36 915 XV Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 10 AMENDEMENT VAN HET LID LAHLAH

Ontvangen 18 mei 2026

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

I

In artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 15.500 (x € 1.000).

II

In artikel 99 Nog onverdeeld worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 15.500 (x € 1.000).

Toelichting

Met dit amendement worden middelen geregeld om ervoor te zorgen dat gemeenten de bijzondere bijstand proactief kunnen aanbieden.

Het kabinet heeft na druk vanuit de Tweede Kamer de eerder voorgenomen bezuiniging op proactieve dienstverlening voor de algemene bijstand teruggedraaid. Daarmee kan de algemene bijstand alsnog onderdeel worden van de Wet proactieve dienstverlening SZW. De indiener acht dat een belangrijke verbetering. Tegelijkertijd constateert zij dat de bijzondere bijstand en de bijbehorende uitvoeringskosten nog altijd niet zijn gedekt.

De indiener vindt dit onwenselijk. Proactieve dienstverlening is juist bedoeld om niet-gebruik van inkomensondersteunende regelingen tegen te gaan. Wanneer gemeenten inwoners wel actief kunnen benaderen voor de algemene bijstand, maar niet voor de bijzondere bijstand, ontstaat een onvolledige uitvoering van de wet. Mensen kunnen dan alsnog noodzakelijke ondersteuning mislopen. Via de bijzondere bijstand bieden gemeenten ondersteuning aan kwetsbare burgers en hun gezinnen. Voor burgers is deze regeling belangrijk voor de bestrijding van onvoorziene en noodzakelijke kosten die zij niet zelf kunnen betalen en die niet door andere regelingen worden vergoed. Het gaat bijvoorbeeld om aankopen van witgoed, zoals een wasmachine of stofzuiger, wooninrichting, medische hulpmiddelen waaronder brillen, mondzorg, reiskosten, bewindvoering of studiegerelateerde kosten.

Veel rechthebbende burgers maken echter geen gebruik van de bijzondere bijstand. Naar schatting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gaat het om minstens 35% van de rechthebbenden. Daardoor verkeren mensen nodeloos in armoede en schulden. Proactieve dienstverlening is een effectief middel om niet-gebruik van de bijzondere bijstand tegen te gaan en kwetsbare burgers eerder te helpen.

Dit amendement regelt daarom dat gemeenten in 2026 middelen krijgen voor proactieve dienstverlening rond de bijzondere bijstand. De reeks loopt op tot structureel € 15,5 miljoen.

Dekking voor 2026 wordt gevonden door artikel 99 Nog onverdeeld te verlagen. Indiener roept het kabinet op om vanaf 2027 en de jaren daarna een structurele oplossing te vinden en deze reeks bij de Miljoenennota structureel in te passen binnen de begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Lahlah