28 638 Mensenhandel

Nr. 101 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 22 augustus 2013

In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties van 26 juni 2013 heeft de commissie een schriftelijke reactie van mij verzocht op de passages uit het onlangs verschenen Trafficking in Persons Report van het U.S. Department of State die betrekking hebben op Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Door middel van deze brief ga ik in op dat verzoek.

Nederland hecht sterk aan de bestrijding van mensenhandel. In het kader van de samenwerking met de drie landen binnen het Koninkrijk levert Nederland daaraan een bijdrage. Mijn reactie komt voort uit de verantwoordelijkheid die de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties draagt voor instrumenten die preventief worden ingezet in het kader van de waarborgfunctie, zoals de Kustwacht Caribisch Gebied, het Recherche Samenwerkingsteam en de flexibele pool van de Koninklijke Marechaussee. Deze organisaties zijn ook actief op het gebied van de bestrijding van mensenhandel en -smokkel.

Op 20 juni 2011 ondertekenden de Ministers van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland een nieuw Memorandum of Understanding inzake samenwerking bij het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en -smokkel. Voor specifieke vragen over de werking van dit MoU verwijs ik u naar mijn ambtsgenoot van Veiligheid en Justitie.

Het jaarlijkse Trafficking in Persons Report is een nationaal Amerikaans initiatief en kan daarom geen juridisch verbindende maatstaf zijn voor het autonome beleidsgebied van de bestrijding van mensensmokkel en -handel door de landen van het Koninkrijk. Met het Trafficking in Persons Report probeert de regering van de Verenigde Staten andere landen aan te sporen actie te ondernemen en internationaal samen te werken op het gebied van de bestrijding van mensenhandel. Per land wordt een duiding gegeven van de omvang van het probleem en de maatregelen die de betreffende overheid er tegen neemt. Dit leidt tot een beoordeling per land door middel een rangschikking (tiers) 1, 2 of 3. Tier 1 betekent dat het betreffende land volledig voldoet aan de minimum eisen¹ ter bestrijding van mensenhandel, Tier 2 betekent dat het betreffende land weliswaar niet geheel voldoet aan deze eisen, maar wel significante maatregelen neemt om hier alsnog volledig aan te voldoen. Landen in Tier 3 worden gezien als landen die niet geheel voldoen aan de minimum eisen en ook geen significante maatregelen nemen om dit alsnog te bereiken. Aruba, Curaçao en Sint Maarten worden in de rapporten omschreven als bestemming en vertrekpunt voor mensenhandel en zijn geplaatst in categorie twee. De landen krijgen verschillende aanbevelingen aangereikt en zullen die waar nodig overnemen. Minister-president Rutte maakte tijdens de gezamenlijke persconferentie met Minister-President Wescot-Williams op 18 juli jongstleden bekend dat Sint Maarten zonder uitstel actie zal ondernemen op alle aanbevelingen uit het rapport.

Op één aanbeveling wil ik hier nader ingaan, namelijk de aanbeveling aan de drie landen om te blijven samenwerken met Nederland op het gebied van de bestrijding van mensenhandel. Ik noem hier enkele belangrijke landoverstijgende samenwerkingsverbanden die reeds bijdragen aan de bestrijding van mensenhandel en -smokkel.

Kustwacht Caribisch gebied

De Kustwacht voor het Koninkrijk in het Caribisch gebied is een samenwerkingsverband tussen de vier landen van het Koninkrijk. Zij is onder andere belast met de maritieme rechtshandhaving in het Caribische deel van het Koninkrijk. Drugsbestrijding, de bestrijding van vuurwapensmokkel en de bestrijding van mensenhandel, mensensmokkel en illegale immigratie hebben daarbij prioriteit. De bestrijding van mensensmokkel en -handel in het Caribisch gebied vereist hechte samenwerking in regionaal en internationaal verband. Door de Kustwacht wordt daaraan op diverse terreinen invulling gegeven.

Recherche Samenwerkingsteam

Sinds 1996 zijn er Nederlandse rechercheurs uitgezonden naar het Caribisch deel van het Koninkrijk om technische bijstand te verlenen aan de lokale politiekorpsen. Gemiddeld zijn er bij het RST ongeveer 80 uit Nederland uitgezonden medewerkers werkzaam, aangevuld met medewerkers uit de lokale korpsen. Het RST heeft als hoofdtaak de bestrijding van zware, georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit, zoals mensenhandel en -smokkel en handelt volledig onder verantwoordelijkheid en aansturing van het OM van het betreffende land.

Koninklijke Marechaussee

Nederland stelt sinds 2005 personeel van de Koninklijke Marechaussee beschikbaar ten behoeve van ondersteuning in de rechtshandhaving op Curaçao en Sint Maarten onder gezag van het OM van het betreffende land. Sinds 2008 levert een flexibele pool van 43 fte een bijdrage aan onder andere de bestrijding van mensensmokkel en -handel. De Koninklijke Marechaussee werkt in deze onderzoeken samen met het Korps Politie Sint Maarten en het RST.

Bovenstaande initiatieven tonen aan dat er door Aruba, Curaçao en Sint Maarten in samenwerking met Nederland belangrijke stappen worden gezet in de strijd tegen mensenhandel.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, R.H.A. Plasterk

---

1 Deze zijn vastgelegd in de Trafficking Victims Protection Act of 2000, Div. A of Pub. L. No. 106–386, § 108, te raadplegen op http://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2013/210553.htm