36 915 XVII Wijziging van de begrotingsstaat voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (XVII) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING

Ontvangen 11 juni 2026

Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

A

De begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (XVII) voor het jaar 2026 komt te luiden:

Wijziging van de begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (XVII) voor het jaar 2026 (bedragen x € 1.000)

Art.	Omschrijving	Vastgestelde begroting[1]			Mutaties 1e suppletoire begroting[2]
		Verplichtingen	Uitgaven	Ontvangsten	Verplichtingen	Uitgaven	Ontvangsten
	Totaal	4.382.559	3.572.210	48.354	636.137	335.427	678
	Beleidsartikelen
1	Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen	392.864	607.279	14.000	86.329	17.379	0
2	Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat	1.044.894	875.352	0	74.788	6.850	0
3	Sociale vooruitgang	986.565	548.154	0	52.750	43.000	0
4	Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling	1.290.933	1.089.896	0	283.641	232.938	0
5	Multilaterale samenwerking en overige inzet	667.303	451.529	34.354	138.629	35.260	678

1 Incl. ISB, NvW en amendementen; Vastgesteld door de Tweede Kamer, onder behandeling bij de Eerste Kamer

2 Incl. NvW op de eerste suppletoire begroting

Toelichting

Algemeen

Naar aanleiding van de gemaakte afspraken aangaande de BHO-begroting 2026, wordt de BHO-begroting in 2026 met EUR 380 miljoen opgehoogd middels kasschuiven uit latere jaren. In een context van geopolitieke onrust en toenemende noden, worden deze ODA-middelen ingezet voor niet-militaire steun aan Oekraïne, humanitaire hulp, opvang in de regio, de inzet op mondiale gezondheid inclusief ebola, en voor een stabiel perspectief voor Syriërs en wederopbouw in Syrië ten behoeve van het faciliteren van vrijwillige terugkeer. Het kabinet is voornemens om de vastgestelde terugkeerverordening snel te realiseren.

Door middel van kasschuiven wordt tevens een aantal instrumenten op de BZ- en BHO-begroting in een realistischer kasritme gezet. Deze budgetten blijven in het nieuwe ritme wel gereserveerd voor de betreffende beleidsdoelen. Omdat een deel van deze kasschuiven ODA-middelen op de BHO-begroting betreft (EUR 51 miljoen), leidt deze nota van wijziging tot een per saldo verhoging van EUR 329 miljoen ODA in 2026.

De ophoging in 2026 van EUR 380 miljoen bestaat uit EUR 202 miljoen die naar voren gehaald wordt vanuit de gereserveerde middelen voor ontwikkelingssamenwerking in 2031. Daarnaast wordt EUR 178 miljoen versneld beschikbaar gemaakt uit de gereserveerde middelen op de Aanvullende Post voor niet-militaire steun aan Oekraïne in 2028 en 2029. Hiermee blijft het totaal aan gereserveerde middelen voor Oekraïne-steun staan, in lijn met de inzet van het kabinet voor onverminderde steun aan Oekraïne.

Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen

Artikel 1

De kasuitgaven voor de Ukraine Partnership Facility (UPF) worden met deze kasschuif van 2026 naar 2027 en 2028 in een geactualiseerd en realistisch kasritme gezet. De uitputting zal niet geheel plaatsvinden in 2026. Deze kasschuif wordt deels doorgevoerd op artikel 1 en deels op artikel 5.

Artikel 3

Er wordt EUR 27 miljoen vrijgemaakt voor het versterken van de inzet tegen ebola en de bredere inzet op mondiale gezondheid.

Artikel 4

Artikel 4.1

Er wordt EUR 100 miljoen ingezet voor humanitaire hulp om de grootste noden te ledigen. Met deze extra middelen zal het kabinet humanitaire VN-organisaties, de Rode Kruis beweging (inclusief het Nederlandse Rode Kruis) en Nederlandse NGO’s verenigd in de Dutch Relief Alliance (DRA) voorzien van extra flexibele financiering, zodat zij deze kunnen inzetten, daar waar de noden het hoogst zijn.

