29 515
Kabinetsplan aanpak administratieve lasten

nr. 134
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 maart 2006

Het verminderen van de administratieve lasten voor gebruikers van de zorg en de sociale zekerheid is een van de prioriteiten van het kabinet. In de brief van 11 juli 2005 over de aanpak van de administratieve lasten voor burgers (TK 2004–2005: 29 515, nr. 89) hebben we aangekondigd maatregelen te nemen om de administratieve lasten op het gebied van indicatiestellingen aan te pakken. In deze brief ga ik daar nader op in.

Het kabinet wil niet langer het perspectief van een regeling, maar dat van de burger centraal stellen: het wil toe naar «ketenomkering».

Om te beproeven hoe het proces van indicatiestellingen minder bureaucratisch kan verlopen, organiseert het kabinet een aantal pilots op lokaal niveau in de zorg en sociale zekerheid.

In eerste instantie richten de pilots zich op de wet- en regelgeving aangaande zorg (o.a. AWBZ en Zvw), vervoer (o.a. Wmo/WVG, Valys) en participatie (o.a. Wmo/WVG. Wet WIA, WAJONG, Wsw) waarmee de volgende doelgroepen te maken krijgen: Chronisch zieken, gehandicapten, arbeidsongeschikten en ouderen.

Er zal nauw worden samengewerkt met het project harmonisering indicatiestellingen in het project Jong, waarbij dankbaar gebruik gemaakt zal worden van de reeds daar opgedane ervaringen.

Om inzichtelijk te maken welke processen burgers moeten doorlopen om gebruik te kunnen maken van bestaande regelingen, heeft het ministerie van BZK vorig jaar de brochure «Nederland Regelland» gepubliceerd. Daarin wordt de gang langs de instituties van negen burgers beschreven, waaronder Pauline, een chronisch zieke vrouw van 42 jaar. Ze is getrouwd en woont met haar man en zoon van 10 in Breda. Ze heeft MS. Dit betekent dat het huis moest worden aangepast en er hulp van de thuiszorg moest komen. Daarnaast werd haar werk als verpleegkundige anders. Voor haar aangepaste auto moest ze een gehandicaptenparkeerplaats aanvragen. Al snel kon Pauline haar werk niet meer uitvoeren. Bij de WAO keuring werd ze voor 50 procent arbeidsongeschikt verklaard.

Het was lang niet altijd duidelijk waar Pauline de kosten voor haar ziekte kon declareren. De gezondheid van Pauline is verder achteruit gegaan. Ze heeft huishoudelijke hulp via een PGB en probeert via de UWV een vervoersvergoeding voor de aanpassing van haar auto aan te vragen. De dingen die ze moet regelen om hulp te krijgen vragen veel van haar tijd. Steeds weer moet ze de verschillende loketten langs waar ze vaak dezelfde informatie moet geven.

De betrokken ministeries willen de komende twee jaar op een praktische manier te werk gaan door:

1. op landelijk niveau informatie over voorzieningen in samenhang aan te bieden.

2. op lokaal en regionaal niveau – via pilots en experimenten – de samenwerking tussen de uitvoeringsinstanties voor de verschillende regelingen te organiseren. Vanuit die praktische samenwerking en de daar opgedane ervaringen zullen vervolgens ook de noodzakelijke veranderingen van werkprocessen, regels en organisatievormen ter hand genomen moeten worden. Vooralsnog gaan we er daarbij vanuit dat belangrijke verbeteringen kunnen worden bereikt binnen de bestaande bestuurlijke verantwoordelijkheidsverdeling.

In het programma Stroomlijning Indicatieprocessen in Zorg en Sociale Zekerheid hebben wij de verschillende verbetervoorstellen gebundeld. Hieronder volgen aandachtsvelden in dit programma, waarbinnen wij de verschillende verbetervoorstellen benoemen voor de kortere en langere termijn. We kiezen ervoor de voorstellen in eerste instantie zoveel mogelijk pilotsgewijs op lokaal en regionaal niveau uit te voeren en zo ervaring op te doen.

Informatievoorziening op 1 plek en gezamenlijk aanvraagformulier

Voordat het indicatiestellingsproces begonnen kan worden, moet de burger weten van welke regelingen hij gebruik kan maken. Deze informatie is nu versnipperd. De ambitie is alle informatie over de regelingen te bundelen op één plek en op zo’n manier te ontsluiten op internet, dat de burger er makkelijk zijn weg in kan vinden. Hierbij wordt zo veel mogelijk aansluiting gezocht bij reeds bestaande webportals op het gebied van zorg en sociale zekerheid. Ook wordt de informatie in schriftelijke informatie-overdracht en bij andere voorlichting gebundeld.

