36 810 Uitvoering van verordening (EU) 2022/1031 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juni 2022 over toegang van ondernemers, goederen en diensten uit derde landen tot de aanbestedings- en concessiemarkten van de Unie en procedures ter ondersteuning van onderhandelingen over toegang van ondernemers, goederen en diensten uit de Unie tot de aanbestedings- en concessiemarkten van derde landen (Instrument voor Internationale Overheidsopdrachten – IIO) (PbEU 2022, L 173)

C TWEEDE VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ECONOMISCHE ZAKEN / KLIMAAT EN GROENE GROEI¹

Vastgesteld 7 juli 2026

De nota naar aanleiding van het verslag² heeft de leden van de BBB-fractie aanleiding gegeven tot het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van BBB

De regering stelt dat kleine gemeenten nauwelijks boven de IIO-drempelwaarden van 15 miljoen euro voor werken en 5 miljoen euro voor goederen aanbesteden.³ Daarmee tracht de regering de belanghebbenden gerust te stellen. Door de huidige inflatie, stijgende materiaalkosten en dure duurzaamheidseisen zal het aantal aanbestedingen in kleine gemeenten zeker stijgen. Het is mogelijk om voor kleine gemeenten tot 50.000 inwoners een uitzondering aan te vragen. De fractieleden van de BBB vragen waarom er eerst een «passende» aanbesteding wordt afgewacht voordat de regering gebruik maakt van deze mogelijkheid.⁴ Hoe gaan de door ons omringende landen om met deze mogelijkheid om kleine gemeenten uit te zonderen?

De regering acht het risico «laag» dat aannemers de gigantische boetes van 10% tot 30% voor het overtreden van de 50%-onderaannemingsregel standaard gaan doorberekenen in hun prijzen, omdat zij de voorwaarden vooraf kennen.⁵ Elk verstandig bedrijf prijst echter onzekere juridische en internationale ketenrisico’s in. Verwacht de regering een kostenverhogend effect van de IIO? Wordt dit in de geplande evaluatie (in 2027) meegenomen?

Om de oorsprong van een buitenlands bedrijf te achterhalen, suggereert de regering dat een lokale inkoper documenten kan opvragen zoals «gegevens over bijdragen aan ziektekostenverzekeringen».⁶ Hoe moet de inkoopafdeling van een gemiddelde provincie of waterschap straks buitenlandse ziektekostenpolissen van onderaannemers gaan opvragen en verifiëren?

De regering stelt, na overleg met de VNG en het IPO, dat de administratieve lasten wel meevallen, omdat het in het Europese systeem (eForms) slechts gaat om een toevoeging van «maximaal zes korte vragen».⁷ In hoeverre realiseert de regering zich dat het beantwoorden van zes korte vragen wellicht weinig tijd kost, maar dat het daadwerkelijk en juridisch waterdicht uitzoeken van de complexe, wereldwijde eigendomsstructuren achter deze korte vragen veel werk met zich mee kan brengen? Is advies gevraagd aan het Adviescollege Toetsing Regeldruk? Zo nee, is de regering bereid dit alsnog te doen?

De Raad van State heeft de Minister teruggefloten waardoor het voorstel om alle toekomstige Europese aanbestedingsregels zonder parlementaire goedkeuring (via een algemene maatregel van bestuur) door te zetten, van tafel is gehaald.⁸ De regering geeft echter aan op een later moment tóch te willen bezien of zo'n ruimere delegatiegrondslag mogelijk is.⁹ Waarom wil de regering in de toekomst toch afwijken van voornoemd advies van de Raad van State?

De leden van de vaste commissie voor Economische Zaken / Klimaat en Groene Groei zien de nota naar aanleiding van het tweede verslag met belangstelling tegemoet en ontvangen deze graag uiterlijk op 1 september 2026, zodat deze in de eerste commissievergadering na het zomerreces behandeld kan worden.

De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken / Klimaat en Groene Groei, Kluit

De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken / Klimaat en Groene Groei, Karthaus

---

1 Samenstelling:

Van Aelst-den Uijl (SP), Van Ballekom (VVD), Baumgarten (JA21), Beukering (Fractie-Beukering), Bovens (CDA), Crone (GroenLinks-PvdA), Dessing (FVD), Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren), Van der Goot (OPNL), Van Gurp (GroenLinks-PvdA), Holterhues (ChristenUnie), Karaaslan (D66), Kluit (GroenLinks-PvdA) (voorzitter), Kroon (BBB), Van Langen-Visbeek (BBB) (ondervoorzitter), Van Meenen (D66), Panman (BBB), Perin-Gopie (Volt), Petersen (VVD), Van Rooijen (50PLUS), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Schalk (SGP), Steenkamp (CDA), Straus (VVD), Van Strien (PVV), Thijsssen (GroenLinks-PvdA), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), Walenkamp (Fractie-Walenkamp)

2 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, B.

3 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, B, p. 1.

4 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, B, p. 1–2.

5 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, B, p. 2.

6 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, B, p. 3.

7 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, B, p. 4.

8 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, nr. 4, p. 2–3.

9 Kamerstukken I 2025/26, 36 810, nr. 4, p. 4.