32 852 Grondstoffenvoorzieningszekerheid

Nr. 405 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 23 juni 2026

In plastic verpakkingen van drank en voedsel zit steeds vaker recyclaat. De verwachting is dat de inzet van recyclaat in deze verpakkingen vanwege wettelijke vereisten komende jaren toeneemt. Dat is goed nieuws, want hiermee zorgen we dat waardevolle grondstoffen zo lang mogelijk gebruikt worden en we die niet weggooien. De inzet van Europees recyclaat maakt ons onafhankelijker van het buitenland en zorgt voor een betere markt voor de Nederlandse en Europese recyclingindustrie.

Met deze brief informeer ik, mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Kamer over de toepassing van recyclaat in voedselverpakkingen, het rapport «Inventarisatie van belemmerende regelgeving met betrekking tot het toepassen van gerecycled materiaal in voedselcontactmaterialen» en de conclusies die het kabinet hieruit trekt. Hiermee voldoet het kabinet aan het verzoek in de motie Haverkort c.s.1 om te onderzoeken welke regelgeving in het kader van voedselveiligheid belemmerend werkt voor het hergebruik van grondstoffen, en deze belemmeringen zo veel mogelijk weg te nemen.

Circulaire economie en voedselveiligheid gaan hand in hand

De inzet van recyclaat is van groot belang in een circulaire economie, om ketens daadwerkelijk te sluiten. Ook een circulaire economie kent belangrijke randvoorwaarden zoals veiligheid voor mens en milieu, waaronder voedselveiligheid. Bij het inzetten van recyclaat bij materialen die in contact (kunnen) komen met levensmiddelen is voedselveiligheid van groot belang2. De inzet van recyclaat mag geen bron zijn van afgifte van schadelijke niveaus van ongewenste stoffen aan het voedsel, wat zowel van belang is voor mens als milieu.

Europese en nationale wetgeving rond voedselcontactmaterialen is complex, maar het hoofddoel is het beschermen van de gezondheid van de mens en van de belangen van de consument. Bij het gebruik van gerecyclede materialen in voedselcontactmaterialen is de belangrijkste vraag dan ook: wordt de voedselveiligheid voldoende gewaarborgd? Het kabinet heeft, binnen die randvoorwaarden van voedselveiligheid, geïnventariseerd welke wet- en regelgeving als belemmerend wordt ervaren voor de inzet van recyclaat.

Inventarisatie regelgeving, recyclaat en voedselcontactmaterialen

Naar aanleiding van de aangenomen motie Haverkort3, die de regering verzoekt om te onderzoeken welke regelgeving in het kader van voedselveiligheid belemmerend werkt voor het hergebruik van grondstoffen en deze belemmeringen zo veel mogelijk weg te nemen, is aan Partners for Innovation en Rebel gevraagd om in beeld te brengen welke Europese en nationale regelgeving van toepassing is op de recycling van voedselcontactmaterialen en het toepassen van deze gerecyclede materialen (recyclaat). Het gaat hierbij om alle materiaalsoorten, met specifieke aandacht voor samengestelde materialen. Daarnaast is gevraagd om inzichtelijk te maken welke belemmeringen er zijn voor de recycling en inzet van recyclaat in voedselcontacttoepassingen. Bijgaand stuurt het kabinet u het onderzoeksrapport.

Op basis van gesprekken met experts en marktpartijen beschrijft het rapport de regelgeving die van toepassing is op de recycling en toepassing van voedselcontactmaterialen, en de belemmeringen die partijen ervaren in relatie tot deze regelgeving en de transitie naar een circulaire economie. Een voorbeeld van een belemmering die naar voren kwam vanuit deze partijen, is een verschil tussen regelgeving voor plastic en regelgeving voor papier/karton, waarbij specifieke maatregelen voor papier/karton op Europees niveau ontbreken. Een ander voorbeeld is een verschil tussen regelgeving voor virgin plastic en gerecycled plastic, waarbij de partijen die gesproken zijn door de onderzoekers aangeven dat zij de toelatingseisen voor gerecycled plastic stringenter vinden.

Daarnaast doet het rapport aanbevelingen voor het wegnemen van de belemmeringen. Een voorbeeld van een aanbeveling is om een duidelijke standaard voor het certificeren van gerecycled materiaal te ontwikkelen, om «valse claims» te voorkomen. Een andere aanbeveling is om standaardisatie van materiaaltoepassingen voor te schrijven, waardoor voor zuiverdere stromen ontstaan waarvan de samenstelling bekend is.

Ten aanzien van de aanbevelingen uit het rapport geeft het kabinet vervolg aan de volgende aanbevelingen:

  • – Op Europees niveau wordt geagendeerd dat bij de herziening van de wetgeving rond voedselcontactmaterialen de focus dient te liggen op de voedselveiligheid van het finale product en de overdracht van stoffen vanuit dit finale product;

  • – Gemeenten worden in het Uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstof ondersteund in hun taak om huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen;

  • – Het kabinet zal bij toekomstig beleid kijken hoe mkb’ers hiervan beter op de hoogte zijn en blijven.