Artikel 4.2

Het budget voor Opvang in de regio wordt met EUR 50 miljoen opgehoogd gericht op het versterken van perspectief voor vluchtelingen en hun gastgemeenschappen in de regio’s met de hoogste noden, bijvoorbeeld in Libanon en Soedan. Er wordt momenteel bezien waar deze middelen dit jaar op de meest effectieve manier kunnen worden ingezet, waarschijnlijk deels via het Prospects-programma. Hierbij wordt naast de hoogste noden rekening gehouden met duurzame effectiviteit, door mogelijkheid van inclusie van vluchtelingen in nationale systemen in landen in de regio.

Artikel 4.2 en 4.3

Er worden middelen vrijgemaakt voor een stabiel perspectief voor Syriërs en wederopbouw in Syrië ten behoeve van het faciliteren van vrijwillige terugkeer (totaal EUR 25 miljoen).

Artikel 5

Artikel 5.2

Er wordt EUR 33 miljoen uit 2026 geschoven naar de jaren 2028 t/m 2031 op de reservering voor fluctuerende wisselkoersen. Hiermee wordt het kabinet beter in staat gesteld om wisselkoerstegenvallers binnen de begroting op te vangen.

Artikel 5.3

Er wordt EUR 178 miljoen voor niet-militaire ODA-steun aan Oekraïne versneld beschikbaar gesteld in 2026. Dit wordt ingezet voor acute steun aan Oekraïne, onder meer op de thema's energie, herstel van infrastructuur en humanitaire hulp, waarbij het bedrijfsleven doorlopend betrokken blijft. Er wordt EUR 110 miljoen beschikbaar gemaakt voor steun via de internationale financiële instellingen, EUR 20 miljoen voor aanvullende energiesteun via het Ukraine Energy Support Fund (UESF), EUR 10 miljoen voor humanitaire hulp via internationale organisaties o.a. in samenwerking met lokale NGO's en EUR 5 miljoen voor humanitaire hulp via het maatschappelijk middenveld. EUR 10 miljoen wordt ingezet ter bevordering van de gezondheid in Oekraïne, EUR 5 miljoen ter bevordering van de Nederlandse inzet op Mental Health and Psychosocial Support (MHPSS) in Oekraïne. Tot slot blijft EUR 18 miljoen gereserveerd ten behoeve van latere beleidsmatige invulling in 2026 in lijn met de Oekraïense acute noden.

Daarnaast worden de kasuitgaven voor de Ukraine Partnership Facility (UPF) met een kasschuif van 2026 naar 2027 en 2028 in een geactualiseerd en realistisch kasritme gezet. De uitputting zal niet geheel plaatsvinden in 2026. Deze kasschuif wordt deels doorgevoerd op artikel 1 en deels op artikel 5.

Meerjarige doorwerking

Onderstaande tabel laat de meerjarige verwerking van de mutaties zien.

Tabel 1 Meerjarige doorwerking mutaties nota van wijziging

In EUR mln.	2026	2027	2028	2029	2030	2031
Totaal begroting vóór nota van wijziging	3.578	3.314	3.472	3.761	3.685	3.680
Overboekingen van de Aanvullende Post naar BHO
Overboeking Aanvullende Post CA «Intensivering ontwikkelingssamenwerking»						202
Overboeking Aanvullende Post CA «Oekraïne-steun onverminderd doorzetten»			89	89
Kasschuiven BHO-begroting
Kasschuif Ontwikkelingssamenwerking	202					– 202
Kasschuif niet-militaire steun Oekraïne	178		– 89	– 89
Ukraine Partnership Facility (UPF) (ODA)	– 17	9	8
Egaliseren wisselkoersreserve (ODA)	– 33	0	10	10	8	5
Totaal begroting ná nota van wijziging	3.908	3.323	3.490	3.771	3.693	3.685

De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, S.W. Sjoerdsma