36 855 Wijziging van het voorstel van wet tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 en de Algemene wet bestuursrecht in verband met maatregelen om de asielketen te ontlasten en de instroom van asielzoekers te verminderen (Asielnoodmaatregelenwet) (novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf)

Nr. 8 AMENDEMENT VAN HET LID VAN MEIJEREN

Ontvangen 15 december 2025

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

In artikel I wordt «Deelnemen aan dit misdrijf, anders dan als pleger, is niet strafbaar.» vervangen door «Medeplichtigheid aan dit misdrijf is niet strafbaar.»

Toelichting

Dit amendement strekt ertoe de voorgestelde uitzondering op strafbaarheid van deelneming aan het misdrijf van onrechtmatig verblijf (het in de Asielnoodmaatregelenwet voorgestelde artikel 108a Vw 2000) te beperken tot uitsluitend medeplichtigheid.

De novelle stelt voor om alle vormen van deelneming (anders dan als pleger) uit te sluiten van strafbaarheid. Deze ruime uitsluiting omvat daarmee niet alleen medeplichtigheid (artikel 48 Sr), maar ook de zwaardere vormen van deelneming zoals medeplegen en opzettelijk uitlokken (artikel 47 Sr).

Het uitsluiten van medeplichtigheid stelt buiten twijfel dat het verlenen van hulp uit medemenselijkheid buiten de strafbaarstelling valt. Echter, het uitsluiten van de zwaardere deelnemingsvormen leidt ertoe dat ook derden die bewust en actief het terugkeerbeleid saboteren straffeloos blijven. Dit is onwenselijk aangezien de strafbaarstelling juist als noodzakelijke stok achter de deur moet dienen tegen personen die vertrek frustreren.

Door enkel medeplichtigheid van strafbaarheid uit te zonderen, blijft het mogelijk om de zwaardere deelnemingsvormen te vervolgen. Dit is met name relevant bij situaties waarin er sprake is van nauwe en bewuste samenwerking om de vreemdeling langdurig uit het zicht van de overheid te houden, zoals bij georganiseerd onderduiken of het faciliteren van illegaal verblijf op grote schaal, wat juridisch als medeplegen kan worden gekwalificeerd. Dit amendement herstelt daarmee de mogelijkheid om op te treden tegen die derden die het terugkeerbeleid bewust frustreren, zonder dat dit ten koste gaat van de bescherming van humanitaire hulpverleners.

Door de strafuitsluiting nauwkeuriger juridisch af te bakenen wordt het wetsvoorstel met dit amendement tevens in lijn gebracht met de voorlichting en het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State. Die merkte op dat, als het de bedoeling is om humanitaire hulpverleners te beschermen, dit kan worden bereikt door medeplichtigheid niet strafbaar te stellen.

Van Meijeren