36 725 XVI Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

D BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANGDURIGE ZORG, JEUGD EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 september 2026

Met deze brief informeer ik u over de uitvoering en afdoening van de motie van lid Van Aelst-Den Uijl c.s. inzake de vrouwenopvang¹. Deze motie is ingediend tijdens het debat over de wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van VWS voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota), dd. 8 juli 2025.

De motie roept het kabinet op de Kamer te informeren over hoe en wanneer aan de norm voor opvangplekken uit het Verdrag van Istanbul zal worden voldaan. Voor slachtoffers van huiselijk geweld en hun kinderen die thuis niet meer veilig kunnen wonen, is het van belang dat een veilige opvangplek beschikbaar is. Op grond van de Wmo2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het organiseren en realiseren van deze veilige opvangplekken. Hiervoor kunnen middelen uit de Decentralisatie-Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) en de Algemene Uitkering worden benut. Al gedurende langere tijd staat de capaciteit van de vrouwenopvang onder druk. Per 2026 is structureel 12 miljoen euro aanvullend toegevoegd aan de DUVO, bedoeld voor het vergroten van de opvangcapaciteit. De middelen in de DUVO zijn vrij besteedbaar. Om vast te stellen dat deze middelen daadwerkelijk worden besteed aan de uitbreiding van opvangplekken, zijn daarover afspraken gemaakt met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Valente, als brancheorganisatie van de vrouwenopvang. In deze afspraken is eveneens opgenomen dat de voortgang van de uitbreiding wordt gemonitord om te kunnen zien welk effect de aanvullende 12 miljoen euro gesorteerd heeft en of het aantal plaatsingen op alternatieve locaties, zoals hotels, afneemt. Op dit moment werken gemeenten en opvanginstellingen aan de uitbreiding van opvangcapaciteit en in diverse regio’s is inmiddels uitbreiding of voorbereiding daartoe gerealiseerd.

In het Verdrag van Istanbul is de aanbeveling opgenomen om 1 opvangplek per 10.000 inwoners te organiseren. Voor Nederland zou dat ongeveer 1.800 opvangplekken betekenen. Dit aantal betreft een aanbeveling, waarbij expliciet wordt vermeld dat de nationale context leidend moet zijn voor het bepalen van het daadwerkelijk benodigd aantal opvangplekken. Het uitgangspunt van 1 opvangplek per 10.000 inwoners lijkt voor Nederland niet passend. Het bepalen van een passend aantal opvangplekken voor de Nederlandse context is complex, omdat dit van verschillende factoren afhankelijk is, zoals de beschikbaarheid van geschikte woningen voor slachtoffers na het verlaten van de opvang. Maatregelen gericht op bijvoorbeeld het voorkomen van opvang en het bevorderen van uitstroom hebben ook effect op de benodigde opvangcapaciteit. Deze opgave vraagt dan ook om continue afstemming met de VNG en Valente. Ik blijf hierover met deze partijen in gesprek, waarbij de gezamenlijke inzet is om te komen tot voldoende veilige opvangplekken voor slachtoffers van huiselijk geweld en hun kinderen in een acute noodsituatie en die thuis niet meer veilig kunnen wonen.

De Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, M. Sterk

---

1 Eerste Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XVI, C