35 034 Maatschappelijke diensttijd

Nr. 36 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 juni 2026

Hierbij bied ik u de onderzoeksrapportage over de maatschappelijke diensttijd 2025 aan. Draagt de maatschappelijke diensttijd bij aan de versterking van jongeren zelf en de samenleving? Op onder andere die vraag is het MDT-onderzoeksrapport geschreven. Na de doorstart van MDT in april 2025 is een meerjarig programmaplan opgesteld, dat uw Kamer onlangs heeft ontvangen (Kamerstuk 2025/2026 35 034, nr. 35).

Waarde van MDT boven verwachting

Vanaf de start van de maatschappelijke diensttijd is ingezet op evaluatie- en impactonderzoek, zodat goed gevolgd kan worden wat de meerwaarde van MDT is voor jongeren. Jongeren kunnen zich via MDT inzetten voor anderen wat maakt dat deze ook effect heeft op degenen die door jongeren geholpen worden en op specifieke maatschappelijke opgaven.

De maatschappelijke diensttijd is gebaseerd op de visie dat een brede maatschappelijke oriëntatie bijdraagt aan de vorming van kritische en betrokken burgers.

Binnen het programma vinden continu onderzoeken plaats om de waarde van de maatschappelijke diensttijd te onderbouwen en te leren hoe het programma verder kan verbeteren om nog meer impact te maken op jongeren én de maatschappij. In de onderzoekrapportage leest u dat op de drie pijlers van MDT «iets doen voor een ander en/of de samenleving», «talentontwikkeling» en «nieuwe mensen ontmoeten» de gestelde streefwaardes ook in 2025 zijn behaald.

• 94% van de jongeren vindt het belangrijk tijdens MDT iets voor een ander en/of de samenleving te doen t.o.v. de streefwaarde van 85%

• 63% van de jongeren vindt MDT leerzaam en 64% van de jongeren ontwikkelt nieuwe vaardigheden tijdens MDT t.o.v. de streefwaarde van 60%

• 95% van de jongeren heeft tijdens MDT ontmoetingen gehad met mensen buiten de eigen leefwereld t.o.v. de streefwaarde van 70%

In de jaarrapportage zijn ook andere positieve resultaten te zien zoals:

• 86% van de jongeren geeft na afloop van MDT aan het belangrijk te vinden om hun stad of buurt beter te maken.

• 7 van de 10 jongeren zou MDT aanraden aan vrienden.

• 83% van de projecten richt zich op het vergroten van de weerbaarheid van jongeren.

• 41% van de projecten heeft expliciet aandacht voor (het versterken van) de mentale gezondheid.

• 17% van de jongeren gaat door MDT vrijwilligerswerk doen, 12% gaat door MDT een opleiding doen, 8% een stage en 10% heeft door MDT een baan gevonden.

De rapportage laat ook zien dat er nog winst te halen is op het gebied van impactgericht werken. Dit is belangrijk om het maatschappelijk effect voor jongeren en de samenleving continu te verbeteren en onderbouwen. Ook zijn een grotere naamsbekendheid en goed begrip van de inhoud van het programma nodig. We zetten daarom in op een gerichte communicatiestrategie en stimuleren het delen van ervaringsverhalen om meer jongeren te bereiken.

Daarnaast sluiten we aan bij het Actieprogramma Mentale Gezondheid en ggz. Samen met scholen, gemeenten en jeugdprofessionals zoals jongerenwerk, werken we aan de verdere inbedding in bestaande structuren en versterken we de inzet op preventie en veerkracht.

Er schuilt een grote kracht in het MDT-netwerk, dat inmiddels bestaat uit ruim 600 projecten, meer dan 2.600 partnerorganisaties en ca. 300.000 jongeren die deelnemen of hebben deelgenomen. Ik heb er vertrouwen in dat de maatschappelijke diensttijd, met het nieuwe programmaplan, de inzet vanuit het netwerk, toekomstige partners en de kracht van de jongeren, verder uitgroeit tot een duurzame, structurele beweging die bijdraagt aan de talentontwikkeling van jongeren en de sociale cohesie in de samenleving. De verhalen van jongeren, projectleiders en docenten, zoals beschreven in de voortgangsrapportage 2022–2024 laten dit al mooi zien.

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, J.Z.C.M. Tielen