36 915 V Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 4 AMENDEMENT VAN DE LEDEN DASSEN EN PIRI

Ontvangen 8 mei 2026

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

In artikel 2 Veiligheid en stabiliteit van de begrotingsstaat worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 3.000 (x € 1.000).

Toelichting

In een tijd waarin de democratische rechtsstaat onder druk staat aan de grenzen van Europa, is het Matra-programma geen luxe maar een strategische investering. Het programma ondersteunt al ruim drie decennia maatschappelijke organisaties, journalisten en rechtsinstellingen in landen die zich oriënteren op Europa. Van de Westelijke Balkan tot Oekraïne en Moldavië. Juist in landen waar Russische inmenging verkiezingen probeert te ondermijnen en waar de weg naar EU-lidmaatschap afhangt van concrete hervormingen, maakt dit programma het verschil.

Het Matra-programma ondersteunt deze (potentiële) kandidaat-lidstaten met het versterken van hun rechtstaat en democratie. Indieners beogen met dit amendement de voorgenomen bezuinigingen terug te draaien zodat het Matra-programma kan worden voortgezet op het niveau van 2025.

In Oekraïne zien we de toegevoegde waarde van het Matra programma. Via het programma worden onder andere rechters, aanklagers en strafrechtadvocaten getraind in het internationaal en humanitair recht en eerlijke procesnormen. Matra draagt in Oekraïne ook bij aan de aanpak van corruptie en georganiseerde misdaad, de hervorming van de rechterlijke macht en het ambtenarenapparaat. Dat zijn precies de hervormingen waarop het EU-toetredingstraject staat of valt.

Tegen die achtergrond achten de indieners de bezuiniging op het Matra-programma onwenselijk. In deze roerige geopolitieke tijden is het van belang dat (potentiële) partners door Nederland en Europa worden ondersteunt in het versterken van hun rechtstaat en democratie.

In 2025 bedroeg het budget ca. € 13 miljoen. In 2026 wordt dit teruggebracht naar ca. € 10 miljoen. Indieners beogen deze korting van € 3 miljoen op art. 2.5 terug te draaien, zodat het programma op het niveau van 2025 kan worden voortgezet.

Dekking voor dit amendement wordt gevonden door in art. 2.5 in 2029 de gereserveerde middelen te verlagen met 3 miljoen ten behoeve van dit jaar.

Dassen Piri