36 534 (R2193) Goedkeuring van de op 28 mei 2022 te Genève aangenomen wijzigingen van de op 23 mei 2005 te Genève tot stand gekomen Internationale Gezondheidsregeling (2005) (Trb. 2022, 135)

D NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET TWEEDE VERSLAG

Ontvangen 29 juni 2026

Inleiding

Het kabinet heeft met interesse kennisgenomen van de vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van FVD. Hierna wordt bij de beantwoording van de vragen de volgorde van het tweede verslag aangehouden.

Vragen van de leden van de FVD fractie

De leden van de fractie van FVD hebben met belangstelling kennisgenomen van de nota naar aanleiding van het verslag. Deze leden constateren echter dat een aantal vragen onvoldoende is beantwoord en wensen de regering daarom nog een aantal vervolgvragen te stellen.

1.

De leden van de fractie van FVD constateren dat vraag 1 naar hun oordeel niet volledig is beantwoord. In plaats van in te gaan op de kern van de vraag of het doel van de termijnverkorting expliciet is om Nederland bij toekomstige, potentiële gezondheidsdreigingen sneller internationaal te laten handelen, ook als dat ten koste gaat van nationale parlementaire doorlooptijden, beperkt zij zich tot een algemene beschrijving van de versterking van de Internationale Gezondheidsregeling (IGR) en de formele betrokkenheid van de Staten-Generaal. Bestaat de kans dat de nationale parlementaire behandeling hierdoor onder druk komt te staan of moet worden verkort?

Antwoord op vraag 1

Nee, de nationale parlementaire procedures met inwerkingtreding van de voorliggende wijzigingen van de IGR komen niet onder druk te staan en hoeven er ook niet door te worden verkort. Bij wijzigingen van de IGR kan het parlement namelijk gedurende de voorhangprocedure door middel van het doorbreken van de voorhang aangeven dat de regering moet overgaan tot het opstarten van de uitdrukkelijke goedkeuringsprocedure. Dit is ook gebeurd toen de voorliggende wijzigingen middels de voorhangprocedure aan het parlement werden voorgelegd in 2023.

Als bij een toekomstige wijziging van de IGR, wanneer het parlement dat wil, de voorhang weer wordt doorbroken, worden die nieuwe wijzigingen van de IGR hangende die goedkeuringsprocedure verworpen, net als bij de voorliggende wijzigingen. Daarmee wordt alle tijdsdruk op het parlement weggenomen, omdat er geen termijn bestaat waarbinnen het intrekken van een dergelijke verwerping uiterlijk moet plaatsvinden.

Voor de voorhangprocedure geldt, net als vóór deze wijzigingen van de IGR door de Wereldgezondheidsvergadering werden aangenomen in 2022, dat op grond van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen de voorhang wordt doorbroken wanneer een vijfde van de Kamerleden van een van beide Kamers binnen 30 dagen na ontvangst van de voorhangbrief aangeeft dat de uitdrukkelijke goedkeuringsprocedure gevolgd moet worden. De voorhangprocedure en dus ook de termijn die daarbij hoort, worden niet gewijzigd.

2.

De regering motiveert de wijziging met internationale evaluaties en discussies binnen de WHO naar aanleiding van COVID-19. Deze leden constateren echter dat de regering niet ingaat op het feit dat in Nederland nog een eigen, diepgaand parlementair onderzoek loopt. Kan de regering toelichten waarom zij het wenselijk acht om nu al, op basis van voornamelijk internationale rapporten, tot deze structurele wijziging over te gaan, terwijl de Parlementaire enquêtecommissie Corona, ingesteld door de Tweede Kamer op 13 december 2023, nog volop bezig is met haar onderzoek? De openbare verhoren zijn eind mei 2026 zijn aangevangen en momenteel gaande.

Het eindrapport wordt verwacht rond december 2026. Is het niet gepast en zorgvuldig om de uitkomsten van deze nationale enquête af te wachten voordat conclusies worden getrokken over de «lessen» van COVID-19 en deze worden vertaald naar een permanente verkorting van parlementaire termijnen?

Antwoord op vraag 2

Op veel plekken is en wordt nog gewerkt aan het evalueren van de COVID-19 crisis en zijn en worden lessen geformuleerd die we hieruit kunnen leren om een volgende pandemie zo goed mogelijk het hoofd te bieden. Dat nog niet alle evaluaties zijn afgerond, betekent niet dat we moeten wachten met het toepassen van de lessen die al geleerd zijn. Het kabinet is van mening dat de nog lopende parlementaire enquête er niet aan in de weg staat dat deze wijzigingen van de IGR, die de bevoegdheden van uw Kamer niet in het gedrang brengen en die faciliteren dat er bij een volgende pandemie sneller geschakeld kan worden op internationaal niveau, goedgekeurd kunnen worden.

3.

De leden van de fractie van FVD constateren dat vraag 3 eveneens onvoldoende is beantwoord. De regering herhaalt dat zorgvuldige parlementaire besluitvorming «mogelijk» blijft binnen de nieuwe termijnen, maar gaat niet in op de principiële vraag of hiermee een meer structurele crisislogica wordt geïntroduceerd. Vindt de regering dat met deze wijziging ervaringen uit uitzonderlijke omstandigheden, zoals een pandemie, richtinggevend worden gemaakt voor permanente procedurele versnelling in de verdragspraktijk? Wordt hiermee mogelijk een nieuwe norm gevestigd waarbij «snelheid in noodsituaties» ook buiten acute crises als argument dient om democratische en parlementaire waarborgen structureel te verlichten?

Antwoord op vraag 3

Nee, de democratische en parlementaire waarborgen worden niet verlicht en evenmin is sprake van een permanente procedurele versnelling van de verdragspraktijk. De Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen blijft ongewijzigd en het parlement behoudt dus ook de bevoegdheid om in de voorhangprocedure binnen 30 dagen na ontvangst van de voorhangbrief de voorhang te doorbreken. Wanneer de voorhang wordt doorbroken, zal de regering altijd overgaan tot het opstarten van de uitdrukkelijke goedkeuringsprocedure.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, S.T.M. Hermans