljoen euro.

In hoofdstuk 3 is per beleidsartikel de tabel «budgettaire gevolgen van beleid» opgenomen. In hoofdstuk 4 gebeurt dit voor de niet-beleidsartikelen.

Na de tabel budgettaire gevolgen van beleid wordt een meerjarige toelichting op de «mutaties eerste suppletoire begroting» gegeven voor zover deze groter zijn dan 5 miljoen euro. De mutaties kunnen zowel beleidsmatig als financieel-technisch van aard zijn. Financieel-technische mutaties worden conform de Rijksbegrotingsvoorschriften niet nader toegelicht.

In de regel geldt dat uitgavenmutaties en verplichtingenmutaties aan elkaar gelijk zijn. De toelichtingen gelden daarom voor zowel de uitgaven- als de verplichtingenmutaties. Wanneer dit niet het geval is, wordt voor de verplichtingmutaties een aparte toelichting opgenomen als er sprake is van een opmerkelijk verschil met de uitgavenmutaties.

In hoofdstuk 5 zijn de exploitatie- en kasstroomoverzichten van de agentschappen weergegeven indien de cumulatieve mutaties (in totaal) groter zijn dan 5% van de oorspronkelijk vastgestelde begroting of de cumulatieve mutaties (in totaal) groter zijn dan 20 miljoen euro ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting.

2 Beleid

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)

		Artikelnummer	2026	2027	2028	2029	2030	2031
	Vastgestelde begroting 2026		8.940.024	5.206.355	3.322.289	1.941.930	1.945.531	0
	Mutaties coalitieakkoord
1	Maatregel 61 Efficiencytaakstelling	37, 91, 92	0	– 6.694	– 13.192	– 15.932	– 21.133	– 21.133
2	Maatregel 62 Vernieuwing rijksdienst / slagvaardige overheid	37, 91, 92	0			– 19.261	– 48.285	– 48.285
3	Maatregel 63 Subsidietaakstelling	37, 92	0	– 453	– 453	– 453	– 453	– 453
4	Maatregel 67 Ramingsbijstelling asielbegroting	37, 92	– 729.000	2.113.000	1.969.000	2.111.000	2.107.000	2.107.000
5	Maatregel 68 Overige stabiele asielketen incl. crisisnoodopvang	37, 92	241.000	470.000	422.000	328.000	32.000	32.000
	Belangrijkste suppletoire mutaties
6	Migratiepartnerschappen	37	0	12.000	12.000	0	0	0
7	EES op AAS fase 2	37	25.000	0	0	0	0	0
8	Aanpak overlastgevende en criminele asielzoekers	37	– 12.938	0	0	0	0	0
9	Uitvoering decentralisatie uitkering faciliteitenbesluit	37	– 11.689	0	0	0	0	0
10	Oekraïne ramingsbijstelling	37	– 343.910	– 299.277	– 166.016	0	0	0
11	Spreidingswet	37	10.000	40.000	0	0	0	0
12	Meerjaren Productie Prognose (MPP)	37, 92	333.968	666.566	642.203	642.837	642.837	642.837
13	Rechtsbijstand asiel (naar JenV)	92	8.823	– 1.828	– 8.000	– 8.000	– 8.000	– 8.000
14	Raad voor de rechtspraak (naar JenV)	92	– 17.835	– 28.236	– 28.000	– 28.000	– 28.000	– 28.000
15	Loonbijstelling 2026	92	62.054	18.818	18.400	15.673	15.723	15.723
16	Prijsbijstelling 2026	92	54.596	17.585	13.283	10.348	10.366	9.574
17	Extrapolatie	alle	0	0	0	0	0	1.945.531
	Overige mutaties		503	– 652	– 783	– 783	– 783	– 783
	Stand 1e suppletoire begroting 2026		8.560.596	8.207.184	6.182.731	4.977.359	4.646.803	4.646.011

Toelichting

• 1. Maatregel 61 Efficiencytaakstelling

  Een efficiencytaakstelling op de Rijksoverheid wordt doorgevoerd naar rato van de apparaatsuitgaven per departement en uitvoering, met als doel de apparaatsuitgaven structureel te verminderen.

• 2. Maatregel 62 Vernieuwing rijksdienst /slagvaardige overheid

  Aanvullend op de efficiencytaakstelling op de Rijksoverheid wordt een additionele taakstelling doorgevoerd in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid. Deze taakstelling wordt op dezelfde wijze verdeeld als de efficiencytaakstelling.

• 3. Maatregel 63 Subsidietaakstelling

  De subsidiebudgetten bij de departementen worden rijksbreed structureel verlaagd met 189 miljoen euro. Deze taakstelling wordt verdeeld naar rato van de subsidie uitgaven per departement. Voor AenM betekent het een structurele verlaging van € 0,5 mln. per jaar.

• 4. Maatregel 67 Ramingsbijstelling asielbegroting

  Deze middelen zijn bedoeld voor onder andere de opvangplekken bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), een deel van de incidentele meerkosten voor crisisnoodopvang, de kosten van het solidariteitsmechanisme, Vluchtelingenwerk, Meedoenbalies en een stabielere financiering van overige organisaties in de asielketen.

• 5. Maatregel 68 Overige stabiele asielketen incl. crisisnoodopvang

  Dit betreft additionele meerkosten voor crisisnoodopvang en overige organisaties in de asielketen.

• 6. Migratiepartnerschappen

  In het Coalitieakkoord zijn partnerschappen opgenomen als een direct instrument met derde landen om de instroom te beperken en terugkeer te bevorderen. Hiervoor is voor de periode 2027–2028 jaarlijks € 12 mln. beschikbaar gesteld aan het Ministerie van Asiel en Migratie vanuit de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp. De middelen worden ingezet voor het bevorderen van terugkeer en het tegengaan van irreguliere migratie, (inclusief bijvoorbeeld de inzet van de keten bij grensmanagement en de aanpak van mensenhandel en mensensmokkel) via programma’s, projecten en uitbreiding van operationele inzet in derde landen, aansluiting bij en invloed op de EU-migratiepartnerschappen en het inrichten van pilots voor innovatieve partnerschappen.

• 7. Entry Exit Systeem (EES) op Amsterdam Airport Schiphol (AAS) fase 2

  Binnen de Publiek Private Samenwerking voor het Entry Exit Systeem (EES) op Amsterdam Airport Schiphol (AAS) is een rijksbijdrage voor fase 2 toegezegd aan doorstroom bevorderende maatregelen (o.a. kiosken) om lange wachtrijen en daaruit volgende onveilige situaties te voorkomen. De bestuurlijke afspraak is dat de overheid 50% bijdraagt, met een bijdrage van € 25 mln. De werkzaamheden zijn sinds mei 2023 uitgevoerd en inmiddels grotendeels afgerond. AAS heeft alles voorgefinancierd uitgaande van de toegezegde 50% bijdrage vanuit de overheid en er is al een bestuurlijke toezegging gedaan richting AAS voor de bijdrage in 2025. De dekking wordt met deze mutatie beschikbaar gesteld.

• 8. Aanpak overlastgevende en criminele asielzoekers

  Voor de aanpak van overlast gevende asielzoekers is in 2025 het instrument van de decentralisatie uitkering (DU) ingezet voor een bijdrage aan gemeenten. In 2026 is de decentralisatie uitkering wederom beschikbaar gesteld voor de gemeenten. Gemeenten kunnen daarmee zelf bepalen welke maatregelen het beste bij hun lokale situatie past, bijvoorbeeld de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's), bodycams, extra cameratoezicht, persoonsgerichte aanpak of het organiseren van extra sport en activiteiten.