Deze informatie wordt gekoppeld aan een digitaal, integraal, modulair aanvraagformulier, dat geschikt is voor het aanvragen van de indicatiebeschikking voor – vooralsnog – een beperkt aantal regelingen. Dit aantal kan zich na verloop van tijd uitbreiden.

Dit integrale aanvraagformulier wordt door alle betrokken instanties geaccepteerd en gebruikt. Het is één van de manieren om zorg/inkomensondersteuning aan te vragen, naast de reeds bestaande manieren van aanvragen die de verschillende betrokken organisaties hebben ontwikkeld (multi-channeling).

Onderdeel van dit project is het afstemmen van begrippen die organisaties hanteren op hun aanvraagformulieren. De informatie en het aanvraagformulier worden digitaal beschikbaar gesteld. Het digitale aanvraagformulier zal gebruik maken van de ontwikkelingen op het gebied van de Elektronische Overheid (o.a. DgiD en BSN).

Gezamenlijke beoordeling

Bij het stellen van een indicatie is vaak, op basis van de aanvraag, nadere informatie nodig, om de feiten duidelijk te stellen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door onderzoek, inspectie of huisbezoek. De irritatie ontstaat omdat verschillende instanties dit feitenonderzoek onafhankelijk van elkaar verrichten.

Ambitie is het feitenonderzoek dat verschillende organisaties voor één cliënt uitvoeren zo te stroomlijnen, dat er geen dubbelingen meer plaatsvinden. Bij meerdere indicatie-aanvragen door één cliënt spreken de betrokken instanties af wie er een gesprek voert met de aanvrager en wie er eventueel op huisbezoek gaat. In dat ene gesprek of bij dat éne huisbezoek worden de vragen van álle instanties meegenomen. De beoordeling vindt in gezamenlijkheid plaats. Hierbij zal afstemming plaatshebben met de nog te starten pilots bundeling doelgroepenvervoer, waarover uw Kamer eerder is bericht (TK 2005/2006; 29 538, nr. 32, d.d. 2 december 2005).

Onderzocht zal worden of de regie over de gezamenlijke beoordeling via het Wmo-loket plaats kan vinden.

Bundeling indicatie-beschikkingen

We willen komen tot één overzicht van beschikkingen, waarmee de cliënt de toegewezen zorg daadwerkelijk kan verkrijgen. Dit overzicht geeft in heldere, begrijpelijke taal weer waar de cliënt recht op heeft en waar hij terecht kan voor zijn zorg/hulpvraag.

Gegevensuitwisseling/Indicatiepaspoort

De ambitie is het aanvraagformulier, de bijlage(n) en de indicatie-beschikkingen op den duur via een (bestaand) ICT-netwerk op te slaan en te ontsluiten voor betrokken instanties. Het indicatiepaspoort bevat alle gegevens die in de loop der tijd in het dossier van de burger zijn verzameld en die relevant zijn voor bijvoorbeeld herindicatie. Een belangrijk aandachtspunt is wie toestemming heeft of krijgt om het paspoort in te zien.

Omdat dit doel niet op korte termijn is te verwezenlijken, zal in eerste instantie onderzocht worden op welke wijze de reeds bij de verschillende organisaties beschikbare informatie beter ontsloten en uitgewisseld kan worden, zodat de cliënt dezelfde informatie niet meerdere keren meer hoeft aan te leveren. Dit aandachtsveld sluit nauw aan bij de pilots en experimenten die al gaande zijn op het gebied van bijvoorbeeld het elektronische patiëntendossier (EPD, in de zorg), of via het digitaal klantendossier (DKD, in de sociale zekerheid).

Afstemming

Om draagvlak te creëren zullen cliëntenorganisaties via klankbordgroepen nauw bij de uitwerking van bovenstaande voorstellen worden betrokken. Zoals aangegeven zullen de voorstellen pilotsgewijs in de regio’s worden gerealiseerd. De keuze waar de pilots zullen plaatsvinden, wordt gemaakt in nauw overleg met de uitvoerende diensten en de gemeentes.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de Staatssecretaris van Sociale Zaken, en Werkgelegenheid,

C. I. J. M. Ross-van Dorp