29 270 Reclasseringsbeleid

Nr. 73 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 4 december 2012

Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van Veiligheid en Justitie heb ik uw Kamer een reactie op de motie van de heer Van der Staaij c.s. met betrekking tot de 24uurs nazorgorganisaties toegezegd. Met deze brief kom ik deze toezegging na.

Op 7 februari 2011¹ heb ik het beleidskader 24uurs nazorg aan uw Kamer aangeboden. Zoals aangegeven vervalt de subsidierelatie per ultimo 2013 en koopt de Dienst Justitiële Inrichtingen deze trajecten voortaan in. Door de overgang naar inkoop wordt een eenduidige en transparante financiering van alle opvang van justitiabelen tijdens de strafrechtelijke titel gerealiseerd. Sinds 1 januari 2008 koopt de Directie Forensische Zorg immers al op grote schaal opvang en begeleiding bij de Regionale Instellingen voor Beschermd Wonen (RIBW’s) in, onder meer bij het Leger des Heils. De opvang die in de RIBW’s wordt geboden is zeer vergelijkbaar met de opvang en begeleiding van de DEMO-instellingen. Deze trajecten richten zich ook op de vijf leefgebieden (identiteitsbewijs, werk en inkomen, wonen, schulden en zorg). In groepsverband wordt door bewoners een dagritme opgebouwd en worden sociale vaardigheden aangeleerd. Dit alles met recidivevermindering als doel.

Ik hecht veel waarde aan een stapsgewijze overgang van de situatie voor de DEMO-instellingen naar het reguliere inkoopregime. Juist om die reden is de oorspronkelijke planning aangepast: Voorzien was een overgang per 1 januari 2013, maar nu koopt DJI deze trajecten pas vanaf 1 januari 2014 in. Dit besluit is genomen om de instellingen ruim de tijd te geven zich voor te bereiden op de nieuwe inkoop- en financieringsprocedures. Overigens zijn deze procedures niet voor alle instellingen nieuw. Op dit moment hebben stichting Exodus en Ontmoeting reeds een inkoopcontract met DForZo voor ambulante begeleiding.

Eén van de wijzigingen die de overgang met zich brengt is een nieuwe financieringsstructuur. De opvang en begeleiding in de RIBW’s wordt bekostigd via zorgzwaartepakketten. Aan de hand van de noodzakelijke opvang en begeleiding wordt per bewoner een tarief vastgesteld. Zoals aangegeven in eerder genoemde brief van begin 2011 zijn deze tarieven lager dan de huidige subsidietarieven. Voor de opvang van bewoners met lichte problematiek (ongeveer 2/3 van de gesubsidieerde capaciteit) ontvangen de DEMO-instellingen op dit moment € 133 per dag. Voor bewoners met zwaardere problematiek ontvangen zij € 237 per dag. Uit een in september 2012 gehouden steekproef blijkt dat de kostprijzen van dezelfde opvangplekken voor justitiabelen in RIBW’s gemiddeld ongeveer 10% lager liggen. U zult begrijpen dat ik, zeker in tijden van financiële krapte en de noodzaak tot bezuinigen, voor kwalitatief gelijkwaardige voorzieningen aan de DEMO instellingen niet structureel meer kan vergoeden dan aan andere zorgaanbieders. Immers, met de beschikbare financiële middelen moet een zo groot mogelijk aantal ex gedetineerden een kwalitatief goed nazorg traject worden geboden.

In zijn motie roept de heer van der Staaij mij op te voorkomen dat de nieuwe financieringsstructuur negatieve gevolgen voor de instellingen oplevert. Ofschoon de DEMO-instellingen zich op het moment van overgang de overgang al drie jaar hebben kunnen voorbereiden op de nieuwe situatie, ben ik bereid, in lijn met de motie, met eventuele risico’s voor de DEMO-instellingen rekening te houden. Daarom zal ik de implementatie van de zorgzwaartepakketten nog geleidelijker en op een voor de instellingen mijns inziens soepel werkbare wijze laten verlopen. Hiertoe stel ik met ingang van 1 januari 2014 een transitieperiode van twee jaar in voor de financiering tijdens de strafrechtelijke titel. Gedurende deze periode geldt een stevig vangnet zodat financiële en inhoudelijke risico’s ondervangen kunnen worden. De DEMO-instellingen krijgen zo ruim de tijd om, in samenspraak met het ministerie van Veiligheid en Justitie, de noodzakelijke kostenbesparingen te realiseren. Daarbij vraag ik de instellingen om voor 1 maart 2013 een plan van aanpak voor de te realiseren kostenbesparingen aan mij te doen toekomen. Ik zal hierover op korte termijn met hen in overleg treden. Vanaf 1 januari 2016 zullen de DEMO-instellingen als gelijkwaardige partijen volledig in concurrentie met andere aanbieders en tegen dezelfde (prijs- en kwaliteits-) voorwaarden hun producten moeten aanbieden.

Vorige week hebben wij tijdens de begrotingsbehandeling ruimschoots stilgestaan bij de bezuinigingen die de komende jaren gerealiseerd moeten worden. Het gaat om ingrijpende veranderingen. In deze tijden van schaarste moeten overheidsmiddelen daarom zo doelmatig mogelijk worden ingezet, en moeten we alle overheidsbestedingen kritisch onder de loep nemen. Ik vertrouw erop dat we op de hiervoor omschreven wijze dit traject zorgvuldig vorm geven zodat het lid Van der Staaij geen noodzaak meer heeft zijn motie te handhaven.

De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, F. Teeven

---

1 TK 2010–2011 29 270, nr. 39.