32 317 JBZ-Raad

Nr. 358 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 november 2015

Hierbij bied ik u het verslag aan van de extra bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, gehouden in Brussel op 9 november 2015.

De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, K.H.D.M. Dijkhoff

Verslag van de extra bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 9 november 2015 te Brussel

Belangrijkste resultaten

Maatregelen omgang met vluchtelingen- en migratieproblematiek

De Raad werd geïnformeerd over de migratiestromen en wisselde van gedachten over de voortgang van de implementatie van de meest recente Europese maatregelen. Daarnaast werden de bewindspersonen het eens over de tenuitvoerlegging van een aantal bestaande en nieuwe maatregelen, welke werden vastgelegd in Raadsconclusies. Deze conclusies richten zich op herplaatsing, de versterking van de Europese buitengrenzen, aanpak van mensensmokkel en terugkeer.

Geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons (IPCR)

De geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons is geactiveerd door het Luxemburgs Voorzitterschap om inzicht te krijgen in de feitelijke situatie en coördinatie van de aanpak van de Europese migratieproblematiek. Tijdens deze extra JBZ-Raad werd besloten om dit mechanisme op te schalen, door deze niet te beperken tot informatie-uitwisseling, maar ook daadwerkelijk de coördinatie van de aanpak op Europees niveau te bevorderen.

EU-partnerschappen met Ethiopië en Libanon

De Raad heeft de gemeenschappelijke verklaringen goedgekeurd van de uitkomsten van de onderhandelingen met Ethiopië over een Gemeenschappelijke Agenda inzake Migratie en Mobiliteit en de Europese onderhandelingsinzet voor een mobiliteitspartnerschap met Libanon.

Immigratie en asiel

Maatregelen omgang met vluchtelingen- en migratieproblematiek

Deze extra JBZ-Raad was door het Luxemburgse Voorzitterschap bijeen geroepen in verband met de verslechtering van de situatie in Zuidoost-Europa, het bespreken van de opvangcapaciteit van landen langs de Westelijke Balkanroute en het bereiken van de grenzen van de opvangcapaciteit in bepaalde bestemmingslidstaten. Daarnaast richtte de discussie zich op de reeds genomen Europese maatregelen en werd ook een aantal operationele afspraken in de Raadsconclusies verankerd.

Italië en Griekenland lichtten beide de situatie rond de hotspots toe, waar het herplaatsingsproces moeizaam op gang komt. Griekenland ziet, ondanks de hoge instroom van 10.000 migranten per dag, een verbetering van de eigen inspanning met betrekking tot het nemen van vingerafdrukken. De beloofde hotspots zullen in Griekenland in december (2 locaties) en in januari 2016 (3 locaties) gereed zijn. In Italië komt herplaatsing slechts mondjesmaat op gang. De eerste hotspotlocatie op Lampedusa is operationeel. Verschillende Lidstaten vermeldden dat, ondanks het aanbod om personen te herplaatsen, Griekenland en Italië hier nog geen, of niet volledig, gehoor aan hebben kunnen geven. Daarnaast werd opgemerkt dat te herplaatsen asielzoekers geen interesse hebben in herplaatsing naar bepaalde Lidstaten.

Nederland heeft tijdens deze Raad aangekondigd een start te maken met de herplaatsing van beperkte aantallen, in eerste instantie vanuit Italië en vervolgens vanuit Griekenland, ook wanneer de hotspots in de voornoemde landen nog niet volledig operationeel zijn. Bij effectief functioneren van de hotspots kan de rest van het toegezegde aantal voor herplaatsing volgen. Hierbij werd tevens opgemerkt dat een permanent systeem van het verdelen van asielaanvragen alleen kan werken met een goed herplaatsingssysteem vanuit de hotspots alsook adequate bescherming van de Europese buitengrenzen. Nederland heeft dan ook in overeenstemming met de motie van de leden Van der Staaij en Oskam (Kamerstuk 32 317, nr. 343) en de motie van het lid Krol (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1019) gepleit voor versterking van de controles aan de buitengrenzen. Dit moet gepaard gaan met het leveren van een actieve bijdrage van de lidstaten aan de EU agentschappen en daarnaast betere afspraken met derde landen.

Lidstaten spraken bovendien af om tijdens de JBZ-Raad van december te zullen spreken over het functioneren van Schengen.

Geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons (IPCR)

Tijdens deze Raad werd besloten om dit mechanisme op te schalen, niet meer te beperken tot informatie-uitwisseling, maar ook daadwerkelijk de coördinatie van de aanpak op Europees niveau te bevorderen. Via dit instrument zal onder leiding van het Voorzitterschap door het Raadssecretariaat, de Europese Commissie en de Europese agentschappen, de voortgang worden bewaakt van Europese actiepunten en zullen waar nodig aanvullende maatregelen worden voorbereid. Deze zullen vervolgens verder via de bestaande structuren worden voorgelegd aan de JBZ-Raad. Nederland wordt als inkomend Voorzitter nauw betrokken bij de verdere invulling van dit instrument.

EU-partnerschappen met Ethiopië en Libanon

De Raad heeft de gemeenschappelijke verklaringen goedgekeurd van de uitkomsten van de onderhandelingen met Ethiopië over een Gemeenschappelijke Agenda inzake Migratie en Mobiliteit en de Europese onderhandelingsinzet voor een mobiliteitspartnerschap met Libanon.