32 317 JBZ-Raad

PE VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 21 maart 2025

De vaste commissies voor Immigratie en Asiel/JBZ-Raad¹ en voor Justitie en Veiligheid² hebben schriftelijk overleg gevoerd met de Minister van Justitie en Veiligheid en de Minister van Buitenlandse Zaken over het verslag van de JBZ-Raad van 30 en 31 januari 2025. Bijgaand brengen de commissies hiervan verslag uit. Dit verslag bestaat uit:

• De uitgaande brief van 25 februari 2025.

• De antwoordbrief van 21 maart 2025.

De griffier voor dit verslag, Dragstra

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR IMMIGRATIE EN ASIEL/JBZ-RAAD EN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Minister van Justitie en Veiligheid

Den Haag, 25 februari 2025

De leden van de vaste commissies voor Immigratie en Asiel / JBZ-Raad en voor Justitie en Veiligheid van de Eerste Kamer hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief met het verslag van de JBZ-Raad van 30 en 31 januari 2025 van 11 februari 2025.³ De leden van de fractie van D66 leggen naar aanleiding hiervan en in het bijzonder over het agendaonderdeel «Werksessie II: Gevolgen van de Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne» graag de navolgende vragen aan u voor. De leden van de fracties van de BBB en GroenLinks-PvdA sluiten zich bij de gestelde vragen aan.

De leden van de fractie van D66 wijzen erop dat de lidstaten van de Europese Unie ook zijn verenigd in de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Deze leden merken op dat ten behoeve van de veiligheid en democratie in Oekraïne en in Europa, de landen van de Europese Unie die lid zijn van de OVSE onder de paraplu van de OVSE drie Oekraïense medewerkers in dienst hebben genomen, die werkzaam waren bij de Special Monitoring Mission to Ukraine (SMM). Dit betreft Vadym Golda, Maxim Petrov en Dmytro Shabanov. Deze medewerkers zijn sinds april 2022 gevangengezet door Rusland in Donetsk en Luhansk nadat zij in een showproces veroordeeld zijn wegens hoogverraad en spionage. Golda werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf, Petrov en Shabanov ieder tot 13 jaar gevangenisstraf. Is de Nederlandse regering en zijn de landen die tevens lid zijn van de OVSE, ervan op de hoogte dat deze drie Oekraïense medewerkers zijn veroordeeld voor werkzaamheden die zij uitvoerden onder het mandaat van de landen van de Europese Unie en de andere landen verenigd in de OVSE?

Hoe heeft Nederland – en hoe hebben de andere lidstaten van de Europese Unie die ook deel uitmaken van de OVSE – geprotesteerd tegen de gevangenneming en veroordeling van de drie bovengenoemde medewerkers? Hoe hebben de Nederlandse regering en de Europese Unie gereageerd op het verzoek van de OVSE om krachtig te protesteren bij de Russische autoriteiten? Welke acties gaat de Nederlandse regering – en gaan de landen van de Europese Unie die ook deel uitmaken van de OVSE – ondernemen om ten spoedigste de vrijlating van de drie medewerkers te bewerkstelligen?

Is de Nederlandse regering en zijn de lidstaten van de Europese Unie die tevens lid zijn van de OVSE, bereid om in het kader van eventuele vredesonderhandelingen ter beëindiging van de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne de vrijlating van de drie medewerkers topprioriteit te geven? Welke andere acties zal de Nederlandse regering alleen en in EU-verband ondernemen om de vrijlating van voornoemde drie medewerkers te bewerkstelligen?

De leden van de vaste commissies voor Immigratie en Asiel / JBZ-Raad en Justitie en Veiligheid zien uw beantwoording met belangstelling tegemoet en ontvangen deze graag binnen 4 weken na dagtekening van deze brief.

De voorzitter van de vaste commissie voor Immigratie en Asiel/JBZ-Raad, A.W.J.A. van Hattem

De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, B.O. Dittrich

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 maart 2025

Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de schriftelijke vragen gesteld door de fractie D66, GroenLinks-PvdA en BBB, n.a.v. het verslag van de JBZ-Raad van 30 en 31 januari 2025. Deze vragen werden ingezonden op 25 februari 2025 met kenmerk 176436.03U.

De Minister van Buitenlandse Zaken, C.C.J. Veldkamp

Antwoorden van de Minister van Buitenlandse Zaken op vragen n.a.v. het verslag van de JBZ-Raad van 30 en 31 januari 2025

Vraag 1

Hoe heeft Nederland – en hoe hebben de andere lidstaten van de Europese Unie die ook deel uitmaken van de OVSE – geprotesteerd tegen de gevangenneming en veroordeling van de drie bovengenoemde medewerkers?

Vraag 2

Hoe hebben de Nederlandse regering en de Europese Unie gereageerd op het verzoek van de OVSE om krachtig te protesteren bij de Russische autoriteiten?

Antwoord vraag 1 en 2

Nederland heeft Rusland meermaals opgeroepen tot vrijlating van de drie OVSE-medewerkers. Dit is onder andere gedaan door de Minister van Buitenlandse Zaken tijdens de OVSE Ministeriële Raad op 5 en 6 december 2024 en tijdens de vredesconferentie in Zwitserland op 15 en 16 juni 2024 door toenmalig Minister-President Mark Rutte. In de Permanente Raad van de OVSE roept de Europese Unie, mede namens Nederland, ook regelmatig op tot onmiddellijke vrijlating van deze drie medewerkers. De vrijlating van de medewerkers staat hoog op de agenda van de Secretaris-Generaal (SG) van de OVSE, die dit met regelmaat met Rusland bespreekt. Op 11 maart jl. reisde de SG OVSE af naar Moskou om onder meer over dit onderwerp te spreken. Helaas zijn de inspanningen tot nu toe tevergeefs.

Vraag 3

Welke acties gaat de Nederlandse regering – en gaan de landen van de Europese Unie die ook deel uitmaken van de OVSE – ondernemen om ten spoedigste de vrijlating van de drie medewerkers te bewerkstelligen?

Vraag 5

Welke andere acties zal de Nederlandse regering alleen en in EU-verband ondernemen om de vrijlating van voornoemde drie medewerkers te bewerkstelligen?

Antwoord vraag 3 en 5

Het kabinet zal druk blijven zetten op Rusland, zowel via diplomatieke als politieke inspanningen. Nederland zal de vrijlating van de drie medewerkers actief opbrengen tijdens de Permanente Raad van de OVSE, zowel op nationale titel of met andere deelnemende Staten. Ook bij de hoog-ambtelijke bijeenkomst die OVSE-voorzitter Finland eind juli organiseert ter markering van 50 jaar sinds de Helsinki Slotakte zal het kabinet het belang van onmiddellijke vrijlating benoemen. Mocht het in december nog nodig zijn dan zal het kabinet dit onderwerp opnieuw onder de aandacht brengen in de Nederlandse verklaring op de Ministeriële Raad van de OVSE.

Vraag 4

Is de Nederlandse regering en zijn de lidstaten van de Europese Unie die tevens lid zijn van de OVSE, bereid om in het kader van eventuele vredesonderhandelingen ter beëindiging van de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne de vrijlating van de drie medewerkers topprioriteit te geven?

Antwoord

Het kabinet zet zich in om dit onderwerp op de agenda houden in contacten met alle betrokken partijen. Nederland heeft dit punt onder andere opgebracht in gesprekken met de VS, met als inzet dat de OVSE-medewerkers zo snel mogelijk vrijgelaten worden.

---

1 Samenstelling:

Croll (BBB), Marquart Scholtz (BBB), Griffioen (BBB), Karimi (GroenLinks-PvdA), Veldhoen (GroenLinks-PvdA), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Thijssen (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Kaljouw (VVD), Meijer (VVD), Van Toorenburg (CDA), Bakker-Klein (CDA), Dittrich (D66), Aerdts (D66) (ondervoorzitter), Van Hattem (PVV) (voorzitter), Koffeman (PvdD), Nanninga (JA21), Janssen (SP), Huizinga-Heringa (CU), Van den Oetelaar (FVD), Schalk (SGP), Perin-Gopie (Volt), Van Rooijen (50PLUS), Van der Goot (OPNL)

2 Samenstelling:

Croll (BBB) (ondervoorzitter), Marquart Scholtz (BBB), Heijnen (BBB), Griffioen (BBB), Van Gasteren (BBB), Veldhoen (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Kluit (GroenLinks-PvdA), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Martens (GroenLinks-PvdA), Vogels (VVD), Van de Sanden (VVD), Meijer (VVD), Doornhof (CDA), Van Toorenburg (CDA), Dittrich (D66) (voorzitter), Belhirch (D66), Bezaan (PVV), Nicolaï (PvdD), Van Bijsterveld (JA21), Janssen (SP), Talsma (CU), Van den Oetelaar (FVD), Schalk (SGP), Hartog (Volt), Van Rooijen (50PLUS), Van der Goot (OPNL)

3 Kamerstukken I 2024/25, 32 317, PC.