35 295 EU en de rechtsstaat

AJ VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 23 maart 2023

De vaste commissie voor Europese Zaken¹ heeft in haar vergadering van 20 december 2022 gesproken over de uitvoering van de motie-Karimi c.s. over benoeming van een special envoy on freedom of media.² De commissie heeft daarover enkele vragen.

Naar aanleiding hiervan is op 18 januari 2023 een brief gestuurd aan de Minister van Buitenlandse Zaken.

De Minister heeft op 22 maart 2023 gereageerd.

De commissie brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde schriftelijk overleg.

De griffier van de vaste commissie voor Europese Zaken, Van der Bijl

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR EUROPESE ZAKEN

Aan de Minister van Buitenlandse Zaken

Den Haag, 18 januari 2023

De vaste commissie voor Europese Zaken heeft in haar vergadering van 20 december 2022 gesproken over de uitvoering van de motie-Karimi c.s. over benoeming van een special envoy on freedom of media.³ De commissie heeft daarover de volgende vragen.

Bij het beleidsdebat over de rechtsstaat, democratie en fundamentele rechten in de EU op 8 februari 2022 heeft het lid Karimi (GroenLinks) een motie ingediend waarin de regering wordt verzocht om de benoeming van een special envoy on freedom of media door en voor de Europese Raad te bepleiten en de Kamer hierover te informeren. U heeft tijdens het debat over deze motie gezegd: «Laten we het volgende doen. Ik heb ook nog wel wat opmerkingen bij wat zo'n special envoy allemaal vermag. Ik zal dat eenmalig bij de Raad bepleiten en dan zien we wel wat men daarvan vindt. Dat is wat de motie vraagt. Dan zal ik de motie oordeel Kamer geven. Daarmee is ze eigenlijk toegezegd en overbodig geworden. Maar ik laat het verder aan mevrouw Karimi wat ze ermee doet.» De motie is op 15 februari 2022 aangenomen.

De commissie constateert dat in het verslag van de Raad Algemene Zaken van 22 februari 2022 op pagina 5 staat: «Nederland pleitte daarnaast voor het benoemen van een speciale gezant voor de mediavrijheid en deed daarmee motie-Karimi gestand.»⁴

De commissie heeft waardering voor uw pleidooi bij de Raad, maar wijst erop dat de motie ook vraagt om de Kamer hierover te informeren. Zij vraagt of u van mening bent dat met genoemde zinsnede in het verslag de Kamer ordentelijk is geïnformeerd over de uitvoering van de motie. Daarnaast roept de tekst vooral de vraag op naar de reactie van de Raad op uw pleidooi, aldus de commissie. Zij vraagt of u de Kamer alsnog over deze reactie en over de ontwikkelingen sindsdien kunt informeren.

De commissie voor Europese Zaken ziet uw reactie op bovengenoemde vragen met belangstelling tegemoet en ontvangt deze graag binnen vier weken na dagtekening van deze brief.

Voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken, M.G.H.C. Oomen-Ruijten

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 22 maart 2023

Op 18 januari jl. heeft de vaste commissie voor Europese Zaken mij per brief verzocht om uw Kamer informeren over de uitvoering van de motie van het lid Karimi over de benoeming van een special envoy on freedom of media.⁵ Met deze brief voldoe ik aan dat verzoek.

Het kabinet steunt actief de inspanningen vanuit de EU die zijn gericht op het waarborgen van mediavrijheid en het beschermen van journalisten, inclusief het tegengaan van desinformatie. In dat licht heeft Nederland conform bovengenoemde motie in de Raad Algemene Zaken op 22 februari 2022 gepleit voor het aanstellen van een speciale EU-gezant voor mediavrijheid.⁶ Het punt is opgebracht binnen de context van een breder gesprek over het belang van democratie en mediavrijheid, met speciale aandacht voor wetgevingsinitiatieven voor mediavrijheid en tegen Strategic Lawsuits Against Public Participation (SLAPPs).

Andere EU lidstaten hebben tijdens of na de Raad Algemene Zaken niet op de oproep gereageerd om een speciaal gezant voor mediavrijheid aan te stellen. Er is op dit moment dan ook onvoldoende draagvlak voor een dergelijk initiatief. Daar staat tegenover dat Raadsonderhandelingen gaande zijn voor een mediavrijheidsverordening en voor een richtlijn en aanbeveling voor een aanpak tegen SLAPPs, gericht op het adresseren van zorgen over desinformatie, buitenlandse inmenging en over de rechtstaat binnen de EU. Het kabinet steunt de doelstellingen van de voorstellen.

De Minister van Buitenlandse Zaken, W.B. Hoekstra

---

1 Samenstelling:

Essers (CDA), Koffeman (PvdD), Backer (D66), Faber-Van de Klashorst (PVV), Van Apeldoorn (SP) (ondervoorzitter), De Boer (GL), Van Dijk (SGP), Koole (PvdA), Oomen-Ruijten (CDA) (voorzitter), Stienen (D66), De Bruijn-Wezeman (VVD), Van Rooijen (50PLUS), Arbouw (VVD), Van Ballekom (VVD), Beukering (Fractie-Nanninga), Bezaan (VVD), Frentrop (Fractie-Frentrop), Geerdink (VVD), Huizinga-Heringa (CU), Karimi (GL), Otten (Fractie-Otten), Krijnen (GL), Vos (PvdA), Van Wely (Fractie-Nanninga) en Raven (OSF).

2 Kamerstukken I, 2021/22, 35 295, S.

3 Kamerstukken I, 2021/22, 35 295, S.

4 Kamerstukken I, 2021/22, 21 501-02, DX

5 Kamerstukken I, 2021/22, 35 295, S.

6 Kamerstukken I, 2021/22, 21 501-02, DX.