In de bijlage bij deze brief zijn alle aanbevelingen opgenomen en reageert het kabinet op de aanbevelingen. Hiermee beschouwt het kabinet de motie Haverkort als afgedaan.

Naast uitdagingen en aanbevelingen, beschrijft het rapport ook technologische ontwikkelingen. Die zijn bemoedigend en geven inspiratie. Er gebeurt veel op het gebied van (voedsel)verpakkingen en recycling. We blijven dit als kabinet volgen en blijven hierover met de sector in gesprek.

Wettelijke vereisten voor de inzet van plasticrecyclaat in voedselcontactmaterialen

De innovatieve technologische ontwikkelingen die nu gaande zijn, zijn hard nodig. Er komen namelijk in toenemende mate verplichtingen voor de inzet van recyclaat in plastic verpakkingen die in contact komen met voedsel. Sinds 2025 geldt vanuit de Europese Single-Use Plastics (SUP) Richtlijn al de productvereiste dat plastic flessen en drankverpakkingen tot 3 liter die gemaakt zijn van PET, 25% gerecycled plastic moeten bevatten. Het Nederlands bedrijfsleven heeft dit doel in 2024 al ruimschoots behaald en 51% gerecycled PET in PET-flessen gerealiseerd.4

Vanaf 2030 geldt vanuit de Europese Verpakkingenverordening het volgende:

  • – Alle plastic flessen en drankverpakkingen (en dus niet alleen PET) tot 3 liter: 30% gerecycled plastic

  • – Contactgevoelige verpakkingen van PET: 30% gerecycled plastic

  • – Contactgevoelige verpakkingen van plastic anders dan PET: 10% gerecycled plastic

  • – Plastic drankflessen voor eenmalig gebruik: 30% gerecycled plastic

Vanaf 2040 gaan de genoemde doelstellingen vanuit de Verpakkingenverordening naar boven:

  • – Contactgevoelige verpakkingen van PET: 50% gerecycled plastic

  • – Contactgevoelige verpakkingen van plastic anders dan PET: 25% gerecycled plastic

  • – Plastic drankflessen voor eenmalig gebruik: 65% gerecycled plastic

Er zijn geen wettelijke vereisten voor de inzet van recyclaat in verpakkingen van andere materialen dan plastic. Wel moeten alle verpakkingen per 2030 recyclebaar zijn.

Met deze wettelijke vereisten voor de komende jaren is het voor het verpakkende bedrijfsleven duidelijk waar Europa naartoe beweegt. Ook geeft dit recyclers zicht op marktvraag en investeringszekerheid. Daarbij is er, vanwege het feit dat dit Europese wetgeving is, sprake van een level playing field voor Nederlandse ondernemers. Wel is van belang dat wordt gezorgd voor een eerlijk mondiaal speelveld voor de Europese markt voor recyclaat met oog op (deels) oneerlijke concurrentie van buiten de Europese Unie. In dat kader pleitte Nederland in een recent Joint Statement aan de Commissie ook voor spoedige implementatie van artikel 7(10) van de Verpakkingenverordening.5 Dit artikel regelt onder welke voorwaarden recyclaat uit derde landen mag worden ingezet in plastic verpakkingen die op de Europese markt worden gebracht.

Afsluiting

Met deze brief is invulling gegeven aan het verzoek van de Kamer om te onderzoeken welke regelgeving in het kader van voedselveiligheid belemmerend werkt voor het hergebruik van grondstoffen.

Het feit dat er het bedrijfsleven een duidelijk pad heeft tot 2040, is positief. Dit geeft richting en investeringszekerheid, terwijl we oog blijven hebben voor voedselveiligheid. Het verduurzamen van verpakkingen is een belangrijke stap richting een circulaire economie, waar we met dit soort wettelijke vereisten als Europa samen de schouders onder zetten.

De Minister van Klimaat en Groene Groei, S. van Veldhoven-van der Meer

X Noot
1

Kamerstuk 32 852, nr. 200

X Noot
2

De definitie van voedselcontactmaterialen is breed en omvat onder andere productiemachines, transportbanden, verpakkingsmaterialen en gebruiksartikelen zoals servies, bestek en snijmachines. Veelgebruikte materialen zijn plastic, papier en karton, glas, keramiek, metaal en coatings. Een andere vaak gebruikte term voor voedselcontactmaterialen is «voedselcontacttoepassingen». Ook wordt de term «contactgevoelig» gebruikt voor materialen of producten, die niet alleen in contact kunnen komen met voedsel, maar ook bv. met medische hulpmiddelen.

X Noot
3

Kamerstuk 32 852, nr. 200

Naar boven