• 9. Uitvoering decentralisatie uitkering faciliteitenbesluit

  Een overboeking naar het gemeentefonds in het kader van uitvoering decentralisatie uitkering faciliteitenbesluit. Gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers faciliteren ontvangen nu middelen voor de werkzaamheden in en voor de opvangcentra (Het faciliteitenbesluit tot 1 juli 2025, zie paragraaf 3.2.6 van de meicirculaire 2025), maar ook voor noodopvang, onderwijshuisvestingskosten, voorlichtingskosten en aanvullende bekostiging in het kader van het faciliteren van asielopvang waar niet vanuit een andere regeling aan tegemoet wordt gekomen.

  In totaal is er in deze circulaire een bedrag van € 11,689 mln. euro vrijgemaakt voor deze doeleinden.

• 10. Oekraïne ramingsbijstelling

  De budgetten voor de opvang onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor de jaren 2026 t/m 4 maart 2028 worden naar beneden bijgesteld o.b.v. het verwachte aantal ontheemden en de hiervoor benodigde (gemeentelijke) opvangplekken. Daarnaast wordt in afwachting van besluitvorming over het langetermijnbeleid budget voor voornamelijk de langetermijn huisvesting van ontheemden op de Aanvullende Post gereserveerd.

• 11. Spreidingswet

  In het kader van de spreidingswet wordt incidenteel € 10 mln. in 2026 en € 40 mln. in 2027 beschikbaar gesteld voor de bonussen aan gemeenten en provincies voor het aanbieden van extra of bijzondere plekken.

• 12. Meerjaren Productie Prognose (MPP)

  De raming van de Meerjaren Productie Prognose leidt tot een budgetverhoging van € 334 mln. voor de migratieketen in 2026, € 666,6 mln. in 2027 en vanaf 2028 meerjarig € 642,3 mln. De volgende budgetten worden meerjarig aangepast:

  • COA: in 2026 verhoogd met € 220,4 mln., in 2027 met € 575,3 mln., in 2028 met € 549,4 mln. En vanaf 2029 meerjarig met € 553 mln.

  • NIDOS: in 2026 € 56,1, in 2027 € 80,9 en vanaf 2028 meerjarig met 80,8 mln.

  • IND: in 2026 met € 48,5 mln. (aanzuivering eigen vermogen) en in 2028 met € 3 mln.

  • DTenV: in 2027 met € 3,3 mln. en vanaf 2028 meerjarig met € 3 mln.

  • Rechtsbijstand asiel: (overboeking naar JenV): het budget wordt verlaagd met € –8,8 mln. in 2026, in 2027 met € –1,2 mln., en vanaf 2028 meerjarig met € –2 mln. (zie ook post 13).

  • Raad voor de rechtspraak (overboeking naar JenV): het budget wordt verhoogd in 2026 met € 17,8 mln., in 2027 met € 8,2 mln. en vanaf 2028 meerjarig met € 8 mln. (zie ook post 14).

• 13. Rechtsbijstand asiel (naar JenV)

  Vanuit begrotingshoofdstuk XX Asiel en Migratie worden middelen overgeheveld naar de begroting van JenV voor de Rechtsbijstand van asielzaken, die zijn toegevoegd aan de begroting van Asiel en Migratie vanuit de Coalitieakkoordmiddelen voor stabiele financiering en aanvullend ten behoeve van de Meerjaren Productie Prognose. Met deze overboeking naar JenV wordt het budget op de begroting van Asiel en Migratie in 2026 verhoogd met € 8,8 mln., in 2027 verlaagd met € 1,8 mln. en vanaf 2028 meerjarig verlaagd met € 8 mln.

• 14. Raad voor de rechtspraak (naar JenV)

  Vanuit de begroting Asiel en Migratie (begrotingshoofdstuk XX) worden middelen overgeheveld naar de begroting van JenV voor de Raad voor de Rechtspraak, die zijn toegevoegd aan de begroting van Asiel en Migratie vanuit de Coalitieakkoordmiddelen voor stabiele financiering en aanvullend ten behoeve van de Meerjaren Productie Prognose. Met deze overboeking naar JenV wordt het budget op de begroting van Asiel en Migratie in 2026 verlaagd met € 17,8 mln., in 2027 met € 28,2 mln. en vanaf 2028 meerjarig met € 28 mln.

