34 110 Verslag van een werkbezoek van de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal aan Zweden

A/ Nr. 1 VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK

Vastgesteld 15 december 2014

In het kader van de viering van 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Zweden brachten op 25 en 26 augustus de Voorzitters van de Eerste Kamer der Staten-Generaal, mevrouw Broekers-Knol, en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, mevrouw Van Miltenburg, een bezoek aan de Rijksdag in Zweden. De delegatie bestond verder uit de voorzitter van de commissie Europese Zaken van de Eerste Kamer, mevrouw Strik, en de voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer, mevrouw Eijsink. De delegatie werd ambtelijk begeleid door de Griffier van de Eerste Kamer, de heer Hamilton, EU-adviseur van de vaste commissie voor Europese Zaken, mevrouw Seriese en mevrouw Pos, Bureau Protocol. Zeer gewaardeerde ondersteuning ter plaatse en in de voorbereiding werd verleend door ZM Ambassadeur te Stockholm, de heer De Heer, en zijn medewerkers, in het bijzonder mevrouw Van Stegeren.

De Voorzitter van de Eerste Kamer, Broekers-Knol

De Voorzitter van de Tweede Kamer, Van Miltenburg

De Griffier van de Eerste Kamer, Hamilton

De Griffier van de Tweede Kamer, Biesheuvel-Vermeijden

Het werkbezoek stond in het teken van de viering van 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Zweden. De Nederlandse Staten-Generaal speelden bij de totstandkoming van het Verdrag inzake de vestiging van diplomatieke betrekkingen een belangrijke rol: de Voorzitter van de Staten-Generaal was namens Nederland ondertekenaar. Om dit te onderstrepen overhandigden de beide Voorzitters aan hun Zweedse evenknie, de heer Westerberg, een facsimile van het Verdrag. Ook werd een exemplaar ten geschenke gegeven aan het Nationaal Archief in Stockholm. Het aldaar oorspronkelijk ook bewaarde exemplaar van het Verdrag is in de achttiende eeuw bij een brand verloren gegaan.

In een korte briefing ging de ambassadeur van Nederland onder andere in op de politieke situatie in Zweden. De aanstaande verkiezingen aldaar leiden vanzelfsprekend tot veel debat, en de peilingen wijzen erop dat de regerende conservatieve alliantie na acht jaar plaats moet maken voor een sociaal-democratische regering.

Hoewel in de gesprekken die zijn gevoerd met de voorzitter van de Zweedse Rijksdag, Westerberg, en de drie ondervoorzitters Eberstein, Holm en Ertsborn, eveneens werd stilgestaan bij de komende verkiezingen, lag het zwaartepunt daarin op de samenwerking tussen de nationale parlementen in de Europese Unie. Van beide kanten werd benadrukt dat deze van groot belang is en ook meer gewicht zou moeten krijgen. Dat geldt zowel voor de relatie met de Europese Commissie als voor die met het Europees parlement. Het doel moet niet zijn elkaar te bevechten maar te beïnvloeden. Daarvoor is de subsidiariteitstoets sinds het Verdrag van Lissabon een belangrijk instrument, maar ook inhoudelijk moet er meer dialoog komen tussen nationale parlementen en de Europese instellingen. Westerberg bracht naar voren dat de zgn. artikel 13 conferentie een grotere rol zou kunnen gaan spelen als een soort Europese senaat. Van Nederlandse kant werd naar voren gebracht dat het belangrijk is dat vertegenwoordigers van nationale parlementen elkaar vaker ontmoeten, de COSAC-bijeenkomsten beter benutten en sturen en dat de vertegenwoordigingen van de nationale parlementen in Brussel hierin een belangrijke rol vervullen. De in het rapport Voorop in Europa (Kamerstuk 33 936) gedane aanbevelingen dragen hieraan bij. De Zweedse gesprekspartners hebben hiervan met veel belangstelling kennis genomen.

Mevrouw van Miltenburg bracht naar voren dat de Tweede Kamer het bij publicatie van het voorstel voor een Europees Openbaar Ministerie niet heeft gelaten bij een negatief subsidiariteitsoordeel. Er is ook gewerkt aan elementen voor een nieuw voorstel, die bij andere nationale parlementen en de Europese instellingen in bespreking worden gebracht.

Mevrouw Broekers-Knol onderstreepte het belang van een adequate behandeling van subsidiariteitsbezwaren door de Europese Commissie. In de hoorzittingen met de nieuw te benoemen Europees Commissarissen zou dit door het Europees parlement indringend naar voren dienen te worden gebracht.

In het gesprek met de Minister van Handel, mevrouw Björling, is stilgestaan bij de aanstaande verkiezingen, de omvangrijke vluchtelingenstroom naar Zweden en de uitdagingen die deze met zich meebrengt als het gaat om huisvesting en werkgelegenheid. Onderwerpen met een Europese dimensie waren de interne markt, de samenhang binnen de EU, de sancties tegen Rusland en het verloop van de onderhandelingen over het partnerschap tussen de EU en de Verenigde Staten inzake trans-Atlantische handel en investeringen (TTIP).

Met de voorzitter van de parlementaire commissie Buitenlandse Zaken, mevrouw Arkelsten, is gesproken over de neutrale positie van Zweden ten opzichte van de NAVO en de samenwerking tussen Zweden en Nederland op het terrein van buitenlands en veiligheidsbeleid. Ook de ontwikkelingen in de relatie met Rusland en de situatie in Oekraïne kwamen aan de orde.

In een briefing door de waarnemend directeur van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), de heer Anthony, werden de activiteiten van het nieuwe Europese Veiligheidsprogramma van dit instituut belicht. Hij onderstreepte het belang van de integrale benadering en de gerichte besteding van defensiebudgetten. Hij ging eveneens in op de rol van Zweden in de NAVO en de EDA (European Defence Agency).