36 657 Wijziging van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens ter vastlegging van de doelen van het gebruik van het Europees strafregisterinformatiesysteem

B VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE EN VEILIGHEID¹

Vastgesteld 26 mei 2026

Inleiding

De commissie voor Justitie en Veiligheid heeft met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens ter vastlegging van de doelen van het gebruik van het Europees strafregisterinformatiesysteem.

De leden van de fractie van D66 wensen naar aanleiding daarvan enkele opmerkingen te maken en vragen voor te leggen aan de regering. De leden van de fracties van GroenLinks-PvdA en ChristenUnie sluiten zich aan bij de gestelde vragen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66

De leden van de D66-fractie zien de voordelen van de voorgestelde wijziging. Tegelijkertijd zien zij ook het belang van een goede uitvoering, mede gelet op het feit dat dit onderwerp raakt aan fundamentele rechten. Daarom hebben deze leden nog enkele vragen voor de regering.

De leden van de D66-fractie merken allereerst op dat de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid in het plenaire debat met de Tweede Kamer te kennen heeft gegeven dat gegevens zouden kunnen worden toegevoegd aan het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens vanwege de wettelijke basis voor een evenredigheidsafweging in de wet, wanneer dit binnen het kader in het ECRIS-kaderbesluit blijft.² Een andere regering zou dan kunnen besluiten om tot een wijziging over te gaan, waarbij de wet zodanig wordt opgerekt dat ook vingerafdrukken en gezichtsherkenning eronder zouden vallen. In dat geval zou de wetgever daar niet over kunnen oordelen, nu het een besluit betreft. Hoe ziet de regering de wenselijkheid daarvan? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat deze situatie in de toekomst wordt voorkomen? Hoe denkt de regering in dit kader over het voorstel om een voorhangbepaling op te nemen ten aanzien van wijzigingen van het type gegevens in het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens, met het oog op het belang van het democratisch besluiten over handelingen die raken aan belangrijke grondrechten?

Verder gaf de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid tijdens het plenaire debat in de Tweede Kamer aan dat het aan de betrokken lidstaten zelf is om ervoor te zorgen dat zij beschikken over een juiste wettelijke grondslag voor de uitwisseling van informatie.³ De leden van de D66-fractie begrijpen dit. Tegelijkertijd zien zij dat het desalniettemin onwenselijk is om informatie uit te wisselen met lidstaten wanneer daar in die lidstaten geen wettelijke basis voor is. Daarom vragen zij wat het juridische gevolg is van een situatie waarin Nederland informatie uitwisselt met een land, waarbij die informatie-uitwisseling niet wettelijk verankerd is. Verder vragen deze leden aan de regering hoe er volgens haar gehandeld zou moeten worden wanneer blijkt dat een lidstaat geen wettelijke basis heeft voor informatie-uitwisseling, maar de informatie-uitwisseling al heeft plaatsgevonden. Ook vragen zij de regering hoe dergelijke situaties voorkomen kunnen worden, bijvoorbeeld door het vooraf in kaart brengen van de wettelijke grondslagen voor informatie-uitwisseling in andere landen.

Daarnaast gaf de Staatssecretaris in het plenaire debat met de Tweede Kamer te kennen dat zij op dat moment geen informatie had over wijzigingen op de korte termijn ten aanzien van wettelijke basis voor informatie-uitwisseling in andere lidstaten.⁴ De leden van de D66-fractie vragen de regering of deze informatie al wel op een overzichtelijke wijze beschikbaar is voor bestaande wettelijke grondslagen in andere landen. Wanneer dit niet het geval is, vragen zij of de regering voornemens is om op Europees niveau te pleiten voor een toegankelijk register. In de ogen van deze leden zou dit mogelijk uitwisseling kunnen bevorderen en kunnen voorkomen dat uitwisselingen plaatsvinden met landen die hier geen wettelijke basis voor hebben. Ziet de regering deze voordelen ook? Ten aanzien van mogelijke wijzigingen van wettelijke grondslagen op de korte termijn, vragen de leden van de D66-fractie of de regering op Europees niveau zou willen spreken hoe dit het beste in kaart kan worden gebracht.

Bij veel landen ontbreekt een wettelijke basis voor bepaalde informatie-uitwisselingen, zoals ten aanzien van de Verklaring Omtrent het Gedrag (hierna: VOG). De leden van de D66-fractie vragen of de regering voornemens is om in Europees verband te pleiten voor het belang van specifieke informatie-uitwisselingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de VOG, bij landen die hier (nog) niet de wettelijke grondslag voor hebben.

Verder is er in het plenaire debat in de Tweede Kamer gesproken over de situatie waarin informatie in het systeem niet blijkt te kloppen.⁵ In individuele gevallen kan betrokkene bijvoorbeeld een rectificatieverzoek doen. De leden van de D66-fractie vragen wat de regering zal doen wanneer een betrokken lidstaat systematisch onjuiste informatie aanlevert.

Uit de memorie van toelichting en het plenaire debat in de Tweede Kamer volgt onder welke omstandigheden door Nederland verzocht kan worden om justitiële gegevens via het Europees strafregisterinformatiesysteem. Het gaat om gevallen waarin de betrokkene veroordeeld is in de lidstaat waar de gegevens worden opgevraagd of wanneer de betrokkene (mede) de nationaliteit van die lidstaat heeft.⁶ Worden verzoeken van andere lidstaten in dezelfde gevallen geaccepteerd? Zo nee, wat betekent dat voor de rechtszekerheid?

De leden van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid zien de antwoorden met belangstelling tegemoet en ontvangen de nota naar aanleiding van het verslag graag uiterlijk 23 juni 2026.

De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, Dittrich

De griffier van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, De Graag

---

1 Samenstelling:

Beukering (Fractie-Beukering), Bezaan (PVV), Van Bijsterveld (JA21), Croll (D66), Dittrich (D66) (voorzitter), Doornhof (CDA), Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren), Van der Goot (OPNL), Hartog (Volt), Janssen (SP), Kluit (GroenLinks-PvdA), Lievense (BBB), Van der Linden (VVD), Marquart Scholtz (BBB) (ondervoorzitter), Martens (GroenLinks-PvdA), Meijer (VVD), Nicolaï (PvdD), Van den Oetelaar (FVD), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Van Rooijen (50PLUS), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Schalk (SGP), Talsma (ChristenUnie), Van Toorenburg (CDA), Veldhoen (GroenLinks-PvdA), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), Vogels (VVD), Walenkamp (Fractie-Walenkamp)

2 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

3 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

4 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

5 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

6 Kamerstukken II 2024/2025, 36 657, nr. 3, p. 11; Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

---

1 Samenstelling:

Beukering (Fractie-Beukering), Bezaan (PVV), Van Bijsterveld (JA21), Croll (D66), Dittrich (D66) (voorzitter), Doornhof (CDA), Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren), Van der Goot (OPNL), Hartog (Volt), Janssen (SP), Kluit (GroenLinks-PvdA), Lievense (BBB), Van der Linden (VVD), Marquart Scholtz (BBB) (ondervoorzitter), Martens (GroenLinks-PvdA), Meijer (VVD), Nicolaï (PvdD), Van den Oetelaar (FVD), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Van Rooijen (50PLUS), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Schalk (SGP), Talsma (ChristenUnie), Van Toorenburg (CDA), Veldhoen (GroenLinks-PvdA), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), Vogels (VVD), Walenkamp (Fractie-Walenkamp)

2 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

3 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

4 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

5 Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.

6 Kamerstukken II 2024/2025, 36 657, nr. 3, p. 11; Voortzetting plenaire behandeling Tweede Kamer, 2 april 2026.