32 404 Programma hoogfrequent spoorvervoer

Nr. 35 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 11 maart 2011

Tijdens het Algemeen Overleg van 23 januari 2008 (Kamerstuk 22 026/29 893, nr. 278) is toegezegd de Tweede Kamer twee maal per jaar te informeren over de huidige stand van zaken met betrekking tot de spoorambities voor de korte en middellange termijn. De korte termijn maatregelen voor de periode 2008–2012 zijn opgenomen in het Nieuwe Actieplan «Groei op het spoor» van februari 2010¹. De middellange termijn maatregelen maken onderdeel uit van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS), inclusief OV SAAL¹.

Over PHS is 4 juni 2010 een kabinetsbesluit genomen (Kamerstuk 32 404, nr. 1). Deze voorkeursbeslissing is tevens als de vierde voortgangsrapportage te beschouwen. Met deze vijfde voortgangsrapportage voldoe ik aan het verzoek van de Vaste Kamercommissie van 4 maart 2011 om de Tweede Kamer voorafgaand aan het AO spoor van 16 maart 2011 in te lichten over de ontwikkelingen en eventuele nieuwe feiten ten aanzien van PHS.

Actieplan Groei op het Spoor

Het Actieplan «Groei op het Spoor» is opgesteld in 2007 als uitwerking van het regeerakkoord Balkenende IV en heeft een looptijd van 2008–2012 en zet in den brede in op het aantrekkelijker maken van de trein voor meer reizigers. Het Actieplan «Groei op het spoor» had als ambitie een jaarlijkse groei van 5% van het aantal reizigerskilometers per trein. Op basis van een midterm review begin 2010 heeft mijn ambtsvoorganger de koers bepaald voor de laatste twee jaren van het Actieplan onder de naam het «Nieuwe» Actieplan.

Zoals ik u in reactie op recente begrotingsvragen heb geantwoord, loopt het Actieplan tot 2012 en is de groeidoelstelling niet in het huidige regeerakkoord opgenomen. Dit betekent dat ik ook dit jaar nog doorga met het stimuleren van het gebruik van de trein, door het uitvoeren van maatregelen uit het Actieplan. Het gaat bijvoorbeeld om maatregelen die ook in het regeerakkoord zijn genoemd, zoals het uitbreiden van P+R voorzieningen en fietsvoorzieningen.

Na afloop van het Actieplan beëindig ik dit type korte termijn maatregelen en verschuift de focus volledig naar de investeringen op middellange termijn. Doel van de komende jaren is om stap voor stap te komen tot uitvoering van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer. PHS is zoals bekend opgenomen in het Regeerakkoord.

Er moet ook invulling gegeven worden aan de in het regeerakkoord opgenomen subsidietaakstelling. Ik heb daarom kritisch naar de maatregelen uit het Actieplan gekeken en heb besloten de maatregel «kaartsoorten en kennismakingsacties» niet verder uit te voeren. In het kader van deze maatregel werden twee kortingsacties ontwikkeld, om nieuwe doelgroepen kennis te laten maken met het reizen per trein. Van alle maatregelen uit het Actieplan zijn deze kortingsacties het minst structureel.

Daarnaast heb ik besloten om de uitvoering van de maatregel «shuttleservices tussen stations en bedrijfslocatie» te stoppen omdat tijdens de uitvoering is gebleken dat er toch geen blijvend effect van de maatregelen viel te verwachten.

Het beëindigen en uitstellen van enkele maatregelen betekent dat van de € 207 miljoen die in 2008 beschikbaar is gesteld voor de groeiambitie er circa € 35 miljoen niet voor dit doel wordt uitgegeven. Deze middelen zet ik voor het grootste gedeelte in voor het invullen van een deel van de taakstelling op subsidies, zoals opgenomen in het regeerakkoord.

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

De voorkeursbeslissing PHS is op 7 oktober 2010 en 4 november 2010 in de Tweede Kamer behandeld. Daarbij is breed draagvlak gebleken voor verbetering van het reizigersvervoer zoals opgenomen in de voorkeursbeslissing. Wel bleek een breed gedeelde zorg te bestaan over de gevolgen van het groeiende goederenvervoer voor de leefbaarheid.

Na de kamerbehandeling is PHS in een nieuwe fase aangeland: de uitwerking van projecten en maatregelen om hoogfrequent spoorvervoer mogelijk te maken. PHS heeft tot doel om in de drukke delen van het land te komen tot hoogfrequent spoorvervoer en tevens om te komen tot een toekomstvaste routering van het spoorgoederenvervoer, waarbinnen een zo intensief mogelijk gebruik van de Betuweroute uitgangspunt is. De aangenomen moties t.a.v. PHS hebben het belang van het verder stimuleren van het gebruik van de Betuweroute verder onderstreept.

De bijgevoegde voortgangsrapportage geeft aan welke stappen ik met alle betrokkenen uit de spoorsector en de regionale overheden zet om te komen tot de uitwerking en realisatie van PHS. Inzicht wordt gegeven in de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de uitvoering van de aangenomen moties.

Met de verschillende regionale overheden (provincies en gemeenten) is recent het overleg gestart voor de uitwerkingsfase. De betrokkenheid van de regionale en lokale overheden is cruciaal voor het succesvol realiseren van de doelstellingen van PHS en het waarborgen van de lokale bereikbaarheid en leefbaarheid.

OV SAAL

Wat betreft de korte termijn zijn op deze corridor (na het Tracebesluit van mei 2010) maatregelen gestart tussen Hoofddorp en Diemen. Het betreft belangrijke uitbreidingen van de infrastructuur ter vergroting van de capaciteit, kwaliteit en betrouwbaarheid van de treindienst. Binnenkort zal ik het OTB voor maatregelen op de Flevolijn publiceren.

Wat betreft de middellange termijn voor de corridor OV SAAL zijn de onderzoeken onlangs afgerond en is op basis daarvan besluitvorming mogelijk. De voorliggende onderzoeken geven – in tegenstelling tot de situatie ten tijde van de voorkeursbeslissing PHS in juni 2010 – concreet zicht op hoogfrequent spoorvervoer op deze drukke en complexe corridor binnen het beschikbare budget.

Ik voer thans overleg met de spoorsector en de regionale overheden om te komen tot een voorkeursbeslissing. Na afronding van deze gesprekken zal ik de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk informeren.

De minister van Infrastructuur en Milieu,

M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

---

1 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.