31 200 XI
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat van het Waddenfonds voor het jaar 2008

nr. 134
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 juli 2008

In mei jl. heb ik u schriftelijk geïnformeerd over het Publiek-Private Project Zuidas (Kamerstuk 31 200 XI, nr. 114). Inmiddels zijn de uitkomsten van het daarbij genoemde externe onderzoek bekend en heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden. Hierbij wil ik u mede namens de minister van Financiën, de minister van Verkeer en Waterstaat en de minister van Economische Zaken informeren over de uitkomsten en het vervolgproces.

Voorgeschiedenis

In 2007 zijn de uitgangspunten van het Zuidas-project aan u gepresenteerd. Ik verwijs u naar mijn brief van 20 juni 2007 (Kamerstuk 30 800 XI, nr. 111). De Zuidasorganisatie heeft tot in het najaar van 2007 intensieve gesprekken gevoerd met zowel de publieke als de private partijen. Alle afspraken die daaruit voortgevloeid zijn, zijn verwerkt in het concept-Prospektus Zuidas dat in november 2007 is afgerond. Eind 2007 kwamen signalen van enkele private partijen dat zij zich niet konden vinden in de propositie zoals beschreven in het concept-Prospektus Zuidas. Dit vormde voor de publieke partijen de aanleiding om een zakenbank in de arm te nemen.

Uitkomsten onderzoek Credit Suisse

Wij hebben Credit Suisse gevraagd om te adviseren over verbeteringen in de voorliggende Zuidas-propositie. Uit de bevindingen van Credit Suisse concluderen wij het volgende:

• De inschatting dat private partijen niet zullen bieden op de huidige Business case.

• Er is draagvlak bij alle partijen om tot een gezamenlijk gedragen Zuidas-propositie te komen.

• Het is noodzakelijk om de onduidelijkheid op te heffen omtrent de scope en de risicoallocatie van de infrastructuur die het gevolg is van het (nog) niet ondertekend zijn van de modaliteitsovereenkomsten. Daarnaast is er het kabinetsbesluit van 20 maart over de viersporigheid op de OV-corridor Schiphol–Amsterdam–Almere–Lelystad. Dit heeft impact op de Zuidas-propositie, waardoor een open einde is ontstaan.

• Wij staan positief tegenover initiatieven om binnen het kader van de juridische regelgeving en mits er voldoende concurrentie zal zijn tussen combinaties van privaten, combinatievorming in het veilingproces toe te staan. Zo komen we tegemoet aan de wens van de private partijen om vooraf zekerheid te hebben met wie men als aandeelhouder langdurig zal samenwerken. De vormgeving van het veilingproces en precieze regels omtrent het toestaan van combinaties worden uitgewerkt.

• Naar gelang het bovenstaande een aanpassing van de propositie betekent, zal in het vervolgproces gekeken worden op welke wijze de kosten en risico’s alsmede de voordelen verdeeld zouden kunnen worden.

• Er is nu een duidelijke omschakeling in het proces nodig. De huidige werkwijze met «open consultatie van acht Private Partijen» zal veranderen naar een proces dat gericht is op de organisatie van een competitieve veiling.

Vervolgproces

Het Rijk heeft altijd als uitgangspunt gehanteerd om dit project samen met risicodragende participatie van private partijen tot stand te brengen. De vervolgstappen zijn er dan ook op gericht om nog eenmaal met de private partijen in overleg te treden om tot een gezamenlijk gedragen Zuidas-propositie te komen. Wij willen de vervolgstappen verdelen over twee trajecten.

Proces traject infrastructuur en veiling

Als gevolg van het kabinetsbesluit in 2008 betreffende OV SAAL en gelet op het advies van Credit Suisse worden met het ministerie van Verkeer en Waterstaat gesprekken gevoerd over de mogelijkheden om (delen van) de inrichting van de infrastructuur uit de scope van de onderneming te halen. Voordelen liggen in een verlaging van de investeringsdruk en het risicoprofiel voor de onderneming.

Op 25 juni heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden tussen Rijk, gemeente en Zuidas. Daarin hebben de publieke partijen een drietal te onderzoeken varianten vastgesteld voor de reikwijdte van de ontvlechting tussen het casco (de tunnel) en de inbouw van de infrastructuur (weg en spoor):

1) Zuidas realiseert de tunnels met de infrastructuur, zoals beoogd; V&W realiseert de bovengrondse spoorinvesteringen, zowel voor korte als lange termijn;

2a) Zuidas realiseert de tunnels en de A10-infrastructuur; V&W realiseert de spoorinfrastructuur buiten en in de tunnels, zowel voor korte als lange termijn;

2b) Zuidas realiseert de tunnels; V&W realiseert de spoor- (korte en lange termijn) en A10-infrastructuur buiten en in de tunnels.

Per variant zullen door partijen gezamenlijk de consequenties worden onderzocht voor de scope, de businesscase en voor het risicoprofiel van de Zuidas-onderneming en van Verkeer en Waterstaat. Definitieve bestuurlijke afspraken over de te kiezen variant en de bijbehorende risicoverdeling en financiering worden in september gemaakt. Ook over eigendom van en aansprakelijkheid voor de tunnel zullen in september definitieve afspraken gemaakt worden.

Voornemen is om in een bestuurlijk overleg in september tevens een beslissing te nemen over de vraag of onder meer een aangepaste risicoallocatie en als gevolg daarvan mogelijk een budgettair vraagstuk voor de publieke partijen acceptabel zijn. Zo ja, dan zal bestuurlijk besloten worden over aanpassingen van de propositie.

b) Proces traject met privaten

Op basis van de hierboven genoemde varianten voor ontvlechting van casco tunnel en weg en spoor willen wij samen met de Zuidas-onderneming i.o. deze zaken alsmede de risicoallocatie en de governance van de Zuidasonderneming in de periode tot september verder uitwerken. Bovengenoemde trajecten a) en b) zullen leiden tot een aangepaste propositie waarover uiterlijk in september bestuurlijk zal worden besloten.

Na het bestuurlijke besluit in september willen wij met de private partijen in overleg treden om te komen tot een definitieve propositie, die zal worden opgenomen in de definitieve versie van het Prospektus. Dat Prospektus zal daarna aan de Staten-Generaal en Gemeenteraad worden voorgelegd ter goedkeuring van de oprichting van de Zuidas NV. Na deze goedkeuring zal de veiling van aandelen plaatsvinden. Wij hebben de betrokken private partijen geïnformeerd over het vervolgproces. Een afschrift van deze brief is als bijlage bijgevoegd.

Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,

J. M. Cramer