33 623 Wijziging van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag in verband met het van toepassing verklaren van die wet op nader bepaalde overeenkomsten van opdracht

E BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 februari 2014

Tijdens de plenaire behandeling van het voorstel tot wijziging van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml) op 18 februari 2014 heb ik u de toezegging gedaan om u voor de stemming over het wetsvoorstel op 4 maart 2014 per brief te informeren over het onderscheid tussen een overeenkomst van opdracht en een aanneemovereenkomst. Deze toezegging heb ik gedaan naar aanleiding van een vraag van het Kamerlid Kneppers-Heijnert (VVD). Het Kamerlid vroeg wanneer een zelfstandige een overeenkomst van aanneming van werk heeft in de bouw en wanneer een overeenkomst van opdracht.

Overeenkomst van aanneming van werk

De overeenkomst van aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt om buiten dienstbetrekking een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen en op te leveren, tegen een door de opdrachtgever te betalen prijs in geld (BW, artikel 7:750).

De wezenlijke kenmerken zijn hier:

• a. arbeid verrichten om een stoffelijk werk tot stand te brengen;

• b. tegen een te betalen prijs in geld;

• c. waarbij er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

De overeenkomst van aanneming van werk is in een aparte titel (12) van boek 7 van het BW ondergebracht. De overeenkomst tot aanneming van werk kenmerkt zich door het feit dat er sprake is van een zogenoemde resultaatsverbintenis tegen een vooraf vastgestelde prijs. Bij deze overeenkomst is de aannemer dus eigenlijk gericht op het bewerken of vervaardigen van een werk van stoffelijke aard. De opdrachtgever is uiteindelijk alleen geïnteresseerd in de (tijdige) oplevering van het door hem gevraagde werk van stoffelijke aard.

Als het stoffelijk werk niet op de afgesproken tijd af is dan ligt het risico bij de aannemer. De aannemer draagt ook het risico als het stoffelijk werk niet binnen het afgesproken budget blijft, de prijs die voor het stoffelijk werk betaald moet worden. De aannemer kan zelf bepalen hoeveel personeel hij inschakelt om het uiteindelijke stoffelijke resultaat te behalen binnen de afgesproken tijd. Hij is daar zelf verantwoordelijk voor.

Overeenkomst van opdracht

De overeenkomst van opdracht is een contractvorm waarbij de ene partij, de opdrachtnemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt om anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden te verrichten die in iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard (bijvoorbeeld verbouwing van een huis), het bewaren van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken (BW, artikel 7:400 lid 1 BW).

De kenmerken die hierbij naar voren komen zijn:

• a. arbeid (werkzaamheden);

• b. niet zijnde een arbeidsovereenkomst, aanneming van werk, het bewaren van zaken, uitgeven van werken of het (doen) vervoeren van personen of zaken.

De overeenkomst van opdracht is in feite een restcategorie: zijn de andere overeenkomsten (arbeidsovereenkomst, overeenkomst van aanneming van werk en vervoersovereenkomst) niet van toepassing, dan gaat het om het verrichten van arbeid op basis van een overeenkomst van opdracht.

In de bouw komen alle vormen van het verrichten van arbeid voor: arbeidsovereenkomst, aanneming van werk en overeenkomst van opdracht. Degene die in dienst van een ander onder gezag voor zekere tijd arbeid verricht werkt op basis van een arbeidsovereenkomst, degene die een werk van stoffelijke aard aanneemt en oplevert werkt op basis van een overeenkomst van aanneming van werk, alle anderen die in de bouw werkzaam zijn werken op basis van een overeenkomst van opdracht.

Een aannemer neemt een opdracht aan, bijvoorbeeld het bouwen van een huis (aanneming van werk). Vervolgens schakelt hij personeel in om allerlei werkzaamheden uit te voeren. Personen die bij hem in dienst zijn doen dat op basis van een arbeidsovereenkomst. Anderen, die de arbeid niet persoonlijk en onder gezag verrichten zijn werkzaam op basis van een overeenkomst van opdracht.

Uit het onderzoek naar het gebruik van de overeenkomst van opdracht aan de onderkant van de arbeidsmarkt komt naar voren dat in de bouwsector ruim 20.000 arbeidskrachten werkzaam waren op basis van een overeenkomst van opdracht. Ruim 80% van hen verrichtte laaggeschoolde, uitvoerende werkzaamheden.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, L.F. Asscher