• 15. Loonbijstelling 2026

  De tranche loonbijstelling 2026 is met deze mutatie aan de begroting van AenM toegevoegd.

• 16. Prijsbijstelling 2026

  De jaarlijkse prijsbijstelling wordt met deze mutatie toegevoegd aan de AenM-begroting.

• 17. Extrapolatie

  Dit zijn de standen van het jaar 2030 die nu ook voor 2031 zijn opgenomen (ook wel de extrapolatiestanden genoemd).

Tabel 2 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)

		Artikelnummer	2026	2027	2028	2029	2030	2031
	Stand begroting 2026		13.826	13.826	13.826	13.826	13.826	0
	Mutaties coalitieakkoord
1	Maatregel 61 Efficiencytaakstelling	37, 92	0	– 17	– 35	– 52	– 69	– 69
2	Maatregel 62 Vernieuwing rijksdienst / slagvaardige overheid	37, 92	0	0	0	– 62	– 155	– 155
	Belangrijkste suppletoire mutaties
3	Extrapolatie	37	0	0	0	0	0	13.826
	Overige mutaties		0	0	0	0	0	0
	Stand 1e suppletoire begroting 2026		13.826	13.809	13.791	13.712	13.602	13.602

Toelichting

Er hebben geen mutaties plaatsgevonden die een toelichting behoeven.

3 Beleidsartikelen

3.1 Artikel 37 Asiel en Migratie Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid art. 37 (bedragen x € 1.000)

		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	8.858.648	0	8.858.648	– 499.247	8.359.401	2.940.959	2.784.991	2.966.135	2.632.602	4.537.719
	Uitgaven	8.865.612	0	8.865.612	– 499.646	8.365.966	2.941.358	2.784.991	2.966.135	2.632.602	4.537.719
37.1	Apparaat Dienst Terugkeer en Vertrek	95.022	0	95.022	– 4.619	90.403	269	– 53	– 2.340	– 5.616	83.777
	Personele uitgaven	79.313	0	79.313	– 12.581	66.732	– 8.371	– 8.629	– 10.521	– 13.249	61.176
	Eigen personeel	72.859	0	72.859	– 13.859	59.000	– 9.733	– 10.076	– 11.854	– 14.356	53.904
	Externe inhuur	5.669	0	5.669	1.800	7.469	1.889	1.978	1.885	1.688	7.068
	Overig Personeel	785	0	785	– 522	263	– 527	– 531	– 552	– 581	204
	Materiële uitgaven	15.709	0	15.709	7.962	23.671	8.640	8.576	8.181	7.633	22.601
	ICT	8.065	0	8.065	6.315	14.380	7.011	6.968	6.775	6.506	13.833
	SSO's	4.021	0	4.021	1.293	5.314	1.295	1.295	1.189	1.042	5.061
	Overig materieel	3.623	0	3.623	354	3.977	334	313	217	85	3.707
37.4	Toegang, toelating en opvang vreemdelingen	5.945.147	0	5.945.147	– 180.896	5.764.251	3.223.820	2.926.995	2.944.480	2.614.223	4.406.973
	Bijdrage aan agentschappen	1.132.148	0	1.132.148	49.117	1.181.265	– 4.384	– 6.250	195.670	171.577	994.923
	IND	1.019.723	0	1.019.723	49.117	1.068.840	– 4.384	– 6.250	195.670	171.577	901.988
	DJI – Vreemdelingenbewaring	112.425	0	112.425	0	112.425	0	0	0	0	92.935
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	4.660.362	0	4.660.362	– 233.583	4.426.779	3.148.196	2.914.798	2.742.363	2.436.199	3.275.008
	COA	4.190.539	0	4.190.539	– 175.686	4.014.853	2.852.290	2.582.023	2.409.581	2.103.417	2.863.082
	NIDOS – opvang	469.823	0	469.823	– 57.897	411.926	295.906	332.775	332.782	332.782	411.926
	Bijdrage aan medeoverheden	25.103	0	25.103	10.000	35.103	40.000	0	0	0	25.103
	Samenwerkingsverbanden asielketen	25.103	0	25.103	10.000	35.103	40.000	0	0	0	25.103
	Subsidies (regelingen)	18.581	0	18.581	10.000	28.581	9.737	9.737	9.737	9.737	28.313
	Vluchtelingenwerk Nederland	13.662	0	13.662	10.000	23.662	9.807	9.807	9.807	9.807	23.466
	IOM	2.899	0	2.899	0	2.899	– 41	– 41	– 41	– 41	2.857
	Overige Subsidies	2.020	0	2.020	0	2.020	– 29	– 29	– 29	– 29	1.990
	Opdrachten	108.953	0	108.953	– 16.430	92.523	30.271	8.710	– 3.290	– 3.290	83.626
	Programma Ketenvoorzieningen	10.270	0	10.270	0	10.270	0	0	0	0	10.154
	Versterking vreemdelingenketen	66.608	0	66.608	– 15.878	50.730	30.921	9.360	– 2.640	– 2.640	56.620
	Identificatie en Registratie vreemdelingen	32.075	0	32.075	– 552	31.523	– 650	– 650	– 650	– 650	16.852
37.5	Terugkeer en bewaring vreemdelingen	35.120	0	35.120	4.779	39.899	16.658	24.177	24.107	24.107	39.201
	Bijdrage aan agentschappen	10.867	0	10.867	2.472	13.339	6.420	9.388	9.388	9.388	13.339
	DJI – Dienst vervoer en ondersteuning	10.867	0	10.867	2.472	13.339	6.420	9.388	9.388	9.388	13.339
	Subsidies (regelingen)	11.794	0	11.794	– 695	11.099	3.372	6.148	6.148	6.148	11.716
	REAN-regeling	7.260	0	7.260	– 695	6.565	1.761	3.574	3.574	3.574	7.209
	Overige Subsidies	4.534	0	4.534	0	4.534	1.611	2.574	2.574	2.574	4.507
	Opdrachten	12.459	0	12.459	3.002	15.461	6.866	8.641	8.571	8.571	14.146
	Vreemdelingen vertrek	12.459	0	12.459	3.002	15.461	6.866	8.641	8.571	8.571	14.146
37.6	Versterking Grenstoezicht	7.880	0	7.880	25.000	32.880	– 112	– 112	– 112	– 112	7.768
	Subsidies (regelingen)	7.880	0	7.880	25.000	32.880	– 112	– 112	– 112	– 112	7.768
	Versterking grenstoezicht	7.880	0	7.880	25.000	32.880	– 112	– 112	– 112	– 112	7.768
37.7	Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden	2.782.443	0	2.782.443	– 343.910	2.438.533	– 299.277	– 166.016	0	0	0
	Bijdrage aan medeoverheden	2.496.788	0	2.496.788	– 349.850	2.146.938	– 312.091	– 79.606	0	0	0
	Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden	2.496.788	0	2.496.788	– 349.850	2.146.938	– 312.091	– 79.606	0	0	0
	Subsidies (regelingen)	13.721	0	13.721	2.112	15.833	2.112	49	0	0	0
	Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden	13.721	0	13.721	2.112	15.833	2.112	49	0	0	0
	Opdrachten	271.934	0	271.934	3.828	275.762	10.702	– 86.459	0	0	0
	Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden	271.934	0	271.934	3.828	275.762	10.702	– 86.459	0	0	0
	Ontvangsten	13.826	0	13.826	0	13.826	– 17	– 35	– 114	– 224	13.602

Toelichting

37.1 Apparaat DTenV

De verlaging van het apparaatsbudget Dienst Terugkeer en Vertrek wordt met name veroorzaakt door het coalitieakkoord maatregel 62. Dit betreft een additionele taakstelling doorgevoerd in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid. Het apparaatsbudget van DTenV wordt in 2029 verlaagd met € 1,8 mln. en vanaf 2030 met € 4,6 mln.

37.4 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen

• Een efficiencytaakstelling (maatregel 61 coalitieakkoord) op de Rijksoverheid wordt doorgevoerd naar rato van de apparaatsuitgaven per departement en uitvoeringsorganisaties, met als doel de apparaatsuitgaven structureel te verminderen. Het budget wordt verlaagd in 2026 met € 6,2 mln. oplopend naar € 18,9 mln. vanaf 2030.

• Aanvullend op de efficiencytaakstelling (maatregel 62 coalitieakkoord) op de Rijksoverheid wordt een additionele taakstelling doorgevoerd in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid. Het budget wordt verlaagd in 2029 met € 17 mln. en vanaf 2030 met € 42,7 mln.

• In het coalitieakkoord (maatregelen 67 en 68) zijn budgetten voor de asielketen meerjarig op een stabiel niveau gebracht. Deze mutatie moet samen worden gezien met de verwerking van de MPP van de organisaties.

  • IND: vanaf 2029 meerjarig € 220 mln.

  • COA: € –385,2 mln. in 2026, € 2.278,1 mln. in 2027, € 2.035 mln. in 2028, € 1.863 in 2029 en vanaf 2030 € 1.563 mln. Er is sprake van aflopende budgetten voor de meerkosten van crisisnoodopvang.

  • Nidos: € –114 mln. in 2026, € 215 mln. in 2027 en vanaf 2028 meerjarig € 252 mln.

  • Solidariteitsmechanisme: € 21,9 mln. in 2027.

  • Vluchtelingenwerk Nederland: vanaf 2026 meerjarig € 10 mln.

• Voor de aanpak van overlastgevende asielzoekers is in 2025 het instrument van de decentralisatie-uitkering (DU) ingezet als bijdrage aan gemeenten. In 2026 is de decentralisatie uitkering opnieuw beschikbaar gesteld voor de gemeenten. Gemeenten kunnen zelf bepalen welke maatregelen het beste bij hun lokale situatie passen, bijvoorbeeld de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's), bodycams, extra cameratoezicht, persoonsgerichte aanpak of het organiseren van extra sport en activiteiten. Er wordt € 12,9 mln. overgeboekt naar het gemeentefonds.

• In het Coalitieakkoord zijn partnerschappen opgenomen als een direct instrument met derde landen om de instroom te beperken en terugkeer te bevorderen. Hiervoor is voor de periode 2027–2028 jaarlijks € 12 mln. beschikbaar gesteld aan het Ministerie van Asiel en Migratie vanuit de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp. De middelen worden ingezet voor het bevorderen van terugkeer en het tegengaan van irreguliere migratie, (inclusief bijvoorbeeld de inzet van de keten bij grensmanagement en de aanpak van mensenhandel en mensensmokkel) via programma’s, projecten en uitbreiding van operationele inzet in derde landen, aansluiting bij en invloed op de EU-migratiepartnerschappen en het inrichten van pilots voor innovatieve partnerschappen.

• De raming van de Meerjaren Productie Prognose leidt tot een budgetverhoging van € 325 mln. in 2026, € 656,2 mln. in 2027 en vanaf 2028 meerjarig € 633,2 mln.

• In het kader van de spreidingswet wordt incidenteel € 10 mln. in 2026 en € 40 mln. in 2027 beschikbaar gesteld voor de bonussen aan gemeenten en provincies voor het aanbieden van extra of bijzondere plekken.

• Een overboeking naar het gemeentefonds vindt plaats in het kader van de uitvoering van de decentralisatie-uitkering faciliteitenbesluit. Gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers faciliteren, ontvangen middelen voor de werkzaamheden in en voor de opvangcentra (Het faciliteitenbesluit tot 1 juli 2025, zie paragraaf 3.2.6 van de meicirculaire 2025). Daarnaast worden middelen beschikbaar gesteld voor noodopvang, onderwijshuisvestingskosten, voorlichtingskosten en aanvullende bekostiging in het kader van het faciliteren van asielopvang die niet vanuit andere regelingen wordt gedekt. In totaal is in deze circulaire een bedrag van € 11,689 mln. euro vrijgemaakt voor deze doeleinden.

