31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie

31 288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid

Nr. 710 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 3 juli 2026

Aanleiding

In januari 2026 heeft uw Kamer een verkenning ontvangen naar de mogelijkheden van een wettelijk verplichte stagevergoeding voor studenten in het mbo, hbo en wo. Conform de motie Klaver informeer ik uw Kamer hierbij voor de zomer over de contouren van een wetsvoorstel waarin een stagevergoeding voor studenten wordt verplicht.¹ Ook in het coalitieakkoord is afgesproken dat een stagevergoeding wettelijk wordt verplicht en uw Kamer heeft dit de regering ook verzocht met de motie Beckerman.² Het ontvangen van een stagevergoeding is wat mij betreft onderdeel van een breder pakket om de stage als leermiddel te versterken.

Leeswijzer

In deze brief beschrijf ik eerst mijn keuze om een recht op stagevergoeding nader uit te werken in een wetsvoorstel. Vervolgens ga ik in op de probleemstelling en het doel van het beoogde wetsvoorstel. Daarna beschrijf ik de inrichting en reikwijdte van het wetsvoorstel. Tot slot beschrijf ik de naleving, de monitoring en evaluatie en de planning van het wetsvoorstel.

Wettelijk recht op stagevergoeding

In een tijd van structurele krapte op de arbeidsmarkt is een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt noodzakelijk. Studenten die een kwalitatief goede stage lopen zijn beter voorbereid op de arbeidsmarkt. Het is mijn ambitie dat alle studenten in de toekomst een stagevergoeding ontvangen en dat de kwaliteit van stages verbetert. Ik kies ervoor om het recht op een stagevergoeding wettelijk te verankeren zonder een wettelijk minimumbedrag voor te schrijven. In de wet leg ik wel de mogelijkheid vast om dit later alsnog te doen wanneer vrijwillige sectorafspraken onvoldoende resultaat opleveren.

Met deze keuze verplicht ik dát iedere student een stagevergoeding ontvangt, terwijl de hoogte van de vergoeding op sector of bedrijfsniveau wordt bepaald. Het recht op stagevergoeding fungeert daarnaast als katalysator voor het maken van sectorale afspraken over de hoogte van de vergoeding. Hieraan is waardevol dat sectoren kunnen differentiëren in de wijze waarop ze stagiairs financieel waarderen op een manier die aansluit bij de aard en omstandigheden in de sector. Het past bij de Nederlandse traditie waarin sociale partners door intensief overleg samen tot gedragen afspraken komen. In het Stagepact mbo is het uitgangspunt afgesproken dat de in de cao’s gemaakte afspraken over vergoedingen gelijk zijn voor mbo-, hbo- en wo-studenten. De sectoren wil ik oproepen om dat te blijven doen, om zo bij te dragen aan de gelijkwaardige behandeling van alle studenten in Nederland. De stijging van cao-afspraken over stagevergoedingen, van 10% in 2023 naar 24% van de cao’s in 2025, bevestigt dat deze beweging al gaande is.³ Ik wil dit bevorderen en deze beweging niet doorkruisen door direct een generiek minimumbedrag in te voeren. De afweging om geen minimumbedrag op te nemen maak ik ook omdat een wettelijk verplichte stagevergoeding met minimumbedrag mogelijk resulteert in een afname aan stageplekken voor studenten. Dit kan betekenen dat sommige sectoren stoppen met het aanbieden van stageplekken. Het is vooraf niet in te schatten in hoeverre dit effect zich voordoet en hoe groot het effect zal zijn, zoals beschreven is in de ambtelijke verkenning en in eerder onderzoek.⁴ Deze signalen heb ik zelf ook veelvuldig ontvangen vanuit het veld. Dit risico geldt in het bijzonder voor bepaalde sectoren, bij kleine bedrijven en in het bijzonder mbo-studenten van de entree-opleiding en mbo-2. Ik zal daarom de stagetekorten en het effect van het wetsvoorstel blijven monitoren. Een fonds of een subsidieregeling, zoals verzocht door uw Kamer, zie ik niet als passende oplossing omdat er een groot risico is op onbedoeld gebruik en lastig is af te bakenen.⁵ Ik vind het van essentieel belang dat stages voor studenten ook in de toekomst breed beschikbaar blijven en dat studenten een stagevergoeding ontvangen. Dit is wat mij betreft een gezamenlijke opgave voor overheid, onderwijs en stagebedrijven en ik blijf hierover met werkgeversorganisaties en onderwijskoepels in gesprek.

Het besluit om een recht op stagevergoeding wettelijk te verankeren wil ik niet geïsoleerd nemen, er spelen ook andere uitdagingen rondom stages in het vervolgonderwijs. Het recht op stagevergoeding maakt onderdeel uit van een bredere aanpak ter versterking van de stage als leermiddel, waarin ik ook de kwaliteit van stages beter wil borgen in wetgeving.

Probleemstelling en doel wetsvoorstel

De concrete aanleiding voor dit wetsvoorstel is het ontbreken van een stagevergoeding voor grote groepen studenten, vooral in het mbo. Veel studenten ervaren daardoor een gebrek aan financiële waardering. Dat kan invloed hebben op hun motivatie en uiteindelijk op de leerervaring tijdens de stage. Ook zijn er in de samenleving veel geluiden dat stagiairs een vergoeding zouden moeten krijgen voor hun inzet, bijvoorbeeld omdat studenten tijdens hun stage veel uren maken en daardoor niet of minder kunnen bijverdienen. Ondanks dat sociale partners in toenemende mate afspraken maken over stagevergoedingen, blijft de daadwerkelijke uitbetaling in bepaalde sectoren nog achter en steeg het aantal mbo-studenten dat een stagevergoeding ontvangt nog nauwelijks.⁶ Het ontbreken van een stagevergoeding voor grote groepen studenten is urgent en verdient een wettelijke oplossing.

Tegelijkertijd staat de kwaliteit van stages breder onder druk. De problemen die spelen rondom stages zijn meervoudig en werken op elkaar in. Er is niet één aanwijsbare oorzaak en evenmin één oplossing. Naast het gebrek aan financiële waardering identificeer ik nog drie andere problemen.

In de eerste plaats zijn er onduidelijkheden over de definitie en het doel van een stage. Bij studenten, stagebedrijven en onderwijsinstellingen bestaat niet altijd een gedeeld, helder beeld over het doel van de stage. Zowel stagebedrijven als studenten hebben soms verwachtingen die eerder passen bij een reguliere arbeidsrelatie. Dit onduidelijke onderscheid tussen stage en werk vormt een risico voor studenten, maar het brengt ook onzekerheid voor stagebedrijven rondom oneigenlijke inzet van stagiairs. Ten tweede fungeert de stage nu niet altijd optimaal als leermiddel door een gebrek aan goede begeleiding, bijvoorbeeld vanwege onvoldoende capaciteit of onduidelijke afspraken.⁷ De tevredenheid van studenten in het mbo over stagebegeleiding door de onderwijsinstelling is te laag. Dat geldt ook voor studenten in het hbo en wo, zo concludeerde Inspectie van het Onderwijs (hierna: Onderwijsinspectie). Een aanzienlijk deel van de studenten (31%) gaf de begeleiding door de onderwijsinstelling een onvoldoende.⁸ Verder voelt een groot deel van de studenten in het hbo (56%) en wo (47%) zich niet goed voorbereid op de stage.⁹ De Onderwijsraad adviseerde de overheid, instellingen en stagebedrijven om landelijke afspraken te maken over kwaliteit, de begeleiding van studenten tijdens hun stage en over de aansluiting van de stage op de fase in de opleiding en de leerdoelen van de student.¹⁰ Ten derde bestaat er ongelijke toegang tot een kwalitatief goede stage. De financiële draagkracht van studenten bepaalt mede welke stages ze kunnen kiezen. Ook stagediscriminatie is nog altijd een probleem. Ik kies daarom voor wetgeving met enerzijds als doel de (financiële) waardering van stagiairs en anderzijds als doel het verbeteren van de kwaliteit van de stage.

Wetsvoorstel als speerpunt bredere aanpak

De afgelopen jaren is op verschillende manieren ingezet om bovengenoemde problemen aan te pakken. In het mbo zijn via het Stagepact mbo (2023–2027) bestuurlijke afspraken gemaakt over een passende stagevergoeding voor studenten, betere begeleiding, het tegengaan van stagediscriminatie en voldoende stageplekken. Uit de tussentijdse evaluatie blijkt dat de voortgang zorgelijk is.¹¹ Ook in het hbo en wo zijn stappen gezet. Werkgevers en de Vereniging Hogescholen sloten een nieuwe Stagecode HBO (2025) af.¹² De universiteiten spraken af om een model-stageovereenkomst te gebruiken. Daarnaast wordt er samen met instellingen, studenten en werkgevers gewerkt aan het tegengaan van stagediscriminatie in het hbo en wo.¹³ Ondanks de inzet van onder andere de stagebedrijven en de onderwijsinstellingen heeft het huidige beleid nog onvoldoende geleid tot verbetering. Ik wil dit versnellen door het recht op stagevergoeding wettelijk te verankeren en de randvoorwaarden voor de kwaliteit van stages duidelijk te borgen in onderwijswetgeving.

Om ervoor te zorgen dat alle stagiairs een stagevergoeding ontvangen en de kwaliteit van stages in het vervolgonderwijs te verbeteren is een brede aanpak nodig bestaande uit een combinatie van beleidsinstrumenten waaronder wetgeving. Parallel aan het wetsvoorstel ben ik voornemens om het gesprek te voeren met werkgevers over het aanbod van stageplekken daar waar we tekorten zien oplopen, en om in te zetten op onderzoek en monitoring in combinatie met een gedragsgerichte aanpak om naleving van de wet te versterken. Mijn inzet sluit aan bij de Europese Raadsaanbeveling uit 2024 die beoogt de kwaliteit van stages binnen de EU te verbeteren.¹⁴

Inrichting wetsvoorstel

Met het wetsvoorstel wil ik de stage als leermiddel versterken door het onderscheid tussen stage en werk te accentueren. Het verbeteren van de kwaliteit van stages raakt namelijk direct aan mijn verantwoordelijkheid. Ik kies er daarom voor om wettelijke bepalingen over stages op te nemen in de onderwijswetgeving. Daarmee volg ik de conclusies van de ambtelijke verkenning naar het wettelijk verplichten van een stagevergoeding.¹⁵

Financiële waardering van de stagiair

Het hoofddoel van het introduceren van een verplichte stagevergoeding is het uiten van waardering aan stagiairs. In tijden van arbeidsmarktkrapte is het bovendien een effectief instrument voor stagebedrijven om stagiairs te binden aan de sector en aan het bedrijf zelf. Een stagevergoeding draagt verder bij aan het vergroten van kansengelijkheid in de toegang tot stages en verbetert de inkomenspositie van studenten. Zoals aangegeven kies ik ervoor om een recht op stagevergoeding in onderwijswetgeving op te nemen.

De stage nader omschreven: leren centraal

Het is belangrijk om in wetgeving duidelijk te maken wat een stage precies is. In de huidige onderwijswetgeving ontbreekt een eenduidige definitie. Daarbij zijn er verschillen tussen wetgeving in het mbo (WEB) en in het hbo en wo (WHW). Ik ben voornemens om de stage in onderwijswetgeving nader te definiëren aan de hand van de principes die voormalig Minister Asscher heeft geformuleerd op basis van jurisprudentie om onderscheid te maken tussen de arbeidsovereenkomst en de stageovereenkomst.¹⁶ In deze definitie wordt het leren tijdens de stage centraal gesteld en het onderscheid tussen stagiair en werknemer verduidelijkt.¹⁷ De verwachting is dat dit enigszins zal bijdragen aan het verminderen van de rechtsonzekerheid die nu zowel studenten als stagebedrijven treft.

Begeleiding tijdens de stage

Om te zorgen voor een stage waarin het leren centraal staat, is de begeleiding essentieel. Begeleiding vanuit het stagebedrijf in de praktijk zelf, maar ook vanuit de onderwijsinstelling.¹⁸ Kwalitatief goede stages vereisen betrokkenheid van de onderwijsinstelling. De stage moet passen bij de fase van de opleiding en de leerdoelen van de student.¹⁹ Daarbij is het belangrijk dat de begeleiding van de student gericht is op het behalen van de leerdoelen en dat er contact is tussen student, stagebedrijf en onderwijsinstelling over de voorbereiding op de stage, de te behalen leerdoelen, de voortgang en de evaluatie. In het wetsvoorstel werk ik nader uit hoe en op welke wijze de begeleiding versterkt kan worden, hierbij houd ik oog voor de context van het mbo, hbo en wo.

De stageovereenkomst als gezamenlijk kader

Voorwaarde voor een kwalitatief goede stage is een goede samenwerking tussen onderwijsinstelling, stagebedrijf en student.²⁰ In navolging van de al bestaande verplichting in het mbo ben ik van plan om in het hbo en wo een tripartiete stageovereenkomst (tussen onderwijsinstelling, stagebedrijf en student) te verplichten voor stages die in het kader van de opleiding worden gelopen.²¹ In het hbo en wo is het overeenkomen van een stageovereenkomst al wel gebruikelijk, maar niet wettelijk verplicht.²²

In de wet wil ik minimale eisen opnemen die in de stageovereenkomst moeten terugkomen. In de stageovereenkomst dienen afspraken te worden opgenomen over het doel van de stage en over de begeleiding van studenten door de onderwijsinstelling en het stagebedrijf. Dat biedt studenten meer houvast. In de stageovereenkomst wordt ook een recht op stagevergoeding opgenomen. Het is belangrijk dat de student actief betrokken wordt bij het afsluiten van de overeenkomst en dat partijen de afspraken uit de overeenkomst goed met elkaar bespreken. Dat gesprek bevordert de voorbereiding van de student op de stage, en versterkt het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid. De onderwijskoepels en studentenorganisaties ISO en CNV jongeren hebben eerder al modelovereenkomsten ontwikkeld die nuttig kunnen zijn als referentiekader.²³

Uit recent onderzoek van de Onderwijsinspectie blijkt dat wat er wordt vastgelegd in stageovereenkomsten nog sterk verschilt tussen opleidingen en instellingen. Dat is een gemiste kans, want een stageovereenkomst is een instrument om de dialoog over de kwaliteit van de stage en daarmee de opleiding te ondersteunen en om problemen te voorkomen.²⁴ Tegelijkertijd wil ik niet alles tot in detail voorschrijven en ruimte bieden voor de betrokken partijen om passende afspraken te maken die zijn toegesneden op de sector en context van de opleiding. In overleg met onderwijskoepels en werkgevers besteed ik ook nadrukkelijk aandacht aan het voorkomen van onnodige administratieve lasten.

Reikwijdte wetsvoorstel

Mijn aanpak richt zich op het verbeteren van de stage als onderwijsvorm. Het wetsvoorstel heeft betrekking op stages die gelopen worden binnen het vervolgonderwijs, die verplicht of onderdeel zijn van het curriculum van een opleiding. Voor het mbo gaat het om stages die vanuit de Wet educatie en beroepsonderwijs (hierna: WEB) verplicht onderdeel zijn van de beroepsopleiding. Daarnaast zijn er in het mbo ook studenten van de beroepsbegeleidende leerweg (bbl); zij werken veelal op basis van een arbeidsovereenkomst en ontvangen loon (97% van de bbl-studenten²⁵). Wanneer bbl-studenten een leerbaan met arbeidsovereenkomst hebben en hiervoor loon ontvangen komen ze niet in aanmerking voor een stagevergoeding. De kleine groep die geen arbeidsovereenkomst heeft, zal wel onder de reikwijdte van het wetsvoorstel vallen en recht op een stagevergoeding hebben.

In het hbo en wo zijn stages niet altijd verplicht. Mijn aanpak richt zich in deze sectoren dan ook op stages die onderdeel zijn van het curriculum en opgenomen zijn in de onderwijs en examenregeling (OER). Ook in het voortgezet onderwijs lopen leerlingen soms stage. Voor een beperkte groep leerlingen zijn dat stages die vergelijkbaar zijn met het mbo en een verplicht onderdeel van het landelijke curriculum, inclusief wettelijke kwaliteitseisen. Uitgangspunt voor mij is dat deze stages ook onder het recht op stagevergoeding gaan vallen. Bij de uitwerking van het wetsvoorstel ga ik hier nader op in.

Uitzondering korte stages

Studenten lopen soms kortdurende stages van enkele weken met een oriënterend karakter op de beroepspraktijk, ook wel snuffelstages of oriëntatiestages genoemd. Om stagebedrijven tegemoet te komen, wil ik bij korte stages het recht op stagevergoeding niet van toepassing laten zijn. Dit beperkt hun administratieve lasten. Ik vind het niet proportioneel om ook voor dit soort stages een vergoeding te verplichten. In het wetsvoorstel werk ik uit welke duur gepast is voor deze korte stages van enkele weken. Voor stages die deel uitmaken van het curriculum van een oriëntatieprogramma in het mbo kan eveneens een verplichte vergoeding gelden, mits de stage van voldoende duur is.²⁶

Caribisch Nederland

Mijn aanpak en wetsvoorstel zijn ook gericht op stages voor studenten in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (de BES-eilanden). Dit op basis van het uitgangspunt van comply or explain. Veel stagebedrijven op de BES-eilanden bestaan uit kleine ondernemingen en eenmanszaken. Voor hen zullen de financiële consequenties lastig draagbaar zijn en is er de kans dat deze stagebedrijven kiezen voor een zeer lage stagevergoeding. Tegelijkertijd hebben ook studenten van de BES-eilanden recht op een stagevergoeding. Ik ben voornemens om dit met extra aandacht te monitoren.

Stages in het buitenland

Het wettelijk recht op stagevergoeding is niet van toepassing op stages die Nederlandse studenten lopen in het buitenland en de autonome landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden (Curaçao, Aruba en Sint-Maarten). De Nederlandse onderwijswetgeving geldt namelijk alleen in Europees Nederland en in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Het is wel mogelijk dat betrokken partijen vrijwillig een stagevergoeding afspreken voor een buitenlandse stage. De afdwingbaarheid van die afspraken is echter afhankelijk van het toepasselijke (mogelijk buitenlandse) recht en daarmee geen gegeven.

Versterken van naleving wetsvoorstel

Ter versterking van de impact van mijn wetsvoorstel zet ik actief in op het bevorderen van gedragsverandering van stagebedrijven, onderwijsinstellingen en studenten. Deze aanpak is aanvullend op de bestaande rol van de toezichthouders – de Onderwijsinspectie op het gebied van onderwijswetgeving en de Arbeidsinspectie op het gebied van arbeidswetgeving – en van de civiele rechter. Hierbij maak ik de keuze om de naleving van het recht op stagevergoedingen te bevorderen met de beschikbare middelen en voor dit onderdeel geen nieuwe of bestaande toezichthouder aan te wijzen.

De Onderwijsinspectie houdt signaalgericht toezicht in het hbo en wo en risicogericht toezicht in het mbo op de naleving van onderwijswetgeving. Wanneer voor het hbo en wo ook een stageovereenkomst wordt verplicht, kan de Onderwijsinspectie signaalgericht toezicht houden op de aanwezigheid hiervan. Dit aangezien de onderwijsinstelling onderdeel is van de overeenkomst. Voor het mbo heeft de Onderwijsinspectie deze mogelijkheid al. De Onderwijsinspectie kan niet toezien op naleving van de stageovereenkomst door het stagebedrijf. Wel kan de Onderwijsinspectie onderzoek uitvoeren naar de wijze waarop onderwijsinstellingen uitvoering geven aan de wet.

In het hbo en wo borgen opleidingen de kwaliteit van stages zelf, als onderdeel van het bredere stelsel van kwaliteitszorg waarbij de beoordeling van opleidingen plaatsvindt door vakgenoten via visitatiepanels. De Onderwijsinspectie concludeerde onlangs dat er ruimte is voor verbetering in het gesprek over de kwaliteit van stages tussen instellingen (intern en extern) en vakgenoten.²⁷ Ik sluit me daar bij aan. De verplichte stageovereenkomst biedt hiervoor een concreet aangrijpingspunt. Om de dialoog over de kwaliteit van stages in het hbo en wo te bevorderen heeft de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (hierna: NVAO) een gids ontwikkeld die visitatiecommissies kunnen gebruiken in de beoordeling van vormen van werkplekleren, zoals stages.²⁸ De NVAO heeft aangekondigd om de genoemde gids te vernieuwen. Ik verwelkom dit initiatief als een waardevolle aanvulling op mijn beleid.

Uitbetaling stagevergoedingen

De Onderwijsinspectie kan geen toezicht houden op de uitbetaling van de stagevergoeding door het stagebedrijf. Ook de Arbeidsinspectie heeft hierin geen rol. De Arbeidsinspectie houdt toezicht op basis van arbeidswetgeving en beoordeelt aan de hand van feiten en omstandigheden of er sprake is van een arbeidsrelatie volgens het arbeidsrecht. Wanneer er sprake is van oneigenlijke inzet van stagiairs, hebben stagiairs recht op het minimumloon.

Een student kan zelf naar de civiele rechter wanneer er sprake is van een geschil met het stagebedrijf of wanneer een uitbetaling van de vergoeding uitblijft. Dit kan een student ook na afloop van de stage doen. Tegelijkertijd is de drempel om naar de civiele rechter te stappen voor studenten hoog, bijvoorbeeld omdat de student ook afhankelijk is van het stagebedrijf voor een goede beoordeling en in veel gevallen de stage met succes moet worden afgerond voor het vervolg van de opleiding.²⁹ In afstemming met studentenorganisaties, onderwijskoepels en stagebedrijven ontwikkel ik aanvullend beleid gericht op gedragsverandering. Te denken valt aan communicatie en handreikingen voor stagiairs, zodat ze weten waar ze recht op hebben en handvatten hebben om hun recht te halen. Of passende communicatie richting stagebedrijven over de verplichting die ze hebben.

Monitoring en evaluatie

Met mijn aanpak verwacht ik dat alle studenten een stagevergoeding gaan ontvangen en dat de kwaliteit van stages in de toekomst toeneemt. Het is hierbij van essentieel belang om de voortgang van deze aanpak te monitoren in de komende jaren. Mijn intentie is om de monitoring naar afspraken in cao’s en naar betaalde stagevergoedingen in gepaste vorm voort te zetten. Dit biedt waardevolle inzichten in de voortgang op stagevergoedingen. Ook ben ik van plan om de ervaring van stagiairs in het hbo en wo beter te monitoren via de Studentenmonitor, zoals dat in het mbo gebeurt met de JOB-monitor.³⁰ Daarnaast wordt in de wet een evaluatiebepaling opgenomen, om de doeltreffendheid van de wet te evalueren. Het uitvoeren van een invoeringstoets wordt een onderdeel van het monitoren van de gevolgen het wetsvoorstel.

Dat er in de toekomst goed geschoolde arbeidskrachten voorhanden zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt is een gedeelde verantwoordelijkheid van de overheid, onderwijs en van werkgevers. Het kabinet werkt samen met onder andere werkgevers en onderwijsinstellingen aan een kabinetsbrede talentstrategie. Ik vind het in dat kader belangrijk dat sectoren en werkgevers naar de toekomst kijken en goede afspraken kunnen maken over de hoogte van de stagevergoeding en voldoende stageplaatsen aanbieden. Hierover zal ik ook met werkgevers het gesprek voeren. Ik ben voornemens om de impact van mijn wetsvoorstel op het aanbod van stageplaatsen goed te monitoren. Het aanscherpen van kwaliteitseisen samen met een verplichte stagevergoeding leidt mogelijk ook tot een afname van het aanbod van stages die kwalitatief ondermaats zijn. Dat zie ik als een positief neveneffect. Daarnaast wordt ook het tekort aan stageplaatsen in bepaalde sectoren mede bepaald door economische conjunctuur en de beschikbare begeleidingscapaciteit.

Planning en realisatie

Reeds ingezet beleid en de bestaande afspraken moeten elkaar versterken en aanvullen. Met bijvoorbeeld het Stagepact mbo blijven de partijen inzetten op de doelstellingen uit het pact zoals het verbeteren van de stagebegeleiding en het tegengaan van stagediscriminatie gedurende de looptijd tot eind 2027. Hierna kijk ik samen met het veld naar een vervolg en hoe dit zo goed mogelijk aansluit bij het wetsvoorstel. Dit geldt eveneens voor het Manifest tegen Stagediscriminatie dat in het hbo en wo is opgesteld en tot 1 januari 2027 loopt. Met partners van het Stagepact werk ik aan de uitvoering van een aantal aanvullende acties om vooruitgang te gaan boeken.³¹ Met bijgevoegde bijlage deel ik met uw Kamer een samenvatting van deze aanvullende acties.

Uw Kamer heeft via de motie Tseggai verzocht om spoedig te starten met het wetgevingstraject, met deze brief geef ik uitvoering aan de motie.³² Graag ga ik zo snel mogelijk na het zomerreces met uw Kamer in gesprek over mijn voorgestelde bredere aanpak, zodat ik uw inbreng mee kan nemen bij de verdere uitwerking van mijn wetsvoorstel. Het wetsvoorstel verwacht ik vervolgens voor de zomer van 2027 in internetconsultatie aan te bieden. Bij de verdere uitwerking wil ik graag samen optrekken met de studenten- en jongerenorganisaties, de onderwijskoepels en werkgeversorganisaties die de stagebedrijven vertegenwoordigen.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, R.M. Letschert

---

1 Kamerstukken II 2025–26, 36 800 IX, nr.15 en de toezegging tijdens het commissiedebat MBO TZ202510-128

2 Kamerstukken II 2025/26, 31 524, nr. 686

3 SZW (2025). Stagevergoedingen in cao’s 2025. https://cao.minszw.nl/mozard/toon/stagevergoedingen

4 Dialogic (2024). Verkennend Onderzoek Minimumstagevergoeding

5 Kamerstukken II, 2025–2026 31 288, nr. 1231 p. 17–19.

6 Uit de nieuwste cijfers van het CBS blijkt dat in maart 2025 43% van de mbo-studenten met een stage een stagevergoeding ontvangt ten opzichte van 42% in maart 2024. Stages en banen van studenten in het mbo en ho op detailniveau, 2023/»24 | CBS, voor het hbo en wo zijn dezelfde cijfers niet beschikbaar via het CBS. Uit eerder enquêteonderzoek van ResearchNed (2023) bleek dat 75% van studenten in het hbo met een stage een vergoeding ontving. Voor het wo was dit 65% van de studenten met een verplichte stage en 91% van de studenten met een facultatieve stage.

7 Onderwijsraad Een Klemmend beroep (2024), p.12. Inspectie van het onderwijs, De staat van het Onderwijs (2023), p162.

8 Inspectie van het onderwijs, De staat van het onderwijs (2023), p.162.

9 Researchned Stages in het hoger onderwijs (2024), p.17.

10 Onderwijsraad, Een klemmend beroep (2024), p.7.

11 Kamerbrief over voortgang Werkagenda mbo en Stagepact mbo (2025). Open overheid

12 In navolging op eerdere stagecodes uit 2006 en 1996

13 Manifest tegen stagediscriminatie hoger onderwijs

14 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52024DC0133&qid=1711460827892

15 Kamerstukken II, 2025–2026 31 288, nr. 1231, p22.

16 2013Z18931

17 Aandachtspunt hierbij is dat er momenteel in de Europese Raad onderhandelingen lopen oer de Richtlijn traineeships en de Raadsaanbeveling betreffende een versterkt kwaliteitskader voor stages. Onderdeel van de lopende onderhandelingen is onder andere of er in de richtlijn een definitie van trainee ofwel stagiair opgenomen moet worden. Dit kan gevolgen hebben voor de definitie in Nederlandse wetgeving.

18 Slechts 37% van de bol-studenten is tevreden over de stagebegeleiding van de school. SEO, Goed op weg met de werkagenda en het Stagepact? Najaarsrapportage 2025 Werkagenda en Stagepact (2025), p. 36

19 Onderwijsraad (2024) Een klemmend beroep, p.7.

20 Mulder, werkplekleren (2023)

21 In het mbo is wettelijk bepaald dat de stage wordt verzorgd op grondslag van een tripartiete overeenkomst, waarin de rechten en plichten van de onderwijsinstelling, student en het stagebedrijf staan. Artikel 7.2.8, tweede lid, WEB.

22 Bij duale opleidingen vindt beroepsuitoefening wel verplicht plaats op basis van een overeenkomst tussen de instelling, student en het bedrijf (art. 7.7, vijfde lid WHW)

23 https://www.cnv.nl/jongeren/leren/stageovereenkomst/#voorbeeld

24 Inspectie van het Onderwijs (2026) De zorg voor goede stages Hoe borgen zorgopleidingen in het bekostigd hoger onderwijs de kwaliteit van stages?, p.16.

25 Stages en banen van studenten in het mbo en ho op detailniveau, 2023/»24 | CBS,

26 Sinds 1 augustus 2024 kunnen mbo-instellingen conform de «Beleidsregel oriëntatieprogramma mbo» oriëntatieprogramma’s aanbieden.

27 Inspectie van het Onderwijs (2026) De zorg voor goede stages Hoe borgen zorgopleidingen in het bekostigd hoger onderwijs de kwaliteit van stages?, p.24.

28 NVAO (2022). Onderweg naar kwaliteitsvol werkplekleren in het hoger onderwijs

29 Voor studenten (met een laag inkomen) biedt bijvoorbeeld het juridisch loket mogelijkheden voor juridisch advies.

30 https://www.studentenmonitor.nl/

31 Idem

32 Kamerstukken II 2025–2026, 36 800 VIII, nr. 98