36 800 XV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026

Nr. 31 AMENDEMENT VAN DE LEDEN LAHLAH EN KRÖGER

Ontvangen 19 maart 2026

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

I

In artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 60.000 (x € 1.000).

II

In artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 60.000 (x € 1.000).

Toelichting

Dit amendement regelt dat er voor de winter van 2026 middelen worden vrijgemaakt om huishoudens met lage inkomens en hoge energielasten te ondersteunen door het Tijdelijk Noodfonds Energie zo snel mogelijk te heropenen. Het kabinet heeft laten weten pas bij de augustusbesluitvorming te zullen besluiten over eventuele steun voor huishoudens met een hoge energierekening. Dat betekent dat huishoudens die hun energierekening niet of nauwelijks kunnen betalen pas (mogelijke) steun krijgen in de winter van 2026–2027. Door het conflict in het Midden-Oosten, dat meteen al leidde tot stijgende energieprijzen, en de koude winter van 2025–2026, met een verhoogd energieverbruik tot gevolg, zullen huishoudens echter al voor die tijd te maken krijgen met hogere (jaar)afrekeningen. Huishoudens met lage inkomens en hoge energierekeningen kunnen dan ook niet wachten op steun eind dit jaar.

Het kabinet heeft uitgesproken te blijven werken met een noodfonds energie om mensen met een kleine portemonnee gericht te ondersteunen bij hun energiekosten. Het publieke energiefonds dat daartoe dient te worden opgericht laat echter nog op zich wachten omdat er tot op heden geen publieke uitvoerder is gevonden. Bovendien moet de Europese Commissie eerst goedkeuring verlenen voor het fonds als onderdeel van het Sociaal Klimaatplan. De verwachting is daarom dat het fonds niet op korte termijn operationeel zal zijn. Ondertussen biedt het Tijdelijk Noodfonds Energie een bestaande uitvoeringsstructuur waarmee op korte termijn nog in 2026 gerichte ondersteuning kan worden geboden aan huishoudens met hoge energielasten.

Met dit amendement wordt beoogd om het Tijdelijk Noodfonds Energie zo snel mogelijk weer open te stellen middels een subsidiebijdrage. Uit de uitspraak van de Rechtbank Gelderland van 4 december 2025¹ volgt dat dit niet automatisch leidt tot kwalificatie van de uitvoerende stichting als (buitenwettelijk) bestuursorgaan of tot het ontstaan van een open-einde regeling, en dat volledige publieke financiering juridisch verdedigbaar is indien de zelfstandige positie en beslissingsvrijheid van het Tijdelijk Noodfonds Energie gelijk blijven aan die in de afgelopen jaren. Deze route is de enige manier om huishoudens zo snel mogelijk en nog deze winter (dus voor de winter van 2026–2027) en vóór de instelling van het publieke energiefonds gericht inkomens steun te kunnen bieden zoals door de Tweede Kamer verzocht in het aangenomen amendement Grinwis c.s. (Kamerstukken II 2024/25, 36 725 XV, nr. 11) en de aangenomen motie-Timmermans c.s. (Kamerstukken II 2025/26, 36 800, nr. 20). Met dit amendement dienen huishoudens te worden geholpen die de inkomenssteun het hardst nodig hebben, namelijk huishoudens met een laag inkomen (bijvoorbeeld tot 130% of 200% van het sociaal minimum) met hoge energiekosten (energiequote van minimaal 8%).

De dekking wordt gevonden op de gereserveerde middelen voor het energiefonds in artikel 2, die in 2026 60 miljoen euro bedragen. De middelen zijn bedoeld voor de financiering en inrichting van een meerjarig publiek energiefonds dat huishoudens steunt met lage inkomens en hoge energielasten. Omdat de oprichting van het publieke energiefonds op zich laat wachten aangezien er nog geen publieke uitvoerder gevonden is, kunnen de middelen nog niet in 2026 worden uitgegeven. Omdat voor het jaar 2027 al middelen zijn ingeboekt is het van belang de middelen die voor 2026 zijn gereserveerd zo snel mogelijk in te zetten voor gerichte steun aan huishoudens, wat met dit amendement geregeld wordt.

Lahlah Kröger

---

1 Rb 4 december 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:10366.

---

1 Rb 4 december 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:10366.