Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 oktober 2018
De winter 2017–2018 kenmerkte zich door een langdurige en zware griepepidemie, waarbij
ongeveer 900.000 mensen ziek zijn geworden en naar schatting 9.500 mensen meer zijn
overleden dan normaal. Met een duur van achttien weken was deze griepepidemie ook
veel langer dan het gemiddelde van de laatste twintig jaar. Het Centrum voor Infectieziektebestrijding
(CIb) van het RIVM heeft op 4 september 2018 een Outbreak Management Team (OMT)1 bijeen geroepen, vanwege de vele sterfgevallen en de impact die de epidemie had op
de zorgcapaciteit. Mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en
de Minister voor Medische Zorg en Sport, informeer ik u over de adviezen van dit OMT
en de opvolging daarvan.
OMT advies
Het OMT heeft een advies uitgebracht over verschillende vragen die relevant zijn in
het kader van de jaarlijkse griep (zie bijlage2). De deskundigen uit het OMT adviseren om te streven naar een zo hoog mogelijke,
liefst 100% vaccinatiegraad, onder zorgpersoneel. Volgens de experts heeft het griepvaccin
een gunstige invloed op zowel de individuele bescherming tegen griep als de bescherming
van patiënten en zou het kunnen bijdragen aan het tegengaan van ziekte en uitval onder
zorgpersoneel. Ten aanzien van de keuze voor een quadrivalent vaccin in plaats van
het huidige trivalente vaccin in het programmatische aanbod van de overheid heeft
het OMT geen eenduidig advies. In plaats daarvan heeft het OMT drie verschillende
scenario’s aan het bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO)3 voorgelegd. De deskundigen uit het OMT hebben ook aan het BAO gevraagd een uitspraak
te doen over het verder ontwikkelen van «real-time» SARI-surveillance in ziekenhuizen.
Binnen deze surveillance worden actuele gegevens over het verloop van de griepepidemie,
de complicaties, en de ziektelast verzameld. De uitkomsten van een dergelijke surveillance
geven belangrijke inzichten.
BAO advies
Het bestuurlijk afstemmingsoverleg heeft de adviezen uit het OMT getoetst op bestuurlijke
wenselijkheid en haalbaarheid (zie bijlage4). De leden van het BAO delen het advies van het OMT ten aanzien van de vaccinatiegraad
onder zorgpersoneel. Zij hebben daarbij verzocht om te onderzoeken welke mogelijkheden
er zijn om een vaccinatie voor (nieuw) zorgpersoneel te verplichten of om deze verplicht
aan te bieden. Daarnaast adviseert het BAO om het quadrivalente vaccin aan te bieden
aan zorgverleners en de doelgroepen van het NPG, vanwege de hogere effectiviteit die
wordt verwacht. Ten slotte hebben de leden van het BAO aangegeven dat zij de meerwaarde
van het verder ontwikkelen van de «real time» SARI-surveillance pilot onderschrijven
en hebben de vertegenwoordigers van de ziekenhuizen hun medewerking daarin toegezegd.
Reactie op adviezen
Ik deel het advies van de deskundigen en bestuurders om te streven naar een zo hoog
mogelijke vaccinatiegraad onder zorgpersoneel. Tijdens de jaarlijkse griepcampagne
zullen wij ons daarom, net als de betrokken partijen, inspannen om de griepvaccinatie
onder de aandacht te brengen. Daarnaast zal in het eerste kwartaal van 2019 onderzoek
worden uitgezet om te verkennen of het wenselijk en mogelijk is om griepvaccinatie
onder (nieuw) zorgpersoneel verplicht te stellen, of dat er andere maatregelen zijn
die de vaccinatiegraad zullen doen stijgen. Ten slotte blijf ik de vaccinatiegraad
onder risicogroepen nauwgezet monitoren. Bij deze brief treft u in dit kader ook de
«Monitor vaccinatiegraad Nationaal Programma Grieppreventie 2017» aan5, die door het NIVEL is opgesteld.
Ik vind het belangrijk om het best beschikbare vaccin in te zetten om mensen tegen
de ernstige gevolgen van griep te beschermen. Daarom wordt het advies van het BAO
overgenomen en heeft het RIVM de opdracht gekregen om het quadrivalente vaccin aan
te bieden binnen het Nationale Programma Grieppreventie. Vanwege de verwachte hogere
effectiviteit is het quadrivalente vaccin duurder dan het huidige trivalente vaccin.
Het is de bedoeling dat het nieuwe vaccin beschikbaar is vanaf de griepvaccinatiecampagne
in het seizoen 2019–2020.
Ten aanzien van de surveillance zijn we blij dat ziekenhuizen meer deelnemers willen
werven. Op deze manier krijgen we een beter inzicht in het voorkomen en de ziektelast
van verschillende verwekkers van griepachtige verschijnselen en longontsteking.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis