36 800 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2026

C BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE EN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 mei 2026

Op verzoek van de commissie Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking delen wij hierbij graag de Beleidsbrief Defensie met u. Met deze brief hebben wij de Tweede Kamer op 24 april jl. op hoofdlijnen geïnformeerd over wat we gaan doen in deze kabinetsperiode, in het licht van het coalitieakkoord en het veranderende dreigingsbeeld (Kamerstuk 36 800 X, nr. 78). De nadere uitwerking volgt in de Defensienota 2026, die wij voor het zomerreces aan beide Kamers zullen aanbieden.

De Minister van Defensie, D. Yeşilgöz-Zegerius

De Staatssecretaris van Defensie, D.G. Boswijk

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE EN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 april 2026

Onze veiligheid staat onder druk. Geopolitieke competitie, conflicten aan de randen van Europa en het Koninkrijk én razendsnelle technologische ontwikkelingen maken dreigingen voor Nederland direct voelbaar. Oude zekerheden verdwijnen. Nieuwe machtsblokken staan op, die het spel niet volgens regels willen spelen. Met de terugkeer van klassieke machtspolitiek staat voor een aantal grootmachten niet langer samenwerking centraal, maar het veiligstellen van nationale belangen en het recht van de sterkste. Daarbij zijn technologie en toegang tot kritieke grondstoffen geopolitieke machtsfactoren geworden.

De aanhoudende Russische agressie, het duidelijkst zichtbaar in de oorlog in Oekraïne, en een steeds assertiever China vormen samen de grootste uitdagingen voor onze veiligheid sinds het einde van de Koude Oorlog. Het handelen van deze landen beperkt zich niet alleen tot Europa, maar kent een wereldwijd karakter. Daarnaast hebben de oorlog in Iran en de instabiliteit in het Midden-Oosten, Venezuela en in het Caribisch gebied ook directe impact op onze veiligheidsbelangen. Technologie verandert het karakter van conflicten in hoog tempo. Drones, data, elektronische oorlogvoering, kunstmatige intelligentie en ruimtecapaciteiten bepalen in toenemende mate het verschil tussen winnen en verliezen. Bovendien is de relatie tussen de Verenigde Staten en Europa aan verandering onderhevig. De VS blijft een belangrijke bondgenoot, maar het is tijd dat Europa de regie pakt voor de veiligheid van ons continent. We hebben voor onze veiligheid te lang geleund op anderen, we moeten zelf met onze bondgenoten op eigen benen staan.

De dreiging voor de veiligheid van Nederland is geen abstract toekomstscenario, maar de realiteit van vandaag. De MIVD en AIVD waarschuwen ons dat Rusland na het beëindigen van de oorlog in Oekraïne in het meest ongunstige scenario mogelijk minder dan een jaar nodig heeft om voldoende capaciteiten op te bouwen voor een militaire operatie tegen NAVO-bondgenoten. Nu al hebben we dagelijks te maken met hybride dreigingen zoals cyberaanvallen, spionage en desinformatiecampagnes, die erop gericht zijn onze samenleving te ontwrichten. We bevinden ons wat dat betreft in een grijs gebied tussen vrede en oorlog: de grey zone.

Rusland is niet de enige dreiging voor het Koninkrijk der Nederlanden. Ook de ambities van China raken vitale veiligheidsbelangen, met name op het gebied van economische veiligheid en de internationale rechtsorde. Daarnaast vormt de aanhoudende instabiliteit in Venezuela een dreiging voor het Caribisch deel van het Koninkrijk, onder meer door grensoverschrijdende criminaliteit. Tegelijkertijd raken de spanningen en mogelijke escalatie van conflicten in het Midden-Oosten onze veiligheid en welvaart, bijvoorbeeld door verstoringen in de energievoorziening en internationale handel.

In onze eerste weken als Minister en Staatssecretaris van Defensie hebben wij van dichtbij de bevlogenheid, professionaliteit en trots ervaren van iedereen die bij Defensie werkt. Dag in, dag uit zetten militairen en burgers zich met kennis, inzet en betrokkenheid in voor de veiligheid van het Koninkrijk. Die toewijding en het professionalisme die we overal in de organisatie tegenkomen, maken indruk en onderstrepen het grote belang van het werk dat bij Defensie elke dag wordt verricht. We kijken ernaar uit om tijdens de komende werkbezoeken verder kennis te maken met zoveel mogelijk collega’s en om nog beter te zien wat er in de praktijk speelt.

