31 865 Verbetering verantwoording en begroting

C VERSLAG VAN EEN NADER SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 18 februari 2022

De leden van de vaste commissie voor Financiën¹ hebben kennisgenomen van de brief² van de Minister van Financiën van 27 augustus 2021, in reactie op de brief met vragen van de commissie van 13 juli 2021 inzake de uitkomsten van de peer review van de Algemene Rekenkamer. De leden van de fractie van de VVD hebben nog enkele vervolgvragen en opmerkingen.

Naar aanleiding hiervan is op 28 januari 2022 een brief gestuurd aan de Minister van Financiën.

De Minister heeft op 16 februari 2022 gereageerd.

De commissie brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde nader schriftelijk overleg.

De waarnemend griffier van de vaste commissie voor Financiën, Van Luijk

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR FINANCIËN

Aan de Minister van Financiën

Den Haag, 28 januari 2022

De leden van de vaste commissie voor Financiën hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief³ van de Minister van Financiën van 27 augustus 2021, in reactie op de brief met vragen van de commissie van 13 juli 2021 inzake de uitkomsten van de peer review van de Algemene Rekenkamer. De leden van de fractie van de VVD hebben nog enkele vervolgvragen en opmerkingen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van VVD

Op 7 december 2021 heeft de Eerste Kamercommissie voor Financiën een overleg gevoerd met de rapporteurs van de Tweede Kamer over de uitkomsten van de peer review van de Algemene Rekenkamer. Deze rapporteurs hebben een voorstel gemaakt om de tekortkomingen in de huidige werkwijze van de Algemene Rekenkamer te adresseren. De leden van de VVD-fractie menen echter dat het initiatief om het systeem in te richten bij u hoort te liggen. Deze leden hebben daarover eerder een vraag gesteld en uw voorganger heeft die vraag positief beantwoord. De Minister van Financiën heeft in de brief van 27 augustus geschreven: «Actie ondernemen naar aanleiding van bevindingen van de Algemene Rekenkamer is dan ook de verantwoordelijkheid van de betreffende Minister, waarbij de Staten-Generaal tijdig geïnformeerd dient te worden en de mogelijkheid krijgt tot het stellen van (controle)vragen». De leden van de VVD-fractie hebben naar aanleiding hiervan een aantal vragen. Heeft u of uw voorganger al actie ondernomen op de uitkomsten van de peer review van de Algemene Rekenkamer? Bent u op de hoogte van de activiteiten van de rapporteurs van de Tweede Kamer? Heeft u overwogen om een onafhankelijke externe partij te laten adviseren?

De leden van de vaste commissie voor Financiën zien uw reactie met belangstelling tegemoet en ontvangen deze graag uiterlijk 18 februari 2022.

De Voorzitter van de vaste commissie voor Financiën, P.H.J. Essers

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 februari 2022

Op 28 januari jl. stuurde u mij enkele vragen naar aanleiding van een overleg op 7 december jl. tussen leden van uw commissie en de rapporteurs van de Tweede Kamer over de uitkomsten van de peer review van de Algemene Rekenkamer. In deze brief beantwoord ik deze vragen.

1. Heeft u of uw voorganger al actie ondernomen op de uitkomsten van de peer review van de Algemene Rekenkamer?

In 2020 heeft de Algemene Rekenkamer zich op haar verzoek laten reviewen door drie zusterinstellingen uit het buitenland. Deze peer review richtte zich op drie onderwerpen:

• 1. de kwaliteit van de onderwerpselectie en programmering;

• 2. de kwaliteit van de financial audit (accountantscontrole);

• 3. de kwaliteit van de performance audit (doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek).

De Algemene Rekenkamer (AR) geeft in haar brief van 25 januari 2021⁴ aan de voorzitter van de Tweede Kamer aan de meeste aanbevelingen uit de peer review zelf te zullen opvolgen, maar één onderwerp niet eigenstandig ter hand te kunnen nemen: het versterken van de onafhankelijkheid van de AR bij het uitvoeren van de financial audits door meer, eigen, onafhankelijk onderzoek te doen.

De Algemene Rekenkamer maakt voor haar verantwoordingsonderzoek gebruik van de uitkomsten van de werkzaamheden van de Auditdienst Rijk. Deze werkwijze binnen het beheer- en controlebestel is van belang om de doelmatigheid te bevorderen en onnodige belasting van ministeries te voorkomen. Indien gewenst, kunnen mijn ambtenaren u een nadere (mondelinge) toelichting geven over de opzet van het huidige controlebestel.

De publicatie van de uitkomsten van de peer review en de wens van de AR om meer eigenstandig onderzoek te doen, zijn voor mijn voorganger aanleiding geweest om te verzoeken op ambtelijk niveau gesprekken te voeren met de AR, de Auditdienst Rijk (ADR) en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De inzet hiervan is mogelijkheden te vinden om de onafhankelijke rol van de Algemene Rekenkamer in de financial audit te versterken met behoud van de huidige doelmatige inrichting van het Nederlandse controlebestel en de onafhankelijkheid van de Auditdienst Rijk.

2. Bent u op de hoogte van de activiteiten van de rapporteurs van de Tweede Kamer?

Mijn ambtenaren hebben goed contact met de Dienst Analyse en Onderzoek, die de rapporteurs ondersteunt bij het onderzoek naar aanleiding van de peer review. Mijn ambtenaren hebben van hen begrepen dat de rapporteurs inmiddels oplossingsrichtingen hebben geïnventariseerd in antwoord op het verzoek van de Algemene Rekenkamer naar aanleiding van de uitkomsten van de peer review. Deze oplossingsrichtingen zijn formeel niet met de ambtenaren van mijn ministerie, de Auditdienst Rijk of mij gedeeld. Ook heb ik, noch mijn voorganger, de gelegenheid gehad om met de rapporteurs over dit onderwerp te spreken.

3. Heeft u overwogen om een onafhankelijke externe partij te laten adviseren?

Zoals ik bij het antwoord op uw eerste vraag heb aangegeven, zijn de door mijn ministerie ondernomen acties tot nu toe gericht geweest op het versterken van de samenwerking tussen de AR en de ADR binnen het huidige controlebestel, omdat een doelmatige inrichting van het controlebestel, met behoud van de onafhankelijkheid van de Auditdienst Rijk en de kwaliteit van de interne beheersing op de departementen, voor mij voorop staat. Ik zie daarin nog steeds een goede oplossing om aan de aanbevelingen uit de peer review tegemoet te komen.

Zodra ik op de hoogte word gesteld van de mogelijke oplossingsrichtingen, zal ik bezien of het advies van een onafhankelijke partij kan worden betrokken bij de verdere uitwerking hiervan.

De Minister van Financiën, S.A.M. Kaag

---

1 Samenstelling:

Essers (CDA) (voorzitter), Prast (PvdD), Backer (D66), Ester (CU), Faber-van de Klashorst (PVV), Van Apeldoorn (SP), Van Strien (PVV), Jorritsma-Lebbink (VVD), N.J.J. van Kesteren (CDA), Schalk (SGP), Van Rooijen (50PLUS), Vos (VVD), Van Ballekom (VVD), Berkhout (Fractie-Nanninga), Crone (PvdA), Frentrop (FVD) Geerdink (VVD), Karimi (GL) (ondervoorzitter), Van der Linden (Fractie-Nanninga), Otten (Fractie-Otten), Rietkerk (CDA), Rosenmöller (GL), Vendrik (GL), Van der Voort (D66) en Raven (OSF), Fiers (PvdA)

2 Kamerstukken I, 2020–2021, 31 865, B

3 Kamerstukken I, 2020–2021, 31 865, B

4 Kamerstuk 2020–2021, 31 865 Verbetering verantwoording en begroting, Nr. 183