Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 september 2026
Middels deze brief wil ik u op de hoogte brengen van de voortgang van de wijziging
van de definitie van Onderneming in Moeilijkheden (OIM). Zoals ik meermaals aan u
heb aangegeven, vind ik dit een groot probleem en blijf me daarom inzetten voor aanpassing
van deze definitie.
In de brief Reactie op vragen ten aanzien van de definitie van Onderneming in Moeilijkheden van 24 april jl. (Kamerstuk 32 637, nr. 758) heb ik aangegeven dat ik de opdracht heb gegeven te starten met voorbereidende werkzaamheden
voor anticiperend handelen. Op deze manier kan ik snel overgaan tot anticiperend handelen
wanneer de Europese Commissie (EC) een definitief voorstel van de Algemene Groepsvrijstellingsverordening
(AGVV) presenteert.
Op 17 juli jl. heeft de EC een tweede conceptversie van de AGVV met de lidstaten (LS)
gedeeld. Daarnaast heeft de EC 24 juli jl. een publieke consultatie geopend over de
herziening van de Richtsnoeren Reddings- en Herstructureringssteun (RRH). In beide
stukken heeft de EC gepoogd tegemoet te komen aan de oproep voor het verruimen van
het begrip eigen vermogen in de OIM-definitie. Dit sluit aan bij de oproep in het gezamenlijke paper van Nederland
samen met Duitsland, Letland, Luxemburg, Polen, Slowakije, Spanje en Tsjechië1.
De Commissie erkent in de preambule van de AGVV dat innovatieve startups een bedrijfsmodel
hanteren dat resulteert in een kapitaalstructuur waardoor ze, onder de huidige definitie,
mogelijk als OIM worden aangemerkt, terwijl zij in werkelijkheid geen risico lopen
om op korte of middellange termijn failliet te gaan.
In de nieuwe conceptversie van de OIM-definitie «verruimt» de EC het eigen vermogen door toe te voegen «the equity of the company, including financial instruments absorbing losses on a going
concern basis, as recorded in the financial statements in compliance with the applicable
accounting standards»2. In de praktijk zal dit echter niet leiden tot een verruiming van de instrumenten
die onder het eigen vermogen vallen. Start- en scale-ups maken veelal gebruik van financiële instrumenten die volgens
de richtlijnen voor de jaarverslaglegging niet onder het eigen vermogen vallen. Hierdoor biedt de voorgestelde aanpassing geen mogelijkheid deze financiële
instrumenten mee te nemen in het bepalen of een onderneming in moeilijkheden is.
Daarnaast heeft de EC ook wijzigingen aangebracht in de uitzondering op OIM voor innovatieve
ondernemingen. Die uitzondering is te beperkt om de knelpunten voor innovatieve start-ups
en scale-ups op te lossen.
In mijn reactie op de consultatie van dit voorstel zal ik daarom blijven pleiten voor
aanpassing van de definitie en een bredere uitzondering voor innovatieve start ups
en scale ups. Het bovenstaande betekent ook dat anticiperend handelen op dit moment
niet meer ruimte biedt ten opzichte van de huidige OIM-definitie en dus niet zinvol
is.
U kunt begrijpen dat ik teleurgesteld ben dat deze wijzigingen nog geen oplossing
bieden voor ons innovatieve bedrijfsleven. Om die reden ben ik al in gesprek met de
EC en andere LS ten gunste van verdere verruiming van de definitie en de uitzondering.
Zo zal ik hier aandacht voor vragen in de Nederlandse reactie op de consultaties van
zowel de AGVV als de RRH. Nadat de consultaties van de AGVV en de RRH richtsnoeren
zijn afgerond zal de EC haar voorstellen voor de steunkaders finaliseren en deze kaders
naar verwachting eind 2026 publiceren zodat deze 1 januari 2027 in werking kunnen
treden. Mijn inzet tot het eind van het jaar is er op gericht om, zo mogelijk met
andere LS, het probleem actief onder de aandacht te blijven brengen van de EC om zo
tot een werkbare oplossing voor innovatieve ondernemingen te komen.
Ook zal ik blijven optrekken met diverse stakeholders (waaronder TechLeap, Tech Champions,
Invest-NL en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen) en met bedrijven zelf. Mede
dankzij hun inzet wordt er vanuit Nederland veelvuldig gereageerd op Europese consultaties,
wat bijdraagt aan de onderbouwing van de urgentie en concrete verbetervoorstellen
richting de EC.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
H.G. Herbert