Het is onze gezamenlijke taak om samen met onze bondgenoten ons Koninkrijk te beschermen en te verdedigen. Defensie vervult daarin een kerntaak, maar kan dit niet alleen. Noodzakelijke groei en versterking van de krijgsmacht gaan hand in hand met de versterking van de weerbaarheid van Nederlandse maatschappij. In een tijd van groeiende dreiging en een vervagende grens tussen vrede en conflict staat heel Nederland voor een grote opgave: onze vrijheid, democratische rechtsstaat en manier van leven beschermen. Een weerbare samenleving vraagt om gezamenlijke inzet van overheid, bondgenoten, bedrijfsleven, vitale sectoren en burgers. Samen bouwen we aan onze veiligheid. Zo willen wij ook graag met uw Kamer werken. Bel als er wat is. Wees niet terughoudend om ons te betrekken bij uw vragen en zorgen. We weten dat we veel van de samenleving vragen, en willen daarover met u in gesprek blijven.

In het coalitieakkoord hebben we afspraken gemaakt over hoe we Defensie in deze kabinetsperiode willen versterken. Het vorige kabinet heeft met de groei naar 2% van het bbp de basis versterkt. Met de stap die dit kabinet – in navolging van de afspraken van de NAVO-top in Den Haag vorig jaar – zet richting de 3,5% van het bbp kunnen we écht bouwen aan de toekomstbestendige krijgsmacht. In onze kabinetsperiode groeit het budget van Defensie naar 2,8% van het bbp en zullen we veel nieuwe mensen verwelkomen; militairen en burgers, in vaste dienst of als reservist. Naast investeringen vraagt het versterken van Defensie ook om een verdere mentaliteitsverandering: van vredesdividend naar gevechtskracht.

Met deze brief informeren wij uw Kamer op hoofdlijnen over wat we gaan doen in deze kabinetsperiode, in het licht van het coalitieakkoord en het veranderende dreigingsbeeld. De nadere uitwerking volgt in de Defensienota 2026, die wij voor het zomerreces aan uw Kamer aanbieden. In de Defensienota beschrijven wij het dreigingsbeeld, de taken en strategische doelstellingen, de wijze waarop we bouwen aan een toekomstbestendige krijgsmacht en de koers voor versterking. Wij realiseren ons dat verhoogde investeringen vragen om duidelijkheid over doelen, prioriteiten en resultaten. Daarom zal de Defensienota 2026 nadrukkelijk richting geven aan welke keuzes gemaakt worden en hoe dit bijdraagt aan geloofwaardige afschrikking en verdediging, het beschermen van het Koninkrijk en de maatschappelijke weerbaarheid. De budgettaire verwerking van de Defensienota – en investeringen uit het coalitieakkoord – volgt in de Ontwerpbegroting 2027.

Wij kijken ernaar uit om onze opgave de komende periode samen met uw Kamer, de samenleving en alle (veiligheids)partners op te pakken, zodat ons Koninkrijk, Europa en de NAVO op ons kunnen rekenen.

Tot slot, in het coalitieakkoord hebben drie partijen – D66, VVD en CDA – afspraken gemaakt over de maatregelen die nodig zijn om Nederland weer vooruit te krijgen. Beleidsbrieven zoals deze zijn daar een nadere uitwerking van op specifieke beleidsonderwerpen. Dat laat onverlet dat de opgaven waar dit kabinet voor staat vragen om één overheid die duidelijk kiest, samenwerkt en levert. In gezamenlijkheid. Alleen door samen te werken kunnen we resultaten boeken waar mensen op rekenen. Daar is de inzet van de volledige Rijksdienst, de medeoverheden en de publieke dienstverleners keihard bij nodig. Hierbij hecht dit kabinet veel waarde aan de samenwerking met de Tweede en Eerste Kamer, medeoverheden en maatschappelijke organisaties.

Opgave

We moeten zo snel mogelijk, samen met onze bondgenoten, invulling geven aan een geloofwaardige afschrikking en in staat zijn om te vechten in een grootschalig conflict. Gelijktijdig moeten we in het grijze gebied tussen vrede en oorlog dreigingen onderkennen en tegenmaatregelen kunnen nemen. Dat is onze belangrijkste opgave. De tijd is schaars: we moeten versnellen wat werkt, opschalen waar nodig en het voortzettingsvermogen op orde brengen. Daarbij blijven we Oekraïne onverminderd steunen.

In een onzekere wereld moet Defensie strategisch wendbaar en daadkrachtig zijn om samen met huidige en nieuwe partners tijdig te anticiperen op nieuwe dreigingen en onze nationale veiligheidsbelangen te beschermen. In Nederland, het Caribisch deel van het Koninkrijk, in Europa, maar ook daarbuiten. Denk hierbij aan het beschermen van onze handelsroutes, crisisbeheersingsoperaties, het ondersteunen van civiele autoriteiten bij rampen en crises en conflicten die worden versterkt door klimaatverandering.

Bouwen aan een toekomstbestendige krijgsmacht

In de context van onze grootste opgave moet Defensie beschikken over een moderne krijgsmacht, met meer capaciteiten op land, ter zee, in de lucht en in het cyber- en ruimtedomein. De kern is dat de krijgsmacht in staat moet zijn om, samen met bondgenoten, mogelijke tegenstanders af te schrikken, waar nodig wereldwijd proactief tegenmaatregelen te kunnen nemen onder de drempel van een gewapend conflict (grey zone) en, als het nodig is, het gevecht te winnen. De krijgsmacht is daarmee volledig inzetbaar, schaalbaar en voorbereid op een grootschalig conflict in NAVO-verband. Tijd en tijdigheid zijn hierbij belangrijke uitgangspunten. Hiertoe zetten we in op korte termijn effecten door het vergroten van de operationele gevechtskracht en versterken van het voortzettingsvermogen.

Een toekomstbestendige krijgsmacht vraagt om meer mensen, capaciteiten om eigen eenheden te beschermen, modern materieel, innovatie en de randvoorwaarden om realistisch te oefenen, trainen en opleiden. Wij zetten in op een krijgsmacht met een wendbare en robuuste ondersteuning die kan opschalen met militairen, reservisten en burgers, met bijbehorende logistiek, munitie en voorraden, IT, verbindingen, vastgoed en oefenruimte.

De oorlog in Oekraïne laat zien dat het karakter van conflicten verandert. Hier moeten we ons op aanpassen. Met de investering van dit kabinet bouwen we aan een krijgsmacht die gereed is voor het gevecht van vandaag en tegelijk voorbereid is op het gevecht van de toekomst. We doen dit met een slimme mix van massaal inzetbare, vervangbare systemen en hoogtechnologische capaciteiten. Waar het kan zetten we onbemenste systemen in om risico’s voor militairen te verlagen, sneller en effectiever te handelen, en inzet langer vol te houden.

Koers voor versterking

Om een toekomstbestendige krijgsmacht te kunnen opbouwen en behouden, zijn vijf punten essentieel. Deze hangen uiteraard met elkaar samen, en vormen als geheel noodzakelijke randvoorwaarden voor het realiseren van deze ambitie.

• 1) Een sterker Nederland en Europa in de NAVO

  Internationale defensiesamenwerking is een voorwaarde voor effectieve en geloofwaardige afschrikking, verdediging en inzetbaarheid van de krijgsmacht. De NAVO en de EU zijn de twee belangrijkste samenwerkingsverbanden voor de veiligheid in het Europese deel van het Koninkrijk. De NAVO blijft de hoeksteen van onze collectieve veiligheid, met de VS als belangrijke bondgenoot. Tegelijkertijd zijn onze toekomst en welvaart onlosmakelijk verbonden met een sterk Nederland en Europa. Daarom is het tijd dat Nederland en Europa meer verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid op het eigen continent. Nederland loopt voorop in het verder ontwikkelen van een sterker Europa binnen de NAVO, waarbij de EU essentieel is om binnen de NAVO meer verantwoordelijkheid te nemen. Nederland zet zich onder andere in voor het gezamenlijk ontwikkelen van militaire capaciteiten, het versterken van de Europese defensie-industrie en het wegnemen van de juridische en administratieve belemmeringen voor de krijgsmacht. Hiervoor gaan we actief het gesprek aan met onze Europese partners over wie wat gaat doen. Door het versterken van Europese defensiesamenwerking en de Europese defensie-industrie bouwen we onze collectieve veiligheid op en nemen onze afhankelijkheden af. Oekraïne vormt een onlosmakelijk onderdeel van onze inzet voor Europese veiligheid.

