31 066 Belastingdienst

26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

AS¹ VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 13 mei 2026

De vaste commissie voor Digitalisering² heeft schriftelijk overleg gevoerd met de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de overstap van de Belastingdienst, Douane en Toeslagen naar Microsoft365. Bijgaand brengt de commissie hiervan verslag uit. Dit verslag bestaat uit:

• De uitgaande brief van 2 december 2026.

• Een rappelbrief van 22 april 2026.

• De antwoordbrief van 12 mei 2026.

NB: Een verslag schriftelijk overleg met de Staatssecretaris van Financiën over ditzelfde onderwerp is opgenomen in kamerstuk 31 066 / 26 643, AR.

De griffier van de vaste commissie voor Digitalisering, Van Dooren

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR COMMISSIE VOOR DIGITALISERING

Aan de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Den Haag, 2 december 2025

De vaste commissie voor Digitalisering heeft met belangstelling kennisgenomen van de brief van 2 oktober 2025 van de Staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane over de Overstap van de Belastingdienst, Douane en Toeslagen naar Microsoft365 (M365)³, waarin een zorgvuldige afweging van alle onderzochte scenario’s wordt toelicht. Naar aanleiding van deze brief hebben de leden van de fracties van GroenLinks-PvdA en BBB aan de Staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane enkele vragen gesteld. De leden van de fractie van GroenLinks-PvdA had daarnaast nog enkele vragen aan u.

Het is aannemelijk dat meer organen van de overheid in de komende jaren voor dezelfde keuze komen te staan als de Belastingdienst, Douane en Toeslagen. De leden van de fractie van GroenLinks-PvdA vragen u of er overzicht bestaat welke organen deze beslissing de komende jaren gaan maken. Daarnaast willen zij weten of er regie vanuit de Rijksoverheid wordt gevoerd op de keuze die deze organen maken en of alle beschikbare informatie met deze organen wordt gedeeld.

Bent u het met deze leden eens dat het overkoepelende nationale en Europese belang van strategische autonomie bij deze organen een minder prominente rol speelt dan vanuit landelijk perspectief wenselijk is. Dit lijkt te ook te volgen uit de drie criteria, functionaliteit, veiligheid en continuïteit, waarop de Belastingdienst heeft geselecteerd, waarvan strategische autonomie geen onderdeel vormt. Bent u voornemens om met een landelijke richtlijn meer stroomlijn te brengen in de beslissing om met M365 te werken en alle relevante belangen te laten meewegen?

De leden van de fractie van GroenLinks-PvdA lezen dat één van de strategische doelen uit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is om gezamenlijk te werken aan een verkenning om een overheidsbrede soevereine clouddienst in samenwerking met bestaande overheidsdienstverleners te realiseren. Deze leden vragen u of een dergelijk product is te kwalificeren als een cruciale dienst die niet in buitenlandse handen mag vallen? Op welke manier wordt voorkomen dat deze dienst door middel van verkoop van aandelen in alsnog in handen komt van een bedrijf of overheid waarvan afhankelijkheid onwenselijk is of zelfs onze nationale veiligheid aantast?

De leden van de vaste commissie voor Digitalisering zien uw reactie – bij voorkeur binnen vier weken – met belangstelling tegemoet. De brief gericht aan de Staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane is ter kennisgeving bijgevoegd.

De voorzitter van de vaste commissie voor commissie voor Digitalisering, G.V.M. Veldhoen

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR COMMISSIE VOOR DIGITALISERING

Aan de Staatssecretaris van Economische Zaken

Den Haag, 22 april 2026

Bij brief van 2 december 2025 (kenmerk: 179042) heeft de vaste commissie voor Digitalisering aan de toenmalige Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties schriftelijke vragen voorgelegd over de overstap van de Belastingdienst, Douane en Toeslagen naar Microsoft365 (M365). Bij navraag bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken blijkt de brief over te zijn gedragen aan het Ministerie van Economische Zaken en de Staatssecretaris van Economische Zaken – Digitale Economie en Soevereiniteit in verband met de portefeuille wisseling na aantreding van het nieuwe kabinet-Jetten. De commissie heeft geconstateerd dat de brief van 2 december 2025 nog altijd niet beantwoord is. Zij verzoekt u vriendelijk maar dringend dit zo spoedig mogelijk alsnog te doen.

De voorzitter van de vaste commissie voor commissie voor Digitalisering, G.V.M. Veldhoen

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 mei 2026

Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de schriftelijke vragen die zijn gesteld door de leden van de fracties van GroenLinks-PvdA en BBB over de overstap naar M365 bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen. Deze vragen werden ingezonden op 2 december 2025, met kenmerk 179042.

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, E. van der Burg

Vragen van de leden van de fractie van GroenLinks-PvdA aan de Staatssecretarissen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de overstap naar M365 bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen (ingezonden 2 december 2025).

Het is aannemelijk dat meer organen van de overheid in de komende jaren voor dezelfde keuze komen te staan als de Belastingdienst, Douane en Toeslagen. De leden van de fractie van GroenLinks-PvdA vragen u of er overzicht bestaat welke organen deze beslissing de komende jaren gaan maken. Daarnaast willen zij weten of er regie vanuit de Rijksoverheid wordt gevoerd op de keuze die deze organen maken en of alle beschikbare informatie met deze organen wordt gedeeld.

Bent u het met deze leden eens dat het overkoepelende nationale en Europese belang van strategische autonomie bij deze organen een minder prominente rol speelt dan vanuit landelijk perspectief wenselijk is. Dit lijkt te ook te volgen uit de drie criteria, functionaliteit, veiligheid en continuïteit, waarop de Belastingdienst heeft geselecteerd, waarvan strategische autonomie geen onderdeel vormt. Bent u voornemens om met een landelijke richtlijn meer stroomlijn te brengen in de beslissing om met M365 te werken en alle relevante belangen te laten meewegen?

De leden van de fractie van GroenLinks-PvdA lezen dat één van de strategische doelen uit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is om gezamenlijk te werken aan een verkenning om een overheidsbrede soevereine clouddienst in samenwerking met bestaande overheidsdienstverleners te realiseren. Deze leden vragen u of een dergelijk product is te kwalificeren als een cruciale dienst die niet in buitenlandse handen mag vallen? Op welke manier wordt voorkomen dat deze dienst door middel van verkoop van aandelen in alsnog in handen komt van een bedrijf of overheid waarvan afhankelijkheid onwenselijk is of zelfs onze nationale veiligheid aantast?

Vraag 1

Bestaat er een overzicht welke organen de komende jaren voor dezelfde keuze staan als de Belastingdienst?

Het meest recente overzicht dateert van 22 november 2024⁴. Specifiek voor mailverkeer verwijs ik u naar de beantwoording van de Kamervragen daarover van 22 september 2025⁵.

Vraag 2

Wordt er vanuit de Rijksoverheid regie gevoerd op de keuze die deze organen maken?

De keuze voor het gebruik van public cloud, waaronder Microsoft 365 (hierna: M365), is een departementale verantwoordelijkheid met inachtneming van het Rijksbreed cloudbeleid.

Vraag 3

Wordt alle beschikbare informatie met deze organen gedeeld?

Ja, CIO Rijk heeft het relevante beleid en de bijbehorende implementatiekaders en handreikingen beschikbaar gesteld. Verdere verspreiding van informatie is gelopen via de daarvoor ingestelde interdepartementale gremia.

Vraag 4

Bent u het ermee eens dat het overkoepelende nationale en Europese belang van strategische autonomie bij deze organen een minder prominente rol speelt dan vanuit landelijk perspectief wenselijk is?

De migratie naar M365 bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen is een programma dat al een aantal jaar loopt. Bij de start van dat programma is een aantal keuzes gemaakt die (technisch) bepalend zijn voor de verdere uitrol. Er was op dat moment minder aandacht voor het vraagstuk van strategische autonomie en soevereiniteit dan tegenwoordig.

Vraag 5

Bent u voornemens om met een landelijke richtlijn meer stroomlijn te brengen in de beslissing om met M365 te werken en alle relevante belangen te laten meewegen?

Bij de herziening van het Rijksbreed cloudbeleid is het kabinet niet voornemens specifiek voor het gebruik van M365 beleid te ontwikkelen. Het is wel de bedoeling om meer generiek beperkingen op te leggen aan het gebruik van public cloud voor email en documenten.

Vraag 6

Is de overheidsbrede soevereine clouddienst (strategisch doel NDS) te kwalificeren als een cruciale dienst die niet in buitenlandse handen mag vallen?

Ja.

Vraag 7

Op welke manier wordt voorkomen dat deze dienst door middel van verkoop van aandelen alsnog in handen komt van een bedrijf of overheid waarvan afhankelijkheid onwenselijk is of zelfs onze nationale veiligheid aantast.

Op dit moment is nog niet duidelijk of deze dienst in eigen beheer wordt genomen of wordt uitbesteed. Bij uitbesteding kunnen contractuele en andere maatregelen worden genomen om te voorkomen dat de dienst in buitenlandse handen valt. De wijze waarop deze dienst ingericht dient te worden is onderdeel van de verkenning, welke uw Kamer in het eerste halfjaar van 2026 nog zal ontvangen.

---

1 De letters AS hebben alleen betrekking op 31 066.

2 Samenstelling:

Baumgarten (JA21), Beukering (Fractie-Beukering), Fiers (GroenLinks-PvdA), Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren), Goossen (BBB), Hartog (Volt), Van Hattem (PVV), Janssen (SP), Kanis (D66), Lievense (BBB), Van Meenen (D66), Musa (VVD), Nicolaï (PvdD), Van den Oetelaar (FVD), Panman (BBB) (ondervoorzitter), Petersen (VVD), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Van Rooijen (50PLUS), Roovers (GroenLinks-PvdA), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Talsma (ChristenUnie), Veldhoen (GroenLinks-PvdA) (voorzitter), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), De Vries (SGP), Walenkamp (Fractie-Walenkamp)

3 Kamerstukken I, 2025/26, 31 066/26 643, AO

4 Kamerstukken II 2024/2025, 26 643, nr. 1243

5 Aanhangsel Handelingen II 2025/26, nr. 85)

---

1 De letters AS hebben alleen betrekking op 31 066.

2 Samenstelling:

Baumgarten (JA21), Beukering (Fractie-Beukering), Fiers (GroenLinks-PvdA), Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren), Goossen (BBB), Hartog (Volt), Van Hattem (PVV), Janssen (SP), Kanis (D66), Lievense (BBB), Van Meenen (D66), Musa (VVD), Nicolaï (PvdD), Van den Oetelaar (FVD), Panman (BBB) (ondervoorzitter), Petersen (VVD), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Van Rooijen (50PLUS), Roovers (GroenLinks-PvdA), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Talsma (ChristenUnie), Veldhoen (GroenLinks-PvdA) (voorzitter), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), De Vries (SGP), Walenkamp (Fractie-Walenkamp)

3 Kamerstukken I, 2025/26, 31 066/26 643, AO

4 Kamerstukken II 2024/2025, 26 643, nr. 1243

5 Aanhangsel Handelingen II 2025/26, nr. 85)