Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 april 2017
In de regeling van werkzaamheden van 11 april jl. (Handelingen II 2016/17, nr. 66,
Regeling van werkzaamheden) ben ik verzocht een reactie te geven op het bericht «Onzichtbare
regeldruk van honderden miljoenen euro’s teistert het bedrijfsleven» (FD, 10 april
2017). Dit artikel is gebaseerd op een advies van Actal over beleidsregels.
Volgens dit onderzoek lijken veel beleidsregels aanvullende verplichtingen voor bedrijven
te bevatten. Daarmee veroorzaken beleidsregels volgens Actal extra regeldruk die niet
eerder in wet- en regelgeving is voorzien.
Beleidsregels
Zoals Actal in haar advies stelt, hebben beleidsregels een verhelderende functie.
Zij stellen de uitvoeringsorganisaties en toezichthouders in staat om duidelijkheid
te bieden over de wijze waarop zij invulling geven aan bestaande beleidsruimte. Het
gaat hierbij om een nadere uitwerking van de regelgeving, zonder dat daarbij sprake
mag zijn van aanvullende verplichtingen. Zodoende hoeven overheidsorganisaties bij
het nemen van veel voorkomende beslissingen niet telkens het beleid uit te leggen,
maar kunnen zij verwijzen naar de betreffende beleidsregel. Dit geeft bovendien de
mogelijkheid om regelgeving nader uit te leggen aan specifieke doelgroepen. In sommige
gevallen vragen bedrijven zelf om beleidsregels om daarmee meer duidelijkheid over
open normen in wet- en regelgeving te verkrijgen. Voor bedrijven is dit relevant omdat
op deze manier de door hen ervaren regeldruk wordt verminderd.
Desondanks stelt Actal in haar advies dat veel beleidsregels aanvullende verplichtingen
voor bedrijven te bevatten. Het adviescollege pleit daarbij voor meer eenduidigheid
bij het opstellen van beleidsregels en voor het screenen van bestaande beleidsregels
op minder belastende alternatieven. Ik onderschrijf dit. Het uitgangspunt dient te
zijn dat er geen extra verplichtingen in beleidsregels opgenomen worden en dat deze
regels alleen worden gebruikt conform art. 1:3, lid 4 Algemene wet bestuursrecht (Awb),
met als doel de voorspelbaarheid van overheidshandelen voor bedrijven en burgers te
vergroten. De aandacht voor de regeldrukeffecten als gevolg van beleidsregels sluit
goed aan op de aanpak van het kabinet om bijvoorbeeld bij de maatwerktrajecten te
kijken naar de merkbare regeldruk en niet alleen te sturen op de kwantitatieve doelstelling
van 2,5 miljard euro regeldrukvermindering.
Met de maatwerkaanpak regeldruk bedrijven zet het kabinet in op het oplossen van door
het bedrijfsleven aangedragen knelpunten. Het betreft hier knelpunten op alle mogelijke
niveaus van regelgeving, waaronder de beleidsregels waarover in het onderzoek wordt
gesproken.
Zo wordt in het advies gerefereerd aan de casus over de hygiënecode van de bakkers
om aan te tonen dat een beleidsregel tot merkbare regeldruk kan leiden. In dit geval
betreft het de verplichting voor een bakkersbedrijf om een schoonmaakregistratie bij
te houden. Echter, de hygiënecode is juist een goed voorbeeld van hoe middels de maatwerkaanpak
Winkelambacht knelpunten naar aanleiding van deze verplichting door de Nederlandse
Brood- en banketbakkers Ondernemersvereniging (NBOV) en de NVWA gezamenlijk worden
opgelost. Formeel worden deze oplossingen met het vaststellen van de nieuwe hygiënecode
in 2018 van kracht.
Hoewel terecht aandacht wordt gevraagd voor beleidsregels die in de praktijk kunnen
leiden tot merkbare regeldruk voor bedrijven, plaats ik wel enkele kanttekeningen
bij de manier waarop wordt omgegaan met het gebruik van de definitie van beleidsregels
en het tot stand komen van de door Actal genoemde 500 miljoen euro aan niet voorziene
extra regeldruk voor bedrijven. Dit bedrag is gebaseerd op onderzoek naar een vijftal
casus waarin de regeldrukeffecten van aanvullende verplichtingen uit beleidsregels
zijn gekwantificeerd. Ik ben nog niet in de gelegenheid geweest deze berekeningen
met Actal te bespreken of te verifiëren, maar ik ben hier graag toe bereid.
Regeldrukaanpak
De suggestie wordt gewekt dat de kwantitatieve regeldrukeffecten van beleidsregels
de afgelopen jaren ten onrechte niet zijn meegenomen in de voortgangsrapportages regeldruk.
Uw Kamer is de afgelopen vier jaar tweemaal per jaar geïnformeerd over de voortgang
van de kwantitatieve regeldrukverminderingsdoelstelling van 2,5 miljard euro. Actal
heeft daarbij altijd de consistentie van de rapportages, de gehanteerde definities
en de methodiek scherp in het oog gehouden. In dat kader acht ik het van belang dat
het kabinet de kwantitatieve regeldrukvermindering op de huidige, consistente wijze
in kaart blijft brengen.
Tot slot
Ik ben Actal erkentelijk voor de adviezen om te voorkomen dat beleidsregels zouden
kunnen leiden tot extra regeldruk. Het onderzoek toont het belang aan om blijvend
in te zetten op merkbare regeldrukvermindering.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp