33 625 Hulp, handel en investeringen

Nr. 144 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 november 2014

Op 6 oktober jl. informeerde ik u op verzoek van de vaste commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de stand van zaken van de evaluatie van het Fonds «Product Development Partnerships» (PDP’s)(Kamerstuk 33 625, nr. 126).

Nu de resultaten van de evaluatie bekend zijn, wil ik u met deze brief informeren over mijn besluit na 2014 door te gaan met investeren in productontwikkeling ten behoeve van armoede gerelateerde ziekten. De evaluatie was positief over de resultaten van het PDP fonds en over de toegevoegde waarde van de Nederlandse subsidie. Daarnaast blijft de behoefte aan investeringen in productontwikkeling en innovatie van aan armoede gerelateerde en vergeten ziekten (neglected tropical diseases) en aandoeningen onverminderd hoog. Ik vind het dan ook belangrijk dat Nederland zich blijft inzetten als financier én leverancier van onderzoek, ontwikkeling en innovatie op deze gebieden.

Positieve uitkomsten evaluatie

De evaluatie geeft een positief oordeel over resultaten van de ondersteunde PDP’s en hun bijdragen aan de doelstellingen van het Fonds. De PDP’s hebben met succes een aantal veelbelovende potentiële medicijnen en vaccins verder in de productpijplijn gebracht, en een groot aantal hiervan wordt momenteel getest in de klinische fase. Andere producten, zoals diagnostische testen voor hiv, TB en leishmaniasis zijn (bijna) geïntroduceerd op de markt.

Daarnaast is de evaluatie positief over de toegevoegde waarde van de Nederlandse financiering. Deze heeft als katalysator gewerkt voor productontwikkeling specifiek ten behoeve van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) zoals de ontwikkeling van de microbicide ring. Door de goede reputatie van Nederlands onderzoek naar hiv, TB en vergeten ziekten in combinatie met Nederlandse subsidies maken momenteel meer dan 25 Nederlandse kennisinstellingen, stichtingen en bedrijven deel uit van PDP’s. Deze profiteren daardoor ook van financiering uit andere bronnen zoals de Bill and Melinda Gates Foundation en de Europese Commissie.

Voor uw informatie is het evaluatierapport als bijlage bij deze brief gevoegd¹.

Behoefte aan investeringen in productontwikkeling nog groot

Uit uiteenlopende onderzoeken blijkt dat er een grote behoefte blijft bestaan aan innovatieve productontwikkeling. Dit geldt zeker voor producten ter voorkoming of bestrijding van aan armoede gerelateerde en vergeten ziekten en gezondheids-problemen die in ontwikkelingslanden tot een grote sterftelast kunnen leiden. Kinderen, vrouwen en andere risicogroepen zoals bijvoorbeeld drugsgebruikers en sekswerkers zijn hiervoor extra kwetsbaar. Door het ontbreken van koopkrachtige vraag in ontwikkelingslanden is de farmaceutische industrie in de regel niet geneigd te investeren in ontwikkeling van medische producten (diagnostica, medische devices, vaccins, medicijnen). Met het oog op marktfalen zijn stimuleringsmaatregelen nodig die de industrie aanzetten tot grotere inspanningen ten behoeve van de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden.

De huidige ebola uitbraak en het nog steeds ontbreken van een vaccin of geneesmiddel illustreert het voorgaande.

Door hun unieke samenwerkingsmodel genereren PDP’s een aanzienlijke stijging in de investeringen van de private sector, zowel in cash als in kind, op een terrein waar deze sector voorheen niet of nauwelijks in geïnteresseerd was. Steun aan PDP’s is dan ook direct complementair aan mijn andere prioriteiten, zowel op het gebied van SRGR als van hulp en handel.

Een nieuw Fonds voor «Product Development Partnerships»

Ik zal daarom een kader laten ontwikkelen voor een nieuw Fonds voor «Product Development Partnerships». Met dit Fonds zal ik er op inzetten bij te dragen aan toegang voor meest kwetsbare groepen in ontwikkelingslanden tot nieuwe producten die nauw aansluiten bij hun behoeften en koopkracht en die bijdragen aan een betere (seksuele en reproductieve) gezondheid.

Ook bied ik hiermee Nederlandse kennisinstellingen en bedrijven de mogelijkheid hun kennis en activiteiten op het gebied van armoede gerelateerde aandoeningen en vergeten ziekten te valoriseren in publiek-private samenwerkingen die door Nederland samen met andere internationale donoren worden ondersteund.

Aangezien productontwikkeling om een lange termijn investering vraagt, zal de looptijd van het nieuwe fonds 5 tot 6 jaar zijn. Ik verwacht in de loop van volgend jaar een nieuwe call for proposals uit te brengen waar alle geïnteresseerde PDP’s op kunnen reageren. Deze voorstellen kunnen gericht zijn op de preventie en/of bestrijding van aan armoede gerelateerde ziekten en aandoeningen, waaronder ook de klassieke «vergeten» ziekten zoals bijvoorbeeld knikkebolziekte, dengue en de meer zeldzame virale hemorragische koortsvirussen zoals ebola.

De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, E.M.J. Ploumen

---

1 Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl