Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 september 2018
In de tunnelwetgeving, de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Warvw) en
de Regeling aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Rarvw), is een gestandaardiseerde
uitrusting voor Rijkstunnels opgenomen. Op grond van de Warvw wordt de gestandaardiseerde
tunneluitrusting iedere vijf jaar geëvalueerd. Aangezien de gewijzigde Warvw op 1 juli
2013 in werking is getreden, ontvangt u hierbij het eerste evaluatierapport1.
De evaluatie is uitgevoerd door het onafhankelijk onderzoeksbureau Andersson Elffers
Felix (AEF). Met de evaluatie is inzichtelijk gemaakt hoe de gestandaardiseerde uitrusting,
zoals opgenomen in de Warvw, in de afgelopen vijf jaar heeft gefunctioneerd. Er is
onderzocht of de gestandaardiseerde uitrusting heeft bijgedragen aan het bereiken
van de wettelijke veiligheidsnorm, op welke wijze de gestandaardiseerde uitrusting
heeft bijgedragen aan het realiseren van (veiligheids-)processen en of de gestandaardiseerde
uitrusting werkbaar is. Op basis hiervan zijn aanbevelingen gedaan over nut en noodzaak
van eventuele aanpassingen in de gestandaardiseerde uitrusting.
De scope van het onderzoek
Het evaluatieonderzoek heeft zich beperkt zich tot het functioneren van de overeengekomen
gestandaardiseerde tunneluitrusting voor de Rijkstunnels waar de gestandaarde tunneluitrusting
is toegepast. Dat zijn de Salland-Twentetunnel (N35), Koning Willem-Alexandertunnel
(A2) en de Ketheltunnel (A4). Ook zijn ervaringen bij de aan te leggen tunnels in
de Blankenburgverbinding (A24) opgehaald om de werking van de standaard in de planfase
te toetsen.
Bevindingen
Het onderzoeksbureau adviseert om de gestandaardiseerde tunneluitrusting te handhaven.
De evaluatie wijst uit dat de gestandaardiseerde tunneluitrusting rust heeft gebracht
bij de besluitvorming over het vereiste voorzieningenniveau in tunnels en goed werkbaar
is voor de hulpdiensten. Alle betrokkenen geven aan dat de huidige situatie een verbetering
is. De gestandaardiseerde uitrusting heeft een positief effect op de samenwerking
tussen tunnelbeheerder, hulpdiensten en bevoegd gezag en draagt bij aan uniformiteit
van (rijks)tunnels. Rijkswaterstaat en hulpdiensten kunnen effectiever handelen bij
een incident, conform processen die uniform zijn voor verschillende tunnels wat de
veiligheid ten goede komt.
De gestandaardiseerde uitrusting biedt minder ruimte voor het gesprek over de lokale
inpassing van een tunnel. Dit is een keuze die bij het vaststellen van de gestandaardiseerde
uitrusting bewust is gemaakt. Dat een standaard is vastgesteld, betekent per definitie
dat mogelijkheden voor maatwerk beperkt worden.
De evaluatie bevestigt mij dat de standaardisering goed werkt. Kleine negatieve effecten
wegen mijns inziens niet op tegen het positieve effect van standaardisatie. Tegelijkertijd
moet een gestandaardiseerde tunneluitrusting actueel en doelmatig blijven en afgestemd
met de hulpdiensten die in Rijkstunnels met de gestandaardiseerde uitrusting optreden
bij incidenten. De evaluatie was een goed moment om dit met elkaar na te gaan en ook
na de evaluatie blijven we hierover met elkaar in gesprek.
Ik ben blij met de positieve resultaten van dit onderzoek. Er worden door het onderzoeksbureau
slechts enkele suggesties gedaan waar verbetering van de gestandaardiseerde uitrusting
nuttig kan zijn. De uitkomsten van de evaluatie geven mijns inziens dan ook geen aanleiding
om de gestandaardiseerde tunneluitrusting wezenlijk te wijzigen. Op een aantal punten
worden de suggesties van het onderzoeksbureau nader uitgezocht. Mogelijk leidt dit
tot kleine wijzigingen die in de eerstvolgende actualisatie van de Rarvw worden verwerkt.
Uiteraard blijf ik hierover in dialoog met de stakeholders.
In de evaluatie is naar voren gekomen dat er in de praktijk onduidelijkheid bestaat
over de verhouding tussen de tunnelregelgeving en het Bouwbesluit. Daarom zal tijdens
een landelijke Expertmeeting tunnelveiligheid aandacht worden besteed aan de verhouding
tussen beide en zal worden toegelicht hoe hier in de praktijk mee kan worden omgegaan.
Aan de Expertmeeting tunnelveiligheid neemt een vertegenwoordiging deel van tunnelbeheerorganisaties
van Rijkstunnels, niet-Rijkstunnels en hulpverleningsdiensten.
Brandwerendheid
In 2017 is uw Kamer geïnformeerd over de verminderde brandwerendheid van het beton
dat gebruikt is in wegtunnels die na 2008 zijn opgeleverd. De gestandaardiseerde tunneluitrusting
is hier niet direct aan gerelateerd omdat de regelgeving met betrekking tot het bouwwerk
van een tunnel is opgenomen in het Bouwbesluit. In de Rarvw zijn technische eisen
opgenomen die betrekking hebben op de veiligheidsvoorzieningen in een tunnel. Om de
tunnels weer aantoonbaar te laten voldoen aan de brandwerendheidseisen vindt momenteel
onderzoek plaats. Uw Kamer wordt dit najaar geïnformeerd over het resultaat van dit
onderzoek en het vervolgtraject. De tunnels blijven veilig voor weggebruikers.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga