Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 februari 2017
Met deze brief informeer ik u over de resultaten van een onderzoek naar polissen met
beperkende voorwaarden dat door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is uitgevoerd.
De hoofdboodschap van deze brief is als volgt:
Zorgverzekeraars contracteren minder zorgaanbieders bij een polis met beperkende voorwaarden
dan bij een gemiddelde naturapolis.
Mede omdat zorgverzekeraars bij polissen met beperkende voorwaarden aanvullende kwaliteits-
en/of andere criteria hanteren om te komen tot een selectie van zorgaanbieders, is
de verwachting van de NZa dat de geselecteerde aanbieders even goed tegemoet kunnen
komen aan de zorgvraag van verzekerden.
Het onderzoeksrapport en de aanbiedingsbrief treft u als bijlagen bij deze brief aan1.
Voorgaande onderzoeken
In 2015 heeft de NZa onderzocht of de omvang, kwaliteit, bereikbaarheid en tijdigheid
van de gecontracteerde zorg voor polissen met beperkende voorwaarden toereikend is;
hierover heb ik u geïnformeerd op 30 juni 20152. De NZa concludeerde op basis van dat onderzoek dat de beperkingen van de onderzochte
polissen niet zo vergaand zijn dat de zorgplicht in het geding is. Wel kwam in dit
onderzoek een aantal aandachtspunten naar voren. Met betrekking tot deze aandachtspunten
heeft de NZa de zorgverzekeraars die het betreft hierover om verantwoording gevraagd
en vastgesteld dat de betreffende zorgverzekeraars voldoende verbetermaatregelen hebben
ingezet; hierover heb ik u geïnformeerd op 14 juni 20163.
Onderzoek naar verschillen in gecontracteerde zorg
In aanvulling op deze onderzoeken heeft de NZa onderzocht of de gecontracteerde zorg
van de polissen met beperkende voorwaarden afwijkt van de andere polissen van de betreffende
zorgverzekeraar, zowel op prijs als op kwaliteit. Daarbij is de NZa nagegaan in hoeverre
voor polissen met beperkende voorwaarden en de andere polissen verschillend wordt
ingekocht; wat de specifieke inkoopcriteria zijn bij polissen met beperkende voorwaarden
en in hoeverre zorgverzekeraars bij het gecontracteerde aanbod voor polissen met beperkende
voorwaarden specifiek letten op kwaliteit.
Allereerst is van belang dat de polissen met beperkende voorwaarden geen eenduidige
categorie zijn; het gaat om naturapolissen waarbij sprake is van wat meer beperkende
voorwaarden dan bij een gemiddelde naturapolis. In 2016 waren 13 polissen met beperkende
voorwaarden op de markt waarvan er voor 11 selectief zorg was ingekocht. Deze 11 polissen
zijn het onderwerp van dit onderzoek. Op basis van haar onderzoeken concludeert de
NZa dat een polis met beperkende voorwaarden op de onderzochte onderdelen (o.a. kwaliteit,
wachttijden) gelijkwaardig is aan een gemiddelde naturapolis. Bij polissen met beperkende
voorwaarden worden met minder zorgaanbieders contracten afgesloten, waardoor dergelijke
polissen potentieel gevoeliger zijn voor eventuele knelpunten als het gaat om de bereikbaarheid
of tijdigheid van de zorg. Mede doordat bij de polissen met beperkende voorwaarden
aanvullende kwaliteits- en/of andere criteria zijn gehanteerd om te komen tot een
selectie van zorgaanbieders, is de verwachting van de NZa dat de geselecteerde aanbieders
desondanks even goed tegemoet kunnen komen aan de zorgvraag van verzekerden. In eerder
onderzoek heeft de NZa al vastgesteld dat de beperkingen niet zo vergaand zijn dat
de zorgplicht in het geding is.
De NZa stelt daarnaast vast dat een polis met beperkende voorwaarden niet altijd een
goedkope(re) polis is dan een naturapolis, zelfs als er een korting op de tarieven
is afgesproken.
Ik concludeer dat de NZa met dit en voorgaande onderzoek(en) een goed beeld heeft
gepresenteerd over de polissen met beperkende voorwaarden. De NZa heeft met haar onderzoek
laten zien dat de zorgplicht voldoende geborgd is bij deze polissen en dat de kwaliteit
van het gecontracteerde aanbod op orde is.
Desalniettemin blijft het altijd raadzaam om na te gaan of een polis met – of zonder
– beperkende voorwaarden tegemoetkomt aan de behoefte van de verzekerde. Voor een
prijsgevoelige verzekerde kan een goedkoop alternatief voorhanden zijn. Voor een verzekerde
met een hoog verwacht zorggebruik is het van belang dat de zorgaanbieders waar hij
of zij zorg wil afnemen gecontracteerd zijn en dat de verzekeraar dit ook op een transparante
wijze inzichtelijk maakt. Dit aspect is ook onderdeel van de monitor van het afgelopen
overstapseizoen van de NZa en VWS waarover ik u in april zal informeren. De keuze
van een polis blijft altijd maatwerk; alleen de individuele verzekerde kan daarvoor
de beste afweging maken.
De NZa zal in de komende periode analyseren of verzekerden met lage inkomens in de
polismarkt andere keuzes maken dan de gemiddelde populatie. Bij deze analyse zal de
NZa ook de zorgkosten betrekken. Dit onderzoek zal voor de zomer worden afgerond.
Vanzelfsprekend zal ik de Kamer informeren over de resultaten.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers