31 936 Luchtvaartbeleid

Nr. 1270 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 april 2026

Op 16 april jl. heeft de Rechtbank Gelderland uitspraak gedaan in de beroepen van Coöperatie Mobilisation for the Environment (MOB) en anderen tegen meerdere besluiten over Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad Airport. De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft mij op 17 april jl. gevraagd om voor het commissiedebat van 21 april schriftelijk te reageren op deze uitspraken. Het betreft daarbij enerzijds de uitspraak inzake de luchthaven Lelystad Airport, die vraagt dat ik opnieuw beoordeel of er handhavend opgetreden moet worden tegen uitbreiding van de luchthaven, en anderzijds de rechterlijke uitspraak dat Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport een natuurvergunning nodig hebben.

Met deze brief voldoe ik aan uw verzoek. De rechtbank heeft de volgende uitspraken gedaan.

Besluiten passende maatregelen Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport

Mijn ambtsvoorganger had in haar rol als bevoegd gezag besloten dat de luchthavens Eindhoven en Rotterdam niet hoefden te worden ingeperkt ten behoeve van de natuur. De rechtbank vernietigt deze besluiten. De rechtbank oordeelt dat onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat voldoende andere stikstof reducerende maatregelen worden getroffen die leiden tot noodzakelijke daling van stikstofdepositie voor de Natura 2000-gebieden waar de luchthavens effect op hebben. Binnen acht weken moet een nieuw besluit worden genomen. Hoger beroep bij de Raad van State is mogelijk.

Positieve weigeringen en maatwerkbesluiten Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport

Mijn ambtsvoorganger had in haar rol als bevoegd gezag besloten dat er geen natuurvergunning nodig was voor de luchthavens Eindhoven en Rotterdam. De luchthavens zijn volgens de rechtbank wel gewijzigd ten opzichte van de eerdere toestemming voor de Europese referentiedatum. Dat betekent dat, in lijn met de Rendac uitspraak van 18 december 2024, een vergunning nodig is voor de gehele luchthaven na wijziging.

Omdat een natuurvergunningplicht geldt voor beide luchthavens, is een maatwerkvoorschrift niet mogelijk en vernietigt de rechtbank ook de opgelegde maatwerkvoorschriften, waaronder het emissieplafond.

Handhavingsbesluiten Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad Airport

Verder heeft de rechter de weigering om handhavend op te treden jegens Eindhoven en Rotterdam The Hague Airport vernietigd. De rechter vindt dat de belangen opnieuw afgewogen moeten worden. Daarbij speelt een rol dat sinds de publicatie van de ontwerpnatuurvergunning en de beslissing op het bezwaar inzake het handhavingsverzoek meer dan 2,5 jaar is verstreken.

Ook heeft de rechter de weigering om handhavend op te treden tegen de ingebruikname van het Noordelijk Areaal bij Lelystad Airport voor groot zakelijk verkeer (General Aviation) vernietigd. Ook daar vond de rechter de belangenafweging onvoldoende.

Handhaven

Tot er nieuwe besluiten zijn genomen op de vergunningsaanvragen, worden de luchthavens strikt genomen geëxploiteerd in strijd met de natuurvergunningsplicht uit de Omgevingswet. Bij een heroverweging van de handhavingsbesluiten moet per luchthaven worden bekeken welke maatregelen nodig zijn, daarbij worden alle belangen betrokken. Dat wil zeggen het natuurbelang versus het brede maatschappelijke en economische belang van de luchthavens.

Voor nu

De uitspraken worden nu inhoudelijk bestudeerd. De uitspraken bevestigen dat de rechtspraak over stikstof mede door de Rendac uitspraak van 18 december 2024 bijzonder complex is geworden.

Over het algemeen bevestigen deze uitspraken wederom de noodzaak en urgentie om met een overtuigende aanpak op natuurherstel te komen. Want alleen dan kunnen we weer natuurvergunningen verlenen: dat geldt voor alle sectoren, niet alleen de luchtvaart. Daarom werken we hier met het hele kabinet hard aan.

Ik zal op een later moment uw Kamer informeren en laten weten wat onze vervolgstappen zijn ten aanzien van hoger beroep en nieuw te nemen besluiten.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen