36 534 (R2193) Goedkeuring van de op 28 mei 2022 te Genève aangenomen wijzigingen van de op 23 mei 2005 te Genève tot stand gekomen Internationale Gezondheidsregeling (2005) (Trb. 2022, 135)

A VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT¹

Vastgesteld 17 februari 2026

Inleiding

De leden van de fracties van de PVV en FVD hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel ter goedkeuring van de op 28 mei 2022 aangenomen wijzigingen van de Internationale Gezondheidsregeling (International Health Regulations 2005), hierna de IHR. Het rijkswetsvoorstel heeft deze leden aanleiding gegeven tot het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.

Vragen van de leden van de fractie van de PVV

De leden van de fractie van de PVV wensen de regering de volgende vragen te stellen.

• 1. Waarom heeft Nederland de amendementen van 2024 op de IHR² niet afgewezen, terwijl een aantal andere landen (onder andere Duitsland, Italië en de Verenigde Staten) dit wel heeft gedaan, en wat zijn de gevolgen voor de gelijkwaardigheid van rechten en plichten binnen de IHR?

• 2. Hoe waarborgt de regering dat de introductie van het nieuwe begrip «pandemic emergency»³ (naast PHEIC⁴) geen uitbreiding geeft aan de bevoegdheden van de WHO-Directeur-Generaal om aanbevelingen te doen die de Nederlandse soevereiniteit raken, met name bij maatregelen zoals reisbeperkingen of quarantaine?

• 3. Welke concrete verplichtingen vloeien voor Nederland voort uit de nieuwe principes van «equity» en «solidarity» in artikel 3 en de gewijzigde artikelen 13 en 44 van de IHR, en hoe wordt voorkomen dat dit leidt tot ongevraagde financiële of logistieke verplichtingen ten opzichte van andere landen?

• 4. In hoeverre blijven aanbevelingen van de Directeur-Generaal na een PHEIC- of pandemic emergency-verklaring niet bindend, en is er in de amendementen een formulering gewijzigd die ruimte laat voor een andere interpretatie?

• 5. Wat is de rol van het nieuwe Coordinating Financial Mechanism⁵ voor Nederland, en hoe wordt gegarandeerd dat bijdragen aan dit mechanisme niet leiden tot onevenredige lasten voor de Nederlandse begroting of belastingbetaler?

• 6. Hoe verhoudt de nieuwe verplichting tot het instellen van een National IHR Authority⁶ zich tot de bestaande nationale structuren (zoals de Wet publieke gezondheid en de rol van het RIVM en de GGD) en welke extra coördinatie of rapportageverplichtingen ontstaan hierdoor, vragen de leden van de fractie van de PVV.

• 7. Hoe evalueert de regering de impact van de verwijzing naar One Health op de nationale beleidsruimte, met name op het snijvlak van humane gezondheid, diergezondheid, milieu en landbouw?

• 8. Heeft er een specifieke toetsing door de Raad van State plaatsgevonden op verenigbaarheid met de artikelen 93 en 94 van de Grondwet en de nationale soevereiniteit, en wat was de uitkomst daarvan?

• 9. Welke procedure volgt de regering bij toekomstige amendementen op de IHR (bijvoorbeeld na 2025), en blijft expliciete parlementaire goedkeuring via een rijkswet vereist, ook als de wijzigingen via een versnelde procedure tot stand komen?

• 10. Welke lessen uit de COVID-19 pandemie zijn specifiek verwerkt in de amendementen, en waarom acht de regering deze wijzigingen voldoende om toekomstige pandemieën beter te voorkomen, terwijl in de Tweede Kamer zorgen zijn geuit over de waarborging van nationale autonomie?

Vragen van de leden van de fractie van FVD

De regering verwijst bij de voorgestelde termijnverkorting naar de lessen uit de COVID-19 pandemie en het belang van een snelle internationale respons.⁷ De leden van de fractie van FVD wensen de regering naar aanleiding hiervan de volgende vragen te stellen.

• 1. Kan de regering toelichten of het doel van deze wijziging is om Nederland bij toekomstige (potentiële) gezondheidsdreigingen sneller in internationaal verband te laten handelen, ook indien dit leidt tot een verkorting van nationale parlementaire doorlooptijden?

• 2. Kan de regering toelichten of het bestuurlijk verantwoord wordt geacht om het belang van een snelle internationale respons te motiveren met verwijzingen naar de COVID-19 pandemie, zolang nog niet vaststaat dat de destijds gekozen respons wenselijk, proportioneel en effectief is geweest?

• 3. Tot slot vragen de leden van de fractie van FVD of het klopt dat met deze termijnverkorting een meer structurele crisislogica wordt geïntroduceerd, waarbij ervaringen uit uitzonderlijke omstandigheden, zoals pandemieën, richtinggevend worden voor permanente procedurele versnelling in de verdragspraktijk? Hoe weegt de regering in dat verband het belang van snelheid tegenover het belang van zorgvuldige parlementaire besluitvorming?

De leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport zien de antwoorden van de regering met belangstelling tegemoet en ontvangen de nota naar aanleiding van het verslag graag uiterlijk 17 maart 2026.

De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Prins

De griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Wolf

---

1 Samenstelling:

Van Aelst-Den Uijl (SP), Bakker-Klein (CDA), Baumgarten (JA21), Beukering (Fractie-Beukering), Bezaan (PVV), Fiers (GroenLinks-PvdA), Van der Goot (OPNL), Griffioen (D66), Van Gurp (GroenLinks-PvdA), Janssen-van Helvoort (GroenLinks-PvdA) (ondervoorzitter), Kaljouw (VVD), Kemperman (FVD), Van Knapen (BBB), Koffeman (PvdD), Van der Linden (VVD), Moonen (D66), Perin-Gopie (Volt), Prins (CDA) (voorzitter), Van Rooijen (50PLUS), Roovers (GroenLinks-PvdA), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Straus (VVD), Talsma (ChristenUnie), Thijssen (GroenLinks-PvdA), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), De Vries (SGP), Walenkamp (Fractie-Walenkamp), Van Wijk (BBB)

2 WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, te raadplegen via https://apps.who.int/gb/bd/pdf_files/IHR_2014-2022-2024-en.pdf.

3 WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, p. 5.

4 PHEIC: public health emergency of international concern.

5 Zie article 44 bis Coordinating Financial Mechanism, WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, p. 31.

6 WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, p. 5.

7 Kamerstukken I 2023/24, 36 534 (R2193), nr. 3, p. 3.

---

1 Samenstelling:

Van Aelst-Den Uijl (SP), Bakker-Klein (CDA), Baumgarten (JA21), Beukering (Fractie-Beukering), Bezaan (PVV), Fiers (GroenLinks-PvdA), Van der Goot (OPNL), Griffioen (D66), Van Gurp (GroenLinks-PvdA), Janssen-van Helvoort (GroenLinks-PvdA) (ondervoorzitter), Kaljouw (VVD), Kemperman (FVD), Van Knapen (BBB), Koffeman (PvdD), Van der Linden (VVD), Moonen (D66), Perin-Gopie (Volt), Prins (CDA) (voorzitter), Van Rooijen (50PLUS), Roovers (GroenLinks-PvdA), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Straus (VVD), Talsma (ChristenUnie), Thijssen (GroenLinks-PvdA), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), De Vries (SGP), Walenkamp (Fractie-Walenkamp), Van Wijk (BBB)

2 WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, te raadplegen via https://apps.who.int/gb/bd/pdf_files/IHR_2014-2022-2024-en.pdf.

3 WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, p. 5.

4 PHEIC: public health emergency of international concern.

5 Zie article 44 bis Coordinating Financial Mechanism, WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, p. 31.

6 WHO, International Health Regulations (2005), as amended in 2014, 2022 en 2024, Circular Letter C.L.40.2024, p. 5.

7 Kamerstukken I 2023/24, 36 534 (R2193), nr. 3, p. 3.