37.5 Terugkeer en bewaring vreemdelingen

In het coalitieakkoord zijn middelen toegevoegd voor een stabiele asielketen. Het programmabudget van DTenV wordt verhoogd met € 4,8 mln. in 2026, € 13,4 mln. in 2027 en vanaf 2028 meerjarig € 21,2 mln.

Het resterende saldo betreft een aantal kleinere mutaties. Zoals € 3 mln. meerjarig vanaf 2027 voor de Meerjaren Productie Prognose.

37.6 Versterking Grenstoezicht

Binnen de Publiek Private Samenwerking voor het Entry Exit Systeem (EES) op Amsterdam Airport Schiphol (AAS) is een rijksbijdrage voor fase 2 toegezegd voor doorstroom bevorderende maatregelen (o.a. kiosken), om lange wachtrijen en daaruit volgende onveilige situaties te voorkomen. De bestuurlijke afspraak is dat de overheid 50% bijdraagt, met een maximale bijdrage van € 25 mln. De werkzaamheden zijn sinds mei 2023 uitgevoerd, grotendeels afgerond, en EES is inmiddels van start gegaan op AAS. AAS heeft de kosten voorgefinancierd op basis van de toegezegde 50% bijdrage vanuit de overheid, en er is al een bestuurlijke toezegging gedaan richting AAS voor de bijdrage in 2025.

37.7 Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden

• Oekraïne ramingsbijstelling: De budgetten voor de opvang onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor de jaren 2026 t/m 4 maart 2028 worden naar beneden bijgesteld o.b.v. het verwachte aantal ontheemden en de hiervoor benodigde (gemeentelijke) opvangplekken. Daarnaast wordt in afwachting van besluitvorming over het langetermijnbeleid budget voor voornamelijk de langetermijn voor huisvesting van ontheemden op de Aanvullende Post gereserveerd.

Budgetflexibiliteit

Tabel 4 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 37

	2026
juridisch verplicht	100%
bestuurlijk gebonden	%
beleidsmatig gereserveerd	%
nog niet ingevuld/vrij te besteden	%

4 Niet-beleidsartikelen

4.1 Artikel 91 Apparaat kerndepartement

Tabel 5 Artikel 91 Apparaat kerndepartement (bedragen x € 1.000)

		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	33.189	0	33.189	3.178	36.367	3.283	3.390	3.057	2.363	21.193
	Uitgaven	33.189	0	33.189	3.178	36.367	3.283	3.390	3.057	2.363	21.193
91.2	Apparaatsuitgaven kerndepartement	33.189	0	33.189	3.178	36.367	3.283	3.390	3.057	2.363	21.193
	Personele uitgaven	30.275	0	30.275	3.178	33.453	3.283	3.390	3.089	2.441	20.058
	Eigen personeel	23.609	0	23.609	3.178	26.787	3.283	3.390	3.198	2.703	16.149
	Externe inhuur	6.234	0	6.234	0	6.234	0	0	– 98	– 235	3.505
	Overig personeel	432	0	432	0	432	0	0	– 11	– 27	404
	Materiële uitgaven	2.914	0	2.914	0	2.914	0	0	– 32	– 78	1.135
	ICT	100	0	100	0	100	0	0	0	0	0
	SSO's	100	0	100	0	100	0	0	0	0	0
	Overig materieel	2.714	0	2.714	0	2.714	0	0	– 32	– 78	1.135
	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het apparaatsbudget omvat diverse mutaties kleiner dan € 5 mln., zoals een mutatie van circa € 2 mln. meerjarig voor de uitvoeringskosten regeerprogramma en wetgeving.