• 2) Defensie midden in de maatschappij

  Veiligheid is een opgave van ons allemaal. Defensie vervult daarin een kerntaak, maar kan dit niet alleen. Een weerbare samenleving vraagt om gezamenlijke inzet van overheid, bondgenoten, bedrijfsleven, vitale sectoren en burgers. We realiseren ons dat het bouwen aan een moderne en toekomstbestendige krijgsmacht veel van de samenleving vraagt. Denk bijvoorbeeld aan voldoende financiële middelen en personeel, productiecapaciteit van de defensie-industrie om snel te kunnen leveren, te herstellen en voorraden aan te vullen, maar ook aan de toenemende noodzaak voor meer structurele (juridische en fysieke) ruimte voor Defensie. Kortom, de geopolitieke situatie vraagt veel van de Defensieorganisatie, maar minstens zoveel van onze samenleving.

  Er is ook een andere kant. Defensie heeft de samenleving op allerlei vlakken veel te bieden en we maken er werk van om kansen waar iedereen van profiteert te benutten. Zo zorgen we met het gericht versterken van de Nederlandse kennis-, innovatie- en industriële basis er ook voor dat de Nederlandse maatschappij profiteert van de extra defensie-uitgaven. Zo kunnen investeringen in Defensie innovatieve oplossingen voor maatschappelijke opgaven voortbrengen. We versterken de verbinding met regio’s, bedrijven en onderwijs, onder meer via reservistenafspraken en partnerschappen die ook de weerbaarheid van de samenleving vergroten. Daarnaast kijken we hoe we de regio’s bij de uitvoering van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie kunnen versterken. En bij het beheer en de inrichting van Defensieterreinen versterken we ook de natuur. Zo werken we tegelijkertijd aan veiligheid en benutten we waar mogelijk koppelkansen in de ruimtelijke opgave waar Defensie voor staat.

  Daarom moet Defensie zichtbaar en duurzaam verweven zijn met de samenleving, want alleen samen houden we Nederland veilig.

• 3) Onze mensen

  Onze mensen zijn onze kracht en doorslaggevend om onze doelen te realiseren, zij moeten presteren onder zowel alledaagse als extreme omstandigheden. Defensie is een veerkrachtige, flexibele en inclusieve organisatie en een werkgever die divers talent aantrekt, vormt, ontwikkelt en behoudt om in oorlog en vrede invulling te geven aan onze taken. In een cultuur van verbondenheid, veiligheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen kunnen onze mensen zichzelf zijn en zich ontwikkelen.

  Onze inzet en wens is dat we in ons land militairen waarderen. We kunnen iedereen gebruiken om ons Koninkrijk te beschermen en te verdedigen. Defensie werkt nog dit jaar als nadere uitwerking van de Defensienota 2026 aan een herijkte HR-visie- en HR-strategie. Onze opgave en ontwikkelingen op het gebied van arbeidsmarkt, demografie, technologie en maatschappij maken dit noodzakelijk. De Defensie-enquête is het instrument dat kan worden ingezet om de beoogde groei te versnellen en om dus sneller op te kunnen schalen. Tegelijkertijd werken we ook uit hoe we de selectieve opkomstplicht – de gradueel verplichtende stappen binnen het Dienmodel – kunnen vormgeven. De enquête en – indien nodig – een (vorm van) selectieve opkomstplicht maken het voor Defensie mogelijk om een dienmodel te bouwen met een (gradueel) meer verplichtend karakter tussen vredestijd en oorlogstijd. Daarbij gaat het dus van vrijwillig nadenken over vrijwillig dienen, tot verplicht nadenken over vrijwillig dienen naar ultimo in de laatste stap verplicht nadenken over verplicht dienen. Nog voor de zomer ontvangt u een eerste uitwerking van het model.

• 4) Industrie en innovatie

  Investeringen in kennis, innovatie en industrie zijn nodig om een toekomstbestendige krijgsmacht te bouwen, voor leveringszekerheid en om de strategische autonomie in Nederland en Europa te vergroten. Om het voortzettingsvermogen van onze krijgsmacht te garanderen, zet Defensie nog meer in op snellere productie en het opschalen van de Nederlandse en Europese Defensie-industrie. Dit stimuleren we door ernaar te streven om minstens 50% van ons materieel aan te schaffen in Nederland en Europa. Ook maken we slimme afspraken met internationale partners om de Nederlandse en Europese strategische autonomie te vergroten en streven naar minstens 40% gezamenlijke aanschaf.

  Om technologische voorsprong te creëren en het gevecht van de toekomst te kunnen winnen, investeren we fors meer in innovatie. Een Defensie innovatie autoriteit moet zorgen voor versnelde hoogtechnologische militaire capaciteiten van Nederlandse bodem en disruptieve innovaties. Voor het zomerreces wordt uw Kamer met de Defensienota 2026 nader geïnformeerd over deze autoriteit. Verder werken we aan sterke regionale en internationale innovatie- en industrie ecosystemen en creëren daarbij de benodigde (financiële) randvoorwaarden.

  Tot slot, om de doelstellingen uit de Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie 2025–2029 stelt Defensie in afstemming met onder andere EZK een Nationaal Programma Defensie Industrie & Innovatie op. Deze wordt in Q3 2026 met uw Kamer gedeeld. Deze zal met industrie, kennispartners en regio’s opgesteld worden en het toekomstbeeld schetsen waar naartoe gewerkt wordt.

• 5) Digitale transformatie van de krijgsmacht

  In Oekraïne zien we hoe drones, data en elektronische oorlogvoering het gevecht beïnvloeden. Het kunnen anticiperen hierop is cruciaal om te kunnen winnen. Digitalisering stelt Defensie in staat om – beter dan de tegenstander – samenhangende effecten te bereiken, informatie- en beslisdominantie te bereiken en continu nieuwe en huidige technologieën om te zetten in gevechtskracht. Daarom versnellen we in digitale vernieuwing en investeren we in robuuste communicatie- en informatiedominantie, cyberveiligheid, met aandacht voor autonomie en bescherming van kritieke infrastructuur. Dit vraagt om snelle IT, goede verbindingen en moderne digitale randvoorwaarden, zodat onze mensen hun werk kunnen doen onder alle omstandigheden.

  De hierboven beschreven koers voor versterking is ambitieus, en ook noodzakelijk. De druk is hoog, de tijd dringt en er staat veel op het spel. Daarom leggen wij de komende periode de nadruk op versnellen wat werkt, opschalen waar nodig en het voortzettingsvermogen op orde brengen.

Overzicht wetgevingstrajecten

Om de koers daadwerkelijk te realiseren zijn aanpassingen in wet- en regelgeving nodig. Wij werken daarom aan verschillende wetgevingstrajecten die elkaar versterken. Ons doel is deze trajecten zo snel mogelijk bij uw Kamer aan te bieden.

Vastleggen 3,5% (NAVO-norm) in Wet financiële Defensie-verplichtingen

Op de NAVO-top in Den Haag hebben bondgenoten afgesproken de Defensie-uitgaven te laten groeien naar 3,5% van het bbp in 2035. Op 1 januari 2026 is de Wet financiële defensieverplichtingen (Wfd) in werking getreden, waarmee de regering verplicht wordt jaarlijks minimaal 2% van het bbp uit te geven aan Defensie. De 3,5% NAVO-norm wordt wettelijk vastgelegd. Hiermee zorgen we voor lange termijn financiële zekerheid voor de krijgsmacht en de defensie-industrie.

Wet op de defensiegereedheid

Om beter voorbereid te zijn op een mogelijk conflict en zorg te dragen voor geloofwaardige afschrikking is het noodzakelijk om blijvend te werken aan de gereedstelling van de krijgsmacht. Huidige wetten en regels houden vaak nog onvoldoende rekening met de bijzondere aard van de activiteiten van de krijgsmacht. De Wet op de defensiegereedheid (Wodg) biedt daarom een passend wettelijk kader voor een goede en tijdige gereedstelling van de krijgsmacht.

Dit doet de Wodg door het creëren van grondslagen en het vereenvoudigen of versnellen van complexe procedures. Hiermee worden juridische belemmeringen, via gerichte afwijkingen, weggenomen. De wet maakt het bijvoorbeeld mogelijk om beter realistische oefeningen met onbemenste luchtvaartuigen boven militaire terreinen uit te voeren, cyberspecialisten op te leiden en te trainen, en netwerk- en informatiesystemen te bewaken en beveiligen, maar ook zaken als laag- en nachtvliegen, schieten in het donker en het aanleggen van loopgraven op eigen terrein. De Wodg heeft betrekking op de fysieke leefomgeving, de informatieomgeving, personeel en inkoop. Mede in het licht van de aangenomen motie bij de begrotingsbehandeling¹ van Defensie is de inzet om het wetsvoorstel zo snel mogelijk bij uw Kamer aan te bieden. Deze wet maakt het ook mogelijk om alle jongeren van 17 tot 27 jaar een brief te sturen met een vrijwillige enquête.

Nieuwe en versterkte wetgeving op de inlichtingen en veiligheidsdiensten

De MIVD en de AIVD beschermen de nationale veiligheid binnen de kaders van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv 2017). Deze wet wordt versneld herzien, waarbij we toewerken naar een dreigingsgerichte wet. Hierdoor kan de MIVD slagvaardiger optreden in de grey zone en tijdens grootschalig conflict of missies de krijgsmacht beter ondersteunen. Er komt gedifferentieerd toezicht op operaties tegen statelijke actoren die een voortdurende bedreiging vormen voor de nationale veiligheid en voor het onderscheppen van militaire communicatie. Dit gebeurt om de MIVD een betere informatiepositie te geven op de inzet en voorbereiding van militaire middelen van (potentiële) opponententen zodat deze kennis kan worden gebruikt voor onze gereedstelling en afschrikking. Daarnaast wordt de benodigde samenwerking met het bedrijfsleven en kennisinstellingen van een expliciete grondslag voorzien. Ook komt er in het belang van de hernieuwde focus op afschrikking en verdediging een voor de MIVD toekomstbestendige grondslag voor samenwerking met nationale partners.

Herziening Oorlogswet voor Nederland

De Oorlogswet voor Nederland (OWN) bevat noodbevoegdheden voor de Minister van Defensie en het militair gezag in het geval van buitengewone omstandigheden. Herziening van de OWN is noodzakelijk omdat deze is verouderd en dient aan te sluiten bij de dreigingen die er vandaag de dag zijn, dan wel in de nabije toekomst kunnen ontstaan. Bijvoorbeeld met betrekking tot het cyberdomein, drones en hybride dreigingen is het noodzakelijk dat afdoende bevoegdheden voorhanden zijn. De herziening van de OWN maakt onderdeel uit van de Rijksbrede herziening van het staatsnoodrecht.

Overige voor Defensie relevante wetstrajecten

Wet weerbaarheid defensie en veiligheid gerelateerde industrie

In voorbereiding op een mogelijk conflict, en om zorg te dragen voor geloofwaardige afschrikking, is het in aanvulling op de Wodg ook nodig om afspraken te maken over wat nodig is voor het voortzettingsvermogen van de krijgsmacht. Daar heeft de krijgsmacht namelijk ook hulp van de industrie bij nodig om onze samenleving te kunnen beschermen. Het Wetsvoorstel weerbaarheid defensie en veiligheid gerelateerde industrie (Wwdvgi) helpt ons strategisch relevante ondernemingen uit de Nederlandse Defensie Technologische Industriële Basis (NLDTIB) beter te positioneren en te beschermen. Tegelijkertijd maakt de wet het mogelijk om ons optimaal voor te bereiden op een mogelijk conflict. Deze wet is in voorbereiding door de Minister van Economische Zaken met nauwe betrokkenheid van de Minister van Defensie. Dit is een noodzakelijke aanvulling op het huidige industriebeleid om de inzet- en leveringszekerheid van de krijgsmacht te vergroten.

Wetgeving schaduwvloot

In het kader van de aanpak van vals gevlagde schepen werken de Ministers van Infrastructuur en Waterstaat en Justitie en Veiligheid op dit moment aan spoedwetgeving om de mogelijkheden voor optreden tegen vals gevlagde schepen te verruimen. Deze spoedwetgeving is gericht op het tegengaan van sanctieontwijking en het versterken van toezicht op scheepvaart in de Nederlandse exclusieve economische zone en zal voor het zomerreces naar de Raad van State worden gezonden en na het zomerreces aan uw Kamer worden voorgelegd.

Uw Kamer wordt tussentijds geïnformeerd over de voortgang, waaronder de uitkomsten van consultaties en de belangrijkste keuzes, per traject.

De Minister van Defensie, D. Yeşilgöz-Zegerius

De Staatssecretaris van Defensie, D.G. Boswijk

---

1 Motie-Peter de Groot c.s. 36 800 X, nr. 44.

---

1 Motie-Peter de Groot c.s. 36 800 X, nr. 44.