4.2 Artikel 92 Nog onverdeeld

Tabel 6 Artikel 92 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)

		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	41.223	0	41.223	117.040	158.263	56.188	72.061	66.237	66.307	87.099
	Uitgaven	41.223	0	41.223	117.040	158.263	56.188	72.061	66.237	66.307	87.099
92.2	Nog onverdeeld	41.223	0	41.223	117.040	158.263	56.188	72.061	66.237	66.307	87.099
	Nog te verdelen	41.223	0	41.223	117.040	158.263	56.188	72.061	66.237	66.307	87.099
	Nog onverdeeld	41.223	0	41.223	117.040	158.263	56.188	72.061	66.237	66.307	87.099
	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Artikel 92 is een doorverdeelartikel; alle relevante mutaties zijn toegelicht bij de betreffende beleidsartikelen. Dit betekent dat bepaalde budgettaire toevoegingen en taakstellingen in eerste instantie op artikel 92 worden verwerkt en later worden doorverdeeld naar de desbetreffende artikelen. Op artikel 92 worden geen uitgaven en ontvangsten gedaan, deze vinden uitsluitend plaats op de overige artikelen.

5 Agentschappen

5.1 Agentschap Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)

Tabel 7 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap IND Suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1.000)

	(1) Vastgestelde begroting 2026	(2) Mutaties 1e suppletoire begroting	(3) = (1) + (2) Totaal geraamd
Baten
Baten als tegenprestatie voor levering van producten	790.147	632	790.779
Baten als tegenprestatie voor levering van input	289.576	0	289.576
Rentebaten	0	0	0
Vrijval voorzieningen	0	0	0
Bijzondere baten	0	0	0
Totaal baten	1.079.723	632	1.080.355
Lasten
Apparaatskosten	883.923	0	883.923
– Personele kosten	711.673	0	711.673
waarvan eigen personeel	590.323	0	590.323
waarvan inhuur externen	111.350	0	111.350
waarvan overige personele kosten	10.000	0	10.000
– Materiële kosten	172.250	0	172.250
waarvan apparaat ICT	1.000	0	1.000
waarvan bijdrage aan SSO's	85.000	0	85.000
waarvan overige materiële kosten	86.250	0	86.250
Materiele programmakosten	142.000	632	142.632
Afschrijvingskosten	3.800	0	3.800
– Materieel	2.200	0	2.200
waarvan apparaat ICT	2.000	0	2.000
waarvan overige materiële kosten	200	0	200
– Immaterieel	1.600	0	1.600
Rentelasten	0	0	0
Overige lasten	50.000	0	50.000
waarvan dotaties voorzieningen	50.000	0	50.000
waarvan bijzondere lasten	0	0	0
Totaal lasten	1.079.723	632	1.080.355
Saldo van baten en lasten	0	0	0

Tabel 8 Kasstroomoverzicht (Bedragen x € 1.000)

		(1) Vastgestelde begroting 2026	(2) Mutaties 1e suppletoire begroting	(3) = (1) + (2) Totaal geraamd
1.	Rekening courant RHB 1 januari 2026 + depositorekeningen	230.161		230.161
	Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)	1.079.723	632	1.080.355
	Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)	– 1.075.923	0	– 1.075.923
2.	Totaal operationele kasstroom	3.800	0	3.800
	Totaal investeringen (-/-)	– 4.510	0	– 4.510
	Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)	0	0	0
3.	Totaal investeringskasstroom	– 4.510	0	– 4.510
	Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)	0	0	0
	Eenmalige storting door moederdepartement (+)	0	48.485	48.485
	Aflossingen op leningen (-/-)	– 500	0	– 500
	Beroep op leenfaciliteit (+)	4.510	0	4.510
4.	Totaal financieringskasstroom	4.010	48.485	52.495
5.	Rekening courant RHB 31 december 2026 (=1+2+3+4)	233.461	48.485	281.946

Toelichting

Het verschil tussen de begroting en de stand van de eerste suppletoire begroting wordt grotendeels verklaard door het tekort op het eigen vermogen die conform de Regeling agentschappen door het moederdepartement wordt aangezuiverd.